💡 جابجایی کپسول‌های گاز و مواد اشتعال‌زا

برخی خانه‌ها کپسول گاز ذخیره یا گالن‌های سوخت در بالکن یا انباری دارند.

این موارد را به دورترین نقطه از محل استقرار خود (ترجیحاً در فضای باز و با فاصله از دیوار ساختمان) منتقل کنید.

#آمادگی_در_برابر_مخاطرات

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 پشت‌ پرده فرایند احراز هویت در لینکدین: وقتی حتی مکث‌هایتان هم ثبت و ردیابی می‌شوند!

گرفتن «نشان تأیید هویت» یا همان تیک آبی لینکدین، برای تمام کاربران این پلتفرم جذاب است؛ اما این اعتبار مجازی ممکن است به بهای از دست رفتن حریم خصوصی تمام شود. گزارشی جدید نشان می‌دهد فرایند تأیید هویت به خود لینکدین محدود نمی‌شود و پای یک شرکت ثالث به نام «پرسونا» در میان است که به حجم حیرت‌انگیزی از اطلاعات کاربران دسترسی دارد.

🔸 پرسونا چه اطلاعاتی را جمع‌آوری می‌کند؟
کاربران لینکدین برای دریافت تیک آبی خود باید تصویر مدارک شناسایی (مثل پاسپورت) و یک سلفی ارائه کنند؛ اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که پرسونا تنها به عکس پاسپورت و اطلاعات شخصی بسنده نمی‌کند.

این سرویس به ایمیل، شماره تلفن، آدرس، داده‌های بیومتریک صورت، اطلاعات چیپ NFC پاسپورت، موقعیت مکانی، نوع دستگاه و آدرس IP سیستم شما دسترسی دارد. جالب است بدانید که این سیستم حتی مکث‌های شما هنگام پر کردن فرم‌ها را نیز به عنوان یک فاکتور امنیتی تحلیل می‌کند.

🔸 داده‌ها با چه کسانی به اشتراک گذاشته می‌شوند؟
نگرانی اصلی اینجاست که طبق قوانین این شرکت، اطلاعات جمع‌آوری شده ممکن است با «شبکه‌ای از شرکای تجاری» به اشتراک گذاشته شود. در لیست همکاران پرسونا نام‌های بزرگی همچون گوگل، آمازون و حتی شرکت‌های هوش مصنوعی مانند OpenAI و آنتروپیک دیده می‌شود.

🔸 واکنش‌ها و خطرات احتمالی
در واکنش به این نگرانی‌ها مدیرعامل پرسونا اعلام کرده که داده‌های شخصی برای آموزش هوش مصنوعی استفاده نمی‌شوند. به گفته او داده‌های بیومتریک بلافاصله پس از پردازش و باقی اطلاعات شخصی ظرف ۳۰ روز حذف می‌شوند. با این حال اینکه طی این ۳۰ روز چه بر سر اطلاعات می‌آید هنوز جای سؤال است.

🔸 چرا نگرانی‌ها جدی‌تر از حد معمول است؟
پرسونا فقط در لینکدین فعال نیست و پلتفرم‌های محبوبی مثل «دیسکورد» و بازی «روبلاکس» هم از همین شرکت برای احراز هویت استفاده می‌کنند. یک پژوهشگر امنیتی نشان داده که پرسونا فقط در دیسکورد ۲۶۹ بررسی مجزا روی هر کاربر انجام می‌دهد.

با تمام این اوصاف، قبل از ارائه اطلاعات هویتی و پاسپورت خود به پلتفرم‌های آنلاین، همیشه از خود بپرسید آیا دریافت یک «نشان تأیید مجازی»، ارزش به خطر افتادن حریم خصوصی را دارد؟!

✍️ شایان ضیایی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 راهنمای نگهداری و استفاده‌ی امن از انواع کنسرو در بحران

بسیاری از افراد برای آمادگی در برابر بحران تعداد زیادی کنسرو تهیه می‌کنند، اما آنچه به همان اندازه اهمیت دارد، «نگهداری صحیح و مصرف ایمن» این مواد غذایی است.

اگر کنسرو به‌ درستی نگهداری نشود یا بدون بررسی مصرف شود، سلامت را به خطر می‌اندازد. در این مقاله با اصول نگهداری، مدیریت ذخیره و پیشگیری از خطرات احتمالی آشنا می‌شویم.

⛓ مطالعه ادامه مطلب در نوشدارو

✍️ آزاده رمضانی

#بحران_و_شرایط_اضطراری

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

⚠️ همراهان عزیز نوشدارو:

طی چند هفته‌ی اخیر، مجموعه‌ای کامل از مطالب مربوط به دوران «بحران و شرایط اضطراری» در دسترس شما قرار گرفته که پیشنهاد می‌کنیم همین حالا این مقالات را به دقت مطالعه کنید:

⛓ مجموعه مقالات بحران و شرایط اضطراری در سایت نوشدارو

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

⬇️ علاوه بر مقالات سایت، یک فایل پی‌دی‌اف ۱۰ صفحه‌ای و قابل پرینت هم از مهم‌ترین نکات تهیه شده که بهتر است هم‌اکنون دانلودش کنید و روی موبایل ذخیره داشته باشید.

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 راهنمای حفاظت از خود و خانواده پس از انفجار مخازن سوخت

انفجار گسترده مخازن سوخت و بنزین در کلان‌شهری مانند تهران، بحرانی چندوجهی ایجاد می‌کند که فراتر از تخریب فیزیکی مخازن است. وقتی تاسیسات نفتی و مخازن سوخت دچار حریق‌های گسترده می‌شوند و بعد باران هم می‌بارد، اولویت باید «پناه گرفتن» و «ایزوله کردن محیط» باشد.

رعایت نکاتی که در ادامه می‌گوییم برای حفظ جان و سلامت خانواده ضروری است.

۱. خطر آلودگی شدید هوا و باران اسیدی
ترکیب دود ناشی از سوختن هیدروکربن‌ها با رطوبت هوا و ابرها، واکنشی بسیار خطرناک ایجاد می‌کند. در صورت وقوع بارندگی پس از این انفجارها، باران اسیدی و سمی خواهد بود. توجه داشته باشید که برخلاف باور عمومی، «باران اسیدی» منجر به سوختگی پوست نمی‌شود، اما می‌تواند ذرات آلوده را از طریق منافذ پوستی وارد بدن کند و بسیار خطرناک است.

• آسیب‌های فیزیکی: این باران می‌تواند انواع دود، دوده، ذرات ریز و گازهای محرک را وارد بدن کند و باعث آسیب جدی به چشم‌ها و ریه‌ها شود.

• اقدام در صورت تماس: اگر قطرات این باران با پوست شما تماس پیدا کرد، به هیچ وجه محل را نمالید. مالش باعث نفوذ بیشتر اسید و مواد سمی در بافت پوست می‌شود. بلافاصله نقطه آلوده را با جریان مداوم آب سرد بشویید.

• مدیریت لباس‌های آلوده: اگر لباس شما به دود غلیظ، دوده، مایع ناشناس یا رسوبات آلوده آغشته شده است، آن را با احتیاط از تن خارج کنید، در کیسه‌ی دربسته بگذارید و دور از افراد دیگر نگه دارید. سپس تمام پوست و موها را با آب و صابون بشویید تا آلودگی به نقاط دیگر بدن و محیط منتقل نشود.

• عدم خروج از منزل پس از باران: تا وقتی دود، بوی تند مواد شیمیایی یا هشدارهای رسمی ادامه دارد، از خروج غیرضروری از فضای ایزوله خودداری کنید.

• مراقبت از مواد غذایی باز: اگر در تراس یا حیاط خانه مواد غذایی (مثل ترشیجات، برنج یا نان) دارید، حتی اگر دربسته هستند، پیش از انتقال به داخل خانه ابتدا ظرف آن‌ها را با دستکش و دستمال مرطوب کاملاً پاک کنید (ذرات اسیدی میکروسکوپی روی جداره ظرف می‌توانند هنگام باز شدن بسته‌بندی، محتویات را آلوده کنند).

• اهمیت شست‌وشوی مجاری تنفسی: پس از اتمام دوره بارش، حتی اگر در منزل بوده‌اید، بینی و گلوی خود را با محلول رقیق نمکی (سرم شست‌وشو) غرغره کنید. این کار باعث دفع ذرات دوده که به مخاط چسبیده‌اند می‌شود. اگر سوزش چشم، خس‌خس، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا تحریک مداوم گلو ادامه پیدا کرد، باید ارزیابی پزشکی انجام شود.

