۳. آربیتراژگران (Arbitrageurs)

آربیتراژگر کسی‌ست که استراتژی توسعه داده است و متناسب با آن موقعیت‌هایی در دو یا چند بازار مختلف بصورت همزمان اتخاذ می‌کند، تا سودهایی بدون ریسک، کسب کند.

در فضای تلگرام فارسی در گروه‌ها و کانال‌های مرتبط با آپشن، بعضا دیده می‌شود که مثلا می‌نویسند: "ضفلا۸۰۵۴ فرصت آربیتراژ" یا "ضخود۱۰۲۴ فرصت آربیتراژ، سریع اقدام کنید!"
گاهی اوقات، منظورشان این است که فلان قرارداد را دارند به قیمت مناسبی عرضه می‌کنند و اگر بخرید کمی بعد شاید بتوانید به قیمت بیشتری بفروشید! یا اگر نزدیک به تاریخ سررسید قرارداد باشد، ممکن است منظورشان این باشد که اگر قرارداد را بخرید و اعمال کنید، بعد از اعمال، سهم بدست آمده را می‌توانید در بازار سهام به قیمت بالاتری بفروشید!
البته هیچکدام از این دو آربیتراژ کردن نیستند! اولی که صرفا معامله آپشن در خود بازار آپشن است، دومی هم فقط یک اعمال کردن معمولی است! (احتمالا چون آربیتراژ بنظر واژه با کلاس و دهن پر کنی است، دوست دارند مکرر بدون توجه به معنی واقعی، از آن استفاده کنند).

آربیتراژ یک روش معامله‌گری است، در این روش از طریق ورود همزمان در دو یا چند بازار، معامله‌گر، فرصت دستیابی به سودهای بدون ریسک را بدست می‌آورد. استراتژی‌های این روش پیچیده هستند و موقعیت‎گیری‌های مختلفی دارد.
برای آربیتراژ کردن بین بازار سهام و بازار آپشن باید اول قیمت سقف و کف هر آپشن را با فرمولی محاسبه کرد و سپس در صورت وجود فرصت آربیتراژ، عملیاتی بر روی سهم اصلی از طریق روش پیش فروش سهام، فروش استقراضی و .... (که در بازار ما وجود ندارند) انجام داد و ما به التفاوت جریان نقدی که از این معاملات بدست می‌آید را با نرخی مناسب در جایی دیگر، تا زمان سررسید، سرمایه‌گذاری کرد تا سودی بدون ریسک و قطعی بدست آید! در نهایت در تاریخ سررسید همه چیز به حالت اولیه برمی‌گردد + یک سود قطعی! یعنی همان تعدادی که سهم داشتید مجدد خواهید داشت + یک سود قطعی!

از آنجایی که این ابزارها در بازار ما وجود ندارند، عملا امکان آربیتراژگیری بین بازار سهام و آپشن وجود ندارد. حتی اگر هم این ابزارها وجود داشتند، آربیتراژگیری بین بازار سهام و بازار آپشن کار هر کسی نیست، که بیایید در گروه تلگرامی جار بزند فرصت آربیتراژ در فلان و بهمان!

@OptionBaaz | آپشن‌باز

چند روز پیش داشتم در فایل‌های قدیمی که بدون دسته‌بندی مانده بودند، گشتی می‌زدم. چشمم به این فایل اکسل بنام DerivaGem افتاد. سال ۹۶ همراه با کتاب (Options, Futures and other Derivatives) دانلود کرده بودم.

اکسل کاملی است و هر چیزی که معامله‌گر آپشن نیاز داشته باشد را در خود دارد. علاوه بر آپشن، برای قراردادهای Swap و CDSها و CDOها که ما فعلاً در بازارمان نداریم هم کاربرد دارد!
در ویرایش‌های بعدی کتاب، بجای این فایل، فایل اکسل دیگری بنام RMFI به همراه کتاب عرضه شد که البته تفاوت چندانی هم با این یکی ندارد.

در پست بعدی فایل اکسل DerivaGem را بصورت یک فایل فشرده زیپ، خواهم فرستاد. دانلود کنید، ممکن است به کارتان بیایید.

@OptionBaaz

رمز فایل YekOptionBaaz است (به حروف بزرگ و کوچک دقت کنید).

@OptionBaaz | آپشن‌باز

وضعیت مالی قرارداد آپشن چیست؟

به رابطه‌ای که بین قیمت اعمال یک قراراد آپشن و قیمت سهم پایه آن، برقرار می‌شود، وضعیت مالی (Moneyness) آن آپشن می‌گویند. هر قرارداد آپشنی سه وضعیت مالی می‌تواند داشته باشد:
۱. در سود یا با قیمت (In The Money)
۲. بی‎تفاوت یا به قیمت (At The Money)
۳. در زیان یا بی‌قیمت (Out of the Money)

۱. در آپشن از نوع اختیارِ خرید، قراردادی «در سود» است که قیمت اعمال آن کمتر از قیمت فعلی سهم پایه باشد. برای مثال اگر قیمت سهم وبصادر ۴۰۰ تومان باشد، تمام اختیار خریدهای وبصادر که قیمت اعمالی کمتر از ۴۰۰ تومان دارند، وضعیت مالی «در سود» یا «با قیمت» دارند. در آپشن از نوع اختیارِ فروش، قراردادی «در سود» است که قیمت اعمال آن بیشتر از قیمت فعلی سهم پایه باشد. برای مثال اگر قیمت فعلی سهم وبصادر ۴۰۰ تومان باشد تمام اختیار فروش‌های وبصادر که قیمت اعمالی بیشتر از ۴۰۰ تومان دارند، وضعیت مالی «در سود» یا «با قیمت» دارند.
نکته مهم: یک قرارداد با وضعیت مالی «با قیمت» یا «در سود» را هنگام سررسید می‌توانید اعمال کنید و ما به التفاوت قیمت اعمال و قیمت سهم پایه را کاسب شوید ولی لزوما به این معنی نیست که سود هم خواهید کرد! سود شما بستگی به این دارد که چقدر پرمیوم و کارمزد بابت بستن قراداد داده باشید. برای مثال اگر قیمت سهم خودرو ۴۰۰ تومان باشد و قیمت اعمال آپشنی که از این سهم دارید، ۳۵۰ تومان باشد، وضعیت مالی قراردادتان «با قیمت» یا «در سود» است ولی اینکه از اعمال کردن آن سودی عایدتان شود به این بستگی دارد که چقدر پرمیوم و کارمزد داده‌اید؟ اگر بابت بستن این قرارداد ۶۰ تومان پرمیوم داده‌اید، باید قیمت سهم از ۴۱۰ تومان بالاتر برود که با اعمال آن سودی عایدتان شود. بعبارتی چه قیمت سهم ۴۰۰ باشد چه ۴۱۰ در هر دو صورت وضعیت مالی قرارداد "در سود" یا "با قیمت" است اما با توجه به پرمیومی که پرداخته‌اید فقط در صورتی که قیمت خودرو به ۴۱۰ برسد از اعمال آن سود خواهید کرد!

