🎯 स्पष्टीकरण: दरवर्षी १ मे रोजी आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन तसेच महाराष्ट्र दिन साजरा केला जातो.

🎯 स्पष्टीकरण: हे संमेलन इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी मंत्रालयाद्वारे आयोजित करण्यात आले होते.
🎯 गोवा हे भारतातील क्षेत्रफळाने सर्वात लहान राज्य आहे.
🎯 गोव्याचे मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत आहेत. गोव्यात अलीकडेच 'कुशावती' हा तिसरा जिल्हा बनला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: नागरी विमानचालन महासंचालनालयाने (DGCA) लक्षद्वीपमध्ये भारतातील पहिल्या व्यावसायिक सी-प्लेन सेवेला मंजुरी दिली आहे.
🎯 लक्षद्वीप हा भारताचा सर्वात लहान केंद्रशासित प्रदेश आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: तेलंगणाचे मुख्यमंत्री रेवंत रेड्डी यांनी हैदराबाद येथे विक्रम-1 रॉकेटचे प्रक्षेपण केले.
🎯 हैदराबाद हे युनेस्कोच्या 'क्रिएटीव्ह सिटी ऑफ गॅस्ट्रोनॉमी' मध्ये समाविष्ट होणारे पहिले भारतीय शहर आहे.
🎯 तसेच, येथे पहिले सेमीकंडक्टर नाविन्यपूर्ण संग्रहालय देखील उघडण्यात आले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: NASM-SR म्हणजे 'Naval Anti-Ship Missile Short Range'. याची चाचणी ओडिशाच्या किनारपट्टीवर करण्यात आली.
🎯 ओडिसाचे मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी आहेत. ओडिशातील चिल्का सरोवर हे भारतातील सर्वात मोठे खाऱ्या पाण्याचे सरोवर आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: चीनच्या 'सेंझेन विद्यापीठाने' हे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे.
🎯 सामान्यतः कोळशापासून वीज बनवताना पाण्याची वाफ करून टर्बाइन फिरवले जाते, परंतु या तंत्रज्ञानात पाण्याचा वापर न करता कोळशातील रासायनिक ऊर्जेचे थेट विद्युत ऊर्जेत रूपांतर केले जाते.

🎯 स्पष्टीकरण: चीनच्या सजेन विद्यापीठाने हे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. पारंपारिक पद्धतीने कोळशापासून वीज निर्मिती करताना पाण्याची वाफ करून टर्बाइन फिरवले जाते.
🎯 मात्र, या नवीन तंत्रज्ञानात पाण्याचा वापर न करता कोळशातील रासायनिक ऊर्जेचे थेट विद्युत ऊर्जेत रूपांतर केले जाते.
🎯 चीन हा जगात स्टील आणि कोळशाचा सर्वात मोठा उत्पादक देश आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: हा सराव भारत आणि श्रीलंका दरम्यान पार पडला. श्रीलंका आणि भारत यांच्यात 'मित्र शक्ती' नावाचा युद्धसराव देखील होतो.
🎯 नुकतेच भारताने भगवान बुद्धांचे पवित्र अवशेष (देवनी मोरी अवशेष) श्रीलंकेला पाठवले होते, जे तेथील गंगाराम्या मंदिरात प्रदर्शित करण्यात आले.

🎯 स्पष्टीकरण: महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने १०० कोटी रुपयांच्या AI धोरणाला मंजुरी दिली आहे. या धोरणाचा मुख्य उद्देश राज्यात गुंतवणूक आकर्षित करणे आणि सुमारे १.५ लाख रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा आहे.
🎯 तसेच, महाराष्ट्रातील 'सोंधला' हे गाव भारतातील पहिले जातीमुक्त गाव बनले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री विष्णूदेव साय यांनी हे ॲप लाँच केले आहे. कामगारांना विविध सरकारी योजनांची माहिती आणि लाभ थेट मिळावा हा यामागचा उद्देश आहे.
🎯 छत्तीसगडमधील 'बालोद' हा जिल्हा भारतातील पहिला बालविवाह मुक्त जिल्हा ठरला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: केंद्रीय आरोग्य मंत्री जे.पी. नड्डा यांनी चंदिगड येथे या संमेलनाचे उद्घाटन केले. चंदिगड हे भारतातील पहिले झोपडपट्टीमुक्त शहर (Slum-free city) बनले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: हा दिवस ट्यूना माशांचे महत्त्व आणि त्यांच्या संवर्धनाची गरज याविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी समर्पित आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: ​२०२६ मध्ये भारत ब्रिक्सचे अध्यक्षपद भूषवत आहे.
🎯 ​ब्रिक्समध्ये ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका या देशांचा समावेश होतो. या कार्यगटाची पहिली बैठक नवी दिल्लीत झाली.

