تصحیح متن؛
در تصحیح یک متن پزشکی ذیل "تفسره"، مصحح چنین عبارت را ضبط کرده است:

"تفسره: کمیز بود پر از حدث".

گمان من این است که این عبارت، درواقع، دو مدخل است که مصحح اشتباه خوانده و به خطا رفته است. به نظرم می‌رسد که ضبط درست اینگونه باشد:

"تفسره: کمیز بود. براز: حدث".

از آنجا که مصحح، "براز" را "پر از" خوانده، دو مدخل یکی شده است.
#تصحیح

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

بسم الله الرحمن الرحیم

📌 ۳۰ جز قرآن کریم به‌صورت فایل صوتی. نیاز به دانلود ندارد، فقط کافيست روی لینک بزنید:

جزء 1 ⇨ http://j.mp/2b8SiNO
جزء 2 ⇨ http://j.mp/2b8RJmQ
جزء 3 ⇨ http://j.mp/2bFSrtF
جزء 4 ⇨ http://j.mp/2b8SXi3
جزء 5 ⇨ http://j.mp/2b8RZm3
جزء 6 ⇨ http://j.mp/28MBohs
جزء 7 ⇨ http://j.mp/2bFRIZC
جزء 8 ⇨ http://j.mp/2bufF7o
جزء 9 ⇨ http://j.mp/2byr1bu
جزء 10 ⇨ http://j.mp/2bHfyUH
جزء 11 ⇨ http://j.mp/2bHf80y
جزء 12 ⇨ http://j.mp/2bWnTby
جزء 13 ⇨ http://j.mp/2bFTiKQ
جزء 14 ⇨ http://j.mp/2b8SUTA
جزء 15 ⇨ http://j.mp/2bFRQIM
جزء 16 ⇨ http://j.mp/2b8SegG
جزء 17 ⇨ http://j.mp/2brHsFz
جزء 18 ⇨ http://j.mp/2b8SCfc
جزء 19 ⇨ http://j.mp/2bFSq95
جزء 20 ⇨ http://j.mp/2brI1zc
جزء 21 ⇨ http://j.mp/2b8VcBO
جزء 22 ⇨ http://j.mp/2bFRxNP
جزء 23 ⇨ http://j.mp/2brItxm
جزء 24 ⇨ http://j.mp/2brHKw5
جزء 25 ⇨ http://j.mp/2brImlf
جزء 26 ⇨ http://j.mp/2bFRHF2
جزء 27 ⇨ http://j.mp/2bFRXno
جزء 28 ⇨ http://j.mp/2brI3ai
جزء 29 ⇨ http://j.mp/2bFRyBF
جزء 30 ⇨ http://j.mp/2bFREcc



https://t.me/Notesofastudent

السارق:
کسی را گویندکه از احراز دزدی کند(احراز جمع حرز به معنای چیزی که درب آن قفل است)؛

اللص:
به کسی گویند که از قافله دزدی کند؛

الطرار:
به کسی که جیب را شق کند گویند یعنی جیب زن.

الفوائد الحجتیة ج۲ص ۱۲۸

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

در مجمع الأمثال میدانی (متوفای ۵۱۸) ذیل ضرب‌المثل "دون ذا وینفق الحمار"، قصّه‌ای آورده این چنین:
مردی که قصد فروش خر خویش داشت، به دلالی گفت: با من به میدان خرفروشان بیا و‌‌ از این درازگوش تعریف کن؛ مزدت با من.
چون به بازاری وارد شدند که بانگ و عرعر خران از هر سوی بلند بود دلال بر جماعت بانگ برداشت و رو به صاحب خر گفت: وه از این دارازگوش تو که کمینْ‌صیدش شیران و پلنگان است!
صاحب خر که ازین تبلیغ غلوآمیز هاج‌و واج شده بود به دلال گفت: "دون ذا وینفق الحمار"؛ یعنی: این همه اغراق نیاز نیست، این خر با کم‌تر از این حرف‌ها هم به فروش می‌رود.