۲. در آپشن از نوع اختیارِ خرید یا اختیارِ فروش، وضعیت مالی قراردادی «به قیمت» است که قیمت اعمال آن با قیمت سهم پایه یکسان باشد. برای مثال اگر قیمت سهم وبصادر ۴۰۰ تومان باشد، آپشن اختیارِ خرید و آپشن اختیارِ فروشی که قیمت اعمال ۴۰۰ تومان دارند، وضعیت مالی «به قیمت» یا «بی‌تفاوت» دارند.
نکته مهم: معمولا هنگامی که آپشنی وارد وضعیت «به قیمت» می‌شود، بیشتر از هر زمان دیگری، معامله می‌شود.

۳. در آپشن از نوع اختیارِ خرید، قراردادی «در زیان» یا «بی‌قیمت» است که قیمت اعمال آن بیشتر از قیمت فعلی سهم پایه باشد. برای مثال اگر قیمت سهم وبصادر ۴۰۰ تومان باشد، تمام اختیارِ خریدهای وبصادر که قیمت اعمالی بیشتر از ۴۰۰ تومان دارند، «در زیان» یا «بی‌قیمت» هستند. در آپشن از نوع اختیارِ فروش، قراردادی «در زیان» یا «بی‌قیمت» است که قیمت اعمال آن کمتر از قیمت فعلی سهم پایه باشد. برای مثال اگر قیمت فعلی سهم وبصادر ۴۰۰ تومان باشد تمام اختیارِ فروش‌های وبصادر که قیمت اعمالی کمتر از ۴۰۰ تومان دارند، «در زیان» یا «بی‌قیمت» هستند.
نکته مهم: هنگامی که یک قراراد آپشن وضعیت مالی «در زیان» دارد، به این معنی نیست که نمی‌توانید با معامله کردن آن سود کسب کنید. این قراردادها معمولاً وجه پرمیوم بسیار بسیار کمی دارند. بسته به پیش‌بینی‌تان از روند سهم پایه می‌توانید یک قرارداد که وضعیت مالی بشدت «در زیانی» دارد را بخرید و وقتی که بر اثر تغییر قیمت سهم پایه به وضعیت مالی «در سود» نزدیک‌تر شد، آنرا به قیمت به مراتب بالاتری بفروشید. برای مثال اگر قیمت سهم وبصادر ۴۰۰ تومان باشد و قرارداد اختیارِ خریدی با قیمت اعمال ۷۵۰ تومان با وجه پرمیوم ۲ ریال بخرید، در صورتی که قیمت وبصادر رشد کند و به نزدیکی ۷۰۰ تومان برسد، احتمالاً می‌توانید قرارداد را به قیمت بسیار بالاتری بفروشید!

چکیده
فرض کنید قیمت فعلی سهم وبصادر ۴۰۰ تومان شده است.
* از میان آپشن‌های منتشر شده برای وبصادر، آپشن اختیارِ خرید و آپشن اختیارِ فروشی که قیمت اعمال ۴۰۰ تومانی دارند، وضعیت مالی «بی‌تفاوت» یا «به قیمت» دارند.
* تمام اختیار خریدهای سهم وبصادر که قیمت اعمال‌شان کمتر از ۴۰۰ تومان است و تمام اختیار فروش‌های سهم وبصادر که قیمت اعمال‌شان بیشتر از ۴۰۰ تومان است، وضعیت مالی «در سود» یا «با قیمت» دارند.
* تمام اختیارِ خریدهای سهم وبصادر که قیمت اعمال‌شان بیشتر از ۴۰۰ تومان است و تمام اختیارِ فروش‌های سهم وبصادر که قیمت اعمال‌شان کمتر از ۴۰۰ تومان است، وضعیت مالی «در زیان» یا «بی قیمت» دارند.

@OptionBaaz | آپشن‌باز

انواع آپشن

دوستانی که شیمی دبیرستان و جدول تناوبی آنرا بخاطر دارند، احتمالاً می‌دانند که هر عنصر آن جدول تعدادی پروتون، نوترون و الکترون مشخص دارد و بر اساس تعداد آنها، خواص و ویژگی‌های شیمیایی متفاوتی بدست می‌آورد. شیمی‌دانان جهت افتراق عناصر از یکدیگر بر روی هر کدام، نام متفاوتی گذاشته‌اند، برای مثال عنصری که ۱ پروتون و ۱ الکترون دارد و از این رو ویژگی‌هایی شیمیایی خاصی دارد را هیدروژن و عنصری دیگر که ۳ پروتون و ۳ الکترون و ویژگی‌هایی خاص خود را دارد لیتیوم نام‌گذاری کرده‌اند.

به همین قیاس می‌توان گفت، هر قرارداد آپشن تعدادی بند دارد و بر اساس ماهیت آن بندها، یکسری ویژگی‌ها بدست می‌آورد که آنرا از سایر آپشن‌ها با بندهای متفاوت، متمایز می‌کند. به مرور زمان، فعالین بازارها، به منظور افتراق این قراردادها از یکدیگر، متناسب با ویژگی‌های هر کدام بر روی آن نامی نهاده‌اند.

برای مثال ویژگی متمایز آپشنی که نام آمریکایی بر آن نهاده‌اند، این است که در طول دوره معاملاتی، هر زمان میل داشتید می‌توانید قرارداد را اعمال کنید و لزومی ندارد که حتماً تا تاریخ سررسید صبر کنید!
ویژگی متمایز آپشنی که اروپایی نامیده می‌شود، این است که فقط در تاریخ سررسیدِ ذکر شده در قرارداد، امکان اعمال آنرا دارید (آپشن‌های رایج در بازار ما، تابحال همگی از این نوع بوده‌اند). می‌توان گفت بندها و ویژگی‌های آپشن اروپایی یک استاندارد و معیار برای قرارداد آپشن هستند.