• تعویض فیلتر تصفیه آب: اگر از سیستم تصفیه آب خانگی استفاده می‌کنید، پس از اتمام بحران باران‌های سمی، فیلترهای مرحله اول را تعویض کنید (نفوذ احتمالی آلاینده‌ها به شبکه آب شهری می‌تواند کارایی فیلترهای قدیمی را از بین ببرد).

• عدم استفاده از برف‌پاک‌کن خشک: اگر روی شیشه خودرو شما رسوبات سیاه باران نشسته، هرگز برف‌پاک‌کن را به تنهایی روشن نکنید (ترکیب اسید خشک شده و دوده مثل سمباده عمل می‌کند و علاوه بر آسیب به ریه شما هنگام برخاستن غبار، شیشه خودرو را نیز برای همیشه کدر می‌کند؛ ابتدا بدنه و شیشه‌ها با سطل آب فراوان بشویید.

۲. ایزوله کردن محیط امن
• در خانه بمانید: مگر در صورتی که دستور تخلیه رسمی صادر شده باشد، امن‌ترین مکان، داخل یک ساختمان دربسته است.

• مسدود کردن منافذ: تمام درها، پنجره‌ها و دریچه‌های کولر را ببندید. در صورت امکان از درزگیر، نوار چسب پهن یا حتی حوله‌های خیس برای پوشاندن درز زیر درها و پنجره‌ها استفاده کنید تا از ورود دود تا حد امکان جلوگیری شود.

• خاموش کردن سیستم‌های تهویه: هر وسیله‌ای که هوای بیرون را به داخل می‌کشد (مثل کولر آبی، هواکش و برخی سیستم‌های تهویه) باید خاموش بماند. اگر اگر دستگاه تهویه هوا دارید، فقط در حالت گردش داخلی و ترجیحاً با فیلتر مناسب به‌کار ببرید.

نکته: در این شرایط، افراد آسیب‌پذیر مانند کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران قلبی و تنفسی در معرض بالاترین خطر قرار دارند. در محیط ایزوله خانه، فضایی آرام برای آن‌ها فراهم کنید و داروها و اسپری‌های تنفسی آن‌ها را در دسترس قرار دهید.

۱/۲

۳. استفاده از تجهیزات حفاظتی
ایده‌آل این است که در محیط ایزوله باقی بمانید و به‌هیچ‌وجه خارج نشوید. اما اگر نیاز به خروج اضطراری دارید، این نکات را جدی بگیرید:

• استفاده از ماسک مناسب: ماسک‌های جراحی یا پارچه‌ای معمولی در برابر گازهای سمی و ذرات بسیار ریز دود نفتی کارایی کمی دارند. در صورت امکان حتماً از ماسک‌های فیلتردار (مانند N95 یا FFP2) استفاده کنید. توجه داشته باشید که این ماسک‌ها هم عمدتاً برای فیلتر کردن ذرات استفاده می‌شوند و گازها و بخارات را فیلتر نمی‌کنند.

• پوشش کامل بدن: از لباس‌های آستین بلند، شلوار بلند، کلاه و عینک‌های محافظ (مثل عینک شنا یا ایمنی) برای جلوگیری از تماس آلاینده‌ها و باران اسیدی با چشم و پوست استفاده کنید.

۴. محافظت از آب و غذا
• آب آشامیدنی: در ساعات اولیه بحران، بهتر است از آب‌های بسته‌بندی شده استفاده کنید یا حداقل اخبار مربوط به سلامت شبکه آب‌رسانی را از منابع رسمی پیگیری کنید.

• مواد غذایی: غذاها و میوه‌هایی که در فضای باز بوده‌اند را به هیچ وجه مصرف نکنید. ظروف مواد غذایی بسته‌بندی شده را قبل از باز کردن با آب بشویید تا ذرات نشسته بر آن‌ها وارد غذا نشود.

⛓ مطالعه مطلب در نوشدارو:
https://nooshdaroo.ir/crisis-and-war/fuel-depot-bombing-crisis-guide/

#بحران_و_شرایط_اضطراری

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 بازگشت به عصر دایال‌آپ: آموزش تنظیمات مرورگرها برای اینترنت ضعیف

در دورانی که اتصال به اینترنت به‌سختی میسر می‌شود و باز شدن یک عکس ساده نیاز به صبر ایوب دارد، تنها راه بقا، خشک‌ و خالی کردنِ سایت‌های پرزرق‌وبرق امروزی است. در این راهنما یاد می‌گیریم چطور با چند ترفند ساده، مرورگرها را به حالت متن‌محور درآوریم تا حداقل در این سفرِ اجباری به گذشته، از خواندن اخبار و مطالب جا نمانیم.

۱. گوگل کروم (Google Chrome)
گوگل کروم با وجود محبوبیت فراوان، به صورت پیش‌فرض مصرف دیتای بالایی دارد؛ بنابراین برای استفاده بهینه در زمان افت شدید سرعت، لازم است بارگذاری بخش‌های پرحجم آن را به صورت دستی متوقف کنیم.

کروم نسخه دسکتاپ
برای جلوگیری از هدررفتِ پهنای باند، نمایش تصاویر را کاملاً متوقف کنید. در نوار آدرس عبارت chrome://settings/content/images را وارد کرده و گزینه Don’t allow sites to show images را انتخاب کنید. با این کار، صفحات خبری تنها با بارگذاری متن باز می‌شوند.

کروم نسخه موبایل (اندروید)
از آنجایی که گوگل قابلیت کاهش مصرف اینترنت (Lite Mode) را از کروم حذف کرده است، برای اینکه بتوانید سایت‌های سنگین را سریع‌تر و فقط به شکل متن باز کنید، مراحل زیر را انجام دهید:

• برنامه کروم را باز کرده و به منوی تنظیمات (Settings) بروید؛

• به پایین صفحه اسکرول کرده و وارد بخش تنظیمات سایت (Site settings) شوید؛

• گزینه جاوا اسکریپت (JavaScript) را پیدا کرده و روی آن ضربه بزنید.

این گزینه را موقتاً خاموش کنید تا جلوی اجرای انیمیشن‌ها، تبلیغات متحرک و کدهای ردیاب گرفته شود و سایت‌ها با اتصال ضعیف هم باز شوند.

۲. موزیلا فایرفاکس (Mozilla Firefox)
فایرفاکس به لطف دسترسی‌های عمیق‌تر به تنظیمات پایه، انعطاف‌پذیری بالایی در مدیریت ترافیک مصرفی دارد و ابزاری کارآمد برای حفظ دسترسی به اطلاعات در زمان اختلالات شبکه است.

فایرفاکس نسخه دسکتاپ
مرورگر فایرفاکس برای اینترنت‌های خیلی کند، تنظیمات پایه‌ای و بهتری دارد. برای اینکه هیچ عکسی در سایت‌ها باز نشود:
۱. در نوار آدرس بالای صفحه، عبارت about:config را تایپ کنید و اینتر بزنید؛

۲. پیغام اخطار را تایید کنید (روی دکمه پذیرش ریسک کلیک کنید)؛

۳. در کادر جستجو، عبارت permissions.default.image را پیدا کنید؛

۴. عدد مقابل آن را به ۲ تغییر دهید تا بارگذاری تمام عکس‌ها متوقف شود.

یک راه خیلی سریع‌تر و راحت‌تر هم این است که دکمه F9کیبورد را بزنید یا روی آیکون Reader View (به شکل یک برگه کاغذ در کنار نوار آدرس) کلیک کنید. این کار، ظاهر شلوغ سایت را کلاً حذف می‌کند و فقط یک صفحه متنیِ ساده و سبک برای خواندن به شما تحویل می‌دهد.

فایرفاکس نسخه موبایل
فایرفاکسِ اندروید یک آیکون Reader View (حالت مطالعه) در کنار آدرس سایت دارد که با لمس آن، تمام گرافیک‌های سنگین حذف شده و فقط متن خبر برایتان لود می‌شود؛ اما مزیت فوق‌العاده‌ی فایرفاکس در اندروید این است که برخلاف کروم، از نصب افزونه‌ها (اکستنشن‌ها) پشتیبانی می‌کند. یعنی می‌توانید افزونه‌های مسدودکننده را مستقیماً روی گوشی نصب کنید تا جلوی بارگذاری تبلیغات و کدهای سنگین را بگیرد (در بخش آخر مقاله به آن می‌پردازیم).

