یه باور غلط:
"اگه پسورد طولانی و پیچیده باشه، هر الگوریتمی امنه."

واقعیت:

فرض کن پسورد:
CorrectHorseBatteryStaple

۲۵ کاراکتر، حروف بزرگ و کوچیک.
با bcrypt، میلیاردها سال طول می‌کشه کرک بشه.

ولی صبر کن.

این پسورد از ۴ کلمه ساخته شده:
Correct Horse Battery Staple

حالا اگه هکر این الگو رو بدونه:

یه Wordlist کلمه‌های رایج (۱۰۰ هزار کلمه).
با Hashcat حالت ۱ (Combination):
۱۰۰,۰۰۰ × ۱۰۰,۰۰۰ × ۱۰۰,۰۰۰ × ۱۰۰,۰۰۰

ولی این عدد خیلی بزرگه.
پس هکر از Markov Chain یا Grammar-Based استفاده می‌کنه.

با این روش، یه پسورد ۴ کلمه‌ای، تو چند ساعت کرک میشه.
حتی با bcrypt.

چرا؟

چون آنتروپی واقعی این پسورد کمتر از چیزیه که فکر می‌کنی.
فقط ظاهرش طولانیه.

پس چطور پسورد واقعاً امن بسازیم؟

از Diceware استفاده کن.
۶ کلمه رندوم از یه لیست ۷۷۷۶ کلمه‌ای.
آنتروپی: ۷۷۷۶^۶ = ۲^۷۷

این یعنی ۲ به توان ۷۷ ترکیب.
حتی با Markov Chain هم غیرممکنه.

یا:

از یه Password Manager استفاده کن.
هر سایت یه پسورد ۳۲ کاراکتری رندوم.
فقط یه Master Password حفظ کن.

فرض کن یه دیتابیس قدیمی لو رفته.
از سال ۲۰۱۵. با MD5.

مردم فکر می‌کنن: "خب پسوردش قدیمیه، عوضش کردم."

واقعیت:

مردم پسوردشون رو الگویی عوض می‌کنن.

مثال:
Password123 → Password1234 → Password12345

یا:
Ali@1395 → Ali@1396 → Ali@1397

حالا هکر چیکار می‌کنه؟

۱. پسورد قدیمی رو از دیتابیس لو رفته می‌خونه.
۲. یه Rule Engine روش اجرا می‌کنه.
۳. چند نسخه جدید می‌سازه.
۴. رو سایت فعلی امتحان می‌کنه.

این حمله اسمش Password Evolution Attack هست.

چرا خطرناکه؟

چون اکثر مردم فکر می‌کنن عوض کردن پسورد کافیه.
ولی اگه الگوش رو حفظ کنن، هکر می‌تونه حدس بزنه.

دفاع واقعی:

هر بار پسورد رو کاملاً عوض کن.
نه فقط یه عدد به آخرش اضافه کن.

از Password Manager استفاده کن.
اون خودش پسوردهای رندوم کامل می‌سازه.

۲FA رو روشن کن.
اگه هکر پسورد رو هم داشت، بازم نتونه وارد شه.

نکته:

ایمیل رو تو haveibeenpwned.com چک کن.
ببین کدوم دیتابیس‌ها لو رفتن.
اگه پسوردت تو هر کدوم بود، همون الگو رو تو همه جا عوض کن.

JWT یه توکن سه بخشیه:
Header.Payload.Signature

مثال:
eyJhbGciOiJIUzI1NiJ9.eyJ1c2VyIjoiYWRtaW4ifQ.abc123

Header و Payload فقط Base64 هستن. رمزنگاری نشدن.
هر کسی می‌تونه بخونتشون.

echo eyJ1c2VyIjoiYWRtaW4ifQ | base64 -d
خروجی: {"user":"admin"}

خب، پس امنیت کجاست؟

تو Signature.
Signature با یه Secret Key ساخته میشه.
بدون Secret، نمی‌تونی امضا بسازی.

