کشاورزی و قراردادهای مشتقه

جایی که من در حال حاضر زندگی می‌کنم (دزفول) یکی از قطب‌های کشاورزی مملکته. یک جلگه کنار کوهستان زاگرسه که رود دز و شبکه کانال‌های آبی که زمان پهلوی ساخته‌ شدند، تمامش را سیراب می‌کنه. تقریباً هر چیزی که فکر کنید اینجا کاشته می‌شه. از انواع مرکبات (پرتقال، نارنج، نارنگی و ...)، انواع صیفی‌جات (خیار، گوجه، بادمجان و ...)، انواع سبزیجات، انواع گل‌ها، زعفران، توت فرنگی، پیاز، ماری‌جوانا، هویج، انواع غلات (گندم، جو، ذرت ...)، برنج، چغندر، نیشکر و خلاصه هر چیزی که فکرش را بکنید (مزیت: قیمت خوراکی‌ها اینجا کلاً ارزونه).

کشاورزان این حوالی روش جالبی برای کنترل ریسک‌شون دارند که خیلی مشابه تشکیل دادن پرتفوی متنوع در بورسه. کاشتن غلات برای مثال، ریسک کمی داره. قیمت خریدش از طرف دولت تضمینیه و اگر حتی دولت هم نخواد باز همیشه مشتری داره. اما صیفی‌جات یا سبزی‌جات بازار متلاطمی دارند. از آنجایی که ایران هیچ قرارداد تجارت آزاد دو طرفه‌ای نه تنها با هیچ کدام از کشورهای جهان بلکه حتی با کشورهای همسایه خودش هم نداره، وضعیت مرزها همیشه یک حالت عدم اطمینان و عدم قطعیت شدیدی برای تولیدکنندگان داره (کشاورز هم تولید کننده است) در نتیجه هر چند سالی یکبار که تقی به توقی می‌خوره و صادرات خوب میشه از صیفی ‌و سبزی‌کاری سودهای خیلی خوبی عاید کشاورزها می‌شه ولی وقتی که صادراتی نباشه، یا به زور سر به سر میشن یا معمولاً زیان می‌کنند (هزینه‌ها بیشتر از درآمد). مثلاً پارسال برای دوماه صادرات شوید و جعفری به روسیه خوب بود و کلی کشاورز در اینجا با یکی دو هکتار کشت، ۱-۲ میلیارد سود خالص داشتند. یعنی یا نمی‌گیره یا اگر بگیره عجیب خوب می‌گیره. تک سهم (تک کشت) شدن کار خطرناکیه، ریسکش بالاست برای همین در طی سالیان، تکنیکی که کشاورزان توسعه دادند اینه که مثلاً اگر ۱۰ هکتار زمین دارند، ۵ هکتارش را یک کشت کم ریسک مثل گندم می‌کارند. پنج هکتار باقی را هم انواع صیفی و سبزی، مثلاً ۱ هکتار جعفری، ۱ هکتار شوید، ۱ هکتار پیاز و ... یک نوع تکنیک پوشش ریسکه که موارد کم ریسک در سبد، زیان محتمل موارد پرریسک را پوشش میدن. بنظرم واقعاً خلاقانه‌ست.

چند وقت پیش داشتم فکر می‌کردم اگر این مملکت واقعاً مملکتی بود که اولویت اولش تولید ثروت و پیشرفت و توسعه بود، بازارهای مشتقه (آتی و آپشن) برای محصولات کشاورزی احتمالاً خیلی وقت پیش ایجاد شده بودند و چقدر هم می‌تونستند در پوشش ریسک کشاورزان و زنجیره صنایع تبدیلی و فراوری محصولات موثر باشند. فرض کنید کشاورزی میخاد گوجه بکاره، ولی از قیمتش موقع برداشت مطمئن نیست، عدم قطعیت خیلی شدیده. نمی‌تونه تخمین ریسک به ریوارد خوبی داشته باشه. باید کلی هزینه کنه، پول بذر و آب و تراکتور و انواع کود و سم و اجرت کارگر و زحمت خودش و ... وقتی هیچ تخمینی درباره قیمت موقع برداشت نداره، تصمیم برای کشت گوجه خیلی سخته، ریسکش قوی و ذهن-شکنه، آدم را فلج می‌کنه. اگر این مملکت اولویت اولش رشد اقتصادی بود و بازار قراردادهای مشتقه محصولات کشاورزی خوبی داشت این کشاورز به راحتی می‌تونست یک قرارداد آتی، یک پیمان آتی و یا یک قرارداد اختیار فروش با یک کارخانه رب گوجه ببنده و در یک قیمت اعمال با هم توافق کنند. کارخونه/کارگاه رب گوجه هم دنبال ثبات قیمت برای مواد اولیه است. از این طریق قیمت برای هر دو مشخص میشد و می‌تونستند با کارآمدی و اطمینان بالایی درباره تخمین هزینه‌ها و درآمدشون برنامه‌ریزی کنند و هر کدام کار خودشون را پیش ببرند.
ثبات در تخمین‌های هزینه و درآمد مهم‌ترین چیز برای رشد کسب و کارهاست که البته به لطف رفتارهای حکومت (هم رفتارهای سیاسی هم اقتصادی) در این حوالی پدیده غریب و کمتر دیده شده‌ای است.

@OptionBaaz

یک پیشنهاد بسیار ساده برای دوستان مردد (و تازه واردین)

بنظر من قیمت بعضی از سهم‌ها مثل خودرو و سایپا در کف هستند ولی ظاهراً بازار قصد خرید نداره (به هر دلیلی)، خرید خود سهم را دارای ریسک می‌بینه.

فرضاً شما می‌خواهید ۱۰۰ هزار سهم خودرو بخرید، الان قیمت خودرو چنده؟ ۱۹۴ تومن. اگر ۱۰۰ هزارتا بخرید جمعاً پای شما در میاد ۱۹ میلیون و ۴۰۰ هزار تومن. ولی خب شما شک دارید این مقدار پول را بیارید در بازار.
می‌تونید به جای خرید خود سهم کار دیگه‌ای بکنید. قبلش بگم مهم نیست سرمایه‌تون چقدره، حقیقی هستید یا حقوقی، همه می‌تونند این کار را انجام بدن.

