۶.اگر فضای دستگاه کم باشد چه باید کرد؟
می‌توان طرح‌های آفلاین را از روی دستگاه حذف کرد تا فضا آزاد شود. خود کانوا توصیه کرده بهتر است دست‌کم ۲ گیگابایت فضای خالی وجود داشته باشد.

۷. چند روز می‌توان بدون اینترنت با کانوا کار کرد؟
کانوا می‌گوید کاربر می‌تواند تا ۷ روز در حالت آفلاین به ویرایش ادامه دهد.

۸. آیا همه قابلیت‌های کانوا در حالت آفلاین کار می‌کنند؟
نه. بعضی امکانات مثل ابزارهای هوش مصنوعی، همکاری هم‌زمان، دانلود خروجی و استفاده از عناصر کتابخانه‌ی کانوا به اینترنت نیاز دارند.

۹. آیا می‌توان هنگام آفلاین بودن عکس آپلود کرد؟
بله. فایل‌های تصویری قابل پشتیبانی را می‌توان از روی دستگاه وارد طرح کرد و بعد از اتصال دوباره، این فایل‌ها با حساب همگام‌سازی می‌شوند.

۱۰. آیا می‌توان فایل صوتی یا ویدیویی هم در حالت آفلاین اضافه کرد؟
خیر. کانوا توصیه کرده هنگام آفلاین بودن از افزودن صدا یا ویدیو خودداری شود، چون ممکن است فایل‌ها خراب شوند یا تغییرات ذخیره نشوند.

۱۱. آیا بستن یا رفرش‌کردن کانوا در حالت آفلاین خطر دارد؟
بله. کانوا هشدار داده که بستن، رفرش‌کردن یا خارج‌شدن از حساب در زمان آفلاین بودن ممکن است باعث از بین رفتن دسترسی آفلاین طرح‌ها پیش از همگام‌سازی شود.

۱۲. از کجا می‌توان طرح‌های آفلاین را پیدا کرد؟
می‌توانید به بخش Projects بروید و از آنجا گزینه‌ی Available offline را انتخاب کنید.

✍️ یونس مرادی

#ابزارها_و_افزونه‌ها

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 پشت پرده‌ی XChat؛ پیام‌رسانِ خصوصیِ ایکس که شاید آنقدرها «خصوصی» نباشد!

در دنیای امروز کم پیش‌ نمی‌آید اپلیکیشنی را نصب کنیم که قول امنیت کامل و حریم خصوصی بدهد، اما بعداً معلوم شود که اتفاقاً به بسیاری از اطلاعات شخصی مردم دسترسی داشته! به نظر می‌رسد پیام‌رسان جدید ایلان ماسک و ایکس (که به‌صورت خاص برای کاربران این شبکه اجتماعی ساخته شده) هم دقیقاً همین رویه را در پیش گرفته است.

شرکت «X Corp» اخیراً از اپلیکیشن پیام‌رسانی به نام «ایکس‌چت» (XChat) پرده برداشت که از روز ۲۸ فروردین در دسترس کاربران قرار گرفته. گفته می‌شود XChat با این هدف ساخته شده که یک فضای چتِ «ایمن» برای کاربران شبکه‌ی اجتماعی ایکس فراهم کند، اما اطلاعاتِ رسمیِ منتشرشده راجع به پروژه، چیز دیگری می‌گویند!

▪️ امنیت حرف اول را می‌زند، اما داده‌های شما همچنان جمع‌آوری می‌شود!
ایکس‌چت خودش را یک پیام‌رسان کاملاً امن با «رمزنگاری سرتاسری» (End-to-End Encryption) معرفی می‌کند؛ یعنی پیام‌ها فقط برای فرستنده و گیرنده قابل خواندن خواهند بود و طبق ادعای سازندگان، خبری از تبلیغات و ردیابی نیست.

تا اینجا همه‌چیز عالی به نظر می‌رسد؛ اما مشکل اینجاست که بر اساس اظهارات درج‌شده در خودِ اپلیکیشن، همچنان دسترسی به برخی از اطلاعات کاربر امکان‌پذیر است. به همین دلیل، به نظر می‌رسد سیاست‌های حریم خصوصی ایکس‌چت با وعده‌های امنیتی ایلان ماسک در تضاد است.

▪️ تناقض عجیب میان ادعا و واقعیت
ادعای «امنیت کامل» و «عدم ردیابی» در حالی مطرح می‌شود که در بخش قوانین ایکس‌چت صراحتاً اعلام شده که برنامه مجوزِ دسترسی به شخصی‌ترین اطلاعات کاربران را می‌گیرد و بعد همین اطلاعات را به هویت‌شان پیوند می‌زند!

اگر به بخش «حریم خصوصی» (App Privacy) در صفحه‌ی اپ‌استور این برنامه نگاهی بیندازید، متوجه می‌شوید که در صورت نصب، اطلاعات زیر را دودستی تقدیم سازندگان می‌کنید:

• موقعیت مکانی دقیق

• فهرست کامل مخاطبان گوشی

• تاریخچه‌ی جست‌وجوها

• داده‌های مربوط به میزان استفاده از برنامه

• اطلاعات تماس

• محتوای تولیدشده توسط کاربر

• شناسه‌های دستگاه

• داده‌های مربوط به خطایابی برنامه

برای ما که روی دسترسیِ اپلیکیشن‌ها به اطلاعات موبایل‌مان حساس هستیم، این فهرستِ طولانی واقعاً نگران‌کننده است. شرکت X همچنین می‌گوید که قرار است «محتوای کاربریِ» (User Content) بیشتری هم جمع‌آوری کند، اما تاکید کرده که این داده‌های اضافی به هویت شما پیوند زده نمی‌شوند.

▪️ مشکل اصلی XChat دقیقاً چیست؟
حتی اگر ایکس‌چت از بهترین سیستم‌های رمزگذاری ممکن استفاده کند، باز هم این حجم از جمع‌آوری اطلاعات برای یک اپلیکیشنِ (به‌ظاهر) امن عجیب است. غیرفعال کردن ردیابی زمانی معنا پیدا می‌کند که برنامه به فهرست مخاطبین، موقعیت مکانی و داده‌های مهم شما دسترسی نداشته باشد.

برای درک بهتر، کافیست ایکس‌چت را با پیام‌رسان «سیگنال» مقایسه کنیم؛ سیگنال فقط اطلاعات تماس مخاطبان را نگه می‌دارد و حتی همان اطلاعات اندک را هم به هویت شما پیوند نمی‌زند.

▪️ رمزنگاری سرتاسری همه‌‌ی مشکلات را حل نمی‌کند
بسیاری از کاربران وقتی عبارت «End-to-End Encryption» را می‌بینند، تصور می‌کنند همه‌چیز خصوصی می‌ماند. در حالی‌ که این اصطلاح فقط به «محتوای پیام» مربوط می‌شود و فقط خود پیام است که از چشم‌ها پنهان می‌ماند.

اگر سرویس هنوز بداند شما با چه کسانی در ارتباط هستید، چند بار وارد اپ می‌شوید، از کجا وصل می‌شوید و چه الگوی استفاده‌ای دارید، باز هم بخش مهمی از حریم خصوصی شما در معرض افشا و تحلیل قرار می‌گیرد.

۱/۲

▪️ ایکس‌چت چه امکاناتی را در اختیار کاربران خود قرار می‌دهد؟
با وجود تمام نقدهای امنیتی، ایکس‌چت قابلیت‌هایی دارد که در سایر اپلیکیشن‌ها پیدا نمی‌شوند. البته بعضی از این قابلیت‌ها برای ما ایرانی‌ها که سال‌هاست کاربر حرفه‌ای تلگرام هستیم، چندان هم شگفت‌انگیز نیست. این امکانات در ادامه فهرست شده‌اند:

• ویرایش یا حذف پیام‌ها برای همه‌ی افراد حاضر در چت

• مسدود کردن امکان اسکرین‌شات گرفتن از صفحه‌ی چت

• ارسال پیام‌های محوشونده (زمان‌دار)

• امکان برقراری «تماس بین‌پلتفرمی» (Cross-platforn Call)، مانند تماس بین iOS و اندروید و وب

• پشتیبانی از گروه‌های چت بزرگ

▪️ در آخر: کاربر باید به چه چیزی توجه کند؟
وقتی می‌خواهید یک پیام‌رسان را از نظر امنیت و حریم خصوصی ارزیابی کنید، فقط به شعارهای تبلیغاتی نگاه نکنید. از خود بپرسید:

• آیا فقط پیام‌ها رمزنگاری شده‌اند یا داده‌های جانبی هم محدود شده‌اند؟

• چه نوع داده‌ای به هویت شما وصل می‌شود؟

• آیا اپ برای کارکرد واقعی‌اش واقعاً به این حجم از داده نیاز دارد؟

• اگر دیتابیس سرویس افشا شود، چه داده‌هایی قابل بازسازی است؟

فراموش نکنید که برای استفاده از این اپلیکیشن، «داشتن حساب کاربری شبکه اجتماعی X» الزامی است. این یعنی احتمالاً ایکس‌چت هرگز قرار نیست جایگزین واتس‌اپ یا تلگرام شود، بلکه بیشتر پاتوقی برای آن دسته از کاربران فعال توییتر است که مدام در دایرکت بحث و تبادل نظر می‌کنند.

با این تفاسیر، لازم است نسبت به نصب این پیام‌رسان اندکی بیشتر تأمل کنید. آیا با وجود دردسرهای فعلی اینترنت و نیاز به کانفیگ‌های میلیونی، حاضر می‌شوید برای چت کردن با دوستان توییتری‌ خود، پیام‌رسانی را نصب کنید که تا این حد به اطلاعات شخصی و موقعیت مکانی دسترسی دارد؟ نظرتان را برای ما بنویسید.

✍️ آزاده رمضانی

#خبر_و_تحلیل

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 تحلیل استراتژی پنهان اپل: آیا بازنده بزرگ هوش مصنوعی، پیروز می‌شود؟

در دنیای تکنولوژی گاهی بزرگ‌ترین پیروزی‌ها در سکوت رقم می‌خورند. زمانی که رقبا با هیجان در حال سوزاندن میلیاردها دلار برای ساخت دیتاسنترهای عظیم بودند و اپل را بازنده رقابت هوش مصنوعی می‌دانستند، یک تله استراتژیک بزرگ در حال پهن شدن بود.