حالا حملات معروف:

۱. alg:none
بعضی کتابخانه‌ها، اگه alg رو none بذاری، امضا رو چک نمی‌کنن.
مهاجم Payload رو عوض می‌کنه، alg رو none می‌ذاره، تموم.

۲. HS256 vs RS256
اگه سرور با RS256 (کلید عمومی/خصوصی) کار کنه،
ولی مهاجم alg رو HS256 بذاره،
بعضی کتابخانه‌ها با کلید عمومی، HS256 رو امضا می‌کنن.
یعنی مهاجم می‌تونه با کلید عمومی امضا بسازه.

۳. Weak Secret
اگه Secret کوتاه یا ساده باشه،
می‌تونی با Hashcat کرکش کنی.
hashcat -m 16500 jwt.txt wordlist.txt
یه Secret مثل "secret" تو چند ثانیه کرک میشه.

۴. kid Injection
فیلد kid تو Header، مسیر فایل کلید رو مشخص می‌کنه.
اگه مهاجم بتونه kid رو کنترل کنه:
"kid": "../../dev/null"
امضا با فایل خالی چک میشه. بی‌فایده.

۵. jku / x5u
URL کلید عمومی رو مشخص می‌کنه.
مهاجم URL خودش رو می‌ذاره، کلید خودش رو میده.

دفاع:
همیشه alg رو صریح مشخص کن.
Secret قوی و طولانی استفاده کن.
کتابخانه رو آپدیت نگه دار.
kid و jku و x5u رو اعتبارسنجی کن.

خب، همه چیز درباره کرک بد بود.
حالا راه حل چیه؟

FIDO2 / WebAuthn
استاندارد جدید بدون پسورد.

چطور کار می‌کنه؟

۱. ثبت‌نام
مرورگر یه کلید عمومی/خصوصی می‌سازه.
کلید خصوصی تو دستگاه قربانی می‌مونه (TPM chip).
کلید عمومی میره سرور.

۲. ورود
سرور یه چالش می‌فرسته.
دستگاه با کلید خصوصی امضاش می‌کنه.
سرور با کلید عمومی چک می‌کنه.

چرا غیرقابل کرکه؟

چون هیچ پسوردی وجود نداره که کرک بشه.
کلید خصوصی تو TPM قفله. از TPM بیرون نمیاد.
هیچ‌وقت به شبکه نمی‌ره.

حتی اگه سرور هک بشه:
مهاجم فقط کلید عمومی رو داره.
با کلید عمومی نمی‌تونه وارد شه.

حتی اگه Phishing بشه:
کلید خصوصی به دامنه اصلی بسته‌ست.
اگه سایت fake.site.com باشه، مرورگر امضا نمی‌ده.

پس مشکل کجاست؟

۱. پشتیبانی همه سایت‌ها نیست.
۲. دستگاه گم بشه، باید Recovery داشته باشی.
۳. بعضی سازمان‌ها هنوز قدیمی‌ان.
۴. برای Legacy سیستم‌ها، پسورد لازمه.

ولی آینده داره به سمتش می‌ره.

مایکروسافت، گوگل، اپل همه دارن پشتیبانی می‌کنن.
Passkeys، همینه.

نتیجه:
بهترین پسورد، پسوردی‌ست که وجود نداره.
پس FIDO2 استفاده کن. هر جا که ممکنه.

127.0.0.1

http://127.0.0.1

یه باور غلط:
پسورد طولانی = امن.

واقعیت:
پسورد طولانی با الگو = ناامن.

مثال:

پسورد ۱:
"MyDogIsTheBestDogInTheWorld2024!"

۲۵ کاراکتر، حروف بزرگ و کوچیک، عدد، علامت.
فرمول میگه ۱۶۴ بیت آنتروپی.

واقعیت:
میشه "My Dog Is The Best Dog In The World" + "2024" + "!"
یعنی:
۷ کلمه رایج
یه سال
یه علامت

آنتروپی واقعی:
log2(10,000 × 10,000 × 10,000 × 10,000 × 10,000 × 10,000 × 10,000 × 100 × 10)
= log2(10^29) = ۹۶ بیت

هنوز بالاست. ولی خیلی کمتر از ۱۶۴.