نقشه اینه: به جای اینکه خودرو بخرید، قرارداد اختیار خرید بی‌تفاوتش را بخرید، مثلاً الان قرارداد اختیار خرید ضخود۷۰۷۵ قیمتش ۲۲ تومنه. شما می‌تونید با خرید ۱۰۰ عدد از این قرارداد، اختیار خریدن ۱۰۰ هزار سهم خودرو را در قیمت ۲۰۰ تومن تا هفتم برج ۷ بدست بیارید. یعنی فقط با ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومن از پول‌تون تونستید تا برج ۷، اختیار خریدن این تعداد سهم خودرو را به همین قیمت ۲۰۰ تومن فعلی برای خودتون رزرو کنید. یعنی با داشتن ۱۰۰ قرارداد حق خریدن ۱۰۰ هزار سهم خودرو، به قیمت هر کدوم ۲۰۰ تومن را برای خودتون قفل کردید. عالی نیست؟

در ادامه حتماً باقی پول‌تون (۱۷ میلیون و ۲۰۰ تومن) را در جایی امن سرمایه‌گذاری کنید. ترجیحاً جایی باشه که تا برج ۷ به اندازه همین ۲ میلیون و ۲۰۰ تومنی که خرج کردید بازدهی براتون بسازه.

چه اتفاقاتی ممکنه رخ بده؟

۱. اگر تا برج ۷ بازار تغییر کرد و قیمت خودرو صعودی شد که به تبع قیمت این قرارداد هم صعودی میشه. مثلاً اگر قیمت خودرو ۴۰۰ بشه، قیمت این قرارداد احتمالاً حدود ۲۰۰ تومن خواهد شد. در این صورت می‌تونید با سود اهرمی خیلی خوبی قرارداد را ببندید (بفروشیدش) و یا اگر هم دلتون خواست در موعد سررسید اعمالش کنید.

۲. اگر خودرو تا برج ۷ صعودی نشد و زیر ۲۰۰ تومن موند کل پولی که از دست دادید همین ۲ میلیون و ۲۰۰ تومن هست‌. از اون طرف بابت سرمایه‌گذاری امنی که داشتید این ۲ میلیون و ۲۰۰ هم جبران میشه.

من دیگه واقعاً ساده‌تر از این نمی‌تونم مزیت قرارداد اختیار خرید و مکانیسم کارش را توضیح بدم. چون دیدم تعداد نسبتاً زیادی از دوستان در نظرسنجی گفتند تازه آشنا شدن، گفتم این را بنویسم. لطفاً اگر مفید دونستید این پیام را با دیگران به اشتراکش بگذارید (با آی‌دی کانال یا بدون آی‌دی کانال، فرقی نداره).

پ.ن: خودرو و قراردادهاش مثال بودند، سیگنال نیستند. شما هر کدام از ۲۱ سهمی که براش قرارداد منتشر میشه و فکر می‌کنید چنین شرایطی داره، می‌تونید انتخاب کنید.

@OptionBaaz

تفاوت مالیات سهام در ایران و آمریکا اینه که در ایران موقع فروش سهام باید نیم درصد مبلغ فروش را به دولت بدیم، فارغ از اینکه در اون معامله سود یا زیان کرده باشیم ولی در آمریکا فقط به سودهای شما (Capital gains) مالیات تعلق می‌گیره. یعنی در ایران هر فروشی که انجام بشه نیم درصد مالیات داره ولی در آمریکا فقط وقتی که از فروش سود کرده باشید، یه درصدی از اون سود را دولت بر میداره‌ (توجه کنید درصدی از سود خالص‌تون نه مثل ایران از ارزش معامله‌ای که داشتید).

البته یکسری جزییات هم داره، در آمریکا مثل اینجا نیست که درجا همون موقع فروش مالیات را خودکار بردارند، آخر سال باهاتون حساب و کتاب می‌کنند و درصدی هم که برمی‌دارند به چندتا مسئله بستگی داره ۱. اینکه برای چه مدتی سهم را نگه داشتید و فروختید، اگر یک سال و یا کمتر بوده، درصد مالیاتش بیشتره. اگر بیشتر از یکسال نگه داشته باشید و بعد بفروشید، مالیاتش کمتره. ۲. وضعیت تاهل‌تون موثره و ۳. مقدار سودی که داشتید.

برای مثال اگر مجرد باشی و سهام را بعد از یک سال بفروشی و مقدار سودت تا ۴۰ هزار دلار بوده کلاً مالیات نداره، بین ۴۰ هزار تا ۴۴۵ هزار دلار باشه ۱۵ درصد مالیات داره و بیشتر از ۴۴۵ هزار دلار باشه ۲۰ درصد مالیات داره. اگر همین فرد مجرد، در مدت زمانی کمتر از یک سال فروش انجام بده و سودش بین ۰ تا ۱۰ هزار دلار باشه ۱۰ درصد مالیات، بین ۱۰ تا ۴۰ هزار دلار ۱۲ درصد، ۴۰ تا ۸۶ هزار دلار، ۱۴ درصد و الی آخر
نکات دیگه‌ای هم البته هست، مثلاً نوع حسابی که در کارگزاری دارید اگر 401k باشه که بعنوان حساب بازنشستگی شناخته میشه مالیات متفاوته یا اگر زیان‌هاتون در سایر سرمایه‌گذاری‌ها را لحاظ کنید و .... در نهایت مالیات کمتری پرداخت خواهید کرد.

حالا البته من شخصاً به خاطر دلبستگی که به مکتب اتریشی اقتصاد دارم هر گونه مالیات‌ستانی را از بیخ دزدی می‌دونم چون حالت اختیاری نداره، زوریه پس دزدیه ولی بنظرم دولت در ایران به نسبت آمریکا داره به مراتب بیشتر مالیات میگیره (به عبارتی دزدتره)، فقط چون این مالیات را نیم درصد نیم درصد می‌گیره و خودشم خودکار کم میشه اونطور که باید به چشم‌مون نمیاد، یعنی خیلی متوجش نمی‌شیم. ولی در آمریکا چون یکجا آخر سال گرفته میشه و شخص خودش باید پرداخت کنه و خودکار کم نمیشه، خیلی به چشم میاد.