۳. اپل سافاری (Apple Safari)
مرورگر اختصاصی اپل به دلیل هماهنگی کامل با سیستم‌عامل، امکانات یکپارچه‌ای را برای مدیریت ترافیک ارائه می‌دهد و به خوبی از مصرف پنهان و ناخواسته‌ی حجم اینترنت جلوگیری می‌کند.

سافاری نسخه دسکتاپ
سافاری در نسخه دسکتاپ (مک) دارای یک ابزار داخلیِ عالی و بسیار کاربردی برای مطالعه با اینترنتِ ضعیف یا تمرکز بیشتر است. برای استفاده از آن:

• در مرورگر سافاری، روی آیکونی به شکل چند خط افقی متنی در سمت چپ نوار آدرس کلیک کنید؛

• از منویی که باز می‌شود، گزینه Show Reader را انتخاب کنید.

این قابلیت صفحه را به حالت مطالعهٔ ساده درمی‌آورد و عناصر مزاحم مثل منوها، تبلیغات و بخش‌های اضافی را حذف می‌کند تا متن اصلی مقاله خواناتر و سبک‌تر نمایش داده شود. اپل هم توضیح می‌دهد که Reader در سافاری مقاله را در قالبی ساده و بدون حواس‌پرتی نشان می‌دهد.

نکته: این قابلیت فقط در صفحاتی ظاهر می‌شود که این حالت برایشان پشتیبانی شده باشد.

سافاری نسخه موبایل
سافاری در آیفون دارای یک ابزار داخلیِ عالی و بسیار کاربردی برای مطالعه با اینترنتِ ضعیف است. برای استفاده از آن:

• در مرورگر سافاری، روی آیکون (در سمت چپ یا پایین نوار آدرس) ضربه بزنید؛

• از منویی که باز می‌شود، گزینه Show Reader را انتخاب کنید.

این قابلیت بلافاصله کدهای اضافه، تبلیغات و عکس‌های سنگین را کنار زده و فقط متن اصلی مقاله و خبر را برای شما بارگذاری می‌کند.

۱/۲

۴. اپرا مینی (فقط موبایل)
برای شرایطی که اینترنت در مرز قطعی کامل است، این مرورگر بی‌رقیب است.
برای فعال‌کردن این قابلیت، مراحل زیر را انجام دهید:

• ابتدا نماد مرورگر Opera Mini را باز کنید؛

• روی نماد چرخ‌دنده تنظیمات در منوی اصلی بزنید؛

• وارد Data savings (صرفه‌جویی داده‌ها) شوید؛

• در این بخش، یکی از این گزینه‌ها را انتخاب کنید:

◦ خودکار (Auto): مرورگر با توجه به وضعیت شبکه، خودش تصمیم می‌گیرد.

◦ بالا (High): صرفه‌جویی خوب با سازگاری بیشتر با سایت‌ها.

◦ نهایی (Extreme): بیشترین فشرده‌سازی برای شرایطی که اینترنت بسیار ضعیف است.

• کیفیت تصاویر را روی گزینه‌های پایین‌تر بگذارید؛ مثلاً Low (پایین) یا Medium (متوسط)؛

• در نهایت، گزینه Ad blocking (مسدود کردن تبلیغات) را هم روشن کنید تا تبلیغات اضافی بارگیری نشوند و صفحات سبک‌تر باز شوند.

هشدار: در حالت Extreme (نهایی) بعضی سایت‌ها ممکن است ناقص باز شوند، چیدمان‌شان به‌هم بریزد یا بعضی قابلیت‌ها درست کار نکند. اگر این مشکل پیش آمد، به High (بالا) برگردید. اپرا خودش هم صریحاً می‌گوید در Extreme، صفحه‌ها ممکن است دقیقاً مطابق طراحی اصلی رندر نشوند

🔸 افزونه‌ها و ابزارهای نجات‌بخش
برای مدیریت بهتر حجم و سرعت، استفاده از ابزارهای مکمل توصیه می‌شود:

۱. افزونه uBlock Origin (کروم و فایرفاکس)
این افزونه فقط برای حذف تبلیغات نیست. در تنظیمات Default behavior و همین‌طور از داخل پنل هر سایت، چند سوییچ مهم در اختیار شما می‌گذارد:

• No remote fonts
جلوی دانلود فونت‌های وب را می‌گیرد و می‌تواند به سبک‌تر شدن صفحات کمک کند.

• No large media elements
بارگیری تصاویر، ویدئوها و فایل‌های صوتی حجیم را متوقف می‌کند و معمولاً یکی از مؤثرترین گزینه‌ها برای کاهش مصرف دیتا است.

• No scripting
اجرای JavaScript سایت را غیرفعال می‌کند. این گزینه می‌تواند مصرف منابع و بار اضافی صفحه را کم کند، اما ممکن است بعضی سایت‌ها را ناقص یا کاملاً از کار بیندازد.

• No cosmetic filtering
فیلترهای ظاهری صفحه را غیرفعال می‌کند و می‌تواند رندر صفحه را سبک‌تر کند، هرچند اثر آن روی مصرف دیتا معمولاً از بستن مدیا کمتر است.

معمولاً بهتر است اول No large media elements و No remote fonts را فعال کنید و فقط اگر هنوز لازم بود سراغ No scripting بروید، چون این گزینه تهاجمی‌تر است و ممکن است عملکرد سایت را مختل کند.

۲. افزونه Text Mode (کروم)
با نصب این افزونه ساده، مرورگر شما با یک کلیک به حالت سیاه و سفید و کاملاً متنی در می‌آید و بارگذاری هرگونه مدیا متوقف می‌شود.

🔸 پرسش‌های پُرتِکرار
۱. چگونه تایم‌لاین توییتر (X) را در سرعت‌های پایین باز کنیم؟
در تنظیمات اپلیکیشن به بخش Data usage بروید، گزینه Data saver را روشن کرده و Video autoplay را روی حالت Never تنظیم کنید.

۲. آیا راهی برای کاهش مصرف حجم و باز شدن سریع‌تر اینستاگرام هست؟
بله، در تنظیمات اینستاگرام وارد بخش Cellular Data Use شوید. گزینه Use Less Data را فعال کنید و بارگذاری رسانه‌های باکیفیت را غیرفعال کنید.

۳. در پیام‌رسان تلگرام چگونه در شرایط کندی شبکه، متن‌ها را سریع‌تر دریافت کنیم؟
به بخش Data and Storage تلگرام مراجعه کنید و تمام گزینه‌های مربوط به Automatic media download را خاموش کنید تا پهنای باند شما صرف دانلود خودکار عکس و ویدیو نشود.

۴. چرا کروم و فایرفاکس گزینه‌ای به نام Data Saver در تنظیمات خود ندارند؟
گوگل این قابلیت را با استدلال ارزان شدن اینترنت جهانی از کروم حذف کرد و فایرفاکس نیز به دلیل حفظ حریم خصوصی (عدم ارسال اطلاعات کاربر به سرورهای واسط برای فشرده‌سازی) هرگز آن را اضافه نکرد.

۵. چرا غیرفعال کردن جاوا اسکریپت (JavaScript) اینقدر مهم است؟
جاوا اسکریپت عامل اجرای انیمیشن‌ها، پاپ‌آپ‌ها و ردیاب‌های سایت است. توقف آن باعث می‌شود مرورگر فقط چارچوب متنی (HTML) را دریافت کند که با کمترین سرعت اینترنت نیز بارگذاری می‌شود.

⛓ جهت مشاهده‌ی مطلب با چیدمان مناسب‌تر همراه با تصاویر تکمیلی، به لینک زیر در سایت نوشدارو، بدون فیلترشکن مراجعه کنید:
https://nooshdaroo.ir/crisis-and-war/browser-settings-for-slow-internet/

۲/۲

✍️ دانیال طبایی

#بحران_و_شرایط_اضطراری

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 دروغ بزرگ واتساپ؛ شاید پیام‌های شما هرگز خصوصی نبوده‌اند!