در بعضی بازارها، آپشن‌هایی وجود دارند که بندهای آنها بسیار غیرعادی و بدور از استاندارد هستند. برای مثال آپشن‌های انتخاب‌گر (Chooser Options) این ویژگی را دارند که به دارنده قرارداد اجازه می‌دهند در یک محدوده زمانی مشخص، پس از بستن قرارداد، بتواند اختیارِ خرید بودن یا اختیارِ فروش بودن قرارداد را انتخاب کند!
در یک دسته‌بندی کلی، آپشن‌هایی که ویژگی‌های معمولی و عرفی و استاندارد دارند را آپشن‌های معمولی (Vanilla Options) و آنهایی که ویژگی‌های غیرعادی و غیرعرفی و غیر استاندارد دارند را آپشن‌های نامتعارف (Exotic Options) نامیده‌اند. در ادامه چند نمونه از آنها معرفی می‌شوند.

ویژگی غیر عادی و نامتعارف آپشن‌های مرکب (Compound Options) این است که دارایی پایه آنها سهم، زعفران یا سکه نیست بلکه یک قرارداد آپشن دیگر است! یعنی قرارادی می‌بندید که مطابق آن اختیار خرید یا فروش یک قرارداد اختیارِ خرید یا اختیارِ فروش را به قیمت مشخص و‌ در زمان مشخص، به دست می‌آورید!!

باینری آپشن‌ها (Binary Options) که در ایران بیشتر فعالین بازار فارکس آنها را می‌شناسند، هم جزو آپشن‌های نامتعارف محسوب می‌شوند. این آپشن‌ها حالتی صفر و یکی یا «بله و خیر» دارند به همین خاطر باینری نامیده می‌شوند. با یک مثال ویژگی‌شان را توضیح می‌دهم. فرض کنید قیمت فعلی سهم وبصادر امروز ساعت ۱۰، ۴۰۰ تومان است. به نظر شما در ساعت ۱۰:۳۰ دقیقه، قیمت آن بالای ۴۱۰ تومان (قیمت اعمال) خواهد شد یا خیر (یا زیر ۴۱۰ تومان خواهد رفت)؟ اگر فرضاً پیش‌بینی کنید که زیر ۴۱۰ خواهد رفت، می‌توانید برای این پیش‌بینی خود نرخی تعیین کنید، برای مثال ۱۰۰ هزار تومان. حالا در ساعت ۱۰:۳۰ (موعد سررسید) که آپشن منقضی می‌شود، اگر قیمت کمتر از ۴۱۰ باشد، پیش‌بینی‌تان درست بوده است و ۷۰ درصد از مبلغ طرف مقابل یعنی ۷۰ هزار تومان بعلاوه مبلغ اولیه خودتان (۱۰۰ هزار تومان) را می‌برید. اما اگر در هنگام انقضای آپشن قیمت سهم بالای ۴۱۰ تومان باشد، تمام ۱۰۰ هزار تومانی را که سرمایه‌گذاری کرده بودید را از دست خواهید داد. در باینری آپشن‌ها میزان ریسک کاملا مشخص است و هرگز فراتر از مقدار سرمایه‌گذاری نخواهد بود.

ویژگی غیر عادی آپشن‌های برمودایی (Bermuda Options) این است که علاوه بر تاریخ سررسید، در تاریخ‌های مشخص شده‌ای هم امکان اعمال دارند، برای مثال در اول هر ماه، یا هر ده روز به ده روز!

ویژگی آپشن‌های نگاه به گذشته (Look-Back Options) این است که در هنگام بستن قرارداد قیمت اعمال آن مشخص نیست. فقط در موعد سررسید، با نگاه به گذشته حرکات سهم پایه در طول دوره قرارداد، قیمت اعمال مشخص می‌شود.

ویژگی غیر عادی آپشن‌های سبدمحور (Basket Options) این است که دارایی پایه آنها یک تک دارایی نیست، بلکه سبدی از دارایی‌ها است!

و ویژگی آپشن‌های امتدادپذیر (Extendible Options) این است که می‌توان در موعد سررسید، برای مدت زمان مشخصی، سررسید را تمدید کرد. این کار را هم دارنده و هم فروشنده آپشن می‌توانند انجام بدهند!

مثال‌ها در اینباره زیاد هستند، با هر تغییر جزئی در بندهای قرارداد، خواص و ویژگی‌های متفاوتی برای آن ظاهر می‌شود و نامی مطابق با آن ویژگی‌ها بر آپشن نهاده می‌شود. دقیقاً مشابه عناصر اتمی که با اضافه شدن یک پروتون خواص و ویژگی‌های آن تغییر کرده و نام متفاوتی می‌گیرد.

@OptionBaaz | آپشن‌باز

ارزش ذاتی و زمانی آپشن چیست؟

در هنگام معامله یک آپشن، احتمالاً مهم‌ترین سوالی که در ذهن معالمه‌گر ایجاد می‌شود، این است که ارزش این قرارداد آپشن چقدر است؟ چقدر باید بابت بستن این قرارداد وجه پرمیوم بپردازم؟

ارزش هر قرارداد آپشنی شامل ارزش ذاتی (Intrinsic value) آن + ارزش زمانی‌اش (Time value) است.

طبق تعریف، ارزش ذاتی یک قرارداد آپشن، ارزشی‌ست که اگر امروز موعد اعمال قرارداد باشد، داراست و از تفاوت قیمت اعمال با قیمت فعلی سهم پایه بدست می‌آید. برای مثال اگر سهم وبصادر امروز در بازار نقدی ۲۰۰ تومان معامله شود و یکی از قراردادهای آپشن آن که از نوع اختیارِ خرید است، قیمت اعمال ۵۰ تومان داشته باشد، ارزش ذاتی این قرارداد با فرض اینکه امروز موعد اعمال قرارداد است برای هر سهم آن (۱۵۰ = ۵۰ - ۲۰۰) تومان است. از آنجایی که هر قرارداد آپشن حاوی ۱۰۰۰ سهم است، پس ارزش ذاتی این قرارداد جمعاً ۱۵۰ هزار تومان است.
برای اختیار فروش، برعکس محاسبه قبلی، قیمت فعلی سهم از قیمت اعمال کم می‌شود و اگر نتیجه عددی مثبت باشد، یعنی آن قرارداد ارزش ذاتی دارد. برای مثال، اگر قیمت اعمال قرارداد آپشنی ۳۰۰ تومان باشد و قیمت فعلی سهم ۲۵۰ تومان باشد، ارزش ذاتی هر سهم قرارداد ۵۰ تومان است ولی اگر قیمت اعمال ۳۰۰ تومان باشد و قیمت فعلی سهم ۳۵۰ تومان باشد، ارزش ذاتی آن قرارداد ۰ تومان است.
ارزش ذاتی باید عددی مثبت باشد و از این رو تنها برای قرادادهایی معنی دارد که در "وضعیت مالی" "با قیمت" باشند. جهت مطالعه معنی قرارداد "با قیمت"، "به قیمت" و "بی‌قیمت" لطفا به پست «وضعیت مالی آپشن چیست؟» مراجعه کنید.