🎯 ​स्पष्टीकरण: ​भारतीय खेळाडू सौरभ कोठारी यांनी पंकज अडवाणी यांचा पराभव करून हे जेतेपद पटकावले.
🎯 ​ही स्पर्धा आयर्लंडमधील 'कार्लो' येथे आयोजित करण्यात आली होती.

🎯 ​स्पष्टीकरण: ​१ मे १९६० रोजी भाषेच्या आधारावर तत्कालीन बॉम्बे स्टेटचे विभाजन झाले, ज्यातून गुजरात आणि महाराष्ट्र या दोन राज्यांची निर्मिती झाली.
🎯 ​त्यामुळे दरवर्षी १ मे रोजी या दोन्ही राज्यांचा स्थापना दिवस साजरा केला जातो.

🎯 ​स्पष्टीकरण: ​झारखंडमधील रांची येथील ईशांक सिंह याने भारत आणि श्रीलंका यांच्यातील पाकची सामुद्रधुनी केवळ ९ तास ५० मिनिटांत पार करून जागतिक विक्रम केला.
🎯 ​ही सामुद्रधुनी साधारणपणे २९ ते ३० किमी लांब आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: ​सिक्कीम हे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे जिथे संपूर्ण न्यायपालिका आता कागदमुक्त (Paperless) असेल.
🎯 ​सिक्कीम हे भारताचे पहिले १००% जैविक (Organic) राज्य देखील आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: विजय कुमार हे एक प्रख्यात भारतीय गोल्फर होते. त्यांचे नुकतेच निधन झाले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: प्रवीण शेख यांना हा पुरस्कार 'इंडियन स्कीमर' (Indian Skimmer) या दुर्मिळ पक्ष्याच्या संवर्धनासाठी केलेल्या उत्कृष्ट कार्यासाठी देण्यात आला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: जगातील पहिला 'न्यूक्लियर वेस्ट वॉल्ट' (अणू कचरा साठवणूक केंद्र) फिनलंड 🇫🇮 या देशात सुरू होणार आहे.
🎯 ​या प्रकल्पाचे नाव 'ओन्कालो' (Onkalo) असे आहे, ज्याचा अर्थ फिन्निश भाषेत 'पोकळी' किंवा 'खड्डा' असा होतो.
🎯 हे केंद्र जमिनीखाली सुमारे ४०० ते ४५० मीटर खोलीवर ग्रॅनाइटच्या खडकांमध्ये तयार करण्यात आले आहे.
🎯 अणुऊर्जेतून निर्माण होणारा घातक कचरा पुढील १,००,००० वर्षे सुरक्षितपणे साठवून ठेवण्यासाठी याची रचना केली आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री श्री नितीन गडकरी यांनी १ मे २०२६ रोजी गुजरातमध्ये भारताची पहिली 'मल्टी-लेन फ्री फ्लो' (MLFF) अडथळामुक्त टोल प्रणाली सुरू केली.
🎯 या तंत्रज्ञानामुळे टोल प्लाझावर न थांबता वाहने थेट जाऊ शकतात.
🎯 हाय-ॲक्युरसी कॅमेरे नंबर प्लेट स्कॅन करून आपोआप टोल कापून घेतात. यामुळे वेळ वाचतो आणि वाहतूक कोंडी होत नाही.

🎯 स्पष्टीकरण: मिझोरम सरकारने आपत्ती व्यवस्थापनासाठी 'खुआरेल' ॲप सुरू केले आहे.
🎯 मिझोरमची राजधानी: ऐझॉल
🎯 अलीकडेच या राज्याला 'नव भारत साक्षरता कार्यक्रमा'अंतर्गत १००% साक्षर घोषित करण्यात आले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: रोहित जैन यांनी टी. रविशंकर यांची जागा घेतली आहे.
🎯 RBI मध्ये एक गव्हर्नर आणि चार डेप्युटी गव्हर्नर असतात.
🎯 सध्या संजय मल्होत्रा हे २६ वे गव्हर्नर आहेत.