تا‌به‌حال پیش آمده در واتساپ یک پیام کاملاً خصوصی یا اطلاعات حساسی را برای دوستتان بفرستید و خیالتان راحت باشد که هیچ‌کس جز شما دو نفر آن را نمی‌خواند؟ سال‌هاست که واتساپ با شعار معروف «پیام‌رسانی ساده، امن و قابل‌اعتماد»، به ما وعده‌ی امنیتی بی‌نقص را می‌دهد؛ اما شکایت‌ها و گزارش‌های اخیر بار دیگر این پرسش را مطرح کرده‌اند که آیا این حریم خصوصی، آن‌قدر که تصور می‌کنیم، مطلق و بی‌نقص است؟

🔸 چه کسی پیام‌های واتساپ شما را می‌خواند؟
واتساپ به عنوان یکی از محبوب‌ترین پیام‌رسان‌های جهان، سال‌هاست روی این وعده تأکید می‌کند که پیام‌های شخصی کاربران با رمزگذاری سرتاسری محافظت می‌شوند و در حالت عادی فقط فرستنده و گیرنده می‌توانند آن‌ها را بخوانند؛ اما پرونده‌ای که به‌تازگی در دادگاه فدرال کالیفرنیا ثبت شده، ادعا می‌کند این تصویر آن‌قدرها هم ساده نیست. شاکیان این پرونده می‌گویند برخلاف تبلیغات واتساپ، کارمندان متا و برخی پیمانکارانش از جمله اَکسِنچِر (Accenture) در مواردی دسترسی گسترده‌ای به محتوای پیام‌های واتساپ داشته‌اند که قرار بود رمزگذاری‌شده و غیرقابل‌دسترس باشند.

🔸 واکنش تند رقبا: دوروف و ماسک چه می‌گویند؟
این افشاگری‌ها واکنش تند پاول دورف، مدیرعامل و بنیان‌گذار پیام‌رسان تلگرام را نیز به همراه داشت. او با انتقاد مستقیم از سیاست‌های واتساپ، این رسوایی را یکی از بزرگ‌ترین کلاهبرداری‌های تاریخ خواند و گفت:

«رمزگذاری واتساپ شاید بزرگ‌ترین کلاهبرداری از مصرف‌کنندگان در طول تاریخ باشد؛ اقدامی که میلیاردها کاربر را فریب داده است. این پلتفرم برخلاف ادعاهایش، پیام‌های کاربران را می‌خواند و آن‌ها را با اشخاص ثالث به اشتراک می‌گذارد. تلگرام هرگز چنین کاری نکرده است ، هرگز هم نخواهد کرد.»
پاول دورف، مدیرعامل تلگرام

ایلان ماسک هم در واکنش به همین حاشیه‌ها، با لحنی کوتاه و تند در ایکس نوشت:

«واتساپ قابل اعتماد نیست.»
ایلان ماسک، مالک شبکه اجتماعی ایکس (X)

البته باید در نظر داشت که هر دو نفر در این ماجرا ذی‌نفع‌اند: دوروف رقیب مستقیم واتساپ در تلگرام است و ماسک هم هم‌زمان از X Chat به‌عنوان جایگزین یاد کرده است.

🔸 دور زدن رمزگذاری بدون شکستن قفل؛ اما چطور؟
شاید بپرسید نرم‌افزاری که تمام پیام‌ها را در مسیر انتقال رمزنگاری می‌کند، چطور می‌تواند آن‌ها را بخواند؟ پاسخ این پرسش در معماری نرم‌افزار و مفهوم امنیت نقطه پایانی (Endpoint Security) نهفته است.

تصور کنید نامه‌ای را می‌نویسید و در پاکت مُهروموم می‌کنید تا در طول مسیر اداره‌ی پست کسی آن را نخواند؛ اما چه می‌شود اگر کسی در خانه‌ی خودتان، دقیقاً هنگام نوشتن نامه یا درست لحظه‌ای که گیرنده پاکت را باز می‌کند، از روی آن عکس بگیرد؟

زمانی که کنترل نرم‌افزار به‌طور کامل در دست شرکت سازنده باشد، آن‌ها می‌توانند مکانیزم‌هایی طراحی کنند تا پیام‌ها قبل از بسته شدن قفل (هنگام تایپ در کیبورد) یا بلافاصله پس از بازگشایی در گوشی گیرنده خوانده شوند و مخفیانه به سرورهای شرکت بروند. این کار از نظر فنی ساختار رمزگذاری را نمی‌شکند، بلکه آن را کاملاً بی‌اثر می‌کند.

🔸 چه خطراتی ما را تهدید می‌کند؟
این نوع از رهگیری پنهان، خطرات بسیار فراتری از خوانده شدن یک پیام ساده یا احوالپرسی روزمره دارد:

• نظارت پنهان از طریق نرم‌افزار: مفهوم نفوذ به نقطه پایانی نشان می‌دهد که قفل کردن پیام‌ها در مسیر اینترنت، از شما در برابر جاسوسیِ خود نرم‌افزارِ داخل گوشی محافظت نمی‌کند.

• جمع‌آوری داده‌ها: حتی اگر محتوای همه پیام‌ها مستقیماً در دسترس نباشد، داده‌های جانبی و اطلاعات رفتاری می‌توانند برای ساخت پروفایل‌های تبلیغاتی بسیار دقیق به کار روند؛ موضوعی که سال‌هاست یکی از نگرانی‌های اصلی منتقدان متاست.

• ضعف شدید در زنجیره تأمین داده‌ها: دادن سطح دسترسی بالا به شرکت‌های دیگر، مانند باز گذاشتن درهای پشتی است که راه را برای نفوذ هکرها به داده‌های ما هموار می‌کند.

🔸 نتیجه‌گیری
در نهایت، مهم‌ترین درسی که از این جنجال و شکایت‌ها می‌توان گرفت این است که رمزگذاری سرتاسری به‌تنهایی تضمین‌کننده‌ی حریم خصوصی مطلق نیست. حتی اگر ادعاهای مطرح‌شده علیه متا هنوز به‌صورت مستقل اثبات نشده باشند، این ماجرا یک زنگ خطر مهم برای همه ماست: در پلتفرم‌های انحصاری، امنیت کامل و بی‌نقص را نباید بدیهی فرض کرد و در ارسال اطلاعات بسیار حساس باید همیشه جانب احتیاط را نگه داشت.

✍️ دانیال طبایی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

نمک بر زخمِ این روزهای ما:
💡 کره جنوبی دسترسی به «اینترنت پایه» را برای شهروندان رایگان می‌کند

در عصر هوش مصنوعی و خدمات ابری، قطع شدن اینترنت (چه به دلیل اتمام حجم و چه دلایل دیگر!) تنها یک قطعی ساده و موقت نیست، بلکه به معنی محرومیت آنی از حقوق اولیه شهروندی و زیرساخت‌های حیاتی است. همین نگاه باعث شده سیاستمداران کره جنوبی دست به حرکتی خرق عادت بزنند و «دسترسی حداقلی به اینترنت» را تضمین کنند!

🔸 حتی اگر پول ندهید هم باز اینترنت خواهید داشت
وزارت علوم کره جنوبی اخیراً اعلام کرده که از حدود دو ماه دیگر، کاربران اینترنت موبایل در کره جنوبی حتی پس از اتمام بسته اینترنت ماهانه خود همچنان به «اینترنت پایه» (با سرعت کمتر) دسترسی خواهند داشت.

براساس توافق‌نامه‌ای که با وزارت علوم و فناوری کره جنوبی امضا شده، سه اپراتور مخابراتی برتر در این کشور (LG Uplus و SK Telecom و KT) متعهد شده‌اند که اینترنت را با سرعت کاهش‌یافته‌ی ۴۰۰ کیلوبیت بر ثانیه (kbps) در اختیار تمام مشترکانی بگذارند که حتی حجم اینترنت پرسرعت‌شان به پایان رسیده. اگرچه با این سرعت نمی‌شود ویدیو تماشا کرد یا به دانلود فایل‌های حجیم پرداخت، اما برای انجام کارهای روزمره (مانند استفاده از پیام‌رسان‌ها و متصل ماندن به آشنایان) کفایت می‌کند.

این وزارتخانه در بیانیه‌ی رسمی خود تاکید کرده:

«در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی، ارتباط از طریق تلفن همراه به یک نیاز اساسی و غیرقابل‌انکار تبدیل شده. برای تضمین ارتباطات روزمره و دسترسی پایه به اطلاعات برای همه اقشار جامعه، ارتقای حق دسترسی شهروندان به اینترنتِ ارتباطی از اهمیت فراوان برخوردار است.»

🔸 در آخر: خدمت‌رسانی همین‌جا تمام نمی‌شود!
خوب است بدانید این تنها پروژه‌ی دولت کره جنوبی برای تسهیل زندگی دیجیتال شهروندان نیست. گذشته از اینترنت پایه، دولت می‌خواهد اپراتورهای موبایل را موظف کند که سهمیه مکالمه و پیامک را برای کاربران ۶۵ سال به بالا افزایش دهند؛ طرحی حمایتی که برقراری ارتباط را برای ۱.۴ میلیون سالمند کره‌ای آسان‌تر خواهد کرد.