اپل به خوبی می‌دانست که نقطه ضعف مرگبار هوش مصنوعیِ فعلی، امنیت شکننده و وابستگی خطرناک آن به فضای ابری است. به همین دلیل، به جای ورود به این بازی خطرناک، در سکوت سال‌ها وقت صرف کرد تا زیرساختی متفاوت و تا حد ممکن متکی بر پردازش محلی بسازد؛ رویکردی پنهان که اکنون قرار است قواعد بازی حریم خصوصی را برای همیشه تغییر دهد.

▪️ بازیگری که روی کوه پول نشست و تماشا کرد
اگر به سه سال گذشته نگاه کنیم، به نظر می‌رسید اپل بازی را کاملاً باخته است. آن‌ها دستیار صوتی سیری (Siri) را خیلی پیش‌تر از رقبا در اختیار داشتند، اما فقط تماشا کردند که چگونه چت‌بات قدرتمندی مثل چت جی پی تی (ChatGPT) گوی سبقت را از آن‌ها ربود. اپل هیچ مدل پرچم‌داری معرفی نکرد و برخلاف سایر غول‌های فناوری، متعهد به پرداخت هزینه‌های میلیارد دلاری برای تأمین زیرساخت‌های پردازشی سنگین نشد. در حالی که سایر آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی در حال سوزاندن کیسه‌های پول برای پیروزی در رقابت‌های آماری بودند، اپل بدون هیچ عجله‌ای روی کوهی از پول نقد نشسته بود. این استراتژی و صبر، به آن‌ها «قدرت انتخاب» داد.

▪️ نمونه‌ای از اقتصاد بسیار پرهزینه‌ی AI
برای درک بهتر این موضوع، بیایید به شرکت OpenAI نگاه کنیم؛ شرکتی که نماد بارز یک «ماشینِ پول‌سوزِ بی‌نهایت» است. آن‌ها توانستند با ارزش‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری سرمایه جذب کنند، اما خیلی زود با چالش‌های عجیبی روبه‌رو شدند:

• توقف پروژه‌های جذاب: آن‌ها مجبور شدند پروژه‌ی تولید ویدئوی خود (Sora) را متوقف کنند. به دنبال این هزینه‌های سرسام‌آور، قرارداد سه‌ساله‌ی آن‌ها با شرکت دیزنی و سرمایه‌گذاری یک میلیارد دلاری این شرکت دود شد و به هوا رفت.

• راه رفتن روی لبه‌ی تیغ: تلاش‌های نافرجام برای تأمین قطعات، لغو پروژه‌ی عظیم ساخت قطب داده (دیتاسنتر) در تگزاس و سقوط سهام شرکت‌هایی که روی این حوزه سرمایه‌گذاری کرده بودند، نشان می‌دهد این مسیر چقدر پرخطر است.

یک اشتباه محاسباتی کوچک، می‌تواند شرکت‌های بزرگ را از بازی اخراج کند. در واقع اگر کمک‌های مالی خارجی نباشند، هیچ بعید نیست که حتی پیشگامان این صنعت در آینده‌ای نزدیک به مرز ورشکستگی برسند.

▪️ پایان دورانِ «مدل‌های غول‌پیکر»؛ همه‌ چیز در جیب شماست!
شرکت‌های پیش‌گام تصور می‌کردند که ساخت مدل‌های هوشمندتر و سرورهای عظیم، برای آن‌ها یک خندق دفاعی و دیواری غیرقابل‌نفوذ می‌سازد؛ اما امروز داشتن بهترین و بزرگترین مدل دیگر کافی نیست.

بهترین مثال در این زمینه، مدل Gemma 4 شرکت گوگل است؛ مدلی که طوری طراحی شده تا به سادگی روی گوشی موبایل شما اجرا شود. این مدل در برخی آزمون‌های تخصصی توانسته نمره‌ی قبولی عالی (بیش از ۸۵ درصد) را کسب کند. مدل‌هایی که تا یک سال و نیم پیش پیشگام و دست‌نیافتنی بودند، حالا به‌راحتی روی لپ‌تاپ‌های معمولی و خانگی من و شما اجرا می‌شوند.

این تغییر فقط یک موضوع فنی نیست؛ برای شرکت‌هایی که مزیت‌شان را در خود مدل می‌دیدند، یک تهدید راهبردی هم هست. شرکتی مثل Anthropic (سازنده‌ی هوش مصنوعی کِلود) این خطر را به خوبی حس کرده است. آن‌ها فهمیده‌اند که مدل‌هایشان به تنهایی مزیت نیستند، پس تلاش می‌کنند با ساخت ابزارهای جانبی، کاربر را در محیط خود نگه دارند.

۱/۲

▪️ سلاح‌های پنهان اپل
در حالی که رقبا درگیر جنگِ پرهزینه برای تصاحب سرورهای ابری بودند، اپل دو سلاح قدرتمند و پنهان را توسعه داد: تسلط بر داده‌های شخصی و معماری سخت‌افزاری بی‌رقیب برای پردازش آفلاین.

▪️ معدن طلای اطلاعات
ارزش واقعی یک هوش مصنوعی در درک بستر شخصی (Context) نهفته است. مدلی که پیچیده‌ترین معادلات را حل کند، اما از پیام‌ها، وضعیت سلامت و عادات روزمره شما بی‌خبر باشد، در عمل یک ابزار کور است. اپل با حدود ۲.۵ میلیارد دستگاه فعال، دقیقاً روی همین معدن طلای اطلاعات شخصی نشسته و به جای ساخت یک مدل عمومی خشک، روی حفظ این داده‌ها تمرکز کرده است.

به همین دلیل است که اقدام اپل برای اجاره‌ی مدل هوش مصنوعیِ جمنای (Gemini) از گوگل برای پردازش‌های سنگین، بسیار منطقی است. اپل با هزینه‌ای ناچیز، مغز متفکر را اجاره می‌کند، اما رابط کاربری، حریم خصوصی و حس امنیت مخاطب را برای خودش نگه می‌دارد.

▪️ قطعاتی که جادو می‌کنند
اپل یک اهرم غیرمنتظره و بسیار جذاب دیگر هم در آستین داشت: طراحی خاص قطعات! پردازنده‌های اختصاصی اپل در ابتدا فقط برای این ساخته شدند که باتری لپ‌تاپ‌ها دیرتر تمام شود و دستگاه هنگام کار کردن داغ نکند؛ اما گذر زمان نشان داد که این قطعات، یکی از مناسب‌ترین معماری‌ها برای اجرای هوش مصنوعیِ محلی (لوکال) هستند.

برای مثال، اخیراً یک برنامه‌نویس توانسته در یک آزمایش به کمک تکنیک‌های فشرده‌سازی (مانند LLM in a Flash) یکی از حجیم‌ترین و سنگین‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی (با حجم بیش از ۲۰۰ گیگابایت و حدود ۴۰۰ میلیارد پارامتر) را روی یک لپ‌تاپ خانگی اپل (مک‌بوک M3 Max)، با سرعت باورنکردنی (۵.۷ توکن بر ثانیه) اجرا کند! اجرای این سطح از هوش مصنوعی روی یک دستگاه خانگی تا چند سال پیش یک رویای دست‌نیافتنی بود.

▪️ شانس یا برنامه‌ریزی؟ برنده نهایی بازی کیست؟
آیا همه‌ی این‌ها از ابتدا در ذهن مدیران اپل بود یا آن‌ها فقط با شانس و اقبال همراه شدند؟ واقعیت این است که ترکیبی از هر دو در کار بود. تمرکز روی حریم خصوصی کاربران، انجام پردازش‌ها درون خود دستگاه و ساخت تراشه‌های اختصاصی، تصمیماتی بودند که اپل سال‌ها پیش برای راحتی مخاطبانش گرفت. آن‌ها شاید نمی‌دانستند که این قطعات روزی به قلب تپنده‌ی هوش مصنوعی تبدیل می‌شوند، اما کار اصولی همیشه برنده‌ است.

شاید اپل هنوز برنده‌ی قطعی رقابت هوش مصنوعی نباشد، اما حالا دیگر سخت می‌شود آن را صرفاً بازنده‌ای جا‌مانده دانست. نظر شما در این مورد چیست؟

✍️ دانیال طبایی

#خبر_و_تحلیل

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 پایان بازی سایه‌ها؟ روایت نیویورک تایمز از افشای احتمالی هویت ساتوشی ناکاموتو

در دنیای فناوری معماهای بزرگ کم نیستند؛ اما کمتر رازی به اندازه‌ی هویت واقعی خالق بیت‌کوین ذهن‌ها را درگیر خود کرده است؛ فرد (یا گروهی) که ۱۷ سال پیش، پشت نام مستعار «ساتوشی ناکاموتو» پنهان شد و تا امروز بزرگ‌ترین بازی قایم‌موشک تاریخ تکنولوژی را به راه انداخته است.

اولین چالشی که در مواجهه با پدیده بیت‌کوین به آن برمی‌خورید، همین معمای هویت ساتوشی است. چطور می‌شود در عصر اینترنت که حتی خرید روزمره ما هم ردپای دیجیتال به جا می‌گذارد، کسی بتواند هویتش را اینقدر مخفی نگه دارد؟ نیویورک تایمز به تازگی گزارشی مفصل منتشر کرده و به دنبال سرنخ‌هایی رفته که شاید بالاخره این نقاب را کنار بزنند.

▪️ مظنون ردیف اول: آقای خاص در لتونی
همه چیز از یک مستند در شبکه HBO شروع شد که ادعا می‌کرد بالاخره توانسته خالق بیت‌کوین را افشا کند. در یکی از سکانس‌های کلیدی این مستند، دوربین در پارکی در شهر ریگا، پایتخت لتونی، روی یک دانشمند علوم کامپیوتر ۵۵ ساله زوم می‌کند. اسمش «آدام بَک» (Adam Back) است؛ یک رمزنگار بریتانیایی و از چهره‌های برجسته و قدیمی جنبش بیت‌کوین. پیراهنش از زیر کت قهوه‌ای‌رنگش بیرون زده و ظاهرش شبیه همان آدم‌های باهوشی است که در سکوت، دنیا را تغییر می‌دهند.