الان فرض کن از Grammar-Based Attack استفاده کنیم.

Grammar-Based یعنی ساختار جمله رو تحلیل می‌کنه.
Subject + Verb + Object + Year + Symbol

الگوهای جمله‌ای رایج:
The [noun] is [adjective]
I love [noun]
My [noun] is [adjective]
[noun] is the best

حالا Grammar-Based می‌تونه این پسورد رو تو چند ساعت کرک کنه.

چرا؟

چون ساختارش قابل پیش‌بینیه.
حتی اگه طولانی باشه.

حالا پسورد ۲:

"Xk9#mP2vL7qR4wN8"

۱۶ کاراکتر، کاملاً رندوم.

آنتروپی واقعی:
۱۶ × log2(94) = ۱۰۴ بیت

کرک با Brute Force:
۹۴^۱۶ = ۱۰^۳۱ ترکیب
غیرممکن.

کرک با Markov Chain:
Markov برای پسورد رندوم کار نمی‌کنه.
چون هیچ الگویی نداره.

پس این پسورد تو ۱۰۰ سال هم کرک نمیشه.

نتیجه:

طول پسورد مهمه، ولی الگو مهم‌تره.

پسورد ۱۶ کاراکتری رندوم > پسورد ۳۰ کاراکتری جمله‌ای.

چطور یه پسورد رندوم واقعی بسازیم؟

از Diceware استفاده کن:
۶ کلمه از یه لیست ۷۷۷۶ کلمه‌ای.
ولی کلمه‌ها رو کنار هم بذار با یه جداکننده غیرمعمول.
مثل: "planet~tiger!ocean9math#cloud"

از Password Manager استفاده کن:
پسورد ۳۲ کاراکتری رندوم.
کاملاً غیرقابل کرک.

نکته نهایی:

پسوردی که خودت ساختی، احتمالاً الگو داره.
پسوردی که سیستم ساخت، احتمالاً رندومه.

به خودت اعتماد نکن.
به ریاضیات اعتماد کن.

Brute Force احمقانه‌ست.
همه ترکیب‌ها رو امتحان می‌کنه، بدون تفکر.

Markov Chain باهوشه.
می‌دونه انسان‌ها چطور پسورد می‌سازن.

تئوری چیه؟

مارکوف می‌گه: احتمال هر کاراکتر، به کاراکترهای قبلی بستگی داره.

مثال:
اگه پسورد با "A" شروع بشه،
احتمال اینکه بعدش "l" بیاد، بالاست.
چون "Al" یه شروع رایجه (Ali, Alireza, Alex).

احتمال اینکه بعدش "z" بیاد، کمه.
چون "Az" شروع رایجی نیست.

چطور این احتمالات محاسبه میشن؟

از دیتابیس‌های لو رفته.
میلیاردها پسورد واقعی.
ازشون N-gram استخراج میشه.

مثال:
از یه دیتابیس ۱۰ میلیونی پسورد:

دنبال "p" اومده:
"a" → ۶۰٪ (password, pass, ...)
"e" → ۱۵٪ (people, ...)
"i" → ۱۰٪ (pizza, ...)
بقیه → ۱۵٪

حالا Markov Chain با این احتمالات:
پسورد رو کاراکتر به کاراکتر می‌سازه.
همیشه به محتمل‌ترین مسیرها می‌ره.

نتیجه چیه؟

Brute Force برای پسورد ۸ کاراکتری:
۶۲^۸ = ۲۱۸ تریلیون ترکیب.

Markov Chain برای همون ۸ کاراکتری:
با ۸۰٪ دقت، تو ۱۰ میلیارد ترکیب اول پیدا می‌کنه.
یعنی ۲۰,۰۰۰ برابر سریع‌تر.

ابزارش چیه؟

Hashcat از Markov استفاده می‌کنه.
با پارامتر:
--markov-threshold=100
--markov-classic

یا با -a 3 و یه Mask هوشمند.