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

🖌 خاقانی شروانی
🎙استاد غلامحسین بنان
🎼 گزیده از برنامه موسیقایی رادیویی "گلهای جاویدان بدون شماره "
💿نسخه  کامل در t.me/MousighiGolha/4


کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

حوری از کوفه به کوری ز عجم
دم همی داد و حریفی می‌جست
گفتم ای کور دم حور مخور
کو حریف تو به بوی زر توست
هان و هان تا ز خری دم نخوری
ور خوری این مثلش گوی نخست
که خری را به عروسی خواندند
خر بخندید و شد از قهقهه سست
گفت من رقص ندانم به سزا
مطربی نیز ندانم به درست
بهر حمالی خوانند مرا
کاب نیکو کشم و هیزم چست
(دیوان خاقانی شروانی، قطعات).


کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

میبدی می‌نویسد:
«ای جوانمرد!
به غنیمت دار آن نَفَسِ دردناک که از سرِ نیاز و گداز و سوزِ دل برآید.
هفتصدهزارساله تسبیحِ ابلیس، در صحرای لاابالی به بادِ بی‌نیازی برداد و آن یک نَفَسِ درویشِ سوخته، و آهِ آن مفلسِ بیچاره، به حضرتِ خود بُرد و این ندا درداد که:
انین المذنبین احبّ الیّ من زجل المسبّحین [ناله‌ی گنه‌کاران را خوش‌تر دارم، تا آوازِ تسبیح‌گزاران.]»

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

آلبر کامو:
«وقتی انسان آموخت که چگونه با رنج‌هایش تنها بماند، چگونه بر اشتیاقش به گریز چیره شود، آن‌وقت چیز زیادی نمانده که یاد نگرفته باشد.»

بیدل:
"مدان کارِ کمی با زحمتِ هستی به سر بردن
زِ خود نگذشتن اینجا همتِ مردانه‌ای دارَد..."
#بیدل
#کامو

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

شکسته‌دل‌تر از آن ساغر بلورینم
که در میانهٔ خارا کنی ز دست رها
بدان قرابهٔ آویخته همی‌مانم
که در گلو ببرد موش، ریسمانش را
#خاقانی

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

وبا؛
در طبّ قدیم وبا را خاص انسان نمی‌دانستند، بلکه حیواناتی مانند گاو و خر و... هم بدان مبتلا می‌شدند:
"از قضا در دِه وبای گاو خاست
از اجل آن روستایی داو خاست
گاو را بفروخت، حالی خر خرید
گاویش بود و خری بر سر خرید
چون گذشت از بیع ده روز از شمار
شد وبای خر در آن دِه آشکار"

نقل از فرهنگ اصطلاحات طبی در ادب فارسی، علی اکبر باقری خلیلی

در دیوان خاقانی شروانی نیز آمده است:
"خود به حضور سگی بحر نگردد نجس
خود به حضور خری خلد نیابد وبا"

تصحیح ضیاءالدّین سجّادی، ص ۳۸

پ.ن: ضبط در تصحیح جدید -که در حال انجام است- کمی متفاوت است.
#خاقانی
#تصحیح

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

بر قد لاله قمر دوخت قباهای رش
خشتکِ نفطی نهاد بر سر چینی‌قبا


رش: نوعی جامهٔ ابریشمین گران‌بها.
خشتک: پارچهٔ چهارگوشه زیر بغل جامه، سجاف و بغلک.
نفطی: تیره و سیاه.
خشتک نفطی: استعاره از داغ و سیاهی وسط لاله.
چینی قبا: قبای سرخ چینی.
پیشینیان ماه را صبّاغ و مشّاطهٔ گل‌ها می‌پنداشتند و معتقد بودند که رنگ سرخ گل و لاله بر اثر رنگرزی ماه است و شاید همین باور در ذهن خاقانی سبب شده است که قمر را خیاطی بپندارد که بر اندام لاله قبای ابریشمین می‌دوزد.
پ.ن: در تصحیح جدید، بر اساس یک دست‌نویس و نیز قرائن درون متنی، ضبط بیت کمی متفاوت است.
#شرح
#خاقانی
#تصحیح

