🎯 स्पष्टीकरण: फ्लोरेन्स नाइटिंगेल (Florence Nightingale), ज्यांना 'लेडी विथ द लॅम्प' म्हटले जाते, त्यांच्या जयंतीनिमित्त दरवर्षी १२ मे रोजी हा दिवस साजरा केला जातो.
🎯 आरोग्य क्षेत्रात परिचारिकांनी दिलेल्या अमूल्य योगदानाचा गौरव करणे हा याचा उद्देश आहे. विशेष म्हणजे ६ मे रोजी 'राष्ट्रीय परिचारिका दिवस' साजरा केला जातो.

🎯 स्पष्टीकरण:
ICC च्या ताज्या एकदिवसीय क्रमवारीनुसार, भारत पहिल्या क्रमांकावर आहे.
🎯 2nd न्यूझीलंड, 3rd ऑस्ट्रेलिया

🎯 स्पष्टीकरण: कृष्णा स्वामीनाथन हे भारतीय नौदलाचे २६ वे प्रमुख बनणार आहेत. सध्याचे प्रमुख दिनेश कुमार त्रिपाठी यांचा कार्यकाळ ३१ मे २०२६ रोजी संपत आहे, त्यानंतर स्वामीनाथन पदभार स्वीकारतील.

🎯 स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री जे.पी. नड्डा आणि शिवराज सिंह चौहान यांनी नवी दिल्लीत 'सात' मिशनची सुरुवात केली. हे 'इंडियन कौन्सिल ऑफ ॲग्रिकल्चर रिसर्च' (ICAR) आणि 'इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च' (ICMR) यांचा संयुक्त उपक्रम आहे.
🎯 शेती आणि आरोग्य यांचा मेळ घालून पौष्टिक आहाराद्वारे निरोगी राष्ट्र निर्माण करणे हे याचे उद्दिष्ट आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: भारतीय गोल्फर पुखराज सिंह गिल याने फुकेट (थायलंड) येथे आयोजित ADT प्लेयर्स चॅम्पियनशिपमध्ये आपले पहिले आंतरराष्ट्रीय विजेतेपद पटकावून देशाचे नाव उज्ज्वल केले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: एन. रंगास्वामी यांची पुद्दुचेरीच्या मुख्यमंत्रीपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे.
🎯 पुद्दुचेरी हा केंद्रशासित प्रदेश माहे (केरळ), यनम (आंध्र प्रदेश), करायकल आणि पाँडिचेरी (तमिळनाडू) अशा चार भौगोलिकदृष्ट्या वेगळ्या जिल्ह्यांनी मिळून बनलेला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: यामुळे भारताच्या डिजिटल पेमेंट प्रणालीचा विस्तार आता पश्चिम गोलार्धातील देशांपर्यंत पोहोचला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: अर्जेंटिनाच्या फॉस्टिनो ओरो : वयाच्या १२ वर्षे, ६ महिने आणि २६ दिवसांत ग्रँडमास्टर
🎯 अमेरिकेचा ​अभिमन्यू मिश्रा हा अजूनही जगातील पहिल्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रँडमास्टर आहे. (१२ वर्षे, ४ महिने आणि २५ दिवसांत)
🎯 ​फास्टिनो ओरोला बुद्धिबळ विश्वात 'बुद्धिबळाचा मेस्सी' (Messi of Chess) म्हणून ओळखले जाते.

🎯 स्पष्टीकरण: ग्रहांचा अभ्यास आणि उल्कापिंड (Meteorites) क्षेत्रातील संशोधनासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या 'मेट्रिओलिटिकल सोसायटी'ची फेलो म्हणून निवड होणारी कुलजीत कौर मारहास या पहिल्या भारतीय महिला ठरल्या आहेत.

🎯 स्पष्टीकरण: केरळ हे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे जिथे बँकिंग सेवा पूर्णपणे डिजिटल झाल्या आहेत.
🎯 संयुक्त राष्ट्रांच्या 'कचरामुक्त शहर' उपक्रमात सहभागी होणारे केरळमधील वरकला हे पहिले भारतीय शहर ठरले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: पाकिस्तानने दरवर्षी १० मे रोजी 'मरका-ए-हक' दिवस साजरा करण्याची घोषणा केली आहे.
🎯 गेल्या वर्षी भारताने ७ ते १० मे दरम्यान राबवलेल्या 'ऑपरेशन सिंदूर' विरोधातील कारवाईच्या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानने हा निर्णय घेतला आहे.