پ.ن: خوشبختانه معاملات آپشن فعلاً مالیاتی ندارند، کارمزدشون هم زیاد نیست

@OptionBaaz

خبر مربوط به عرضه اولیه فگستر را خوندید که گفتند ناشر خودش با هدف حمایت از سهم، اوراق اختیار فروش تبعی با نرخ حدود ۲۰ درصد منتشر می‌کنه؟ منظور اینه که مثلاً اگر قراره سهم دونه‌ای ۵۰۰ عرضه بشه، یه قرارداد اختیار فروش هم همراهش بهتون میدن که با داشتن اون، اختیار خواهید داشت که مثلاً ۶ ماه دیگه سهام‌تون را با تقریباً ۲۰ درصد قیمت بالاتر به خودشون پس بفروشید‌! بنظرم در کل بد نیست کار خوبیه ولی من را یاد یه چیزی انداخت:

حدود دهه ۱۹۲۰ توی آمریکا ناشرین سهام (شرکت‌ها) برای اینکه بتونند سهام شرکت را در عرضه اولیه‌ها راحت و سریع به فروش برسونند به کارگزاری‌ها قراردادهای اختیار فروش با قیمت اعمال‌های بالا بعنوان رشوه می‌دادند. به این خاطر کارگزاری‌ها موقع عرضه اولیه براشون سنگ تموم می‌گذاشتند و بازار گرمی خوبی می‌کردند. در عرض چند روز کل سهام را براشون تو بازار آب می‌کردند! به خاطر همین کارها تا مدتی اسم آپشن توی آمریکا بد در رفته بود 😊

مجدد تاکید کنم، این کاری که اینجا می‌خوان بکنند، بنظرم بد نیست فقط تا خوندم من را یاد این موضوع انداخت.

@OptionBaaz

دوره جدید قراردادهای اختیار معامله #کگل برای سررسید ۲۳ - ۸ - ۱۴۰۰

* در سمت راست تصویر، قراردادهای اختیار خرید این دوره لیست شدند و سمت چپ قراردادهای اختیار فروش.

@OptionBaaz

دوره جدید قراردادهای اختیار معامله #خساپا برای سررسید ۲۶ - ۸ - ۱۴۰۰

* در سمت راست تصویر، قراردادهای اختیار خرید این دوره لیست شدند و در سمت چپ قراردادهای اختیار فروش.

@OptionBaaz

درباره نحوه محاسبه اهرم در معاملات آپشن

دوستانی که مدتیه با آپشن آشنا هستند، احتمالاً سایت‌ها و فایل‌های اکسلی دیدند که قراردادها را بصورت فله‌ای لیست می‌کنند و یکسری محاسبات من-در-آوردی هم برای هر قرارداد ردیف می‌کنند. یکی از چیزهایی که ردیف می‌کنند و خیلی هم روش تاکید می‌کنند، اهرمه. حتی متاسفانه در گروه متصل به کانال خودمون هم دیدم که بعضی از دوستان اسکرین شات ازشون میارن و به اهرم محاسبه‌شده به عنوان یک فاکتور برای انتخاب آپشن اشاره می‌کنند!
من قبلاً در انتهای پست اهرم چیست، راجع به محاسبه اشتباهش توسط این سایت‌ها و اکسل‌های وطنی نوشته بودم ولی فکر کنم حق مطلب به خوبی ادا نشده بود. حالا می‌خوام با یک مثال بهتر توضیحش بدم. اول اگر اون پست را نخوندید، از اینجا بخونید تا بدونید اصلاً اهرم چیه تا بعد نحوه محاسبه‌ش را هم در ادامه بگم.

@OptionBaaz

خب چیزی که حضرات نخبه آپشن وطنی میگن اینطوریه: مثلاً فرض کنید قیمت سهم خودرو ۴۰۰ تومنه، قیمت یکی از قراردادهاش هم ۲۰ تومنه. مطابق محاسبات کوانتومی حضرات، اهرم این قرارداد میشه قیمت سهم پایه ÷ قیمت قرارداد که میشه ۲۰. خب حالا منظور از این عدد چیه؟ اگر فرضاً شما ۴ میلیون بزاری وسط باهاش چندتا سهم خودرو می‌تونی بخری؟ ۱۰ هزارتا، چندتا قرارداد می‌تونی بخری؟ ۲۰۰ هزارتا. یعنی با یک مقدار مساوی پول، می‌تونی از این قراردادی که اهرمش ۲۰ هست، در مقایسه با خرید خود سهم ده برابر بیشتر بخری. همین دیگه چیز بیشتری به شما نمیگه و البته کاملاً گمراه کننده هم هست، چون هر چه قرارداد ارزون‎تر باشه اهرمش بالاتر میره ولی ممکنه واقعا ارزش خرید نداشته باشه!


حالا می‌دونید مشکل از کجا پیدا میشه؟ مشکل از جایی پیدا میشه که بعضی از این نخبگان آپشن وطنی میگن این عدد اهرم که ما با مرارت‌های زیاد برای شما محاسبه کردیم، می‌تونه سود بالقوه‌تون در آینده را هم نشون بده، اینکه با خرید این آپشن محتملا چقدر سود می‌کنید. در ادامه توضیح میدم که چرا این حرف اشتباهه ولی قبلش یک لحظه به سطح رقت‌انگیز سواد حضرات توجه کنید: عددی که بعنوان اهرم میدن نه تنها کاربرد خاصی نداره و حتی بسیار گمراه کننده است و خودشون متوجه گمراه کنندگیش نیستند، بلکه علاوه بر اون ادعای واهی هم می‌کنند که می‌تونه سود بالقوه‌تون را هم به شما بگه!