وقتی مستندساز اسامی چند نفر از مظنونین به ساتوشی بودن را ردیف می‌کند و در نهایت به اسم خود آدام بک می‌رسد، صورت او ناگهان درهم می‌رود. با سرسختی تمام ساتوشی بودن را تکذیب می‌کند و از فیلم‌ساز می‌خواهد که این مکالمه جایی ثبت و پخش نشود. همین واکنش عصبی برای روزنامه‌نگاران و کارآگاهان اینترنتی کافی بود تا مثل کوسه‌هایی که بوی خون به مشام‌شان خورده، روی او متمرکز شوند.

▪️ ردپایی در شن‌های دیجیتال
ساتوشی ناکاموتو استاد بی‌بدیل هنر مخفی شدن است و تقریباً هیچ ردپای دیجیتالی از خودش به جا نگذاشت؛ اما هیچ موجود زنده‌ای نمی‌تواند بدون تعامل با محیط اطرافش بقا داشته باشد. ساتوشی هم برای معرفی ایده انقلابی‌اش مجبور به «نوشتن» بود.

او یک «سپیدنامه» (Whitepaper) مختصر و مفید ۹ صفحه‌ای منتشر کرد. وایت‌پیپر چیزی شبیه به همان پروپوزال یا طرح توجیهی خودمان است؛ سندی که در آن هدف، معماری و نحوه کارکرد یک پروژه فنی به ساده‌ترین و دقیق‌ترین شکل ممکن توضیح داده می‌شود. ساتوشی در انجمن‌هایی مثل Bitcointalk هم فعال بود، صدها پست نوشت و با سایر برنامه‌نویسان درباره نرم‌افزار، اقتصاد و فلسفه‌ی پول دیجیتال بحث می‌کرد.

همه چیز داشت در هاله‌ای از ابهام پیش می‌رفت تا اینکه یک برنامه‌نویس فنلاندی به نام «مارتی مالمی» (که در روزهای ابتدایی با ساتوشی همکاری می‌کرد) صدها ایمیل رد و بدل شده بین خودش و ساتوشی را منتشر کرد.

این ایمیل‌ها در جریان دادگاهی در لندن و به عنوان مدرک رو شدند (دادگاهی که در آن یک شیاد استرالیایی ادعا کرده بود ساتوشی است و در نهایت دستش رو شد). این گنجینه ایمیل‌ها، بزرگ‌ترین سرنخی بود که تا به حال از ذهن و ادبیات خالق بیت‌کوین به دست آمده بود.

▪️ صد نام برای یک نفر
آدمیزاد موجود عجیبی‌ست؛ وقتی جوابی پیدا نمی‌کند، برای خودش قصه می‌بافد. در ۱۷ سال گذشته روزنامه‌نگاران، دانشگاهیان و کارآگاهان اینترنتی بیشتر از ۱۰۰ نام مختلف را به عنوان ساتوشی ناکاموتو ردیف کرده‌اند. از یک دانشجوی رمزنگاری در ایرلند بگیرید تا خلافکاری باهوش در آفریقای جنوبی و حتی ریاضی‌دانی که فیلم «ذهن زیبا» از روی زندگی‌ او ساخته شده بود!

هر بار تئوری‌های جذابی مطرح می‌شد که بر اساس یک سری تصادفات شکل گرفته بود: شباهت در سبک کدنویسی، سابقه کاری مرموز، تسلط بر مفاهیم فنی بیت‌کوین یا دیدگاه‌های ضد دولتی. اما هر بار این کوه یخ بعد از برخورد با مدرکی متناقض، ذوب می‌شد و فرو می‌ریخت.

جالب اینجاست که جامعه طرفداران بیت‌کوین از این شکست‌ها حسابی ذوق می‌کردند. برای آن‌ها ساتوشی مثل یک اسطوره دست‌نیافتنی است و ترجیح می‌دهند این راز سر به مهر باقی بماند.

▪️ ارتباط بیت‌کوین با پروژه هش‌کش
یکی از نکاتی که توجه نیویورک تایمز را جلب کرده، ارتباط میان بیت‌کوین و پروژه‌ای قدیمی به نام «هش‌کش» است.در سال ۱۹۹۷، آدام بک سیستمی به نام «هش‌کش» (Hashcash) معرفی کرد؛ مکانیزمی متکی بر حل مسائل ریاضی که برای مبارزه با ایمیل‌های اسپم و ایجاد محدودیت برای فرستندگان انبوه طراحی شده بود.

جالب اینجاست که هسته‌ی اصلی مکانیزم استخراج در بیت‌کوین، دقیقاً از همین سیستم هش‌کش عاریه گرفته شده و ساتوشی هم در وایت‌پیپر به نام آدام بک ارجاع داده است.

ماجرا وقتی عجیب‌تر می‌شود که بدانیم آدام در سال ۱۹۹۸ پیشنهاد کرده بود ایده‌ی هش‌کش با پول دیجیتالی به نام «b-money» ترکیب شود. سال‌ها بعد ساتوشی ناکاموتو دقیقاً از همین ترکیب برای خلق Bitcoin استفاده کرد.

۱/۲

نویسنده نیویورک تایمز این انطباق را فراتر از یک اتفاق ساده می‌داند و می‌پرسد: چقدر احتمال دارد دو نفر مجزا، دقیقاً به یک فرمول جادویی یکسان برسند؟

▪️ شباهت‌های فکری میان ساتوشی و بک
نیویورک تایمز فقط به ارتباط فنی میان این دو بسنده نکرده و به شباهت‌های فکری جالبی مثل علاقه‌ی شدید به فلسفه‌ی نرم‌افزارهای متن‌باز و مالکیت عمومی اشاره می‌کند.

ساتوشی در یکی از ایمیل‌های خود نوشته بود که دولت‌ها می‌توانند شبکه‌های متمرکز را به راحتی متوقف کنند. او به طور خاص از «نپستر» به عنوان نمونه‌ای از یک شبکه متمرکز یاد کرده بود. در مقابل شبکه‌های همتابه‌همتا مانند «تور» یا «گنوتلا» در برابر چنین فشارهایی مقاوم‌تر هستند.

سال‌ها قبل از این ایمیل، آدام بک دقیقاً همین مقایسه را در بحث‌های سایفرپانک مطرح کرده بود. حتی شیوه استدلال و نوع مثال‌ها شباهت زیادی داشت. در عمل هم نحوه ارتباطات، سبک انتشار به‌روزرسانی‌ها، گزارش خطاها و قالب‌بندی متن‌هایشان به طرز شگفت‌انگیزی شبیه است.

▪️ ایده‌ای که سال‌ها قبل مطرح شده بود
آدام بک طی دهه ۹۰ میلادی روی روشی کار کرده بود که با استفاده از درخت هش، زمان دقیق ایجاد یک سند دیجیتال را به شکل قابل اعتمادی ثبت می‌کرد. آن زمان یکی از پیشنهادها این بود که اثر انگشت دیجیتال این اسناد در آگهی‌های روزنامه نیویورک تایمز منتشر شود؛ چون تاریخِ چاپِ روزنامه‌ها، نوعی مرجع زمانی قابل اعتماد به حساب می‌آید.

این ایده بعدها به شکل متفاوتی در طراحی بیت‌کوین ظاهر شد. در شبکه بلاکچین، هر بلوک جدید شامل یک اثر رمزنگاری‌شده از بلوک قبلی است. همین زنجیره باعث می‌شود زمان‌بندی تراکنش‌ها قابل بررسی و غیرقابل تغییر باشد. این تنها یک نمونه است و تحلیلگران معتقدند بسیاری از ساز و کارهای کلیدی بیت‌کوین پیش‌تر در کارهای آدام بک دیده می‌شد.

▪️ معمای لهجه در دنیای متن
دیگر بخش جذاب این گزارش، تحلیل ادبیات ساتوشی است که از تضادی جالب خبر می‌دهد. ساتوشی در نوشته‌هایش املای کلمات بریتانیایی را با اصطلاحات رایج آمریکایی ترکیب می‌کرد. از آنجا که بسیاری از مظنونین (و البته خودِ کارآگاهان اینترنتی) آمریکایی بودند، عده‌ای گفتند «ساتوشی آمریکایی است اما برای رد گم‌ کنی، کلمات را با املای بریتانیایی می‌نویسد».

نویسنده گزارش نیویورک تایمز این تئوری را قبول ندارد؛ او معتقد است این ترکیب ناهمگون، سرنخی است که ما را به سمت افرادی مثل آدام بک می‌برد که اصالت بریتانیایی دارند اما سال‌ها در فضای بین‌المللی و با ادبیات آمریکایی کار کرده‌اند.

▪️ حرف آخر؛ مهر تاییدی که هرگز زده نمی‌شود
هرچقدر هم که مدارک، ایمیل‌ها، تطبیق سبک کدنویسی و واکنش‌های عصبی جذاب باشند، در نهایت چیزی جز «شواهد غیرمستقیم» نیستند. همانطور که طرفداران بیت‌کوین می‌گویند، تنها یک راه برای اثبات قطعی هویت ساتوشی ناکاموتو وجود دارد. او (یا آن‌ها) باید بتواند یکی از کوین‌های اولیه‌ی بیت‌کوین را جابه‌جا کند؛ کوین‌هایی که از سال ۲۰۰۹ در کیف پول‌ دیجیتال ساتوشی دست‌نخورده باقی مانده‌اند.

تا زمانی که این اتفاق نیفتد، هیچ‌کس صاحب تاج‌و‌تخت پادشاهی خالق بیت‌کوین نخواهد شد. شاید اصلاً همین راز است که داستان بیت‌کوین و فناوری بلاکچین را تا این اندازه جذاب کرده…

✍️ یونس مرادی

#ارزهای_دیجیتال

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 کشف آسیب‌پذیری حیاتی در افزونه وردپرس: ۶۰ هزار وب‌سایت در خطر دسترسی غیرمجاز

محققان امنیت سایبری از وجود یک آسیب‌پذیری بسیار خطرناک در وردپرس خبر داده‌اند که بیش از ۶۰ هزار وب‌سایت را در معرض خطر جدی قرار داده است. این نقص امنیتی در افزونه پرکاربرد «ثبت‌نام و عضویت کاربران» (User Registration & Membership) شناسایی شده و به هکرها اجازه می‌دهد بدون نیاز به احراز هویت، حساب‌های مدیریتی پنهان بسازند و کنترل کامل وب‌سایت را در اختیار بگیرند.