مثال واقعی:

پسورد: "Salam1365"

Brute Force: ۶۲^۹ = ۱۰^۱۶ ترکیب
چند میلیون سال با یه GPU.

Markov Chain: چند ساعت.
چون "Salam" (سلام) تو دیتابیس لو رفته هست.
و "1365" (سال) هم همینطور.
و الگوی "کلمه + سال" خیلی رایجه.

پس درس چیه؟

پسوردی که با کلمه واقعی + سال/عدد ساخته شده،
حتی اگه طولانی باشه، تو چند ساعت کرک میشه.

نکته حرفه‌ای:

Markov Order بالاتر، دقت بیشتر.
Order 2: احتمالات از ۲ کاراکتر قبلی.
Order 3: از ۳ کاراکتر قبلی.
Order 5: از ۵ کاراکتر.

هر Order بالاتر، دقت بیشتر، ولی حافظه بیشتر.
معمولاً Order 3 بهترین تعادله.

خیلی از مردم فکر می‌کنن پسورد پیچیده یعنی امن.
ولی ریاضیات یه چیز دیگه میگه.

آنتروپی یعنی تعداد بیت‌های تصادفی واقعی تو پسورد.
فرمولش:

H = L × log2(N)

L = طول پسورد
N = تعداد کاراکترهای ممکن

مثال:
پسورد ۸ کاراکتری با حروف کوچیک:
N = 26
H = 8 × log2(26) = 8 × 4.7 = 37.6 بیت

پسورد ۸ کاراکتری با حروف کوچیک + بزرگ + عدد:
N = 62
H = 8 × log2(62) = 8 × 5.95 = 47.6 بیت

حالا مشکل کجاست؟

این فرمول فقط برای پسوردهای کاملاً رندوم درست کار می‌کنه.
ولی انسان‌ها پسورد رندوم نمی‌سازن.

پسوردی مثل P@ssw0rd!

از نظر فرمول:
۸ کاراکتر، N = ۹۵
H = ۸ × log2(95) = ۵۲.۵ بیت

ولی از نظر واقعی:
میشه P + @ + ss + w + 0 + rd + !
یعنی چند بخش قابل پیش‌بینی.
آنتروپی واقعی: ~۲۰ بیت.

حالا محاسبه زمان کرک:

آنتروپی ۲۰ بیت = ۲^۲۰ = ۱ میلیون ترکیب
با GPU معمولی: کمتر از ۱ ثانیه.

آنتروپی ۵۲ بیت = ۲^۵۲ = ۴.۵ کوادریلیون ترکیب
با GPU معمولی: چند سال.

پس درس چیه؟

آنتروپی واقعی، نه ظاهری.

چطور آنتروپی واقعی رو حساب کنیم؟

از Dictionary Attack استفاده کن.
اگه پسورد تو یه حمله دیکشنری با Rules پیدا شد،
آنتروپی واقعی همون Rules بوده، نه فرمول.

مثال:

Ali1365!

فرمول میگه ۵۲ بیت.
واقعیت میگه:
Ali = اسم (۱۰۰۰ تا اسم رایج)
1365 = سال (۱۰۰ سال)
! = علامت آخر (۱۰ تا علامت رایج)

آنتروپی واقعی: log2(1000 × 100 × 10) = ۲۰ بیت
یعنی مثل یه پسورد ۴ کاراکتری رندوم.

نتیجه:
پسوردی که قشنگ به نظر میاد، ممکنه فاجعه باشه.
پسوردی که مسخره به نظر میاد، ممکنه عالی باشه.

مثال آخر:
"Ilikebigbutts" = ۱۳ کاراکتر
فرمول: ۶۱ بیت
واقعیت: ~۱۵ بیت (جملات معروف تو دیکشنری هستن)

"xK9#mP2vL7qR" = ۱۲ کاراکتر
فرمول: ۷۸ بیت
واقعیت: ~۷۸ بیت (واقعاً رندومه)

پس به ظاهر پسورد نگاه نکن.
به رندوم بودنش نگاه کن.

دوستان بد افزاره