خب چرا این حرف اشتباهه؟ همون مثال قبل را در نظر بگیرید، در حالتی که سهم را دارید اگر سهم فردا شد ۵۰۰ تومن رو هر سهم ۱۰۰ تومن سود می‌کنید که چون ۱۰ هزارتا ازش دارید، جمعاً میشه ۱ میلیون تومن سود خالص. روی قرارداد آپشن چقدر سود می‌کنی؟ اگر طبق منطق حضرات پیش بریم که میگن این عدد سود بالقوه را هم نشون میده؛ باید ۲۰ برابر سود کنید، یعنی هر تغییری در مقدار قیمت سهم رخ میده باید دقیقاً همون مقدار تغییر هم در قیمت آپشن رخ بده تا این ۲۰ برابر سود بدست بیاد. پس اگر قیمت سهم ۱۰۰ تومن افزایش داشته و شده ۵۰۰ تومن باید قیمت آپشن هم ۱۰۰ تومن تغییر کنه و بشه ۱۲۰ تومن تا این اهرم ۲۰ برقرار بمونه. اینطوری شما روی هر آپشن ۱۰۰ تومن سود می‌کنی و جمعاً چون ۲۰۰ هزارتا داری، ۲۰ میلیون سود خالص می‌کنی و اگر با حالت خرید سهم مقایسه کنید ۲۰ برابر سود کردید. ولی آیا واقعاً چنین اتفاقی رخ میده؟ در اکثر مواقع نه!

ما می‌دونیم که معمولا قیمت قراردادها یک به یک با قیمت سهم تغییر نمی‌کنند. اگر سهمی قیمتش از ۴۰۰ بشه ۴۵۰ لزوماً قیمت قراردادهاش هم ۵۰ تومن تغییر نمی‌کنند. اگر سهم بشه ۴۵۰ تومن، قیمت یه قرارداد بسته به قیمت اعمالش ممکنه ۱۰ تومن تغییر کنه، یکی ۲۰ تومن، یکی ۳۰ تومن یکی هم ۴۵ تومن. مثلاً همون قراردادی که گفتیم ۲۰ تومن قیمتشه فرضاً قیمت اعمالش ۴۰۰ تومنه، حالا قیمت خودرو از ۴۰۰ به ۴۵۰ تغییر کرده، آیا قیمت قرارداد هم ۵۰ تومن زیاد میشه؟ یعنی میشه ۷۰ تومن؟ نه! قیمت قرارداد خیلی هنر کنه و بازار عالی باشه احتمالاً ۳۵ تومن بیشتر میشه، یعنی از ۲۰ تومن میشه ۵۵ تومن. به عبارتی قیمت سهم ۵۰ تومن تغییر کرد، قیمت قرارداد ۳۵ تومن. اگر اهرم محاسبه شده توسط حضرات میتونه سود بالقوه را هم نشون بده پس چرا سهم ۵۰ تومن تغییر کرد، قرارداد هم مثل اون ۵۰ تومن تغییر نکرد تا به ما سود ۲۰ برابری بده؟ وقتی اهرم ۲۰ بود با تغییر قیمت سهم از ۴۰۰ به ۴۵۰، آیا چهار میلیون تومن سرمایه‌گذاری شما واقعا مطابق اهرم ۲۰ براتون سود می‌سازه؟ اگر سهم را داشتید روی هر کدام ۵۰ تومن سود می‌کردید، چون ۱۰ هزارتا داشتید جمعاً ۵۰۰ هزار تومن. اگر این آپشن را داشتید چی؟ قیمت آپشن با تغییر قیمت سهم ۳۵ تومن تغییر می‌کنه چون ۲۰۰ هزارتا داشتید جمعاً ۷ میلیون تومن با آپشن سود می‌کردید. یعنی ۱۴ برابر بیشتر از حالتی که اگر سهم را می‌خریدید، چرا ۲۰ برابر نشد؟ مگه به شما نشون نداده بودند که این قرارداد اهرمش ۲۰ هست، چرا اهرمش برقرار نموند؟ اگر اهرمش برقرار نمی‌مونه پس چه خاصیتی داره؟ این عدد قراره چی رو به ما نشون بده؟ فرضاً من بدونم که می‌تونم ۲۰ برابر سهم، آپشن بخرم خب که چی؟ گمراه کننده هم هست. چی درباره آینده بهم میگه؟ چند برابر می‌تونم سود کنم؟ نخبگان آپشن وطنی اینجا ساکت میشن.

@OptionBaaz

چطور یه اهرمی را محاسبه کنیم که دقیق‌تر نشون بده اگر سهم قیمتش تغییر کرد، قیمت قرارداد محتملاً چطور تغییر می‌کنه و سود ما چقدر میشه.

دقت کنید ما همین حالا، همین لحظه می‌خواهیم بدونیم اگر ۴ میلیون را بزاریم توی آپشن و فردا مثلاً سهم ۱۰ تومن تغییر کرد، قیمت قرارداد ما چقدر تغییر می‌کنه و ۴ میلیون ما چقدر میشه و چقدر واقعاً سود می‌کنیم؟ اینکه فردا بیاییم بگیم خب اهرم دیروز ۱۰ بود امروز شده ۹ چه فایده‌ای داره؟ ما می‌خواهیم از قبل تخمین درستی ازش داشته باشیم.