▪️ هکرها چگونه سیستم را فریب می‌دهند؟
این آسیب‌پذیری که با شناسه امنیتی CVE-2026-1492 و امتیاز بحرانی ۹.۸ از ۱۰ ثبت شده، تمام نسخه‌های ۵.۱.۲ و قدیمی‌تر این افزونه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مشکل اصلی اینجاست که افزونه یادشده در بررسی و تأیید هویت درخواست‌های ارسالی به سرور، ضعف ساختاری دارد.

هکرها با سوءاستفاده از این حفره و ارسال کدهای دستکاری‌شده به هسته‌ی وردپرس، سیستم را فریب می‌دهند و به صورت خودکار بالاترین سطح دسترسی (Admin) را دریافت می‌کنند. با دریافت این سطح از دسترسی، مهاجمان می‌توانند اطلاعات حساس و شخصی کاربران را به سرقت ببرند، بدافزار و باج‌افزار روی سایت نصب کنند و یا بازدیدکنندگان را به صفحات جعلی (فیشینگ) بفرستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهند که دلالانِ سایبریِ فعال در انجمن‌های زیرزمینی، در حال آموزش دادن این روش و فروش دسترسی‌های سرقتی هستند.

▪️ در آخر: اقدامات فوری برای مدیران سایت
توسعه‌دهندگان این افزونه، نسخه‌ی جدید 5.1.3 را برای ترمیم این حفره خطرناک منتشر کرده‌اند. با توجه به سادگی اجرای این حمله و عمومی شدن روش آن، مدیران وب‌سایت‌ها باید در سریع‌ترین زمان ممکن افزونه خود را آپدیت کنند.

علاوه بر به‌روزرسانی، توصیه می‌شود این اقدامات امنیتی را نیز انجام دهید:

• بررسی دقیق بخش کاربران سایت و حذف فوری حساب‌های کاربری ناشناس که دارای دسترسی مدیریت هستند.

• قطع کردن نشست‌های (Sessions) فعال و مشکوک.

• تغییر رمز عبور تمامی مدیران اصلی سایت به عنوان یک اقدام پیشگیرانه و ضروری.

در نهایت خوب است بدانید که همین اواخر، هکرها ده‌ها افزونه وردپرس را هم آلوده کردند و به دنبال نفوذ بی‌سر و صدا به ۲۰ هزار سایت مختلف بودند. به عبارت دیگر درحالی که ما در قطعی نزدیک به دو ماهه‌ی اینترنت به سر می‌بریم، مسابقه‌ی طناب‌کشی میان هکرها و سازندگان وردپرس به اوج خود رسیده و امنیت هزاران سایت به خطر افتاده که با هیچ راهی جز «آپدیت» به نسخه‌های جدید، ایمن نمی‌شوند!

✍️ یونس مرادی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 پلیس دبی به یک گروه خصوصی در واتساپ نفوذ کرد؛ امنیت پیام‌ها در سایه‌ی تردید

دستگیری یک کارمند خطوط هوایی در «دبی» به خاطر ارسال پیام در یک «گروه خصوصی» واتساپ، بار دیگر امنیت این پیام‌رسان و توهم حریم خصوصی مطلق در فضای دیجیتال را زیر سؤال برده است.

فرد مذکور در یک گروه خصوصی واتساپ، تصویری از آثار تخریب شهر دبی بعد از اصابت موشک‌ پست کرده بود. پس از آن «پلیس جرایم سایبری دبی» با دسترسی به محتوای پیام از طریق «عملیات پایش الکترونیکی»، اقدام به بازداشت وی کرده است. حالا سوال اصلی اینجاست که پیام‌های به‌ظاهر رمزنگاری شده‌، چطور توسط نهادهای ثالث خوانده می‌شوند؟

▪️ جاسوس‌افزارها و کنترل زیرساخت‌های مخابراتی
پلیس دبی تایید کرده که از طریق «عملیات پایش و رصد» به محتوای پیام دسترسی یافته؛ اما روش انجام این کار را اعلام نکرده است.

به گفته کارشناسان امنیتی، نهادهای نظارتی از دو مسیر اصلی برای دور زدن امنیت برنامه‌هایی مانند واتساپ استفاده می‌کنند. روش نخست، تسلط بر زیرساخت‌های اینترنت و شرکت‌های مخابراتی است که امکان شنود و تحلیل بسته‌های داده را فراهم می‌کند.

در بسیاری از کشورها از جمله امارات، دولت‌ها کنترل کامل یا سهام عمده‌ای در شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت (ISP) و زیرساخت‌های مخابراتی دارند. این سطح از دسترسی به آن‌ها اجازه می‌دهد تا تمام ترافیک شبکه را مانیتور و با تحلیل متادیتا (اطلاعات جانبی ارتباطات)، الگوهای رفتاری کاربران را کشف کنند.

روش دوم و پیچیده‌تر، استفاده از بدافزارهای جاسوسی سطح دولتی مانند «پگاسوس» (Pegasus) است. این ابزار سایبری برای دور زدن کامل اپلیکیشن‌ها و نفوذ مستقیم به سیستم‌عامل تلفن همراه طراحی شده‌ است.

نفوذ این جاسوس‌افزارها معمولاً شامل مراحل مخفیانه‌ی زیر است:

۱. ورود بدون نیاز به کاربر: بدافزار حتی با یک تماس صوتی بی‌پاسخ در واتس‌اپ وارد گوشی می‌شود.

۲. تسخیر دستگاه: پس از ورود، دسترسی کامل به مخاطبین، تاریخچه تماس‌ها و فایل‌های سیستمی پیدا می‌کند.

۳. دور زدن رمزگذاری: پیام‌ها پیش از آنکه رمزگذاری شوند، مستقیماً از روی کیبورد یا صفحه نمایش خوانده می‌شوند.

▪️ رمزگذاری مبدأ تا مقصد (E2EE)؛ سپری که شکسته شد
این پرونده ثابت می‌کند فناوری‌هایی مانند رمزگذاری مبدأ تا مقصد، تنها یک لایه از امنیت سایبری هستند و در برابر بدافزارهای جاسوسیِ دولتی یا نظارت مستقیم بر دستگاه‌ها کاملاً خلع سلاح می‌شوند. علاوه بر این، امنیت داخلی واتساپ هم از مدتی پیش در یک پرونده حقوقی مورد تردید قرار گرفته بود که در نوشدارو به آن پرداختیم و حالا با گذشت هر روز، تردیدها بیشتر هم می‌شوند!

نظر شما در این باره چیست؟ آیا به امنیت پیام‌هایی که در واتساپ می‌فرستید اعتماد دارید یا ترجیح می‌دهید از پیام‌رسان‌هایی استفاده کنید که خطر نفوذ کمتری دارند؟

✍️ یونس مرادی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 ادعای کلاهبرداری ۶ میلیارد دلاری در بازار کریپتو و ریزش ۹۵ درصدی قیمت توکن RAVE

بازار ارز دیجیتال بار دیگر شاهد یک ریزش تاریخی بوده و توکن شبکه «ریو دائو» (RaveDAO) با نماد RAVE، حدود ۹۵ درصد از ارزش خود را از دست داد. طی تنها چند روز، قیمت این توکن از اوجِ ۲۷.۹۴ دلاری به ۱.۵ دلار سقوط کرد و در نتیجه آن، ۶.۳ میلیارد دلار از ارزش بازار این پروژه نابود شد.

تحلیل شبکه بلاکچین نشان می‌دهد که این رویداد، نمونه‌ای کلاسیک از ترفند «پامپ و دامپ» (Pump and Dump) است که قبلا در بلاگ «نوشدارو» به طور مفصل به کالبدشکافی آن پرداخته بودیم.

▪️ انحصار ۹۸ درصدی؛ تله‌ای برای معامله‌گران
سقوط سهمگین قیمت توکن RAVE پس از آن رقم خورد که یک محقق شناخته‌شده‌ی بلاکچین با نام مستعار ZachXBT، مدعی شد این پروژه قربانی یک طرح هماهنگ پامپ و دامپ بوده است.

بر اساس داده‌های زنجیره‌ای، حدود ۹۸ درصد از عرضه‌ی توکن در اختیار افراد داخلی پروژه بود و بیش از ۹۰ درصد نقدینگی در تنها سه کیف پول کنترل می‌شد. این تمرکز شدید به افراد داخلی اجازه داد قیمت را به‌طور مصنوعی افزایش دهند و سپس با فروش توکن‌های خود، بیش از ۴۳.۶۸ میلیون دلار از موقعیت‌های اهرمی معامله‌گران را لیکوئید کنند.

▪️ پنهان‌سازی خطر با ارزش‌گذاری جعلی
یکی از بزرگ‌ترین خطرات در بازار ارزهای دیجیتال، تفاوت فاحش میان نقدینگی واقعی و ارزش اسمی توکن‌هاست. در این پروژه تنها ۲ درصد از کل توکن‌ها برای معامله در دسترس بود و همین «شناوری پایین»، دستکاری قیمت را توسط الگوریتم‌های سازمانی به شدت آسان می‌کرد.

نکته مهم: هرگز به حجم بازار (Market Cap) پروژه‌هایی که شناوری بسیار پایین دارند اعتماد نکنید. این پروژه‌ها مستعد حملات نقدینگی هستند و سازندگان می‌توانند در کسری از ثانیه، ارزش کل شبکه را به صفر برسانند.

▪️ واکنش صرافی‌ها و هشدار نهادهای نظارتی
در پی این اتفاقات، صرافی‌های بزرگ از جمله «بایننس» (Binance) و «بیت‌گت» (Bitget) تحقیقات رسمی خود را پیرامون این دستکاری آشکار در بازار آغاز کرده‌اند.