ارزش زمانی: واقعیت این است که قیمت آپشن‎ها معمولا همیشه متفاوت از ارزش ذاتی خالص آنها است و این واقعیت در تابلوی معاملات هم پیداست. این ما به التفاوت بدلیل ریسک زمانی است، که عرضه کننده قرارداد با عرضه قرارداد متحمل می‌شود و به آن ارزش زمانی قرارداد می‌گویند.
هر چقدر مدت زمان مانده تا سررسید بیشتر باشد، چون ریسک قرارداد بیشتر است (مشخص نیست چه اتفاقی می افتد) این مقدار می‌تواند بیشتر باشد. اگر قیمت اُردر گذاشته شده بر روی تابلو را از ارزش ذاتی قرارداد کم کنید، عدد باقی مانده، ارزش زمانی قرارداد در ذهن طرف مقابل قرارداد است.
هر چقدر به موعد اعمال قرارداد نزدیک‌تر می‌شویم ارزش زمانی کمتر و کمتر می‌شود، بطوریکه در روز سررسید تا قبل از ساعت ۱۲:۳۰ دقیقه ارزش زمانی تقریبا ۰ تومان و قیمت آپشن‌ها به اندازه ارزش ذاتی آنها و گاهی حتی کمتر معامله می‌شود (البته در شرایطی که در بازار نقدی، سهم پایه، صف خرید باشد و در نتیجه خریدن آن سخت باشد و روند مثبت و پرسودی برای آن محتمل باشد، ممکن است عرضه کنندگان قرارداد، حتی در روز سررسید، چیزی بالاتر از ارزش ذاتی برای بستن قرارداد طلب کنند).

@OptionBaaz | آپشن‌باز

درباره آپشن هنوز مطالب زیادی باقی مانده است که باید توضیح داده شوند، با این حال تصمیم گرفته‌ام از این به بعد در کنار مطالب مرتبط با آپشن، ابزارهای نوین مالی دیگری مانند فروش استقراضی، آتی شاخص، آپشن شاخص و غیره را هم در حد معرفی، در کانال توضیح بدهم.
ممکن است حتی گریزی به انواعی از مشتقات که هنوز در بورس تهران ارائه نشده‌اند مثل قراردادهای معاوضه‌ای (Swap) و ... هم بزنیم.

با توضیح «فروش استقراضی» شروع می‌کنیم.

قرارداد فروش استقراضی (Short Selling) چیست؟

فروش استقراضی نوعی قرارداد است که اولین بار در در بازارهای مالی بریتانیا ظهور پیدا کرد و بعدها در ایالات متحده آمریکا توسعه یافت و سپس به سراسر بازارهای مالی اقصی نقاط جهان گسترش یافت. ویژگی اصلی ابزار فروش استقراضی این است که به کمک آن می‌توان در روندهای نزولی کسب سود کرد.

شخص سفته‌بازی را فرض کنید که روندی نزولی برای یک سهم پیش‌بینی کرده است، او از طریق واسطی (کارگزاری) قراردادی برای قرض گرفتن تعدادی از آن سهام از شخصی دیگر، منعقد می‌کند. سفته‌باز به اندازه درصدی از ارزش سهام، وجه تضمینی نزد کارگزار می‌سپارد. سپس سهام قرض گرفته‌شده را در بازار می‌فروشد و هنگامی که قیمت سهم طبق پیش‌بینی، کاهش یافت، مجدد به همان تعداد، خریداری می‌کند و به شخصی که از او قرض گرفته بود بر می‌گرداند. در نهایت شخص سفته‌باز از، ما به التفاوت قیمت فروش در سقف و قیمت خرید در کف، مبلغی سود می‌کند که پس از پرداخت درصد سود تعهد داده شده به مالک سهام، درصدی برای خودش باقی می‌ماند.

البته این فرایند جزییات دیگری هم دارد که در ادامه چند مورد از آنها را ذکر می‌کنیم.
* وجه تضمین در برخی از بورس‌های ارائه دهنده این نوع قرارداد، تا ۵۰ درصد ارزش روز سهام قرض داده شده نیز می‌رسد.
* درصد سود باز پرداختی به مالک در زمان انعقاد قرارداد، تعیین می‌شود و قرض گیرنده متعهد به پرداخت آن در زمان اعمال قرارداد می‌شود.
* مبلغی که در هنگام فروش سهام در حساب قرض‌گیرنده وارد می‌شود و وجه تضمین او، توسط کارگزاری بلوکه می‌شوند. البته شخص «از طریق کارگزاری» می‌تواند درخواست سرمایه‌گذاری مبلغ حاصل از فروش را در محلی دیگر، بدهد و از محل سود آن سرمایه‌گذاری، سود مورد درخواست مالک سهام را پرداخت کند.
* چه مالک و چه قرض گیرنده در «هر زمانی» قبل از سررسید می‌توانند برای انجام تعهدشان اقدام کنند.
* اگر مالک درخواست بازگرداندن سهام را بدهد ولی سهام در بازار موجود نباشد تا شخص قرض گیرنده بخرد و به او بدهد، قرض گیرنده می‌تواند آن تعداد سهام را از شخص دیگری قرض کند. اگر نتواند قرض کند، کارگزاری از محل وجه تضمین او اقدام خواهد کرد.

الگوی متعارف قرارداد «فروش استقراضی» که در بالا توضیح داده شد، از نظر شرعی قراردادی ربوی محسوب می‌شود و در نتیجه مورد تایید کمیته فقهی بورس نیست. کمیته فقهی بورس، بجای فروش استقراضی، ابزاری بنام «فروش تعهدی» را برای بورس تهران پیشنهاد داده است که کارکرد آن مشابه فروش استقراضی‌ست اما با شرع اسلام منافاتی ندارد.
در قرارداد فروش تعهدی، یک متقاضی، تعدادی سهام از مالک تحویل گرفته و «به وکالت» از او اقدام به فروش می‌کند و خرید مثل آنرا، در هر زمان تا تاریخ سررسید (بجز مدت تنفس) متعهد می‌شود. در این فرایند شخص قرض گیرنده، در نهایت از ما به التفاوت قیمت فروش و خرید، درصدی بعنوان «حق وکالت» دریافت خواهد کرد.