♦️ भरतीप्रक्रियेतून बाहेर पडण्याच्या पर्यायाबाबत

👉 MPSC ने भरती प्रक्रियेमधील “Opting Out” (भरती प्रक्रियेतून स्वेच्छेने बाहेर पडणे) हा पर्याय रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

👉 यापूर्वी उमेदवारांना निवड यादीत आल्यानंतर भरती प्रक्रियेतून बाहेर पडण्याचा पर्याय उपलब्ध होता, तो आता बंद करण्यात आला आहे.

👉 तसेच Give Up / Accepted हा संमती पर्याय देखील रद्द करण्यात आला आहे.

👉 हा निर्णय आयोगामार्फत आयोजित सर्व स्पर्धा परीक्षा व मर्यादित विभागीय स्पर्धा परीक्षांसाठी लागू राहील.

👉 एकल संवर्गाच्या भरती प्रक्रियेसाठी प्रतीक्षायादी (Waiting List) कायम राहील.

👉 मात्र बहुसंवर्गीय पदभरती प्रक्रियेमध्ये प्रतीक्षायादी राहणार नाही.🙏

👉 बहुसंवर्गीय पदभरतीत उमेदवार ज्या पदावर आधीच नियुक्त झाला असेल, त्या पदासाठी किंवा त्यापेक्षा निम्न पदासाठी पुढे विचार केला जाणार नाही.

👉 हा निर्णय प्रसिद्धीपत्रकाच्या दिनांकापासून लागू करण्यात आला आहे.


🎯 स्पष्टीकरण: मेघालयचे मुख्यमंत्री कॉनराड संगमा यांनी री-भोई जिल्ह्यात या युनिटचे उद्घाटन केले.
🎯 मेघालयाने अलीकडेच 'गारो' आणि 'खासी' भाषांना अधिकृत भाषा म्हणून मान्यता दिली आहे. तसेच, येथील प्रसिद्ध 'लिव्हिंग रूट ब्रिज'ला (Living Root Bridge) युनेस्कोने संरक्षित केले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: ८१ वर्षीय युवेरी मुसेवेनी यांनी सलग सातव्यांदा युगांडाचे राष्ट्रपती म्हणून शपथ घेतली असून त्यांचा कार्यकाळ २०३१ पर्यंत असेल.
🎯 युगांडा हा एक आफ्रिकन देश असून त्याची राजधानी 'कंपाला' (Kampala) आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: अंतरिक्ष प्रणाली आणि त्यांच्या संचालनावर चर्चा करण्यासाठी भारतीय मानक ब्युरोद्वारे नवी दिल्ली येथे या महत्त्वाच्या ३५ व्या पूर्ण अधिवेशनाचे आयोजन करण्यात आले होते.

🎯 स्पष्टीकरण: भारताने २०२५ मध्ये विक्रमी ४४ GW सौर ऊर्जा स्थापित केली आहे. यामुळे भारताची एकूण सौर ऊर्जा क्षमता १५० GW झाली असून, भारत जगात तिसऱ्या क्रमांकावर पोहोचला आहे (पहिल्यावर चीन आणि दुसऱ्यावर अमेरिका आहे).

🎯 स्पष्टीकरण: जम्मू-काश्मीरमध्ये अमली पदार्थांच्या विरोधात १०० दिवसांची मोहीम सुरू करण्यात आली आहे.
🎯 जम्मू-काश्मीरमधील 'पश्मिना क्राफ्ट' आणि 'राजौरी चिकरी वुड क्राफ्ट'ला अलीकडेच GI टॅग मिळाला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: तामिळनाडू सरकारने महिलांच्या संरक्षणासाठी हे विशेष दल (Singapen) तैनात केले आहे.
🎯 तामिळनाडू हे भारतातील सर्वाधिक 'रामसर साइट्स' (२० साइट्स) असलेले राज्य आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: लोरा फर्नांडीझ या कोस्टारिकाच्या दुसऱ्या महिला राष्ट्रपती बनल्या आहेत. कोस्टारिका हा देश उत्तर आणि दक्षिण अमेरिकेच्या मध्यभागी स्थित आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: पश्चिम बंगाल सरकारने ही योजना सुरू केली असून, त्याअंतर्गत महिलांना दरमहा ३००० रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाणार आहे. पश्चिम बंगाल हा भारतातील तांदळाचा सर्वात मोठा उत्पादक देश आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: पुण्यामध्ये भारतातील पहिला 'लो एमिशन झोन' तयार केला जाणार आहे, जिथे जुन्या (BS2, BS3) गाड्यांना बंदी घालून प्रदूषण कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाईल.