اگرچه تیم RaveDAO هرگونه دستکاری عامدانه را تکذیب کرده، اما خطرات برای سرمایه‌گذاران همچنان پابرجاست. در حال حاضر ارزش‌گذاری کامل (FDV) این پروژه حدود ۳.۳۱ میلیارد دلار برآورد می‌شود و بیش از ۷۵۲ میلیون توکنِ قفل‌شده در آستانه ورود به بازار هستند. این ارقام نشان می‌دهند که نقدینگی واقعی این توکن بسیار کمتر از اعداد اعلامی است.

«کمیسیون معاملات آتی کالا» (CFTC) در آمریکا هم هشدار داده که چنین الگوهایی با نقدینگی کم و تمرکز شدید مالکیت، نشانه‌های بارز طرح‌های پامپ و دامپ هستند و کاربران باید هوشیار باشند.

✍️ یونس مرادی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 کلاهبرداری با چک و هویت اجاره‌ای؛ مراقب این ترفند در معاملات خود باشید

پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین، تبادل کالا را به تجربه‌ای سریع و در دسترس تبدیل کرده‌اند؛ اما همین سرعت، گاهی به نقطه کوری برای «ارزیابی اعتبار معامله» تبدیل می‌شود. یکی از شگردهای کلاهبردارها در این فضا، استفاده از «هویت اجاره‌ای» است.

شما با خریداری خوش‌صحبت و موجه روبه‌رو می‌شوید که در ازای کالای گران‌قیمت‌تان، چکی ظاهراً بی‌ایراد ارائه می‌کند. غافل از اینکه این برگه‌ی به‌ظاهر قانونی، متعلق به مجرمان سابقه‌دار یا افراد آسیب‌دیده‌ی اجتماعی است، از بازار سیاه خریداری شده و اساساً کوچک‌ترین اعتباری ندارد!

▪️ چرا این ترفند جواب می‌دهد؟
هدف اصلی کلاهبردار این است که بین خودش و جرمی که مرتکب شده، فاصله‌ی قانونی بیندازد. او با استفاده از دسته‌چکِ متعلق به فردی که نه سرمایه‌ای برای از دست دادن دارد و نه دغدغه‌ای بابت عواقب قضایی، کالای شما را می‌خرد و هیچ ردپای مستقیمی از خود به جا نمی‌گذارد.

پیچیدگی ماجرا زمانی معلوم می‌شود که کلاهبردار حتی بعد از گیر افتادن هم در نقش «قربانی ناآگاه» فرو می‌رود و ادعا می‌کند که خودش نیز این چک را در ازای فروش چنس به شخصی دیگر دریافت کرده! ترفندی زیرکانه که اثبات سوءنیت کلاهبردار را در مسیر حقوقی دشوار می‌کند.

زنگ خطر مضاعف در شرایط فعلی: در نظر داشته باشید که هم‌اکنون به دلیل شرایط خاص و جنگی، اجرای «محرومیت‌های تنبیهی چک برگشتی» موقتاً تعلیق شده است. یعنی مجازات‌های بازدارنده‌ای مثل ممنوعیت افتتاح حساب، عدم صدور کارت و دسته‌چک جدید یا مسدودیت تسهیلات بانکی فعلاً اعمال نمی‌شوند! این خلأ موقت، حاشیه امن کلاهبرداران را برای استفاده از چک‌های بی‌محل و اجاره‌ای به‌شدت افزایش می‌دهد. توصیه می‌شود تا پایان این دوران، هنگام پذیرش چک در معاملات خود محتاط باشید.

▪️ در آخر: چطور از خود مراقبت کنیم؟
اعتمادِ بدون راستی‌آزمایی، بزرگ‌ترین آسیب‌پذیری ما در معاملات آنلاین یا حضوری است. برای خنثی کردن این شگرد، باید از ابزارهای شفافیت دیجیتال به عنوان سپر دفاعی استفاده کرد. قبل از پذیرفتن هر چکی، به‌ویژه در معاملات اینترنتی، دو توصیه مهم را فراموش نکنید:

• استعلام سوابق پیش از تایید: اعتبار صادرکننده را از طریق سامانه «عدل ایران» (بخش استعلام سابقه‌ی طرح دعوای مرتبط با چک) یا خدمات آنلاین قوه‌ قضاییه در اپلیکیشن‌های معتبر بررسی کنید. اولین شرط دریافت چک صیادی، ثبت آنی آن دقیقاً به نام خودتان است.

• حفظ زنجیره‌ی قانونیِ مسئولیت: اگر خریدار ادعا کرد چک متعلق به شخص دیگری (مثلاً همسر، شریک یا بدهکار) است و پیشنهاد داد آن را مستقیماً در سامانه‌ی صیاد به نام شما ثبت کند، قاطعانه رد کنید. فرایند قانونی این‌طور است که چک باید ابتدا به نام شخصِ خریدار ثبت شود و سپس توسط او به شما انتقال یابد. با این کار، او قانوناً در برابر شما پاسخگو می‌شود.

◦ در خصوص چک‌های قدیمی (غیرصیادی) نیز، پشت‌نویسی و امضای خریدار برای انتقال مسئولیت کاملاً ضروری است.

در واقع مثل اکثر کلاهبرداری‌هایی که روزانه گریبان خیلی‌ها را می‌گیرند، با کمی دقت نظر و محافظه‌کاری می‌شود ترفندهای شخص سودجو را خنثی کرد. فراموش نکنید که کلاهبرداران معمولاً شما را به عجله می‌اندازند و به دنبال معامله در زمان‌های غیراداری‌اند. صبور باشید و زمانی معامله کنید که بتوانید تمام ابعاد ماجرا را بسنجید.

✍️ شایان ضیایی

#معاملات_دست_دوم

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 آپدیت جدید گوگل جمنای (Gemini)؛ پایان دوران فراموشی!

تا پیش از این وقتی با هوش مصنوعی چت می‌کردیم، انگار با کسی حرف می‌زدیم که دچار فراموشی کوتاه‌مدت است! برای هر پروژه‌ی جدید، باید همه‌چیز را از اول توضیح می‌دادیم و شرایط را روشن می‌کردیم. اما حالا هوش مصنوعی شرکت گوگل با قابلیت جذاب دفترچه‌ها (Notebooks) به میدان آمده است تا همه‌چیز را به خاطر بسپارد.

این تغییر، دستیار هوشمند جمنای (Gemini) را از یک چت‌بات ساده به یک همراه همیشگی تبدیل می‌کند. البته وقتی پای یکپارچگی اطلاعاتی در میان باشد، حفظ حریم شخصی هم به یک دغدغه‌ی بسیار مهم و جدی تبدیل می‌شود.

▪️ نوت‌بوک: حافظه‌ی بلندمدت هوش مصنوعی
فرض کنید می‌خواهید دستور پخت یک غذا را از هوش مصنوعی بپرسید. چه قدر خوب می‌شد اگر قبلاً به او گفته بودید که به فلفل حساسیت دارید و او این موضوع را برای همیشه به یاد داشت! قابلیت «دفترچه‌ها» دقیقاً همین کار را انجام می‌دهد و نیاز به تکرار مکررات را برطرف می‌کند.

این ویژگی به جمنای اجازه می‌دهد تا فایل‌ها، چت‌های پیشین و دستورهای شما را در یک فضای مشخص و همیشگی ذخیره کند. این یعنی هوش مصنوعی حالا درک بسیار بهتری از خواسته‌ها و عادت‌های شما دارد و پاسخ‌هایی کاملاً شخصی‌سازی‌شده برایتان آماده می‌کند. از این پس دیگر با یک ابزار موقت روبه‌رو نیستیم؛ بلکه گوگل در حال ساختن یک دستیار همیشگی و قدرتمند برای سامان‌دهی به زندگی سایبری کاربران است.

▪️ قدرت پردازش و همگام‌سازی مداوم در پلتفرم‌های گوگل
قدرت واقعی این به‌روزرسانی، در ارتباط پیوسته و دوطرفه میان موتور جمنای و پلتفرم نوت‌بوک ال‌ام (NotebookLM) است. وقتی یک فایل یا سند را به جمنای می‌دهید، این اطلاعات در همان لحظه در پلتفرم دیگر هم پردازش و آماده‌ی استفاده می‌شود.

این ارتباط یکپارچه به شما اجازه می‌دهد تا شکل اطلاعات را به‌راحتی تغییر دهید. برای نمونه، می‌توانید یک متن بسیار طولانی مانند جزوه‌ی دانشگاهی خود را در دفترچه‌های جمنای ذخیره کنید و سپس به کمک پلتفرم اختصاصی نوت‌بوک ال‌ام، آن را در چند ثانیه به یک پادکست صوتی و منظم تبدیل کنید.

▪️ جمع‌آوری داده‌ها؛ هزینه‌ای که برای راحتی می‌پردازیم
برای اینکه جمنای بتواند دستیار همه‌فن‌حریفی برای پروژه‌های روزانه‌ی ما باشد، باید مدام با اطلاعات شخصی تغذیه شود. این اطلاعات می‌تواند شامل هرچیزی باشد، از برنامه‌ی سفر و یادداشت‌های خصوصی گرفته تا پیام‌های کاری یا حتی وضعیت سلامت.

از نگاه امنیت سایبری، ایجاد چنین انبارهای بزرگی از اطلاعات شخصی، خطر نفوذ و سوءاستفاده را به‌شدت بالا می‌برد. وقتی هوش مصنوعی متوجه تمام علاقه‌مندی‌ها، عادت‌ها و تاریخچه‌ی زندگی شماست، هک شدن حساب کاربری‌تان بسیار خطرناک‌تر و پرهزینه‌تر از گذشته خواهد بود.

پیشنهاد امنیتی: هرگز اسناد محرمانه‌ی محل کار، اطلاعات مالی یا داده‌های حساس هویتی را در هوش مصنوعی بارگذاری نکنید؛ زیرا این داده‌ها به حافظه‌ی دائمی سیستم می‌پیوندند و کنترل آن‌ها به‌طور کامل از دست شما خارج می‌شود.

