पेपर क्रमांक 1(मराठी व इंग्रजी)

🎯 स्पष्टीकरण: १७ मे १८६५ रोजी आंतरराष्ट्रीय टेलिग्राफ कन्व्हेन्शनवर स्वाक्षरी झाली होती आणि याच दिवशी आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघाची (ITU) स्थापना झाली होती. म्हणूनच दरवर्षी १७ मे रोजी हा दिवस साजरा केला जातो.
🎯 याशिवाय १७ मे रोजी 'जागतिक उच्च रक्तदाब दिवस' (World Hypertension Day) सुद्धा साजरा केला जातो.

🎯 स्पष्टीकरण: पेरियासामी कुमारन यांची ब्रिटन (UK) मध्ये भारताचे नवीन उच्चायुक्त म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: आपला देश भारत आता 'कॉमन क्रायटेरिया डेव्हलपमेंट बोर्ड'चा अध्यक्ष बनला आहे.
🎯 जागतिक स्तरावर भारताची सौर ऊर्जा क्षमता वाढली असून भारत सौर ऊर्जा स्थापनेत जगात तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: १५ मे रोजी साजरा करण्यात आलेल्या 'लुप्तप्राय प्रजाती दिना'च्या (Endangered Species Day) निमित्ताने भारताचा पहिला सॅटेलाइट टॅग असलेला गंगा सॉफ्टशेल कासव आसाममधील एकशिंगी गेंड्यासाठी' प्रसिद्ध असलेल्या काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यानात सोडण्यात आला. हे

🎯 स्पष्टीकरण: हा उत्सव अरुणाचल प्रदेशातील 'आदी' जमातीचा एक महत्त्वाचा कृषी उत्सव आहे. जेव्हा पीक चक्राची (Crop Cycle) सुरुवात होते, तेव्हा मोकाट जनावरांपासून पिकांचे नुकसान होऊ नये म्हणून शेताला कुंपण घातले जाते. या कुंपण घालण्याच्या सुरुवातीलाच हा 'ऐतोर गिळी उत्सव' साजरा केला जातो.

🎯 स्पष्टीकरण: पश्चिम बंगाल सरकारने सर्व सरकारी शाळांमध्ये सकाळी प्रार्थनेच्या वेळी 'वंदे मातरम' गाणे सक्तीचे केले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: लघु आणि मध्यम उद्योगांतर्गत (SMEs) राजस्थानमधील पहिल्या सेमीकंडक्टर मॅन्युफॅक्चरिंग क्लस्टरचे उद्घाटन भिवडी येथे करण्यात आले आहे. तंत्रज्ञान आणि इलेक्ट्रॉनिक क्षेत्रात राज्याला स्वावलंबी बनवण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेशातील धार जिल्ह्यात भोजशाळा कमाल मौला मशीद परिसर स्थित आहे. मध्य प्रदेश उच्च न्यायालयाने पुरातत्व आणि ऐतिहासिक पुराव्यांच्या आधारे हा परिसर मूळचा मंदिर परिसर असल्याचे घोषित केले आहे. या धार जिल्ह्यातच ऐतिहासिक 'वाघ गुंफा' (Bagh Caves) देखील आहेत.

🎯 स्पष्टीकरण: १६ मे १९७५ रोजी सिक्कीम हे भारतीय संघराज्यात अधिकृतपणे सामील होऊन भारताचे २२ वे राज्य बनले होते.
🎯 त्यामुळे १६ मे २०२६ रोजी सिक्कीमचा ५१ वा स्थापना दिवस साजरा करण्यात आला.

🎯 स्पष्टीकरण: केंद्र सरकारच्या नियम व अनुपालन सुलभीकरण मोहिमेतंर्गत निश्चित करण्यात आलेली सर्व ५१ प्राथमिक सुधारणा क्षेत्रे (Primary Reform Areas) यशस्वीरीत्या पूर्ण करणारे त्रिपुरा हे देशातील पहिले राज्य बनले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: समाजातील संग्रहालयांचे महत्त्व आणि त्यांची भूमिका याबद्दल जनसमुदायात जागरूकता वाढवण्यासाठी दरवर्षी १८ मे रोजी 'आंतरराष्ट्रीय संग्रहालय दिन' साजरा केला जातो.