🎯 स्पष्टीकरण: पंचायत विकासाच्या कामात त्रिपुराने देशात प्रथम स्थान मिळवले आहे.
🎯 त्रिपुरा ग्रामीण बँकेने देशातील पहिली 'सोलर पॉवर्ड एटीएम व्हॅन' देखील सुरू केली आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: हे उत्तर प्रदेशातील पिलीभीत येथे स्थापन होत आहे.
🎯 उत्तर प्रदेश हे लोकसंख्येनुसार देशातील सर्वात मोठे राज्य आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: चिनी 'पीपल्स लिबरेशन आर्मी'ने या प्रगत ड्रोन सिस्टीमचे अनावरण केले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: भारत खेडा यांनी नुकताच सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (MSME) मंत्रालयाचा सचिव म्हणून कार्यभार स्वीकारला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: इस्रोने (ISRO), जपानच्या अंतराळ संस्थेच्या (JAXA) सहयोगाने, संयुक्त 'चंद्रयान-५' (LUPEX) मोहिमेसाठी जपानमध्ये (तनेगाशिमा अंतराळ केंद्रावर) प्रक्षेपण स्थळाच्या मूल्यमापनाची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
🎯 चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर पाण्याचा शोध घेण्यासाठी, ही मोहीम २०२७-२८ मध्ये 'H3' रॉकेटचा वापर करून प्रक्षेपित करण्याचे नियोजित आहे.
🎯 जपान हा जगातील चौथी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनला असून त्यांनी अलीकडेच जगातील पहिला 'ड्युअल बँड इन्फ्रारेड सेन्सर' विकसित केला आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: हे संमेलन चंदीगडमध्ये आयोजित करण्यात आले.
🎯 चंदीगड हे देशातील पहिले 'झोपडपट्टी मुक्त शहर' बनले आहे आणि ते दुसरे पूर्ण साक्षर केंद्रशासित प्रदेश देखील आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: भारतामध्ये IIM बंगलोर प्रथम क्रमांकावर आहे, मात्र जागतिक स्तरावर या संस्थेचा ६४ वा क्रमांक आहे.
🎯 जगातील सर्वोत्तम एमबीए कॉलेज म्हणून पेनसिल्व्हेनिया विद्यापीठातील 'वार्टन बिझनेस स्कूल'ची निवड झाली आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: दरवर्षी ३ मे रोजी जगभरात प्रेस स्वातंत्र्याबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि पत्रकारांच्या सुरक्षेची खात्री करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
🎯 याच दिवशी 'जागतिक प्रेस स्वातंत्र्य निर्देशांक' देखील जारी केला जातो.

🎯 ​स्पष्टीकरण: डॉ. जोराम अन्याया या अरुणाचल प्रदेशच्या असून, नीती आयोगामध्ये पूर्णवेळ सदस्य म्हणून नियुक्त होणाऱ्या ईशान्य भारतातील पहिल्या महिला ठरल्या आहेत.

🎯 ​स्पष्टीकरण: अनुपिंदर सिंह ग्रेवाल यांची नॅशनल कंपनी लॉ ट्रिब्यूनलचे नवीन अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती झाली आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: कर्नाटक सरकारने गिग कामगारांच्या तक्रारींचे निवारण करण्यासाठी देशातील पहिली डिजिटल यंत्रणा सुरू केली आहे.
🎯 कर्नाटक हे कॉफी आणि नारळाचे प्रमुख उत्पादक राज्य देखील आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: इंडोनेशियामधील माउंट डोकनो ज्वालामुखीमध्ये नुकताच स्फोट झाला आहे.
🎯 इंडोनेशिया हा जगातील सर्वात मोठी मुस्लिम लोकसंख्या असलेला आणि सर्वाधिक बेटांचा समूह असलेला देश आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: बंगळुरू येथे हे केंद्र सुरू करण्यात आले आहे.
🎯 बंगळुरू येथे इस्रोचे (ISRO) मुख्यालय देखील आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: दिल्ली सरकारने पावसाचे पाणी वाचवण्यासाठी 'कॅच द रेन' मोहिमेचा 'नीरा' हा अधिकृत शुभंकर म्हणून अनावरण केला आहे.

🎯 ​स्पष्टीकरण: भारतीय सैन्याने लडाखच्या दुर्गम भागात डोळ्यांच्या तपासणीसाठी आणि मोतीबिंदू शस्त्रक्रियेसाठी हे चार दिवसीय शिबिर आयोजित केले होते.
🎯 लडाखमध्ये आता एकूण ७ जिल्हे आहेत.

🎯 स्पष्टीकरण: गुजरातच्या कांडला बंदरावर भारताचा पहिला ग्रीन मेथेनॉल प्लांट उभारला जात आहे.
🎯 कांडला पोर्टचे नाव बदलून आता 'पंडित दीनदयाल पोर्ट' असे करण्यात आले आहे.

🎯 स्पष्टीकरण: १८० देशांच्या या निर्देशांकात नॉर्वे पुन्हा एकदा अव्वल स्थानावर राहिला आहे.
🎯 'रिपोर्टर्स विदाऊट बॉर्डर्स' ही संस्था हा अहवाल प्रसिद्ध करते.

🎯 स्पष्टीकरण: २०२६ च्या अहवालानुसार भारत १५७ व्या क्रमांकावर घसरला आहे.
🎯 मागील वर्षी भारत १५१ व्या क्रमांकावर होता, याचा अर्थ भारतातील प्रेस स्वातंत्र्याची स्थिती अधिक खालावली आहे.
🎯 विशेष म्हणजे या यादीत पाकिस्तान १५३ व्या क्रमांकावर आहे.