▪️ تغییرات مهم در شیوه‌ی کار با هوش مصنوعی
قابلیت‌های جدیدِ یکپارچه‌سازی، فقط یک به‌روزرسانی ساده نیستند؛ بلکه یک دگرگونی اساسی در نحوه تعامل ما با هوش مصنوعی محسوب می‌شوند که پیامدهای مشخص به همراه دارند:

• بی‌نیازی از مهندسی پرامپت (Prompt Engineering): دیگر نیازی نیست برای دریافت یک پاسخ درست، ترفندهای پیچیده‌ای برای دستورنویسی به کار ببرید؛ زیرا سیستم، تاریخچه‌ی صحبت‌ها و سلیقه‌ی شما را به یاد دارد.

• ارتباط پیوسته‌ی اطلاعات: امکان ترکیب انواع فایل‌ها، سندهای کاری و لینک‌ها در یک پایگاه داده‌ی متمرکز فراهم شده است و همیشه به آن‌ها دسترسی خواهید داشت.

• افزایش خطرهای حریم خصوصی: داده‌های شخصی و رفتاری کاربران به‌شکلی بی‌سابقه در سرورهای ابری شرکت گوگل جمع‌آوری و متمرکز می‌شود.

اضافه شدن این حافظه‌ی بلندمدت به سرویس جمنای، بی‌شک کیفیت کار و تجربه‌ی روزمره‌ی را زیرورو می‌کند. با این حال بر سر یک دوراهی مهم قرار گرفته‌ایم. اکنون باید انتخاب کنیم که آیا داشتن یک دستیار بسیار هوشمند و آگاه از زندگی شخصی، ارزش‌اش را دارد که تمام داده‌های حساس‌مان به دست شرکت گوگل بیفتد؟ نظرتان را به ما بگویید.

✍️ دانیال طبایی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 توسعه سایت با هوش مصنوعی: پایان عصر سیستم‌های مدیریت محتوا یا آغاز کابوس‌های سایبری؟

تا حالا به این فکر کرده‌اید که کاش می‌توانستید با ارائه چند خط دستور ساده به یک ربات هوشمند، کل سایت فروشگاهی یا شرکتی خودتان را از نو بسازید؟ این روزها زمزمه‌ای جذاب اما خطرناک در جامعه‌ی برنامه‌نویسان به گوش می‌رسد: اینکه «سیستم‌های مدیریت محتوا» (CMS) مانند وردپرس در شرف مرگ‌اند و «هوش مصنوعی» جایگزین آن‌ها شده.

همین حالا ده‌ها شرکت طراحی سایت با وعده‌ی سرعت بالاتر از قبل، پشتیبانی از پلتفرم‌های آشنا و امن مثل وردپرس را رها کرده‌اند. آن‌ها به جای استفاده از این ابزارها، به سراغ طراحی سایت با هوش مصنوعی و زبان‌های جاوا اسکریپت رفته‌اند. اما آیا همه‌چیز همان‌طور که پلتفرم‌های جدید می‌گویند رویایی است؟ یا نقاط پنهانی هم وجود دارد که باید بیشتر بررسی شوند؟ مخالفانِ سیستم‌های جدید و متکی بر هوش مصنوعی می‌گویند باید مراقب حداقل سه نقطه ضعف بزرگ بود و پشت ظاهر پیشرفته، یک کابوس سایبری ترسناک پنهان شده…

▪️ توهم کنترل؛ سپردن کلیدهای گاوصندوق به ربات‌ها
تصور کنید به جای دسترسی به یک پنل مدیریت محتوای امن که ساختارِ سنتی، نام کاربری و رمز عبور دارد، فقط از طریق یک صفحه چت سایت‌تان را مدیریت کنید. مثلاً به هوش مصنوعی کلود (Claude) یا چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) دستور بدهید قیمت محصولات یا ظاهر سایت را تغییر دهد.

هیجان‌انگیز به نظر می‌رسد، اما مشکل اینجاست که مدل‌های زبانی بزرگ هنوز هم مستعد «توهم» (Hallucination) هستند و ممکن است ناخواسته کدهای مخرب تولید کنند. با این ساختار مدیریتی، عملاً تمام قفل‌های امنیتی سایت را باز کرده‌اید و کلید دسترسی به اطلاعات مشتریان را دست یک ربات داده‌اید!

▪️ باتلاق کدهای جاوا اسکریپت: سقوط در «جهنم وابستگی»
سایت‌های مدرنی که هوش مصنوعی با ابزارهای جاوا اسکریپت برای شما می‌سازد، وابستگی فراوان به صدها بسته‌ی نرم‌افزاری جانبی (NPM) دارند. این سبک طراحی خیلی زود شما را در یک چالش امنیتی بزرگ گرفتار می‌کند.

شاید بپرسید منظورمان از «جهنم وابستگی» (Dependency Hell) چیست؟ فرض کنید خودرویی دارید که قطعات آن از صدها کارخانه‌ی مختلف تامین می‌شود. اگر فقط یکی از این کارخانه‌ها قطعه‌ی معیوب بسازد یا از چرخه‌ی تولید خارج شود، کل خودرو از کار می‌افتد. در دنیای کدنویسی هم اگر یکی از این برنامه‌های جانبی آپدیت نشود یا با بقیه تداخل داشته باشد، پای آسیب‌پذیری‌های امنیتی به کل سیستم شما باز می‌شود.

حتی اگر هوش مصنوعی ابزارهایی برای به‌روزرسانی خودکار داشته باشد، تداخل این قطعه‌کُدها می‌تواند حفره‌های امنیتی غیرقابلِ برطرف‌سازی بسازد. پنهان کردن این مشکلات فنی پشت ظاهر زیبای چت‌بات‌ها، خطرِ هک شدنِ سرورِ سایت را کمتر نمی‌کند!

۱/۲

▪️ گروگان‌گیری دیجیتال با هوش مصنوعی
شرکت‌های توسعه‌دهنده با شعار جذاب «مهاجرت به هوش مصنوعی»، به نوعی در حال «گروگان‌گیری دیجیتال» هستند. آن‌ها شما را از سیستم‌های آزمون‌پس‌داده و رایگان بیرون می‌کشند و به کدهای پیچیده و نامفهوم ماشینی وابسته می‌کنند.

کاربر در یک ساختار پیچیده و اختصاصی گیر می‌افتد که فقط همان شرکت سازنده می‌داند چگونه امنیتش را حفظ کند؛ زیرا مجموعه‌ای از دستورات به‌خصوص در فرایند طراحی سایت دنبال شده که فقط خود سازنده از آن‌ها مطلع است (پدیده‌ای که به «انحصار فناوری» یا Vendor Lock-in معروف شده).

خطرات پنهان این معماری‌های مستقل عبارت‌اند از:

• عدم امکان کمک گرفتن از متخصصان امنیت سایبریِ مستقل برای تست نفوذ (Pen-Test).

• خطر قطع دسترسی همیشگی در صورت تعطیلی یا ورشکستگیِ شرکت ارائه‌دهنده‌ی سرویس هوش مصنوعی.

• نیاز به پرداخت هزینه‌های گزاف برای ترمیم و اصلاح کدهایی که ساختار استانداردی ندارند.

▪️ در آخر: معماری ترکیبی، راهکار مطمئن‌تر
از نظر امنیت اطلاعات، حداقل فعلا راهکار هوشمندانه این نیست که سیستم‌های مدیریت محتوای سنتی را به سطل زباله بیندازیم؛ بلکه باید آن‌ها را ایمن کنیم و به شکل برنامه‌ریزی‌شده‌ای با هوش مصنوعی پیوند بدهیم. سیستم‌هایی مثل وردپرس در طول چند دهه اثبات کرده‌اند که ابزارهای قدرتمندی برای «مدیریت سطح دسترسی کاربران» (ACL) دارند.

از طرف دیگر نیازی هم نیست که کاملاً روی سیستم‌های متکی بر AI خط بکشیم. رویکرد هوشمندانه، استفاده از رابط‌های برنامه‌نویسی (API) و ترکیب کردن آن‌ها با هوش مصنوعی‌هایی است که قدرت و سرعت را به امور روزمره می‌آورند؛ در عین حال، دیوارهای دفاعی و ساختار امنیتی مطمئن سایت هم حفظ می‌شود.

در حال حاضر که این مقاله را می‌خوانید، رویای «حذف کامل سیستم‌های مدیریت محتوا به کمک هوش مصنوعی»، بیشتر شبیه به یک فریب تبلیغاتی برای فروش سرویس‌های گران‌قیمت و پایدار به نظر می‌رسد. مهاجرت چشم‌بسته از پلتفرم‌های امن به سمت کدنویسی ماشینی، سایت را به صورت بالقوه در گردابی از خطرات نرم‌افزاری غرق می‌کند و هنوز باید در تعامل با هوش مصنوعی دقت بیشتری به خرج داد.

نظر شما در این مورد چیست؟

✍️ شایان ضیایی

#فروش_آنلاین

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 چرا نباید کنار موبایل خود بخوابید؟ + ۴ راهکار برای ترک این عادت مضر

حتماً برای شما هم پیش آمده که وقتی می‌خواهید بخوابید یا چرت عصرانه بزنید، ناگهان تصمیم می‌گیرید فقط پنج دقیقه شبکه‌های اجتماعی را چک کنید و شاید چند ویدیوی جالب ببینید. اما وقتی به خودتان می‌آیید، دو ساعت گذشته و چشمان‌تان از خستگی قرمز شده‌اند! بردن موبایل به رختخواب، از آن عادت‌های رایجی است که لذت خواب انرژی‌بخش و عمیق را از ما دریغ می‌کند.

این کمبود خواب به مرور سلامت جسم و روان‌مان را به خطر می‌اندازد. ریسک بیشتر ابتلا به بیماری، ضعیف شدن حافظه، کاهش تمرکز و پایین آمدن قدرت تصمیم‌گیری فقط بخشی از نتایج این عادت مضر است. پس اگر دوست دارید صبح‌ها با انرژی‌تر از خواب بیدار شوید و یا چرت عصرانه موثرتری داشته باشید، وقت آن رسیده که با گوشی موبایل‌تان در محیط خواب خداحافظی کنید. در این مقاله بررسی می‌کنیم که چرا این عادت به شما آسیب می‌زند و چطور می‌توانید ذهنی آسوده‌تر داشته باشید.