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

در فرهنگ پزشکی (نوشته دکتر لیلا هاشمیان، ۱۳۹۴، دانشگاه همدان) ذیل «حسین طبیب» آمده:
«از اطبا زمان میرزا ابوالقاسم بابر و سلطان ابوسعید بود. برادرزاده‌اش مسیح الدین نیز پزشک بود». سپس به این بیت استناد میجوید:
مشفق عمرها حسین طبیب/ در همه فعل‌ها بدیع و غریب
بیت از مسعود سعد سلمان است؛ با این حساب، «حسین» مدخل، هیچ ربطی به «حسین» بیت ندارد زیرا لااقل پنج قرن بین این دو فاصله است!
لازم است بگویم، «حسین طبیب» در دیوان مسعود سعد، هویت مشخص ندارد و بر ما پوشیده است. یکی از نسخه‌بدل‌ها، بجای «حسین»٬«حنین» دارد که پربی‌راه نیست.
پ.ن: بنده مقاله‌ای در نقد این فرهنگ نوشته‌ام که می‌تواند[اینجا] کامل آن را مطالعه بفرمایید.
#نقد
#پزشکی
#طب

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

تک‌بیتی از طالب آملی:

آن طفل یتیمم که ز بس بی‌کسم، از باد
دریوزه کنم جنبش گهواره خود را...

عجب تصویری از بشاربن بُرد:
گویی سَبُویِ ما وُ قطره‌یِ می در دهانِ وی
همچون پرنده‌ایست که یاقوت می‌خورد!...
کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

با توجّه به بافت کلام، در این عبارت، "نیز" فاقد معنای محصل است. اگر این واژه در متن، غلط مطبعی نباشد، تصحیف واژهٔ "تیز" (تند) است.

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

آفتاب یا ماهتاب؛
ابیات از دیوان سیف اسفرنگی است. بیت مشخص‌شده در دو تصحیح زبیری و جعفری، به همین شکل ثبت شده. در برخی دست‌نویس‌ها، به‌جای "آفتاب"، "ماهتاب" مضبوط است و با توجّه به "چاه، مقنع و طلسم" ضبط "ماهتاب" ضبط موجه‌تری است.


کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

بسیار نبرد یا بسیار نیرو؛
ذیل مدخل "شرزه" آمده: به معنی خشمگین و پرقدرت بسیار نبرد بود... .
به نظرم می‌رسد، درین مدخل تصحیفی رخ داده است؛ "بسیار نبرد"، تصحیف و بدخوانی‌ای از "بسیار نیرو" است. بنابر این موضوع، مدخل باید چنین اصلاح شود: "به معنی خشمگین و پرقدرت؛ بسیار نبرد بود...".

کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

اتباع یا انباغ؛
در متنِ تصویر، "اتباع" بی‌معنا می‌نماید. به نظرم مصحح محترم، دچار بدخوانی شده است و واژه را به تصحیف خوانده است. "اتباع"، تصحیفی از "انباغ" است. برای مزید اطلاع از این واژه ارجاع می‌دهم به مدخل "انباغ" از لغت‌نامه:
انباغ: دو زن را گویند که در نکاح یک مرد باشند، و هر یک از ایشان مر دیگری را انباغ باشد. (برهان قاطع) (هفت قلزم ) (آنندراج ) (از مؤید الفضلاء) (از شرفنامه ٔ منیری ). ضره . (دهار) آموسنی . (ناظم الاطباء). وسنی . هوو. هبو. بنانج . (یادداشت مؤلف ). بهندی سوکن نامند. (شرفنامه ٔ منیری ). بهندی سوت گویند. (غیاث اللغات ) (آنندراج ).


کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

در گذشته عطّاران «حنا» را لایِ کاغذ میپیچیده‌اند. با این دانسته، به بیت انوری بنگرید:
«هر آن مثال که توقیع تو بر آن نبود//زمانه طی نکند جز برای حنی را».



کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent

از این بیت خاقانی برمی‌آید که عاشقان به معشوق گُل می‌داده‌اند:

"گُل چو ز عدل زاید میرَد حنوط بر تن
تابوت، دست عاشق؛ گور آستینِ دلبر".
#خاقانی

https://t.me/Notesofastudent

صبحِ بیمارستان
دخترکی طاس
شانه می‌زد:
گیسوانِ عروسک‌اش را!😔


کانال یادداشت‌های یک دانشجو ||اکبر حیدریان.

https://t.me/Notesofastudent