🎯 स्पष्टीकरण: लोरा फर्नांडीझ या कोस्टारिकाच्या दुसऱ्या महिला राष्ट्रपती बनल्या आहेत. कोस्टारिका हा देश उत्तर अमेरिका आणि दक्षिण अमेरिका यांच्या दरम्यान स्थित आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: पश्चिम बंगाल सरकारने ही योजना सुरू केली असून, त्याअंतर्गत राज्यातील पात्र महिलांना दरमहा ३००० रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाणार आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: झारखंड सरकारने प्राथमिक शाळांमध्ये शून्य ड्रॉपआउट दर साध्य केला आहे. याचा अर्थ असा की, प्राथमिक स्तरावर प्रवेश घेतलेला कोणताही विद्यार्थी आता स्थलांतर किंवा अन्य कारणांमुळे शिक्षण अर्धवट सोडत नाही. झारखंडचे मुख्यमंत्री हेमंत सोरेन आणि राज्यपाल संतोष गंगवाल आहेत.

🎯 स्पष्टीकरण: S&P ग्लोबलने नुकताच अंदाज वर्तवला आहे की, आगामी आर्थिक वर्ष २०२७ मध्ये भारताचा विकास दर (GDP) ६.६% इतका राहील.

🎯 स्पष्टीकरण: किंबरली प्रोसेस इंटरनॅशनल मीटिंग २०२६ चे आयोजन महाराष्ट्राची राजधानी मुंबई येथे करण्यात आले होते.

🎯 स्पष्टीकरण: दिल्लीतील अर्बन एक्सटेंशन रोड-२ वर फ्री फ्लो टोलिंग सुरू करण्यात आले आहे. फ्री फ्लो टोलिंगमध्ये वाहनांना टोल भरण्यासाठी टोल नाक्यावर थांबण्याची गरज नसते, तर चालत्या गाडीतूनच टोल आपोआप कापला जातो. भारतामध्ये अशा प्रकारच्या पहिल्या टोलिंगचे उद्घाटन सुरतमध्ये झाले होते.

🎯 स्पष्टीकरण: महाराष्ट्र सरकारने शाश्वत ऊर्जेला प्रोत्साहन देण्यासाठी कंप्रेस्ड बायोगॅस धोरण २०२६ ला मंजुरी दिली आहे. महाराष्ट्र हे लोकसंख्येच्या दृष्टीने देशातील दुसरे आणि क्षेत्रफळाने तिसरे मोठे राज्य आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: वरिष्ठ राजनैतिक अधिकारी प्रशांत पिसे यांची ओमानमध्ये भारताचे नवीन राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली आहे.
🎯 ओमानची राजधानी मस्कत असून त्याचे चलन 'ओमानी रियाल' आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: सार्वजनिक क्षेत्रातील मोठी पोलाद कंपनी 'सेल' (SAIL) च्या अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक पदाची जबाबदारी अशोक कुमार पांडा यांच्याकडे सोपवण्यात आली आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: रशियाने 'सरमत' नावाची अत्यंत शक्तिशाली बॅलिस्टिक मिसाईल विकसित केली आहे, जिची मारा करण्याची क्षमता सुमारे ३५,००० किलोमीटर पर्यंत आहे.
🎯 रशियाची राजधानी मॉस्को आणि चलन रशियन रुबल आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: भारतीय उद्योग महासंघाचे (CII) वार्षिक शिखर संमेलन २०२६ चे आयोजन देशाची राजधानी नवी दिल्ली येथे करण्यात आले.
🎯 आर. मुकुंदन यांची CII च्या अध्यक्षपदी नियुक्ती झाली आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: भारताचे सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता यांनी ही दोन्ही पुस्तके लिहिली आहेत. या पुस्तकांचे अनावरण केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते करण्यात आले.