▪️ به هم ریختن نظم خواب
گشت‌وگذار در فضای مجازی قبل از خواب، مغز شما را فریب می‌دهد! بدن ما یک ساعت بیولوژیک دارد که به آن «Circadian Rhythm» گفته می‌شود و زمان خواب و بیداری را تنظیم می‌کند. این ساعت با تاریک شدن هوا به مغز پیام می‌دهد که هورمون خواب یا همان «ملاتونین» را در بدن ترشح کند.

اما نور خیره‌کننده‌ی صفحه‌ی گوشی، دقیقاً مثل نور خورشید عمل می‌کند. مغز شما با دیدن این نور تصور می‌کند هنوز روز است و جلوی ترشح ملاتونین را می‌گیرد. در نتیجه ساعت‌ها در تخت غلت می‌زنید و خواب‌تان نمی‌برد.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که فقط ۳۰ دقیقه دوری از گوشی موبایل (و هر نمایشگر دیگری) قبل از خواب، سرعت به خواب رفتن و کیفیت خواب را به میزان قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.

▪️ امنیت
برخی از ما عادت داریم شب‌ها گوشی را به شارژ بزنیم و دستگاه را زیر بالش یا لای پتو رها کنیم! این کار جلوی گردش هوای اطراف دستگاه را می‌گیرد.

باتری لیتیومی موبایل‌ها چه هنگام کار با دستگاه و چه هنگام شارژ، داغ می‌شوند. اگر گوشی را میان رختخواب رها کنید، احتمالی اندک اما جدی وجود که باتری بیش از اندازه داغ شود و آتش بگیرد.

▪️ پرتوها و امواج
شاید این افسانه را شنیده‌ باشید که امواج موبایل «سرطان‌زا» هستند. پرتوهای قوی و خطرناک مانند اشعه‌ی ایکس می‌توانند روی سلول‌های بدن اثر منفی بگذارند، اما امواج گوشی‌های موبایل از نوع امواج رادیویی هستند و قدرت بسیار پایین‌تری دارند.

تا امروز هیچ مطالعه‌ی معتبری ثابت نکرده که امواج موبایل مستقیماً منجر به ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان می‌شوند. اما پژوهش‌ها هنوز ادامه دارند و عاقلانه و منطقی است اگر محض احتیاط، موبایل را هنگام خواب از سر خود دور نگه داریم؛ به‌ویژه در مناطقی که آنتن‌دهی ضعیف است و گوشی برای پیدا کردن شبکه‌ی پایدار، فشار بیشتری تحمل می‌کند.

▪️ در آخر: چگونه عادتِ خوابیدن با موبایل را ترک کنیم؟
برای کنار گذاشتن این عادت، می‌توانید از راهکارهای ساده و کاربردی زیر استفاده کنید:

• گوشی خود را در اتاق دیگری به شارژ بزنید: دور نگه داشتن موبایل از اتاق‌خواب باعث می‌شود برای چک کردن پیام‌ها وسوسه نشوید و حواس‌پرتی کمتری داشته باشید. پیشنهاد می‌کنیم صبح‌ها برای بیدار شدن، به‌جای زنگ موبایل، یک ساعت زنگ‌دار رومیزیِ ساده بخرید.

• برنامه‌ی آرامشِ قبل از خواب‌ داشته باشید: حداقل یک ساعت قبل از خواب را به کارهایی اختصاص دهید که نیازی به صفحه‌نمایش ندارند. دوش گرفتن، خواندن چند صفحه کتاب کاغذی یا گوش دادن به پادکست آرامش‌بخش، ذهن شما را برای یک خواب راحت آماده می‌کند.

• از فیلتر نور استفاده کنید: اگر مجبورید قبل از خواب از موبایل استفاده کنید، حتماً فیلتر نور آبی (Eye Comfort یا Night Mode) دستگاه را روشن کنید تا چشم‌هایتان کمتر آسیب ببیند و جلوی ترشح هورمون خواب گرفته نشود.

• نسبت به اطلاعات اپلیکیشن‌های پایش خواب محتاط باشید: اگر از اپلیکیشن‌های پایش خواب استفاده می‌کنید، در نظر داشته باشید که چنین اپلیکیشن‌هایی احتمال خطا دارند و می‌توانند به نگرانی و وسواس‌‌های فکری غیرضروری راجع به الگوهای خواب دامن بزنند. احتمال خطا به‌خصوص زمانی بیشتر است که اپلیکیشن به هیچ گجت دیگری با قابلیت پایش سلامتی (مثل انواع دستبندهای سلامتی) متصل نباشد. میزان دقت خود دستبند در پایش شاخص‌های سلامتی هم معیار دیگری است که باید مد نظر باشد.

#سواد_دیجیتال

✍️ آزاده رمضانی

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 گزارش انجمن تجارت الکترونیک از وضعیت اینترنت: قطعی، اختلال، سرعت پایین و بازار داغ وی‌پی‌ان

جدیدترین گزارش «انجمن تجارت الکترونیک» از کیفیت اینترنت ایران، تصویری نگران‌کننده از پیامدهای مخرب قطعی و فیلترینگ بر پیکره اقتصاد و زیرساخت ارتباطی کشور ترسیم می‌کند. بر اساس این گزارش، سیاست‌های محدودکننده به شکل‌گیری بازار فروش VPN با گردش مالی سرسام‌آور «۳۰ هزار میلیارد تومانی» دامن زده‌اند. همچنین دسترسی به جریان آزاد اطلاعات و پلتفرم‌های کاربردی، از «حق بدیهی» به «چالشی روزمره» تبدیل کرده که دود آن به چشم مردم، اقتصاد و کسب‌وکارهای خرد می‌رود.

▪️ نگاهی سریع به داده‌های اصلی گزارش
• ایران از لحاظ سرعت اینترنت در بین ۱۰۰ کشور بررسی شده، در رتبه ۹۲ قرار دارد (البته به شرطی که اصلا وصل باشد).

• رتبه ایران در آزادی اینترنت از بین ۱۰۰ کشور بررسی‌شده، ۹۸ است و فقط چین و میانمار رتبه بدتری دارند.

• بر اساس برآوردهای پلتفرم «پادرو»، اینستاگرام میزبان ۷۰۰ هزار فروشگاه فعال ایرانی است.

• گردش مالی کسب‌وکارها در اینستاگرام رقمی بین ۷۰ تا ۸۰ هزار میلیارد تومان است.

• داده‌های «مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران» نشان می‌دهد که ۵۶ درصد از جمعیت بالای ۱۸ سال از اینستاگرام استفاده می‌کنند (که البته به نظر می‌رسد این آمار متعلق به قبل از قطعی فعلی است).

• نرخ نفوذ فیلترشکن بین کاربران ایرانی ۸۲.۴ درصد و بین کاربران زیر ۳۰ سال حدود ۹۴ درصد است.

▪️ جایگاه ناامیدکننده در سرعت اینترنت
بررسی شاخص‌های جهانی و تطبیق آن با تجربه کاربری داخلی نشان می‌دهد که وضعیت سرعت اینترنت در ایران فاصله‌ای معنادار با استانداردهای حداقلی دارد. جایگاه نازل ۹۲ از ۱۰۰ در رده‌بندی‌های کیفی، بازتاب‌دهنده زیرساختی است که زیر بار محدودیت‌های مصنوعی و فیلترینگ چندلایه، توان پاسخگویی به نیازهای اولیه کاربران را از دست داده است.

نکته مهم اینجاست که گزارش فقط از «کُندی سرعت» حرف نمی‌زند، بلکه از یک تجربه کاربری مسئله‌دار سخن می‌گوید که در آن، اینترنت همزمان محدود و با اختلال‌های مکرر همراه است. همین مشکلات دوگانه، پایه اصلی تحلیل‌های بعدی گزارش را می‌سازد: اینترنت در ایران نه صرفاً کُند، بلکه ناپایدار، پرهزینه و غیرقابل اتکا توصیف می‌شود.

▪️ ایران بین کشورهایی با اینترنت بی‌کیفیت و بیشترین قطعی
یکی از معیارهای سنجش سلامت و کیفیت شبکه، شاخص RTT یا «زمان رفت‌وبرگشت پیام» در شبکه است. گزارش تأکید می‌کند که متوسط شاخص RTT در ایران نامطلوب و حدود ۲۷۲ میلی‌ثانیه است.

این تأخیر بالا در کنار قطعی‌های مکرر و نوسانات شدید، ایران را در جمع ۱۰ کشور انتهای جدول جهانی از منظر «کیفیت» و «پایداری» اینترنت قرار داده است. چنین تأخیری عملاً اجرای نرم‌افزارهای بلادرنگ، بازی‌ آنلاین و تماس‌ تصویری باکیفیت را غیرممکن می‌سازد.

مهم‌تر از مقایسه با دیگر کشورها، توزیع کیفیت RTT در وب‌سایت‌های محبوب ایران است: تنها ۳ درصد از وب‌سایت‌ها در وضعیت مطلوب قرار داشته‌اند، ۷۰ درصد در وضعیت متوسط قرار می‌گیرند و ۲۶ درصد وضعیت بسیار بد دارند. این اعداد نشان می‌دهند که اختلال در اینترنت نه یک مشکل پراکنده، بلکه پدیده‌ای فراگیر است.

▪️ رتبه ۹۸ از ۱۰۰ در آزادی اینترنت
یافته‌های گزارش نشان می‌دهد ایران از نظر تعداد دامنه‌های فیلترشده و سانسور محتوا بین ۱۰۰ کشور بررسی شده در رتبه ۹۸ قرار دارد. در این بررسی، حدود ۳۹ درصد از دامنه‌های مورد مطالعه در ایران سانسور شده‌اند و از این نظر تنها چین و میانمار از ایران وضعیت بدتری دارند. بر اساس داده‌های OONI وضعیت وب‌سایت‌های محدودشده در ایران در مقایسه با شش ماه قبل، حدود ۳ درصد بدتر شده است.

▪️ اقتصاد اینترنت و هزینه‌های تحمیلی
اختلال اینترنت فقط وقت را هدر نمی‌دهد، بلکه هزینه اضافی هم بر کسب‌وکارها و افراد تحمیل می‌کند. کسب‌وکارها ناچارند برای ادامه فعالیت، زیر بار هزینه‌های دور زدن محدودیت، تأخیر در ارتباط با مشتری، افت کیفیت خدمات و عدم قطعیت دائمی بروند. در چنین شرایطی اینترنت از یک زیرساخت عمومی به هزینه‌ای دائمی برای کار و زندگی تبدیل می‌شود.