خب برای این کار چه میشه کرد؟ ما یه چیزی داریم به نام دلتا، یه ضریب یونانیه، که میاد حساسیت قیمت آپشن را به تغییرات قیمت سهم پایه می‌سنجه. دلتا برای هر قرارداد یه عددی بین ۰ و ۱ هست. مثلاً اگر دلتای یه قرارداد ۰.۷ باشه وقتی که قیمت سهم پایه ۱۰ تومن تغییر کنه و از ۴۰۰ بشه ۴۵۰ تومن، قیمت اون قراردادش باید ۷۰ درصد این تغییر، تغییر بکنه، یعنی ۳۵ تومن تغییر کنه و از ۲۰ تومن بشه ۵۵ تومن. دقت کنید یک به یک تغییر نمی‌کنه، یعنی چون اون از ۴۰۰ شده ۴۵۰ تومن این از ۲۰ نمیشه ۷۰ تومن. مطابق دلتاش تغییر می‌کنه و میشه ۵۵ تومن، تا اینجا اوکی؟

ما اگر دلتا را در اهرم لحاظ کنیم، تا حدی اهرم‌مون بهتر محاسبه میشه و قدرت پیش‌بینی بهمون میده. چطور لحاظش می‌کنیم؟ خیلی راحته قیمت سهم پایه تقسیم بر قیمت قرارداد ضربدر مقدار دلتا. مثلاً دلتا در قراردادهای شدیداً در سود، معمولاً ۱ یا خیلی نزدیک به یک هست، یعنی چی؟ یعنی هر تغییری در قیمت سهم پایه باعث همان مقدار تغییر در قیمت قرارداد میشه‌. اگر قیمت سهم ۱۰ تومن زیاد بشه، توی این قراردادها قیمت قرارداد هم عیناً ۱۰ تومن زیاد میشه. پس تا وقتی که این دلتای یک برقراره، می‌تونیم بگیم واقعاً اهرم فعلی برای فردا هم برقراره و محقق میشه. به محض اینکه دلتا تغییر کنه تاثیرش را در اهرم می‌گذاره و دیگه اون اهرم اولیه براتون برقرار نیست، کمتر میشه. مثلاً فرضاً اگر دلتای یه قرارداد ۰.۶۵ باشه و براش اهرم ۲۰ محاسبه کردید وقتی ضربدر مقدار دلتا میشه، اهرم واقعی بدست میاد که ۱۳ هست. یعنی انتظار دارید با تغییر قیمت سهم پایه، سود آپشن به نسبت سود سهم ۱۳ برابر باشه و اگر دلتا را دقیق درآورده باشید واقعاً چنین چیزی رخ میده. مثلاً اگر قیمت سهم بشه ۴۱۰ تومن و ۱۰ هزارتا ازش داشته باشید سودتون روی سهم جمعاً میشه ۱۰۰ هزار تومن. همزمان قیمت آپشن مطابق دلتاش ۶۵ درصدِ تغییر قیمت سهم پایه تغیر می‌کنه، مثلا‌ اگر ۲۰ تومن بوده میشه ۲۶ تومن و ۵ ریال. با همون ۴ میلیون تومن چندتا آپشن داشتید؟ ۲۰۰ هزارتا. مجموع سودتون چقدر میشه؟ ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومن. چند برابر سود کردید؟ واقعاً ۱۳ برابر! اوکی؟ گرفتید؟
پس از طریق لحاظ کردن دلتا می‌تونید واقعاً اهرم را به یه چیز نسبتاً کاربردی تبدیل کنید که داره یه چیزی بهتون درباره سود محتمل‌تون میگه.

حالا دو نکته پایانی:
۱. اگر واقعیت واقعیتش را بخواهید، اهرم مفهوم واقعاً کاربردی خاصی نیست و شما اگر در جداول قراردادها در کارگزاری‌های خارجی که روزانه میلیاردها قرارداد معامله می‌کنند نگاه کنید، ستونی به عنوان اهرم نمی‌بینید. بلک-شولز می‌بینید، وضعیت مالی می‌بینید، تعداد موقعیت باز می‌بینید و ... ولی اهرم نه. چون واقعاً کاربردی نیست. البته نخبگان آپشن وطنی با این طریقه اشتباه محاسبه اهرمی که دارند، نظر دیگه‌ای دارند.

۲. محاسبه درست و دقیق دلتا هم کم دردسر نداره، مجدد همین نخبگان وطنی یه چیزایی بعنوان دلتا بعضاً محاسبه می‌کنند که نتایج عجیب و غریبی نشون میده. البته از حق نگذریم گاهی اوقات هم تقصیری ندارند، بخاطر شرایط خاص بازار ماست، عمدتاً به خاطر جو روانی که صف فروش و خرید می‌سازه، حتی بعضاً دیده میشه که قراردادهای شدیداً در سود که قطعاً دلتای ۱ دارند تغییرات قیمت‌شون یک به یک با تغییرات سهم نیست!

@OptionBaaz

احتمالاً بعضی‌هاتون خبر دارید که باز این اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها دعواشون بالا گرفته و دارند سر همدیگه موشک می‌ریزند. من گفتم بزار یه اندک جستجویی کنم ببینم اوضاع بازار سهام‌شون توی این چند روز چطور شده. کاشف به عمل اومد که قسمت فلسطینی یه بورس کوچک و درب و داغون دارند ولی قسمت اسرائیلی بورس نسبتاً بزرگی به نام بورس تل آویو (TASE) دارند که شرکت‌های بزرگی هم درش لیست شدند و حتی آپشن و آتی هم داره.

خلاصه گفتم ببینم توی این اوضاع جنگی اوضاع سهم‌هاشون چطور شده. دیدم یه تعدادیش منفی شده، یه تعدادیش هم حتی مثبت. ریزش خاصی هم ندیدم. نکته جالب برای خودم این بود که دامنه نوسان نداشتند. بعد پیش خودم گفتم ای بابا اینا چرا از ما ایرانی‌ها یاد نگرفتند که میشه با دامنه نوسان از سهامداران تازه وارد حمایت کرد و «ریسک‌ها» و «عدم قطعیت‌های» بازار را کنترل کرد؟ این چه وضعیه آخه. بنظرم این جهودهای از خدا بی‌خبر واقعاً نیاز به مشاوره از مسئولین بورس ما دارند. این مسئولین عزیز، این سپرهای بلا برای تازه واردین، این نگران‌های روندهای بازار، این کنترل کنندگان ریسک‌ها و ابهامات و عدم قطعیت‌های بازار می‌تونند حرف‌های زیادی برای دنیا داشته باشند.