به تازگی تلاش‌هایی برای پیاده‌سازی و اجرای فروش تعهدی در بورس تهران، انجام شده است، احتمالاً در آینده بیشتر درباره آن خواهید شنید.
در دو پست بعدی می‌توانید کلیپ ویدئویی کوتاهی به زبان فارسی و یک کتابچه آموزشی، درباره فروش استقراضی/تعهدی دانلود کنید و جزییات بیشتری درباره این ابزارها بیاموزید.

@OptionBaaz | آپشن‌باز

ویدئو: آشنایی با ساز و کار فروش تعهدی در بورس تهران

متن مرتبط با این ویدئو را می‌توانید از اینجا مطالعه فرمایید.

@OptionBaaz

نکول در ایفای تعهدات چیست؟

نکول واژه‌ای عربی به معنی رد، امتناع کردن و سر باز زدن است. شاید بتوان گفت در زبان عامیانه، معادل «دبه در آوردن در معامله» باشد. در زبان انگلیسی و دانش مالی به وضعیتی که یک طرف قرارداد نتواند تعهدات قول داده شده خود را ایفا کند Default می‌گویند. نکول در هر نوع قراردادی ممکن است رخ دهد و معمولاً به همین خاطر ریسک نکول (Risk of Default) را قبل از انعقاد قرارداد، می‌سنجند.
بزرگترین نکول تمام تاریخ در میان شرکت‌های خصوصی، ورشکستی بانک سرمایه‌گذاری «لیمن بِرادرز» بود که در بحران مالی ۲۰۰۷-۲۰۰۸ بالغ بر ۶۰۰ میلیارد دلار نکول در تعهدات داشت. بزرگترین نکول تاریخی یک دولت نیز مربوط به دولت یونان در سال ۲۰۱۲، با رقم ۱۳۸ میلیارد دلار نکول در تعهدات بود.

نکول در قراردادهای اختیار معامله

مطابق تبصره ۱ و ۲ از ماده ۴۱ دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله، اگر قرارداد اختیار معامله‌ای در روز سررسید فیزیکی، به مرحله تخصیص برسد، اما به هر دلیلی، قابل اعمال فیزیکی نباشد، نکول در ایفای تعهدات محسوب می‌شود. در قراردادهای اختیار معامله، نکول تنها برای طرف عرضه کننده قرارداد (شخص دارای موقعیت بازِ فروش) معنی دارد و برای شخص دارنده قرارداد (شخص دارای موقعیت بازِ خرید) معنی ندارد چرا که او تعهدی نسبت به مفاد قرارداد ندارد، اختیار دارد.

برای مثال دارنده موقعیت بازِ فروشی (از نوع اختیار خرید) که در روز سررسید فیزیکی، به هر دلیلی، تعداد سهم کافی در اختیار طرف مقابل نمی‌گذارد تا بخرد، دچار نکول در تعهدات شده است یا دارنده موقعیت بازِ فروشی (از نوع اختیار فروش) که در روز سررسید فیزیکی، به هر دلیلی، وجه لازم را در اختیار طرف مقابل نمی‌گذارد تا طرف مقابل تعداد سهام توافق شده را بفروشد، نیز دچار نکول در تعهدات شده است.

هنگامی که قراردادی دچار نکول می‌شود، بر اساس قیمت مبنای دارایی پایه در زمان تسویه فیزیکی، تسویه نقدی انجام می‌شود و همچنین فرد نکول کرده، جریمه می‌شود. مبلغ مورد نیاز برای تسویه نقدی و مبلغ جریمه از وجه تضمین و دیگر وجوه مشتری نزد کارگزاری برداشت می‌شود و در صورت عدم کفایت این وجوه، جبران ما به التفاوت بر عهده کارگزار می‌باشد.

مبلغ جریمه به این صورت محاسبه می‌شود:
۰.۰۱ × قیمت اعمال × اندازه قرارداد × تعداد موقعیت‌های نکول شده

@OptionBaaz | آپشن‌باز

وضعیت مالی آپشن چیست؟ (صوتی)

از حامد آقایی عزیز که زحمت گویندگی و ضبط فایل‌های صوتی بر دوش ایشان است، تشکر می‌کنم.
متن این فایل صوتی را می‌توانید در این پست مطالعه کنید.

@OptionBaaz

انواع معاملات در بازار آپشن

معامله فزاینده (Opening Transaction): معامله‌ای که تعدادی موقعیت باز برای شخص ایجاد کند و یا تعداد موقعیت‌های باز او را افزایش دهد. معامله فزاینده شامل خرید فزاینده و فروش فزاینده است.

خرید فزاینده (Opening Purchase): معامله‌ای که هدف از آن ایجاد و یا زیاد کردن موقعیت‌های بازِ خرید است. به بیان ساده‌تر وقتی که در طرف تقاضای یک قرارداد قرار بگیرید (حالا چه از نوع اختیارِ خرید باشد چه از نوع اختیارِ فروش) و قبلاً تعدادی از آن قرارداد را خریده‌اید و یا اصلاً دارنده صفر تعداد از آن قرارداد هستید، اگر حالا تعدادی از آن قرارداد را با تقدیم قدری پول (وجه پرمیوم)، با کسی در طرف مقابل ببندید (در واقع قرارداد را از او بخرید)، نوع معامله‌تان خرید فزاینده است. در این حالت مبلغی که شما وارد معامله کرده‌اید شامل وجه پرمیوم + کارمزد است.