گزارش تأکید می‌کند که فیلترینگ نه‌تنها به حذف اثر اقتصادی پلتفرم‌ها منجر نشده، بلکه آنها را به فضای پرهزینه‌تری برای استفاده تبدیل کرده است. نتیجه‌ی این وضعیت، افزایش هزینه‌های پنهان و آشکار برای کاربران، فروشندگان، تولیدکنندگان محتوا و کسب‌وکارها است.

۱/۲

▪️ گردش مالی ۳۰ هزار میلیارد تومانی در بازار VPN
گزارش «مرکز تجارت الکترونیک» گردش مالی بازار فیلترشکن را معادل رقم سرسام‌آور ۳۰ هزار میلیارد تومانی برآورد کرده که شامل درآمد مستقیم، منابع بین‌المللی و تبلیغات هم می‌شود.

برآوردهای انجمن تجارت الکترونیک و «مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران» نشان می‌دهد ۸۲ درصد کاربران برای مقاصد خود در اینترنت به استفاده از ابزارهای تغییر آی‌پی نیاز دارند. نرخ نفوذ فیلترشکن بین کاربران زیر ۳۰ سال هم به ۹۴ درصد می‌رسد.

حدود ۵۵ درصد کاربران از اپلیکیشن‌‌های عمدتاً خارجی استفاده می‌کنند. در مقابل ۴۳ درصد از کاربران، فیلترشکن خود را از فروشندگان خرد یا عمده ایرانی و یا آشنایان تهیه می‌کنند.

کاربرانِ فیلترشکن‌های پولی، ماهانه به‌طور میانگین ۱۷۶ هزار تومان هزینه می‌کنند. این رقم با احتساب کاربران رایگان به میانگین ۲۶ هزار تومان به ازای هر کاربر می‌رسد.

نباید فراموش کرد که این ارقام مربوط به قبل از قطعی اخیر هستند. با توجه به افزایش چندبرابری قیمت VPN در هفته‌های اخیر، این ارقام نیز به مراتب بیشتر شده‌اند.

▪️ کسب‌وکارها، اینستاگرام و اقتصاد شبکه‌های اجتماعی
گزارش ششم کیفیت اینترنت تأکید می‌کند که «اینستاگرام»، دیگر صرفاً شبکه‌ای اجتماعی برای سرگرمی نیست و به «زیرساخت اصلی فروش خرد، اشتغال خانگی و درآمد روزمره» تبدیل شده است.

گزارش همچنین می‌گوید در ۶۰.۴ درصد موارد، هدف اتصال کاربران به اینترنت، ورود به شبکه‌های اجتماعی بوده است. این عدد نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی برای کاربران ایرانی، از اصلی‌ترین دروازه‌های ورود به اینترنت هستند و اینستاگرام علی‌رغم فیلترینگ، همچنان یکی از مهم‌ترین بسترهای اقتصادی و ارتباطی در ایران است.

▪️ سیاست لیست سفید؛ محدودیت از نوعی دیگر
یکی از سیاست‌هایی که گزارش به آن اشاره می‌کند، ایجاد لیست سفید از هزاران وب‌سایت است. این رویکرد به‌جای آن‌که فقط برخی سایت‌ها را ببندد، عملاً دسترسی را به مجموعه‌ای محدود از منابع مجاز تقلیل می‌دهد. به عبارت دیگر سیاست محدودسازی، صرفاً به انسداد کامل ختم نمی‌شود، بلکه گاه به معماری دسترسی از مسیر فهرست‌های مجاز هم می‌رسد.

این سیاست نه تنها شفافیت را از بین می‌برد، بلکه با ایجاد رانت در دسترسی به اینترنت باکیفیت، به شکاف طبقاتی دامن زده و بستر را برای کنترل مطلق دیجیتال فراهم می‌کند.

▪️ محدودیت‌های فنی و زیرساختی
علاوه بر مسدودسازی‌های نرم‌افزاری، محدودیت‌ها در لایه‌های عمیق زیرساختی نیز اعمال می‌شوند. اختلالات گسترده در پروتکل‌های پایه‌ای و مدرن نظیر HTTP/3 و قطع کامل دسترسی به ارائه‌دهندگان بزرگ خدمات ابری، پایداری کلی شبکه را قربانی کرده است.

دیگر هشدار فنی گزارش این است که RTT به‌تنهایی نمی‌تواند نماینده کامل اختلال در اینترنت باشد؛ چون فقط بخشی از تجربه شبکه را نشان می‌دهد و عواملی مانند پکت لاس، جیتر، اختلال در مسیریابی و مشکلات TCP را به‌طور کامل پوشش نمی‌دهد.

از این زاویه، مسئله‌ی اینترنت در ایران فقط «کُندی» نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از اختلال‌های فنی، محدودیت دسترسی و ناپایداری مزمن است که تجربه دیجیتال کاربران را فرسوده می‌کند.

▪️ در آخر
نتیجه این رویکرد تنها پرتاب ایران به انتهای جدول جهانی کیفیت و سرعت شبکه، وارد آوردن ضربات مهلک بر پیکره کسب‌وکارهای خرد و تحمیل هزینه‌های سنگین بر سبد خانوار بوده است. اصرار بر تداوم این مسیر از طریق سیاست‌هایی چون وایت‌لیست، تنها به تعمیق مشکلات و تضعیف هرچه بیشتر اقتصاد دیجیتال کشور منجر خواهد شد و بسیار بعید است عایده‌ی دیگری به‌همراه داشته باشد!

نظر شما درباره این گزارش چیست؟ نکات مطرح‌شده در آن را چقدر منطبق با تجربه‌ی روزمره‌ی خود می‌دانید؟

✍️ یونس مرادی

#خبر_و_تحلیل

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 نسخه کامل گزارش ششم کیفیت اینترنت در ایران

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 برنامه آنتروپیک برای احراز هویت اجباری؛ دسترسی ایرانی‌ها به Claude قطع می‌شود؟

شرکت «آنتروپیک»، سازنده هوش مصنوعی کلود (Claude)، اخیراً احراز هویت با مدارک دولتی و تصویر سلفی را برای دسترسی به برخی از قابلیت‌های این چت‌بات الزامی کرده است. این تصمیم علاوه بر ایجاد نگرانی‌ عمومی در زمینه حریم خصوصی، می‌تواند تبعات گسترده و نگران‌کننده‌ای برای کاربران ایرانی به همراه داشته باشد.

▪️ فرآیند احراز هویت شامل چه‌کسانی می‌شود؟
طبق اعلام آنتروپیک، درخواست احراز هویت بخشی از بررسی‌های روتین امنیتی است و بیشتر شامل مواردی می‌شود که سیستم، رفتار مشکوک یا سوءاستفاده احتمالی را تشخیص می‌دهد. در چنین مواردی کاربر باید با یکی از موارد زیر در سایت احراز هویت کند:

• پاسپورت

• گواهینامه رانندگی

• کارت شناسایی ملی

آنتروپیک برای پیاده‌سازی این سیستم با شرکت «پرسونا» (Persona Identities) همکاری می‌کند که از تأمین‌کنندگان اصلی زیرساخت‌های احراز هویت در سرویس‌های مالی جهان است.

این تغییر رویه در حالی رخ می‌دهد که طی ماه‌های گذشته، موج بزرگی از کاربران به دلیل نگرانی از سیاست‌های حریم خصوصی چت‌ جی‌پی‌تی، به Claude مهاجرت کرده بودند. اکنون همین پناهگاه امن نیز از کاربرانی که به دنبال حریم خصوصی بیشتر بودند، درخواست ارائه حساس‌ترین مدارک هویتی را می‌کند.

▪️ تکرار کابوس احراز هویت اجباری
گرچه این محدودیت‌ها در سطح جهانی اعمال می‌شود، اما تحریم‌های ایالات متحده و استفاده ناگزیر کاربران ایرانی از ابزارهای تغییر آی‌پی و وی‌پی‌ان، آن‌ها را در خط مقدم آسیب‌پذیری قرار می‌دهد.

از آنجا که ترافیک خروجی این ابزارها معمولاً از سرورهایی اشتراکی با هزاران کاربر همزمان عبور می‌کند، الگوی رفتاریِ شبکه از دید سیستم‌های امنیتیِ Claude، شباهت بالایی به فعالیت بات‌ها یا شبکه‌های اسپم خواهد داشت. همین مسئله کافی است تا حساب کاربران ایرانی بسیار سریع‌تر از سایرین وارد لیست رفتارهای مشکوک شود و به فاز احراز هویت اجباری برسد.

از سوی دیگر آنتروپیک به صراحت در قوانین خود اعلام کرده که حساب کاربرانِ ساکن در «مناطق پشتیبانی‌نشده» مسدود خواهد شد. این سناریو یادآور روزهای تلخ مسدودسازی گسترده حساب ایرانیان در صرافی‌های بین‌المللی ارز دیجیتال است؛ روندی که در صورت اجرای سخت‌گیرانه توسط آنتروپیک، می‌تواند به قطع دسترسی کاربران ایرانی از این هوش مصنوعی قدرتمند منجر شود.

▪️ در آخر: دومینوی نقض حریم خصوصی کاربران
آنتروپیک تاکید کرده اطلاعات هویتی کاربران صرفاً در سرورهای Persona رمزنگاری شده و برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده نمی‌شوند، اما تاریخچه پلتفرم‌های دیجیتال پر از نقض چنین وعده‌هایی است.

علاوه بر این چنین اقدامی می‌تواند مسیر خطرناکی را برای کل صنعت فناوری باز کند. اگر آنتروپیک این رویه را با موفقیت تثبیت کند، دور از ذهن نیست که شرکت‌هایی نظیر OpenAI، گوگل و سایرین هم به بهانه ارتقای امنیت، مسیر مشابهی را در پیش بگیرند و عصر جدیدی از احراز هویت‌های اجباری را در دنیای دیجیتال رقم بزنند.

✍️ یونس مرادی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web