علاوه بر این، دولت کره می‌خواهد از مردم در برابر افزایش سرسام‌آور قیمت قطعات کامپیوتر هم محافظت کند. در این طرح، دانشجویان کم‌درآمد هنگام خرید کامپیوتر و لپ‌تاپ، سوبسید دریافت می‌کنند. از طرف دیگر، کره‌ای‌ها قصد دارند با جمع‌آوری هوشمندانه‌تر قطعات کامپیوترهای دست دوم، عمر مفیدشان را افزایش دهند و آن‌ها را به چرخه مصرف بازگردانند.

✍️ شایان ضیایی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 زنگ خطر برای کاربران ایرانی: تبدیل خودکار توکن DAI به USDS در صرافی‌ها آغاز شد

صرافی‌های بزرگ ارز دیجیتال از جمله «بایننس» (Binance) اخیراً شروع به تبدیل خودکار توکن DAI به استیبل‌کوین جدید USDS کرده‌اند. در این فرآیند، دارایی کاربرانی که توکن‌های DAI را صرافی نگهداری می‌کنند، به‌صورت خودکار و با نسبت ۱ به ۱ به USDS تبدیل خواهد شد.

این تغییر بخشی از تحولات جدید در بازار استیبل‌کوین‌هاست؛ اما برای کاربران ایرانی یک هشدار امنیتی مهم به همراه دارد…

🔸 تبدیل دارایی‌ها چگونه انجام می‌شود؟
بایننس پیشگام این تغییر بوده و صرافی OKX نیز بزودی به این روند می‌پیوندد. در زمان اجرای این آپدیت، معاملات تمام جفت‌ارزهای مرتبط با DAI موقتاً متوقف شده و پس از آن کاربران در کیف پول صرافی خود تنها USDS را مشاهده خواهند کرد.

این تبدیل در حال حاضر تنها در سطح صرافی‌های متمرکز رخ می‌دهد و یک تغییر اجباری آنچین نیست. بنابراین کاربرانی که دارایی خود را در کیف پول‌های شخصی غیرامانی (مانند متامسک یا تراست ولت) نگهداری می‌کنند، شامل این تبدیل خودکار نمی‌شوند.

🔸 چرا این موضوع برای کاربران ایرانی اهمیت دارد؟
دلیل اصلی محبوبیت DAI بین کاربران ایرانی، معماری غیرمتمرکز و مقاومت بالای آن در برابر سانسور بود. در دنیای استیبل‌کوین‌های متمرکزی مانند تتر (USDT)، شرکت صادرکننده این قدرت را دارد که آدرس‌ها را در لیست سیاه قرار دهد و دارایی کاربران را اصطلاحاً «فریز» کند. قرارداد هوشمند DAI تا حد بسیار زیادی این دسترسی‌ها را محدود کرده بود و حاشیه امنی برای کاربران کشورهای تحت تحریم ایجاد می‌کرد.

با این حال ساختار USDS به صورت متمرکز طراحی شده و امکان تغییر قرارداد و اجرای سیاست‌های نظارتی در آن وجود دارد. چنین قابلیتی در این استیبل‌کوین می‌تواند به مسدودسازی یا فریز دارایی کاربران در کشورهای تحت تحریم منجر شود.

🔸 در آخر: اگر نمی‌خواهید DAI شما تبدیل شود…
کاربرانی که قصد دارند دارایی خود را همچنان به شکل DAI نگه دارند، باید توکن‌ها را پیش از آغاز فرآیند تبدیل، از صرافی به کیف پول شخصی منتقل کنند. در غیر این صورت صرافی‌ها موجودی DAI را به‌صورت خودکار به USDS تبدیل خواهند کرد.

✍️ یونس مرادی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 چگونه FBI پیام‌های حذف‌شده‌ی پیام‌رسان سیگنال را از آیفون استخراج کرد؟

پیام‌رسان سیگنال (Signal) مدت‌هاست که به‌ عنوان استاندارد طلایی پیام‌رسان‌های امن در میان کاربران و متخصصان امنیت سایبری شناخته می‌شود. دلیل این اعتبار، استفاده از فناوری رمزنگاری سر تا سری (End-to-End Encryption یا E2EE) است. به بیان ساده، این فناوری پیام‌های شما را در طول مسیر انتقال به کدهای نامفهومی تبدیل می‌کند که تنها در دستگاه فرستنده و گیرنده قابل خواندن هستند.

با این حال، در دنیای امنیت اطلاعات یک اصل مهم وجود دارد: امنیت یک زنجیره است و رمزنگاریِ قدرتمند، تنها یکی از حلقه‌های این زنجیره محسوب می‌شود. گزارشِ اخیرِ منتشر شده درباره موفقیت پلیس فدرال آمریکا (FBI) در استخراج پیام‌های پاک‌شده‌ی پیام‌رسان سیگنال از یک آیفون، گواه روشنی بر این ادعاست.

🔸 ماجرا از چه قرار است؟
بر اساس گزارش‌های منتشر شده، متخصصان FBI موفق شدند در جریان یک پرونده قضایی، پیام‌های دریافتی اپلیکیشن سیگنال را از آیفون یک متهم استخراج کنند. بخش غافلگیرکننده ماجرا اینجاست: متهم پیش از دستگیری، قابلیت «پیام‌های ناپدیدشونده» را فعال کرده و حتی خود اپلیکیشن سیگنال را به طور کامل از گوشی پاک کرده بود!

با شنیدن این خبر، اولین سؤالی که به ذهن می‌رسد این است: آیا رمزنگاری سیگنال شکسته شده است؟ پاسخ قطعی خیر است.

مأموران FBI چگونه پیام‌ها را خواندند؟
تحلیل‌گران به‌جای تلاش برای شکستن سد محکم رمزنگاری سیگنال، از یک مسیر فرعی و کمتر شناخته‌شده در سیستم‌عامل آیفون (iOS) استفاده کردند: پایگاه داده‌ی اعلان‌ها (Push Notification Database).

شاید بسیاری از کاربران ندانند که سیستم‌عامل گوشی‌های هوشمند، تاریخچه‌ای از اعلان‌ها (نوتیفیکیشن‌ها) را در حافظه پنهان خود نگه می‌دارند. وقتی پیامی در سیگنال دریافت می‌کنید و پیش‌نمایش آن روی صفحه قفل (Lock Screen) یا مرکز اعلان‌ها (Notification Center) ظاهر می‌شود، سیستم‌عامل آن متن را در حافظه داخلی خود ثبت می‌کند؛ بنابراین، FBI نیازی به باز کردن اپلیکیشن سیگنال نداشت؛ آن‌ها تنها حافظه‌ی مربوط به اعلان‌های سیستم‌عامل را واکاوی کردند.

🔸 یک هشدار عمومی: این نقطه‌ضعف مختص سیگنال نیست!
باید توجه داشت که این اتفاق نشان‌دهنده ضعف یا باگ در اپلیکیشن سیگنال نیست. این یک ویژگی در سطح سیستم‌عامل (OS) است. هر اپلیکیشنی (اعم از تلگرام، واتس‌اپ، پیامک‌های عادی، ایمیل‌ها و…) که اجازه داشته باشد پیش‌نمایش پیام‌ها را روی صفحه گوشی شما نمایش دهد، در معرض این آسیب‌پذیری قرار دارد.

اطلاعاتی که به‌صورت اعلان روی گوشی شما ظاهر می‌شوند (از پیام‌های شخصی گرفته تا رمزهای پویا بانکی)، می‌توانند توسط ابزارهای پیشرفته‌ی استخراجِ داده، بخشی یا تمام آن‌ها بازخوانی شوند.

چگونه جلوی این نشتی اطلاعات را بگیریم؟
اگر دغدغه‌ی حفظ حریم خصوصی خود را دارید و می‌خواهید از این نوع نشت اطلاعات جلوگیری کنید، راهکار بسیار ساده است و باید به‌صورت دستی آن را فعال کنید: محدود کردن پیش‌نمایش اعلان‌ها.

۱. در اپلیکیشن سیگنال: به بخش تنظیمات (Settings) بروید، وارد قسمت اعلان‌ها (Notifications) شوید و در بخش نمایش (Show)، گزینه بدون نام و پیام (No name or message) یا حداقل فقط نام (Name only) را انتخاب کنید. با این کار، وقتی پیامی دریافت می‌کنید، سیستم‌عامل فقط می‌فهمد که اعلان جدیدی دارید، اما محتوای پیام هرگز به سیستم‌عامل داده نمی‌شود تا آن را ذخیره کند.