این لیست سهم‌هاشون هست، خواستید با فیلترشکن نگاهی بکنید. بعضی از این سهم‌ها Dual List هستند یعنی در دو بورس لیست شدند، مثلاً علاوه بر بورس تل آویو در بورس نزدک یا نیویورک هم لیست شدند. یکی از دلائلی که نمی‌تونند برای سهم دامنه و محدودیت قیمت بگذارند همین مسئله است.

دامنه نوسان یا با اسم درست‌ترش محدودیت قیمت (Price limit) مثل هر کنترل قیمت دیگه‌ای در اقتصاد، بشدت فساد آوره. من بارها اینجا گفتم که این ام الفساد این بازاره و آدم‌های خیلی کله گنده‌ای هم پشتش هستند و به این راحتی نمی‌گذارند آزاد بشه چون تمام سودشون در همین دامنه است. البته هر بار بهانه‌ای هم براش دارند. مثلاً میگن هدف حفاظت از سهامدار تازه وارده در صورتی که دقیقاً این دامنه برای بازی دادن همون تازه واردین هست. یا میگن بابا باید اول مقدماتش را فراهم کنیم و ... خلاصه که با این دامنه بدجور خوش‌اند.

@OptionBaaz

برای سهم اپال دوره معاملاتی آپشن تعریف کردند.

بنظرم باید برای شستا هم دوره اختیار معامله معرفی کنند. کلا هر چقدر که تعداد دارایی‌های پایه بیشتر بشه بهتره.

@OptionBaaz

بعضی چیزها به حدی ساده هستند که من خدایی پیش خودم فکر می‌کنم واقعا باید دربارشون بنویسم یا نه؟ بعد که می‌بینم به چه وسعتی بد و اشتباه درک شدند، مجبور میشم راجع بهشون بنویسم. امروز در کانال‌های زیادی درباره لیکویید رمزارزها مطالبی دیدم. در گروه‌ها هم خیلی‌ها دارند مثل طوطی تکرار می‌کنند لیکویید لیکویید بدون اینکه واقعا بدونند چی هست؟

ما دوتا مفهوم در این مورد داریم، یکی نقدشوندگی (یا به انگلیسی Liquidity) هست که برای هر دارایی کاربرد داره. معنیش هم اینه که اون دارایی چقدر راحت می‌تونه تبدیل به پول نقد بشه و پول نقد چقدر راحت می‌تونه تبدیل به اون دارایی بشه.
یه مفهوم دیگه داریم به نام نقد کردن (به انگلیسی Liquidation) که در اصل در حسابداری شرکتی استفاده میشه. وقتی شرکتی ورشکسته میشه دارایی‌هاش را اجباری نقد می‌کنند تا بین طلب کاران و سهامداران تقسیم کنند. حالا همین مفهوم نقد کردن یا به زبان کانال‌های فارسی لیکویید از اونجا وارد ابزارهای مشتقه و گرفتن اعتبار هم شده.

مثلا فرض کنید شما دو میلیون تومن خودت داری و دو میلیون تومن هم از کارگزاریت قرض کردی و یه سهم خریدی (این در واقع اهرم زدنه)، از شانس و تحلیل بدت اون سهم منفی شده و به اندازه دو میلیون ضرر کردی اینجا کارگزاری میاد اقدام به نقد کردن دارایی شما می‌کنه تا پولی که قرض داده بهتون از سمت خودش ضرر نکنه. یعنی از یه حدی ضررت رد بشه داراییت (سهامت) به اجبار نقد میشه.
توی معاملات مشتقه هم اینجوریه که یکی وقتیه که شما پوزیشن معکوس می‌گیری و مثلا قراردادی را که قبلا باز کردی خودت می‌بندی و تبدیل به پول نقدش میکنی به این کار میگن لیکویید کردن پوزیشن یکی هم در بعضی مارکت‌ها و کارگزاری‌ها بسته به سیاست‌شون راجع به مکانیسم تضمین، وقتی که متعهد هستی و وارد ضرر شدی اگر نتونی سقف بیشتری از تضمین را مهیا کنی موقعیت‌هات رو به اجبار می‌بندند و اصلاحاً نقد می‌کنند یه جای دیگه هم که ممکنه رخ بده وقتی هست که مثلاً یه قرارداد اختیار خریدی دارید و به سررسید قرارداد نزدیک هستید، قرارداد هم اتوماتیک قراره اعمال بشه ولی پول کافی در حساب‌تون نگذاشتید، کارگزاری در شرایطش تعیین کرده که مثلا تا قبل از فلان ساعت باید پول توی حساب باشه تا اعمال قرارداد انجام بشه، اگر نباشه اقدام به بستن قرارداد و نقد کردن‌شون می‌کنه (در بازار ما باید خودتون حواستون به قراردادهاتون باشه، اگر اعمال رو نزنید یا پول نداشته باشید که اعمال بشن، سوخت میشن. کارگزاری براتون نقدشون نمی‌کنه).

@OptionBaaz

یک نفر اومده خصوصی میگه تو که طرفدار حذف دامنه نوسانی بیت کوین رو دیدی چطور داره می‎ریزه؟ گفتمش آره دیدم خب؟ میگه اگر براش دامنه بود اینطور نمی‌ریخت! گفتم الان سهم‌های بازار ما که دامنه دارند اون طور نریختند یا چی؟

فرقش فقط اینه که توی بازار ما زجرکش میشی و گیر میکنی توی صف فروش تا هزارتا بامبول سرت دربیارن ولی توی بازار بدون دامنه اگر حد ضررت برسه اردر فروش فعال میشه و بدون گیر کردن در صف فروش به راحتی می‎فروشی و مثلا کلاً با ۱۰ درصد زیان خارج میشی.

فرقش اینه که اگر بلد باشی با معاملات آپشن و آتی و فروش استقراضی می‌تونی از همین نزول قیمت هم سود کنی و نگران کنترل روزانه قیمت نیستی، روی تحلیلت سود می‌کنی.

دامنه نوسان به نفع توی تازه وارد نیست عزیزم برای حفاظت از سرمایه تو هم طراحی نشده، دقیقا طراحی شده تا تو را بازی بدن.