فروش فزاینده (Opening Sale): معامله‌ای که هدف از آن ایجاد و یا زیاد کردن موقعیت‌های بازِ فروش است. به بیان ساده‌تر وقتی که در طرف عرضه یک قرارداد قرار بگیرید (حالا چه از نوع اختیارِ خرید باشد چه از نوع اختیارِ فروش) و قبلاً تعدادی از آن قرارداد را فروخته‌اید یا صفر تعداد فروخته‌اید، اگر تعدادی از آن قرارداد را با درخواست قدری پول (وجه پرمیموم)، با یک متقاضی در طرف مقابل ببندید (در واقع به او بفروشید) نوع معامله‌تان فروش فزاینده بوده است. در این حالت چون طبق قرارداد به طرف مقابل تعهد داده‌اید که در تاریخ سررسید تعدادی سهم با او معامله کنید (در نوع اختیارِ خرید از شما بخرد، در نوع اختیارِ فروش به شما بفروشد) باید برای اثبات اینکه روی تعهدتان خواهید ماند، وجهی بعنوان وجه تضمین نزد واسط معامله (کارگزاری)، بلوکه کنید. پس در این حالت مبلغی که شما وارد معامله می‌کنید شامل؛ وجه تضمین + کارمزد است.

معامله کاهنده (Closing Transaction): معامله‌ای که موقعیت‌های باز شخص را ببندد و یا تعداد آنها را کاهش دهد. معامله کاهنده شامل فروش کاهنده و خرید کاهنده است.

فروش کاهنده یا بستن موقعیت بازِ خرید (Closing Sale): معالمه‌ای که هدف از آن کم کردن یا بستن تعداد موقعیت‌های بازِ خرید از طریق فروش مثل آن است.
به بیان ساده‌تر اگر قبلاً یک معامله خرید فزاینده انجام داده باشید و حالا دارنده تعدادی قرارداد (چه از نوع اختیار خرید، چه از نوع اختیار فروش) باشید، تعدادی موقعیت بازِ خرید دارید. اگر به هر دلیلی آن قراردادها را نمی‌خواهید، با فروش آنها، اصطلاحاً موقعیت باز را بسته‌اید. به این کار معامله معکوس نیز می‌گویند. برای مثال اگر دارنده ۱۰ قرارداد ضفلا۱۰۱۲ (اختیار خرید فولاد) یا طفلا۱۰۱۲ (اختیار فروش فولاد) باشید و حالا به هر دلیلی تمام آنها یا تعدادی از آنها را نمی‌خواهید باید در طرف عرضه قرار گرفته و آنها را بفروشید. از آنجایی که شما از قبل دارنده این قراردادها بوده‌اید نیازی به قرار دادن وجه تضمین ندارید. در واقع شما صرفاً دارید قراردادتان را به کس دیگری واگذار می‌کنید. با فروش رفتن قراردادها، موقعیت باز شما بسته می‌شود و دیگر در تاریخ سررسید نیازی به اعمال آنها نیست! در این حالت مبلغ معامله شما شامل مبلغ فروش + کارمزد معامله است.

خرید کاهنده یا بستن موقعیت بازِ فروش (Closing Purchase): معامله‌ای که هدف از آن کم کردن یا بستن تعداد موقعیت‌های بازِ فروش از طریق خرید مثل آن است. به بیان ساده‌تر اگر یک معامله فروش فزاینده داشته‌اید و تعدادی قرارداد (چه از نوع اختیار خرید، چه از نوع اختیار فروش) فروخته‌اید، حالا تعدادی موقعیت بازِ فروش دارید. اگر به هر دلیلی بخواهید از بار تعهد آنها خلاص شوید باید معامله معکوس انجام بدهید. در این حالت در طرف تقاضا قرار می‌گیرید و به تعداد موقعیت‌های باز فروش، از همان قرارداد، خریداری کنید. بعد از خرید، موقعیت فروش شما بسته می‌شود و وجه تضمینی که بلوکه شده بود آزاد می‌شود. در این حالت پولی که شما وارد معامله می‌کنید مبلغ خرید + کارمزد است.

@OptionBaaz

انواع موقعیت در بازار آپشن

موقعیت بازِ خرید (Long Position) خالص خریدهای مشتری در یک نماد معاملاتی است و نشان‌دهنده تداوم امکان استفاده از اختیار موضوع قرارداد اختیار معامله برای شخص است. برای مثال اگر ۱۰۰ قرارداد ضخود۱۰۴۰ (اختیار خرید خودرو) یا ۱۰۰ طخود۱۰۴۰ (اختیار فروش خودرو) از طریق خرید فزاینده داشته‌اید و بعد از طریق فروش کاهنده ۵۰ تا را فروخته‌اید، از ۱۰۰ موقعیت بازِ خرید اولیه، ۵۰ موقعیت بسته می‌شود و ۵۰ موقعیت باز می‌ماند، که به آنها خالص موقعیت‌های خریدتان در نماد مذکور می‌گویند.

موقعیت بازِ فروش (Short Position) خالص فروش‌های مشتری در یک نماد معاملاتی است و نشان‌دهنده تداوم تعهد موضوع قرارداد اختیار معامله است. برای مثال اگر ۱۰۰ قرارداد ضخود۱۰۴۰ (اختیار خرید خودرو) یا ۱۰۰ طخود۱۰۴۰ (اختیار فروش خودرو) از طریق فروش فزاینده، فروخته‌اید و بعد از طریق خرید کاهنده توانسته‌اید ۵۰ تا خریداری کنید، از ۱۰۰ موقعیت بازِ فروش اولیه، ۵۰ موقعیت بسته می‌شود و ۵۰ موقعیت باز می‌ماند، که به آنها خالص موقعیت‌های فروش‌تان در نماد مذکور می‌گویند.

موقعیت فروش پوشش داده شده (Covered Short Position) در اختیار خرید عبارت است فروش آپشن و همزمان مالکیت دارایی پایه به میزان مساوی تعهدات ایجاد شده و یا فروش آپشن و همزمان خرید آپشنی با همان تاریخ سررسید و با قیمت اعمالی مساوی یا کمتر. در اختیار فروش عبارت است از فروش آپشن و همزمان فروش سهم پایه به میزان مساوی تعهدات ایجاد شده و یا فروش آپشن و همزمان خرید آپشنی با همان تاریخ سررسید و با قیمت اعمالی مساوی یا بیشتر.

موقعیت فروش پوشش داده نشده (Naked or Uncovered Short Position) در اختیار خرید عبارت است فروش آپشن و نداشتن دارایی پایه به میزان مساوی تعهدات ایجاد شده و یا فروش آپشن و نداشتن آپشنی با همان تاریخ سررسید و با قیمت اعمالی مساوی یا کمتر. در اختیار فروش عبارت است از فروش آپشن و نداشتن وجه کافی به اندازه تعهدات ایجاد شده و یا فروش آپشن و نخریدن آپشنی با همان تاریخ سررسید و با قیمت اعمالی مساوی یا بیشتر.