🎯 स्पष्टीकरण: देशातील पहिली हायड्रोजन बस सेवा दिल्लीतील केंद्रीय सचिवालय (Central Secretariat) परिसरात सुरू करण्यात आली आहे.
🎯 ही सेवा 'इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन' (IOCL) ने 'दिल्ली मेट्रो रेल्वे कॉर्पोरेशन' (DMRC) सोबत मिळून सुरू केली आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: स्वीडनचा सर्वोच्च सन्मान 'रॉयल ऑर्डर ऑफ पोलर स्टार कमांडर ग्रँड क्रॉस' पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना प्रदान करण्यात आला आहे.
🎯 हा पुरस्कार मिळवून आतापर्यंत मोदी यांना जगातील ३१ देशांचे सर्वोच्च सन्मान मिळाले आहेत. स्वीडन हा अधिकृतपणे जगातील पहिला 'कॅशलेस' (Cashless) देश बनला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: IIT बॉम्बे येथे भारताची पहिली एकात्मिक CCUS प्रयोगशाळा सुरू झाली आहे. CCUS चा पूर्ण अर्थ Carbon Capture Utilization and Storage (कार्बन कॅप्चर, युटिलायझेशन अँड स्टोरेज) असा होतो.

🎯 स्पष्टीकरण: भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांनी अमेरिकेतील न्यूयॉर्क शहरात 'शून्यापासून अनंत' (Zero to Infinity) या विशेष प्रदर्शनाचे उद्घाटन केले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: फ्रेडरिक सोएज यांची भारतीय ज्युनियर पुरुष हॉकी संघाचे नवीन मुख्य प्रशिक्षक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. त्यांनी भारताचे माजी खेळाडू पी. आर. श्रीजेश यांची जागा घेतली आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: आंध्र प्रदेशमध्ये वृद्ध लोकांची संख्या वाढत चालल्यामुळे लोकसंख्या व्यवस्थापनासाठी (Population Management) सरकारने हा निर्णय घेतला आहे.
🎯 या योजनेनुसार दुसऱ्या अपत्याच्या जन्मावर २५,००० रुपये, तिसऱ्या अपत्यावर ३०,००० रुपये आणि चौथ्या अपत्याच्या जन्मावर ४०,००० रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाईल.

🎯 स्पष्टीकरण: भारताने आपला सामरिक पेट्रोलियम साठा वाढवण्यासाठी आणि सुरक्षित करण्यासाठी संयुक्त अरब अमिराती (UAE) सोबत एका महत्त्वपूर्ण करारावर स्वाक्षरी केली आहे.
🎯 युएईची राजधानी 'अबू धाबी' आहे आणि तेथील चलन 'युएई दिरहाम' आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: युएईने तंत्रज्ञान क्षेत्रात मोठी प्रगती करत जगातील पहिला व्यावसायिक अप्पर ६ गिगाहर्ट्झ (6 GHz) इंटरनेट नेटवर्क लाँचे केला आहे.
🎯 याशिवाय, युएई आणि तेलंगणा यांनी मिळून भारताचे पहिले 'नेट झिरो शहर' बनवण्यासाठी देखील करार केला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: त्रिपुरा सरकारने राज्यात सुरू असलेल्या पेट्रोल-डिझेलच्या टंचाईमुळे (इंधनाची किल्लत) इंधन वाचवण्यासाठी 'वर्क फ्रॉम होम' लागू केले आहे.
🎯 हे रोटेशनल (आलटून-पालटून) पद्धतीने लागू केले आहे जेणेकरून कार्यालयातील कामही प्रभावित होणार नाही आणि इंधनाची बचत होईल.