@OptionBaaz

یکی از دوستان در خصوصی گفته من در بازار ایران معامله نمی‌کردم ولی تازگی وارد شدم، چرا اختیار فروش‌ها انقدر کم یا اصلا معامله نمیشن؟
دلائلش رو قبلا در کانال گفتم، راه حلش رو هم البته گفتم که نیاز به اقدام مسئولین بورس داره، برای ایشون هم تکرار کردم ولی نکته‌ی دیگه‌ای که هست اینه که عجالتا در سطح خرد چکار میشه کرد؟
اواخر قرن هجده در آمریکا وقتی کسی می‌خواست آپشن معامله کنه در روزنامه‌ها آگهی می‌زد و میگفت مثلا فلان تعداد قرارداد اختیار فروش روی فلان سهم می‌خوام معامله کنم. از این طریق طرف مقابلش رو پیدا می‎کرد و اصطلاحا قرارداد رو روی پیشخوان (Over the Counter) منعقد می‌کردند. یعنی با هم چک و چونه می‌زدند و موافقت می‌کردند.

حالا به نظرم رسید بد نباشه دوستانی که تمایل به معامله اختیار فروش دارند برای سریع‌تر کردن فرایند، در گروه متصل به کانال (@OptionBaazan) سفارش‌شون رو با هشتگ #خرید_پوت یا #فروش_پوت ثبت کنند و اسم قراردادهایی که مد نظر دارند رو ذکر کنند تا کسانی که تمایل دارند در مقابل‌شون قرار بگیرند.

@OptionBaaz

وقفه‌های معاملاتی سهم‌ها در این روزها و بازگشایی‌شون داستانی شده در بازار ما!

بد نیست بدونید که در ممالک فرنگ وقتی که یک شرکت بورسی خبر مهمی منتشر می‌کنه، معاملات سهمش در بورس برای مدتی دچار سکته یا وقفه معاملاتی (به انگلیسی: Trading halt) میشه. دلیل این کار اینه که برای سهامداران و معامله‌گران فرصتی مهیا بشه تا اطلاعات جدید شرکت را تحلیل کنند و اطلاعات به همه برسه و بدونند چه اتفاقی در شرکت رخ داده و به تبع فرصت داشته باشند که راجع به قیمت سهم ارزش‌گذاری مجددی داشته باشند.

حالا این وقفه‌های معاملاتی که در بورس ما برای سهم‌ها بعد از «افشای اطلاعات گروه الف و ب» پیاده میشه برای همین حکایته که تا اینجاش اوکی کار خوبیه ولی بعدش اومدند خلاقیت به خرج دادند و گفتند در حالت افشای اطلاعات الف بعد از تموم شدن وقفه معاملاتی، موقع بازگشایی معاملات سهم، بیاییم دامنه نوسان قیمت سهم رو که کل سال کنترل می‌کنیم باز بذاریم تا تاثیر اطلاعات جدید به راحتی خودش را در قیمت نشون بده!

عجب!
کل طول سال قیمت را کنترل می‌کنند و هر اتفاقی در کلیت اقتصاد‌ و بازار و اون صنعت و ... رخ بده مهم نیست و نباید خودش را در قیمت نشون بده و حتما باید قیمت کنترل بشه ولی اطلاعیه مهم شرکت باید حتما خودش را در قیمت نشون بده و حتماً حتماً هم باید توی یکی دو ساعت خودش را نشون بده و بعدش هم باز کنترل قیمت! چرا نباید توی یک روز خودش را نشون بده؟ یا توی یک هفته؟ چرا مثلاً بعد از افشای اطلاعات نباید یک هفته دامنه سهم باز باشه تا تاثیر اطلاعات در قیمت رخ بده؟

متوجه هستید که چقدر این مکانیسم خام و پر از باگ و مستعد برای سو استفاده است؟ بسته بودن ۱۰-۱۵ روزه سهم از یک طرف به قراردادهای آپشن که محصولی دارای تاریخ انقضا هستن ضربه میزنه، بازگشایی هم جور دیگه پدر قراردادهای آپشن اون سهم را در میاره.

وقتی که فهمیدند این خلاقیت‌شون باگ داره به جای اینکه کلاً جمعش کنند اومدند گفتند هر چی ناظر معاملات بگه. اگر مشکوک بود می‌تونه اجازه نده و فلان و بهمان که خب به مشکل قبلی رفتارهای سلیقه‌ای ناظر را هم اضافه کردند.

انصافاً کی واقعاً می‌خوان این چیزا را درست کنند؟ شما که کل طول سال قیمت را کنترل می‌کنی اون یک ساعت آزادیت چیه دیگه؟ اونم ببند عزیز جان. یا رومی روم یا زنگی زنگ.

یکسری‌ها هم نشستند منتظرند سهمی موقع بازگشایی بعد از اطلاعات با اهمیت یه منفی بخوره و بعد اسکرین‌شات بگیرند و بگن بیا اینم دامنه باز! در این جور مواقع من فقط به این فکر می‌کنم که برگردم توی همون حیطه نوروساینس و روشی برای اهدای سلول‌های عصبی (نورون) برای این عزیزان نابغه کشف کنند.

@OptionBaaz

از لینک زیر می‌تونید مصاحبه بنده با برنامه #سرمایه‌گذار_شو را تماشا کنید. تاریخ این مصاحبه شنبه ۱-۳-۱۴۰۰ بوده است.

لینک تماشای برنامه کامل در سایت بورسان

@OptionBaaz

تنها دارایی که بی‌وقفه رو به رشد است، تجربه‌تان است و تنها دارایی که همیشه در حال کاهش است، زمان‌تان است!

#گزین_گویه

@OptionBaaz

احتمالاً براتون جالب باشه که بدونید ما حتی در دنیای سینما و فیلم‌سازی هم قراردادهای آپشن داریم. منظورم فیلم‌هایی با موضوع آپشن نیست. منظورم در قراردادهای موقع ساختن فیلمه، در پشت صحنه.