@OptionBaaz

درباره سیگنال

یکی از اعضای کانال در خصوصی گلایه کردند که کانال‌تان خیلی خشک و رسمی و آموزشی است! اگر در تایم بازار راهنمایی‌هایی برای معامله (منظور همان سیگنال است) در کانال بگذارید، خیلی بهتر است.

حرف ایشان احتمالاً درست است. این کانال، کانالی آموزشی است و هدف اصلی از تاسیس آن، همانطور که بارها گفته شد صرفاً فراهم کردن محتوای آموزشی به زبان ساده جهت ترویج بازار آپشن است. آموزش هم که خب عموماً کسل‌کننده است‌.
نکته جالب اما برای من این بود که ایشان ابتدا درباره آپشنی که با سیگنال گرفتن از شخصی خریده بودند و حالا تقریباً سوخت شده است، درخواست راهنمایی کردند و وقتی درباره قیمت اعمال قرارداد سوال پرسیدم، مشخص شد که با مفهوم قیمت اعمال آشنایی ندارند! از اینجا برای من روشن شد که احتمالاً هیچ‌کدام از مطالب آموزشی کسل‌کننده کانال را نخوانده‌اند. از سیگنال قبلی ۷/۵ میلیون تومان زیان دیده‌اند و با این حال مجدداً به دنبال سیگنال هستند (و نه آموزش)!!

به هر حال، بنده از روز اول در اینجا گفتم که اهل سیگنال دادن نیستم و سیگنال دادن در بازار آپشن را هم کاری شدیداً اشتباه می‌دانم. همچنین بنظرم دنبال کردن بازار و گزارش آن هم، کار خاص و سختی نیست. هر کسی می‌تواند انجام بدهد. اینکه برای مثال کدام آپشن در حال معامله است، کدام در حال عرضه است و ... ساده‌ترین کار ممکن است. اگر کسی وقت بگذارد، مبانی آپشن را یاد بگیرد، بعد از آن، دنبال کردن بازار و پیدا کردن آپشن‌های مناسب مطلقاً کاری ندارد، یک روتین روزمره است. در این کانال آموزش‌هایی درباره مبانی آپشن، معرفی استراتژی‌های معاملاتی و ابزارهای کمکی (مانند اپلیکیشن و فایل اکسل و ...) ارائه خواهند شد و نه سیگنال یا گزارش لحظه به لحظه بازار.

با تمام این اوصاف یک توصیه خیلی کلی، خیلی ساده و البته بسیار آماتور (به منظور نوسان گرفتن از خود آپشن) می‌تواند این باشد: روند سهم پایه را به دقت بررسی کنید، هنگامی که روند نزولی است، نقاط حمایتی قدرتمند آنرا پیدا کنید و قبل از رسیدن سهم به حمایت، یکی از اختیار خریدهای آنرا ارزان بخرید (در روند نزولی اختیار خریدها مکرراً از قیمت بلک-شولز و حتی بعضاً از ارزش ذاتی‌شان هم کمتر معامله می‌شوند) اگر سهم پایه به حمایت واکنش نشان داد و برگشت، قیمت اختیار خریدها بالا می‌رود و می‌توانید با سود بفروشید، اگر برنگشت در حمایت قدرتمند بعدی میانگین کم کنید. اینکه کدام آپشن از میان آپشن‌های آن سهم را معامله کنید انتخاب شخصی خودتان است و عوامل خیلی زیادی بر آن موثرند، مثلاً ریسک شما، پیش‌بینی‌تان، وجه در دسترس‌تان و .... اما در کل سعی کنید آنهایی را بخرید که از نظر وضعیت مالی در سود هستند یا پیش‌بینی می‌کنید که بزودی در سود می‌روند و همچنین تابحال به حجم زیادی معامله شده‌اند.

هنگامی که روند سهم پایه صعودی است، این اختیار فروش‌ها هستند که ارزان معامله می‌شوند. چون ظاهراً همه باور دارند که سهم قرار است تا ابد صعود کند. در این مواقع مقاومت‌های قدرتمند سهم را پیدا کنید و قبل از رسیدن سهم به مقاومت، یکی از اختیار فروش‌های آنرا به قیمت معقولی بخرید. اگر سهم به مقاومت واکنش نشان داد و نزولی شد، ممکن است بتوانید به قیمت بالاتری بفروشید (چرا از کلمه «ممکن است» استفاده کردم؟ چون اختیار فروش‌ها کم معامله می‌شوند و ممکن است نتوانید آنرا بفروشید).


مردم از نصیحت شنیدن خوشش‌شان نمی‌آید ولی این یکی ضروری‌ست که گفته شود. لطفاً سعی کنید دنبال چیزهای حاضر و آماده نباشید، هیچ‌کس، هرگز بدون دلیل ماهی آماده به شما نمی‌دهد. بجای اینکه دنبال ماهی آماده (سیگنال) باشید، خودتان ماهی‌گیری را یاد بگیرید! واقعاً خیلی سخت نیست.

صادق آدینه

@OptionBaaz

مطابق دستورالعمل معاملات قراردادهای اختیار معامله همیشه در میان مجموع آپشن‌های یک نماد، باید حداقل یک قرارداد «در سود» یک قرارداد «بی‌تفاوت» و یک قرارداد «در زیان» وجود داشته باشد (برای آشنایی با وضعیت مالی قراردادها به این پست مراجعه کنید).
حالا نمادهای فملی و کگل نزولی شده‌اند و قیمت‌شان کمتر از قیمت لحاظ شده در آپشن‌های قبلی شده است. در نتیجه برای فملی دو اختیار خرید با قیمت اعمال ۱۶۰۰ و ۱۸۰۰ که در سود محسوب می‌شوند و دو اختیار فروش با قیمت اعمال ۱۶۰۰ و ۱۸۰۰ که در زیان محسوب می‌شوند، معرفی کرده‌اند.

اما شمارنده قرارداد و تاریخ سررسید را اشتباه وارد کرده‌اند. قیمت اعمال این قراردادها کمتر از قبلی‌ها است، در نتیجه شمارنده می‌بایستی ضملی۱۱۴۷، ضملی۱۱۴۶ و طملی۱۱۴۶ و طملی۱۱۴۷ می‌بود.
تاریخ سررسید را هم به اشتباه ۱۱-۰۵-۹۹ یعنی ۳ ماه پیش نوشته‌اند!!!