۲. در تنظیمات آیفون (و اندروید): به تنظیمات کلی گوشی بروید و در بخش Notifications، نحوه نمایش پیام‌ها روی صفحه قفل (Lock Screen) را روی حالتی تنظیم کنید که پیش‌نمایش پیام (Preview) پنهان بماند.

🔸 سخن پایانی
نصب برنامه‌های امنِ پیام‌رسان تنها قدم اول برای مراقبت از حریم خصوصی است. قدم مهم‌تر این است که بدانیم گوشی‌ها و برنامه‌ها چگونه با هم کار می‌کنند و سواد دیجیتال خود را بالا ببریم. پیام‌های شما در مسیر ارسال در امن‌ترین حالت ممکن هستند، اما وقتی به مقصد می‌رسند، همه‌ چیز به تنظیمات گوشیِ خودتان بستگی دارد. این شما هستید که با چند تنظیم ساده، می‌توانید درهای پشتی را به روی سارقان اطلاعات ببندید.

✍️ دانیال طبایی

#امنیت_در_تلفن_هوشمند

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 واترمارک نامرئی گوگل جمنای هک شد؛ دور زدن SynthID با ترفندی ساده

گوگل برای تشخیص محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی جمنای (Gemini) از یک سیستم واترمارک نامرئی به نام SynthID استفاده می‌کند. این واترمارک تاکنون روی بیش از ۱۰ میلیارد تصویر و ویدیو چسبانده شده و قرار بود در برابر هرگونه ویرایش، برش، تغییر سایز یا فشرده‌سازی کاملاً مقاوم باشد. اما حالا یک برنامه‌نویس موفق شده این مکانیسم اصالت‌سنجی را به سادگی دور بزند.

🔸 شکستن قفل تنها با ۲۰۰ تصویر
این برنامه‌نویس که با نام کاربری Aloshdenny در «گیت‌هاب» فعالیت می‌کند، به‌جای استفاده از شبکه‌های عصبی پیچیده یا کدهای فاش‌شده، سراغ روشی ساده و خلاقانه رفت.

او با استفاده از جمنای، ۲۰۰ تصویر کاملاً سیاه‌وسفید تولید کرد و از همین راه توانست الگوی پنهان واترمارک گوگل را استخراج کند. او این تصاویر را روی هم قرار داد و از آن‌ها میانگین گرفت. این کار باعث شد بخش‌هایی از تصویر که حاوی تغییرات پنهان بودند، خودشان را نشان بدهند و سیگنال مخفی گوگل آشکار شود.

بررسی‌های او نشان داد که قوی‌ترین بخش این واترمارک در کانال رنگ سبز قرار دارد؛ یعنی از میان سه مولفه‌ی اصلی رنگ در تصویر، بیشترین رد واترمارک در بخش سبز دیده می‌شود. او بعد با تکیه بر همین یافته‌ها، ابزاری ساخت که نه‌تنها می‌تواند واترمارک‌ها را با دقت ۹۰ درصد شناسایی کند، بلکه قادر است آن‌ها را بدون افت محسوس در کیفیت ظاهری تصویر حذف کند.

🔸 در آخر: زنگ خطر برای اعتماد دیجیتال
این ابزارِ دور زدن واترمارک که در پلتفرم گیت‌هاب منتشر شده، نشان می‌دهد سیستم‌های تشخیص اصالت محتوا تا چه حد شکننده‌اند. در شرایطی که نهادهای قانونی مانند اتحادیه اروپا فشار را برای علامت‌گذاری محتوای ساخته‌شده با هوش مصنوعی افزایش داده‌اند، هک شدن سیستم محافظتی گوگل ثابت می‌کند که تکیه بر «امنیت از طریق پنهان‌کاری» راهکار پایداری نیست.

برای حل این مشکل، «ائتلاف اصالت محتوا» که با حمایت «ادوبی» و «مایکروسافت» و رسانه‌های معتبر جهانی پیش می‌رود، راه حل کاملاً متفاوتی روی میز گذاشته است. این ائتلاف سیستمی با نام C2PA را پیشنهاد کرده که به جای مخفی کردن الگوها در دل پیکسل‌ها، هم‌زمان با تولید محتوا، مجموعه‌ای از داده‌‌های رمزنگاری‌شده را به محتوا متصل می‌کند.

✍️ یونس مرادی

#سواد_دیجیتال

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 باز شدن چهار وب‌سایت فنی در ایران: نشانه‌ای از ادامه قطعی اینترنت؟

پس از چندین هفته قطعی اینترنت در ایران، گزارش‌هایی از در دسترس قرار گرفتن چند وب‌سایت فنی منتشر شده است. در حال حاضر گفته می‌شود چهار وب‌سایت Vercel، Next.js، SourceForge و Let’s Encrypt برای برخی کاربران باز شده‌اند. هنوز مشخص نیست این وضعیت ناشی از یک اختلال موقت است یا اضافه شدن عمدی این سایت‌ها به لیست سفید (وایت‌لیست).

این چهار وب‌سایت بیشتر برای توسعه‌دهندگان، مدیران سایت‌ها و فعالان فنی اهمیت دارند. Vercel یک پلتفرم ابری برای ساخت، استقرار و مقیاس‌دهی اپلیکیشن‌های وب و فرانت‌اند است. Next.js فریم‌ورک مبتنی بر React برای ساخت وب‌اپلیکیشن‌های سریع و مدرن است. SourceForge یک دایرکتوری و بستر قدیمی برای میزبانی، توزیع و دانلود پروژه‌های متن‌باز و ابزارهای نرم‌افزاری است. Let’s Encrypt هم یک مرجع صدور رایگان و خودکار گواهی‌های امنیتی وب است که برای فعال‌سازی HTTPS / SSL / TLS روی وب‌سایت‌ها استفاده می‌شود.

با این حال، باز شدن چند سایت محدود به‌تنهایی به معنی بازگشت کامل اینترنت نیست و تا این لحظه تصویر روشنی از دامنه این دسترسی‌ها منتشر نشده. ضمن اینکه وایت لیست شدن چند سایت محدود را می‌تواند علامتی در جهت ادامه قطعی اینترنت درنظر گرفت.

آیا این وب‌سایت‌ها برای شما هم در دسترس هستند؟

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 حمله‌ی زنجیره تامین به اپلیکیشن‌های مک شرکت OpenAI؛ نفوذ بدافزار و ابطال گواهی‌های امنیتی

شرکت OpenAI (سازنده چت جی‌پی‌تی‌) اخیراً متوجه شد یکی از فرایندهای توسعه نرم‌افزارش تحت تاثیر یک حمله خطرناک از نوع «زنجیره تامین» قرار گرفته است.

هکرهای کره شمالی با آلوده کردن کتابخانه محبوب Axios موفق شدند بدافزاری را وارد سیستم‌های اتوماسیون این شرکت کنند که مستقیماً با گواهی‌های امنیتی (Certificates) ساخت برنامه در سیستم‌عامل مک در ارتباط بود. OpenAI هم مجبور شد محض احتیاط، گواهی‌های دیجیتال نرم‌افزارهای خود را به طور کامل باطل کند!

🔸 ماجرای آلودگی Axios؛ دروازه‌ای برای هکرها
ردیابی‌های «گروهِ اطلاعاتِ تهدید گوگل» (GTIG) نشان داده که گروهی از هکرهای وابسته به کره شمالی به نام UNC1069 پشت پرده این حمله بوده‌اند. این هکرها توانستند حساب کاربری توسعه‌دهنده‌ی اصلی کتابخانه نرم‌افزاری Axios را هک کنند. بعد با این دسترسی، نسخه‌های دستکاری‌شده و آلوده‌ای از این پکیج منتشر کردند که حاوی کدهای مخرب پنهان بود.

به فرایندی که این هکرها طی کرده‌اند، حمله زنجیره تامین (Supply Chain Attack) گفته می‌شود؛ یعنی هکر به جای هدف قرار دادن مستقیم یک سازمان، ابزارها یا کتابخانه‌های شخص ثالث و پرکاربرد برنامه‌نویسان را آلوده می‌کند تا از این طریق وارد شبکه مورد نظرش شود.

بدافزار پنهان شده در این به‌روزرسانی‌های تقلبی، فایلی به نام plain-crypto-js را همراه خود داشت. این فایل در واقع یک درِ پشتی (Backdoor) خطرناک به نام WAVESHAPER است که به هیچ سیستم‌عاملی محدود نیست و می‌تواند همزمان ویندوز، مک و لینوکس را آلوده کند!