قرارداد آپشن را تقریباً روی هر چیزی میشه بست‌. دارایی پایه قراردادهای آپشن می‌تونه هر چیزی باشه. از چیزهای عجیب و غریبی مثل وضعیت آب و هوا تا انواع محصولات کشاورزی، املاک و تمام انواع ورقه‌هایی که بها دارند و حتی قراردادهای آتی و عدد شاخص و .... من خودم اینجا حتی روشی برای ایجاد قرارداد آپشن روی نرخ تورم هم پیشنهاد دادم. ولی علاوه بر این‌ها روی رمان و فیلم‌نامه و این قبیل تولیدات هم میشه قرارداد آپشن تعریف کرد، چطور؟

مثلاً فرض کنید شخصی به اسم کریستوفر نولان، یک رمان یا فیلم‌نامه خونده و پیش خودش گفته اوه عجب چیزیه، اگر یه فیلم ازش بسازم خیلی خوب میشه. ولی در حال حاضر سرمایه کافی برای ساخت چنان فیلمی نداره (ساخت فیلم‌های خوب معمولاً سرمایه هنگفتی میخاد). البته کافیه که مقدمات کار را فراهم کنه، با سرمایه‌گذاران صحبت کنه و به سرمایه‌گذاری متقاعدشون کنه. ولی خب این پروسه آماده‌سازی کمی زمان می‌بره. مثلاً ۱ سال و البته تهش هم ممکنه بعد از اون همه زحمت در نهایت بنا به دلائلی ساخت فیلم اوکی نشه. خب در چنین شرایطی که آقای نولان هم پول کافی نداره و هم اینکه درباره ساخت فیلم عدم قطعیت وجود داره، توجیه نداره که همین اول کار بیاد ۱ میلیون دلار بزاره وسط و فیلم‌نامه را بخره. بجاش می‌تونه «اختیار ساختن فیلم» روی اون رمان یا فیلم‌نامه را بخره. یعنی مثلاً میگه اوکی ارزش این فیلم‌نامه ۱ میلیون دلاره و من حاضرم ۱۰۰ هزار دلار بدم که بهم اختیار خریدن این فیلم‌نامه تا یک سال آینده به قیمت ۱ میلیون دلار را بدن.

دقت کنید این یک قرارداد پیش‌خرید نیست. در قرارداد پیش‌خرید شما مقداری از پول را پیش میدی و در نهایت متعهد به خرید اون دارایی هستی و در هر صورت باید باقی پول را بدی، چون متعهدی. ولی در قرارداد آپشن اول یه مقداری پول میدی که بهش میگن پرمیوم تا یک اختیار بدست بیاری که در قیمت توافق شده (۱ میلیون دلار) بتونی اون دارایی را تا مدت ۱ سال از طرف مقابل بخری. شما اختیار داری و مجبور نیستی ولی طرف مقابلت چرا مجبور و متعهده.

خب حالا چه سناریوهایی ممکنه برای آقای نولان رخ بده؟ سناریوی اول: اگر تونست سرمایه جمع کنه و مقدمات کار رو به خوبی جلو ببره، دیگه با خیال راحت می‌تونه قراردادش را اعمال کنه و فیلم‌نامه رو ۱ میلیون دلار بخره. از اونجایی که قبلش ۱۰۰ هزار دلار داده بود پس جمعاً پاش در میاد ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار دلار. اختیار یک ساله ساخت فیلم خیلی ایده خوبی بوده، با پول به مراتب کمتری انحصار بدست آورده بود و تونست با فراغ خاطر مقدمات کار را فراهم کنه.
در سناریوی دیگه اگر نتونست مراحل را جلو ببره چی میشه؟ فقط همون ۱۰۰ هزار دلار پرمیوم که داده بود را از دست میده. اگر خود فیلم‌نامه رو نقدی همون اول کار ۱ میلیون دلار خریده بود و نمی‌تونست سرمایه کافی برای ساخت فیلم جمع کنه عملاً ۱ میلیون دلاری که بابت فیلم‌نامه داده بود سوخت می‌شد و یه فیلمنامه ناموفق می‌موند روی دستش ولی حالا کلاً ۱۰۰ هزار دلار از دست داده که خب بهتره.
اگر خواستید بیشتر راجع به قراردادهای آپشن در سینما بخونید این مدخل ویکی‌پدیاش


نکته مهم: قرارداد آپشن روی سهم قدری مکانیسمش پر جزییات‌تر و البته مزایاش بیشتره که اگر تازه وارد کانال شدید می‌تونید راجع بهش در پست پین شده‌ کانال بخونید.

نکته اضافی ۱: یادمه چند سال پیش در فرابورس، یک بازاری برای دارایی‌های فکری به نام «بورس ایده» ایجاد کرده بودند. فرایند اینطوری بود که مثلاً فرضاً شما یه موتور کولر آبی بهینه‌تر طراحی کردی، می‌اومدی مستندات اختراعت را ارائه می‌کردی، متقاضیان پیشنهادات‌شون را برای کسب حق ساخت می‌فرستادند و با یک حالت مزایده‌ای یک نفر در نهایت برنده میشد. البته بعد از مدتی بازارش تعطیل شد، جالب می‌شد اگر ادامه پیدا می‌کرد و اینکه مثلاً قراردادهای آپشن هم براشون تعریف میشد (البته اینجا ما توی آپشن سهام هم موندن و نمی‌تونند یا نمی‌خوان برای توسعه‌اش وقت بگذارند چه برسه به اون).

نکته اضافی ۲: یک زمانی در آمریکا تلاش‌هایی برای تاسیس بازار مشتقه برای فیلم‌ها هم شده بود. ولی لابی صنعت سینما از طریق مجلس سنا قبل از شروع به کار ممنوعش کرد. اینجا مدخل ویکی‌پدیای قضیه است، خواستید بخونید.

@OptionBaaz

دوره جدید قراردادهای اختیار معامله برای نماد #وبملت (سررسید ۱۹ - ۰۸ -۱۴۰۰)

قراردادهای اختیار خرید در سمت راست تصویر و قراردادهای اختیار فروش در سمت چپ لیست شده‌اند.

@OptionBaaz