وقتی پنل آنلاین پلاس بجای اختیار فروش می‌نویسد «اختیار تبعی» که به کلی بازاری جدا و با نمادهای متفاوت است و مدیریت ابزارهای نوین مالی در بورس تهران ۲ دقیقه برای انتشار اطلاعیه وقت نمی‌گذارد یعنی خیلی اوضاع خراب است.

@OptionBaaz

انواع نهادهای مالی و یک پیشنهاد!

بورس (به فرانسوی Bourse) یک بازار متشکل (Organized) است که در آن می‌توان انواع دارایی‌های از قبیل کالاها، سند مالکیت شرکت (سهم) و قراردادهای مشتقه را معامله کرد. در کشورهای آزادی مانند ایالات متحده آمریکا که اقتصادی مبتنی بر بازار آزاد و رقابت دارند، هر شخص یا شرکتی که توانایی مالی و اجرایی داشته باشد می‌تواند یک بورس (یک بازار متشکل) راه‌اندازی کند (البته کار آسانی نیست). در ایالات متحده آمریکا بالغ بر ۵۰ بورس بزرگ و کوچک وجود دارد. از میان آنها دو مورد بیشتر از همه معروف‌اند: بورس نیویورک (NYSE) و بورس نَزدَک (NASDAQ).

در کنار بورس‌ها معمولاً نهادهای مالی دیگری که عمدتاً خدمات‌دهنده هستند نیز به مرور زمان شکل گرفته‌اند، برای مثال شرکت‌های کارگزاری (Brokerage House)، شرکت‌های ارائه دهنده سامانه‌های مدیریت سفارش (OMS)، شرکت‌های تسویه وجوه (Clearing House) و ....
در ایالات متحده آمریکا یک سازمان دولتی به نام کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) بر تمام این بورس‌ها و دیگر نهادهای وابسته نظارت می‌کند و قوانینی برای نحوه کارشان تصویب می‌کند.

در ایران تنها ۴ بورس داریم. بورس اوراق بهادار تهران، فرابورس ایران، بورس کالای ایران و بورس انرژی ایران. در کنار این بورس‌ها، ۱۰۷ شرکت کارگزاری (مانند شرکت کارگزاری آگاه، شرکت کارگزاری مفید، شرکت کارگزاری مبین سرمایه و ...)، ۹ شرکت ارائه دهنده سامانه‌های مدیریت سفارش (Order Management System) مانند شرکت تدبیر پرداز که سامانه آنلاین پلاس را به کارگزاری‌ها ارائه می‌دهد، شرکت رایان هم‌افزا که سامانه اکسیر را ارائه می‌دهد، شرکت ویستا سامانه آسا که سامانه آساتریدر را منحصراً به کارگزاری آگاه ارائه می‌دهد و .... و تنها یک شرکت تسویه وجوه وجود دارد.

تمام این نهادهای مالی توسط سازمان بورس و اوراق بهادار ایران (SEO) نظارت می‌شوند و قوانین مربوط به نحوه فعالیت‌شان توسط این سازمان دولتی و شورای عالی بورس مصوب می‌شود.

همانطور که گفته شد در ایران تنها یک شرکت تسویه وجوه وجود دارد ولی در آمریکا چندین شرکت تسویه وجوه با حوزه‌های تخصصی وجود دارند. برای مثال یک شرکت فقط برای تسویه قراردادهای آپشن وجود دارد. نام شرکت Options Clearing Corporation یا به اختصار OCC است و خدمات مرتبط با تسویه آپشن را به ۱۶ بورس و کارگزاری‌ها ارائه می‌کند.
در ایران شرکت سپرده‌گذاری و تسویه وجوه امور مربوط به ثبت، نگهداری، انتقال مالکیت اوراق و تسویه وجوه را برای هر ۴ بورس و برای تمام انواع معاملات انجام می‌دهد. در این شرکت بخش کوچکی به نام اتاق پایاپای وجود دارد که وظیفه آن تسویه قراردادهای مشتقه (آتی و آپشن) است.

توجه کنید کنید در ایالات متحده که با اختلاف برترین صنعت مالی جهان را دارد، چندین شرکت تسویه وجوه وجود دارد، که یکی از آنها متخصص تسویه آپشن است (دقت کنید نه تمام اوراق مشتقه، فقط آپشن) و به ۱۶ بورس خدمات ارائه می‌دهد. ولی در ایران فقط یک شرکت تسویه وجوه داریم که به هر ۴ شرکت بورس خدمات می‌دهد و در این شرکت یک اتاقی وجود دارد که کار تسویه اوراق مشتقه (آتی و آپشن) را انجام می‌دهد. قطعاً وقتی که بازار مشتقه رایج‌تر شود این اتاق توانایی انجام تمام تسویه‌ها را نخواهد داشت، همین حالا هم وقتی که موعد سررسید آپشن‌های پر طرفدار می‌رسد بعضاً تسویه آنها یکی دو روز دچار تاخیر می‌شود. آخرین نمونه آپشن‌های وتجارت.

مدیریت درست یعنی قبل از اینکه ناچار شوید، به فکر چاره باشید و مشکلات را پیش از وقوع، حل کرده باشید. بازار مشتقات هم در بورس کالا و هم در بورس اوراق بهادار تهران در حال بزرگ‌تر و رایج‌تر شدن است. به نظر من در نهایت یا باید شرکت سپرده‌گذاری و تسویه وجوه بخش بزرگتر و با پرسنل بیشتری برای تسویه مشتقات تدارک ببینند یا باید به کلی یک شرکت تسویه وجوه مختص مشتقات تاسیس شود.
(قطعاً هیچ‌کدام را انجام نخواهند داد. سال آینده وقتی که تمام تسویه‌ها با تاخیر چند روزه انجام شوند، اگر زنده بودم این پست را ریپلای خواهم کرد).

امروز ۷ آبان ۱۳۹۹

@OptionBaaz

ارزش ذاتی و زمانی آپشن چیست؟ (صوتی)

متن این فایل صوتی را می‌توانید در این پست مطالعه کنید.

@OptionBaaz

انواع آپشن (صوتی)

از حامد آقایی عزیز که زحمت گویندگی و ضبط فایل‌های صوتی بر دوش ایشان است، تشکر می‌کنم.
متن این فایل صوتی را می‌توانید در این پست مطالعه کنید.

@OptionBaaz

نکول در ایفای تعهدات چیست؟ (صوتی)

متن این فایل صوتی را می‌توانید در این پست مطالعه کنید.

@OptionBaaz