🔸 ترکش‌های حمله به سیستم‌های اتوماسیون OpenAI
شرکت OpenAI از سیستم GitHub Actions برای اتوماسیون فرایند ساخت و امضای دیجیتال برنامه‌های خود روی مک استفاده می‌کند. این سیستم به صورت خودکار نسخه‌ی آلوده Axios را دانلود و روی سیستم توسعه‌دهنده اجرا می‌کرد. مشکل و خطر اصلی اینجا بود که این فرآیند خودکار، به گواهی‌های امنیتی رسمی OpenAI هم دسترسی مستقیم داشت.

نکته مهم: اگر هکری بتواند گواهی امنیتی (Certificate) معتبر یک شرکت را به سرقت ببرد، قادر خواهد بود بدافزارهای خود را به عنوان نرم‌افزار رسمی و کاملاً ایمنِ آن شرکت در اینترنت پخش کند!

🔸 اقدام پیشگیرانه؛ ابطال گواهی‌های مک (macOS)
بررسی‌های فنی OpenAI نشان داد که هکرها احتمالاً به دلیل زمان‌بندی اجرای کدها در سرور، فرصت نکرده‌اند گواهی‌های امنیتی را بدزدند و البته هیچ اطلاعاتی هم از کاربران لو نرفته است. با این حال در دنیای امنیت سایبری نباید هیچ ریسکی کرد و این شرکت فرض را بر سرقت گواهی‌ها گذاشت. به همین دلیل اقدامات زیر را به سرعت انجام داد:

• ابطال و تغییر فوری گواهی‌های امنیتی مرتبط با برنامه‌های مک (مانند اپلکیشن ChatGPT Desktop).

• همکاری مستقیم با شرکت اپل برای جلوگیری از ثبت نرم‌افزارهای جدید با گواهی قدیمی.

• توقف پشتیبانی از نسخه‌های قدیمی برنامه‌ها و مسدود شدن خودکار آن‌ها توسط سیستم امنیتی مک.

🔸 در آخر: نتیجه چه بود؟
در نتیجه‌ی این تغییرات، نسخه‌های قدیمی برنامه‌های OpenAI روی مک، از روز ۸ مِی (۱۸ اردیبهشت) دیگر پشتیبانی نمی‌شوند و آپدیت جدیدی دریافت نمی‌کنند. علاوه بر این کاربران نمی‌توانند به‌هیچ‌وجه نسخه‌های قدیمی را روی کامپیوتر مک خود نصب کنند و در عوض باید نسخه‌های جدید را بگیرند.

نسخه‌های جدیدی که گواهی به‌روز دریافت کرده‌اند را در پایین می‌بینید:

• ChatGPT Desktop – 1.2026.071
• Codex App – 26.406.40811
• Codex CLI – 0.119.0
• Atlas – 1.2026.84.2

در نهایت باید افزود که سرعت عمل OpenAI در ابطال گواهی‌ها نشان می‌دهد که داشتن فرایندهایی برای پایش مستمر امنیت، چقدر حیاتی است. در واقع این اتفاق ثابت می‌کند که پیشگیری فعالانه و قطع سریع دسترسی‌های مشکوک، بهترین سپر دفاعی در برابر حملات پیچیده‌ی زنجیره تامین است.

✍️ شایان ضیایی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 تله‌گذاری هکرها در سایت سخت‌افزاری محبوب: نرم‌افزارهای CPU−Z و HWMonitor آلوده شدند

وب‌سایت CPUID که مرجع دانلود نرم‌افزارهای محبوبِ CPU-Z و HWMonitor است، اخیراً هدف یک رخنه امنیتی خطرناک قرار گرفت. هکرها با نفوذ به بخش‌ مدیریت سایت، لینک‌های دانلود رسمی را تغییر دادند و نسخه‌های آلوده به بدافزار را جایگزین آن‌ها کردند.

این نرم‌افزارها که به صورت رایگان عرضه شده‌اند و دقت بالایی در نمایش مشخصات سخت‌افزاری کامپیوتر دارند، میلیون‌ها کاربر در سراسر جهان دارند. دقیقاً به همین دلیل، هدفی ایده‌آل برای توزیع بدافزار بوده‌اند.

🔸 نفوذ در غیاب مدیران؛ ۱۹ ساعتِ بحرانی
بر اساس تحلیل «کسپرسکی» (Kaspersky)، این آلودگی در یک بازه زمانی ۱۹ ساعته در روزهای ۹ و ۱۰ آپریل رخ داده؛ دقیقاً زمانی که مدیران سایت در تعطیلات به سر می‌بردند و نظارت‌ها بر سرور به حداقل رسیده بود!

طبق بررسی‌های کسپرسکی نسخه‌های آلوده شامل این نرم‌افزارها بودند:

• برنامه CPU-Z نسخه ۲.۱۹

• برنامه HWMonitor Pro نسخه ۱.۵۷

• برنامه HWMonitor نسخه ۱.۶۳

• برنامه PerfMonitor نسخه ۲.۰۴

تمام کاربرانی که در این برهه اقدام به دانلود نرم‌افزارها کرده‌اند، قربانی حمله شده‌اند.

🔸 بدافزار چگونه عمل می‌کند؟
هکرها از تکنیک شناخته‌‌شده‌ای به نام «بارگذاری جانبی DLL» استفاده کردند. در این حمله، کاربر در ظاهر یک فایل اجرایی سالم دانلود می‌کند، اما در کنارش فایل مخربی به نام CRYPTBASE.dll هم وارد سیستم می‌شود. به محض اجرای برنامه، این فایل مخرب فراخوانی می‌شود و کنترل سیستم را در دست می‌گیرد.

بدافزار اصلی این حمله هم تروجان خطرناکی از نوع RAT (دسترسی از راه دور) به نام STX است. این بدافزار نه تنها اطلاعات حساس و رمزهای عبور را می‌دزدد، بلکه به هکر اجازه می‌دهد از راه دور دستورات مختلف را روی سیستم قربانی اجرا کند.

بررسی پلتفرم VirusTotal نشان می‌دهد در حال حاضر حداقل ۲۰ آنتی‌ویروس مختلف این فایل DLL را به عنوان تهدید شناسایی می‌کنند.

🔸 در آخر: برای حفظ امنیت چه باید کرد؟
به گفته CPUID، مشکل اکنون برطرف شده و لینک‌های فعلی کاملاً ایمن هستند، اما چند توصیه برای کاربرانی داشته که این برنامه‌ها را در آن بازه‌ی ۱۹ ساعته دانلود کرده‌اند:

۱. بلافاصله فایل‌های قبلی را حذف کنید؛

۲. سیستم را با یک آنتی‌ویروس به‌روز اسکن کنید؛

۳. آخرین نسخه نرم‌افزار را مجدداً از وب‌سایت رسمی دریافت کنید؛

۴. رمزهای عبور حساب‌های مهم را تغییر دهید.

✍️ یونس مرادی

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 آیا هوش مصنوعی قاتل شرکت‌های امنیت سایبری است؟ بررسی تقابل «کلود میتوس» و ریزش سهام کلادفلر

پس از اعلامِ نرخِ درآمدِ نجومیِ آنتروپیک و رونمایی از مدل‌های هوش مصنوعی جدید این شرکت، به نظر می‌رسد کلادفلر هم مثل خیلی‌های دیگر در گرداب ریزشِ چشمگیرِ سهامِ شرکت‌هایِ نرم‌افزاری گرفتار شده است.

سهام شرکت کلادفلر (با نماد NET) ابتدای این هفته با سقوط بیش از ۱۳ درصدی مواجه شد و در مسیر ثبت شدیدترین نزول یک‌روزه، طی چند ماه اخیر قرار گرفت.

🔸 ماجرا چیست و معامله‌گران چه می‌گویند؟
کلادفلر و خیلی از شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات SaaS با بحرانی تازه روبه‌رو شده‌اند؛ آنتروپیک (سازنده‌ی کلود کد) اخیراً گزارشی خیره‌کننده از نرخ درآمد ۳۰ میلیارد دلاری منتشر کرد و از به‌روزرسانی‌هایی جدید برای ابزارهای هوش مصنوعی‌اش پرده برداشت که در نوشدارو هم در مورد آن صحبت کردیم. این گزارش آنقدر تحسین‌برانگیز بود که بازارها را وحشت‌زده کرد و بسیاری از شرکت‌ها، از جمله کلادفلر، با افت شدید ارزش روبه‌رو شدند.