🌏 महाराष्ट्र : धरणे व त्यांच्या जलाशयांची नावे 🏞

स्पष्टीकरण: समाजात कुटुंबाचे महत्त्व आणि त्यांच्या भूमिकेबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी दरवर्षी १५ मे रोजी हा दिवस साजरा केला जातो. १ जानेवारी रोजी 'जागतिक कुटुंब दिवस' साजरा केला जातो.

स्पष्टीकरण: आसाममधील बक्सा जिल्ह्याशी संबंधित असलेल्या या मधाची पहिली खेप अमेरिकेला पाठवण्यात आली आहे. आसाम हा चहाचा सर्वात मोठा उत्पादक देश असून तेथे काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान देखील आहे.

स्पष्टीकरण: कॅबिनेटने गुजरात मधील धोलेरा आणि अहमदाबाद दरम्यान या पहिल्या सेमी हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे.

स्पष्टीकरण: प्रवीण सूद हे आधीच सीबीआय संचालक होते, त्यांचा कार्यकाळ आता एका वर्षासाठी वाढवण्यात आला आहे.

स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेशातील कुनो नॅशनल पार्कमध्ये चित्त्यांच्या बछड्यांचा मृत्यू झाल्यामुळे ते चर्चेत आहे. येथेच 'प्रोजेक्ट चित्ता' अंतर्गत परदेशातून आणलेले चित्ते सोडण्यात आले आहेत.

स्पष्टीकरण: केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी १० मे २०२६ रोजी ओदिशाच्या संबलपूर जिल्ह्यातील नक्तिदेउल तालुक्यात 'भीममंडळी इको हेरिटेज साइट'चे भूमिपूजन आणि उद्घाटन केले. ₹८.३० कोटींहून अधिक खर्च असलेला हा प्रकल्प, १०,००० वर्षांहून अधिक जुन्या गुहाचित्रांसाठी आणि शैलकलांसाठी प्रसिद्ध असून, तो एक प्रमुख पर्यावरण-पर्यटन केंद्र म्हणून विकसित केला जात आहे.

स्पष्टीकरण: शिवराज सिंह चौहान यांनी त्यांच्या 'अपनापन' या पुस्तकाची घोषणा केली आहे. याशिवाय 'करुणा: द पॉवर ऑफ कंपॅशन' हे पुस्तक कैलास सत्यार्थी यांनी लिहिले आहे.

स्पष्टीकरण: दिल्ली सरकारने हे अभियान सुरू केले असून, त्याअंतर्गत सर्व सरकारी कर्मचारी आठवड्यातून किमान दोन दिवस 'वर्क फ्रॉम होम' करतील, ज्यामुळे प्रदूषणासारख्या समस्यांवर नियंत्रण मिळवता येईल.

स्पष्टीकरण: व्ही. डी. सतीशन (V. D. Satheesan) यांची केरळ राज्याचे पुढील मुख्यमंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
राजकीय पक्ष: ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (INC) चे ज्येष्ठ नेते आहेत.
निवड प्रक्रिया: मे २०२६ मध्ये झालेल्या विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील यूडीएफ (UDF) आघाडीने विजय मिळवला. त्यानंतर १४ मे २०२६ रोजी काँग्रेस हायकमांडने मुख्यमंत्री म्हणून सतीशन यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब केले.
शपथविधी: ते १८ मे २०२६ रोजी केरळचे १३ वे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेणार आहेत.
पार्श्वभूमी: यापूर्वी त्यांनी २०२१ ते २०२६ या काळात केरळ विधानसभेत विरोधी पक्षनेते म्हणून प्रभावी कामगिरी केली आहे. ते एर्नाकुलम जिल्ह्यातील 'परवूर' मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
या निवडीमुळे केरळमध्ये दीर्घकाळ सत्तेत असलेल्या डाव्या आघाडीची (LDF) सत्ता संपुष्टात आली आहे.