🔸 در آنتروپیک چه می‌گذرد؟
اگر از سر و صدای بازار و افت‌وخیز سهام فاصله بگیریم، خبر مهم این روزها چیز دیگری است: شرکت آنتروپیک اخیراً از راه‌اندازی «پروژه گلس‌وینگ» خبر داد؛ طرحی نوآورانه در زمینه امنیت سایبری که با همکاری غول‌های تکنولوژی (مانند اپل، مایکروسافت و انویدیا) و با هدف ارتقای امنیت نرم‌افزارها شکل گرفته. این شرکت اعلام کرد که برای شناسایی و دفع سریع‌تر آسیب‌پذیری‌ها نسبت به روش‌های سنتی، از مدل هوش مصنوعی پیشرفته‌ای به اسم Claude Mythos Preview کمک می‌گیرد. این هوش مصنوعی آنقدر در شناسایی آسیب‌پذیری‌ها ماهر است که از ترس سوءاستفاده‌های احتمالی، فعلاً در اختیار چند شرکت معدود و معتبر قرار می‌گیرد.

رونمایی‌های اخیر آنتروپیک، باعث بروز این نگرانی شده که شاید بزودی شاهد اختلال و دگرگونی فراوان در دنیای SaaS و امنیت سایبری باشیم و همین موضوع، ریزش دسته‌جمعی سهام شرکت‌های گوناگون را رقم زد.

برای کاربر عادی، شاید این بحث در نگاه اول خیلی تخصصی به نظر برسد، اما اثرش کاملاً واقعی و نزدیک است. مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا، NCSC، در ارزیابی رسمی خود هشدار داده که هوش مصنوعی تقریباً با قطعیت باعث می‌شود حملات سایبری در سال‌های پیش رو سریع‌تر، فراگیرتر و مؤثرتر شوند. این نهاد می‌گوید یکی از مهم‌ترین تغییرات، استفاده از AI برای کمک به کشف آسیب‌پذیری‌ها و بهره‌برداری از آن‌هاست؛ یعنی همان چیزی که فاصله بین «افشای یک ضعف امنیتی» تا «استفاده مهاجم از آن» را باز هم کمتر می‌کند.

🔸 در آخر: انقلاب؟ یا خروش احساسات؟
جمع‌بندی ماجرا ساده است: خبر اصلی این هفته نه ریزش سهام یک شرکت، بلکه ورود هوش مصنوعی به مرحله‌ای خطرناک‌تر و اثرگذارتر در امنیت سایبری است. اگر این روند ادامه پیدا کند، در آینده نزدیک نه‌فقط شرکت‌های بزرگ، بلکه کاربران عادی هم بیشتر از قبل با پیامدهای آن روبه‌رو خواهند شد؛ از حملات فیشینگ حرفه‌ای‌تر گرفته تا سوءاستفاده سریع‌تر از ضعف‌هایی که هنوز فرصت نکرده‌ایم برایشان وصله امنیتی نصب کنیم.

✍️ محمود فیض

#خبر_و_تحلیل

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 ۸ مثال از اطلاعاتی که هیچوقت نباید در اختیار هوش مصنوعی بگذارید!

یک‌بار برای همیشه باید این واقعیت را پذیرفت: مکالمات ما با هوش مصنوعی به‌هیچ‌وجه خصوصی نمی‌مانند!

هرچیزی که در پلتفرم‌هایی مانند جمنای، چت‌جی‌پی‌تی، کلود و هر مدل هوش مصنوعی دیگری تایپ و آپلود می‌کنیم، نه‌تنها ممکن است خوانده شود، بلکه ممکن است مورد سوءاستفاده هم قرار بگیرد. پس قاعده کلی این است: اگر حاضر نیستیم سند یا اطلاعاتی را با یک آدم کاملاً غریبه به اشتراک بگذاریم، نباید آن را برای هوش مصنوعی هم بفرستیم!

پژوهشگران دانشگاه استنفورد اخیراً سیاست‌هایِ حریمِ خصوصیِ شش شرکتِ بزرگ آمریکایی (که برخی از محبوب‌ترین مدل‌ها مثل کلود و چت‌جی‌پی‌تی را ساخته‌اند) را بررسی کردند.

نتیجه چه بود؟ اینکه همه آن‌ها به صورت پیش‌فرض از داده‌های کاربران برای تعلیم دادن مدل‌های هوش مصنوعی خود استفاده می‌کنند. برخی از آن‌ها داده‌های شما را برای همیشه نگه می‌دارند و بیشترشان هم اطلاعات را با سایر داده‌های جمع‌آوری شده از کاربر (مثل تاریخچه جستجوها و خریدهای اینترنتی) ترکیب می‌کنند.

این یعنی نه‌تنها اطلاعات خصوصی شما از چشم شرکت‌های سازنده پنهان نیست، بلکه خطر نشت اطلاعات هم وجود دارد و شاید آنچه امروز برای هوش مصنوعی می‌نویسید، فردا به دست هکرها و مهاجمان بیفتد.

🔸 چه اطلاعاتی را در اختیار هوش مصنوعی نگذاریم؟
اگر از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنید، در اینجا به مواردی اشاره می‌کنیم که باید از اشتراک‌گذاری آن‌ها جداً خودداری کرد:

اطلاعات ورود به حساب‌های کاربری
کاملاً بدیهی است که هرگز نباید نام کاربری و رمز عبور خود را در اختیار یک چت‌بات بگذارید؛ همین موضوع شامل آپلود فایل‌هایی که حاوی این اطلاعات هستند نیز می‌شود.

این را هم فراموش نکنید که هوش مصنوعی عملکرد ضعیفی در تولید رمزهای عبور امن دارد. به‌جای آنکه تولید رمز را به هوش مصنوعی بسپارید، از ابزارهای مدیریت رمز عبور (Password Manager) مثل بیت‌واردن استفاده کنید یا اینکه سراغ تکنولوژی Passkey بروید.

اطلاعات مالی
چت‌بات‌ها کارشناس امور مالی نیستند. هرگز نباید اسناد مالی یا داده‌های مربوط به وضعیت اقتصادی شخصی خود را در این پلتفرم‌ها وارد کنید. از جمله اطلاعات حساس می‌شود به صورت‌حساب‌های بانکی، شماره کارت اعتباری، اطلاعات سرمایه‌گذاری، شماره حساب و موجودی حساب‌ها اشاره کرد. اشتراک‌گذاری جزئیات مالی در محیط‌های ناامن، خطر سرقت، کلاهبرداری و فیشینگ را به‌شدت بالا می‌برد.

پرونده‌های پزشکی
هوش مصنوعی پزشک نیست و نباید برای توصیه‌های درمانی به آن اتکا کنید. اطلاعات پزشکی خود را فقط در اختیار پزشک حاذق بگذارید و فقط از انسان‌ها راهنمایی درمانی بگیرید! در صورت آپلود اسناد پزشکی، نه‌تنها سوابق درمانی شما تبدیل به خوراکِ تعلیمِ هوش مصنوعی می‌شوند، بلکه اطلاعات‌تان در معرض خطر نشت قرار می‌گیرد.

اطلاعات هویتی
پیام‌های شما به هوش مصنوعی هرگز نباید شامل اطلاعاتی مانند نام و نام خانوادگی، آدرس، ایمیل، شماره تلفن، تاریخ تولد، شماره ملی، شماره پاسپورت یا هر داده دیگری باشد که بتوان از آن برای سرقت هویت استفاده کرد.

۱/۲

اطلاعات عمومی سلامت
علاوه بر مخفی نگه داشتن سوابق حساس پزشکی، باید از ارائه اطلاعاتِ ظاهراً بی‌خطر راجع به سلامتی خود که می‌توانند برای «پروفایل‌سازی» استفاده شوند هم خودداری کنید.

گزارش استنفورد اشاره می‌کند که چت‌بات می‌تواند از دلِ درخواست شما برای «دستور غذای مناسب بیمار قلبی»، وضعیت سلامت شما را استنتاج کند؛ اطلاعاتی که ممکن است روزی در دسترس شرکت‌های بیمه یا مهاجمان قرار بگیرد. همین محافظه‌کاری را باید نسبت به اطلاعات مربوط به سلامت جنسی و داروهای مصرفی هم داشته باشید.

مشکلات سلامت روان
چت‌بات شما روان‌درمانگر هم نیست! عملکرد هوش مصنوعی در زمینه سلامت روان، در بهترین حالت «بی‌فایده» و در بدترین حالت «آسیب‌زا» بوده است. حتی با وجود به‌روزرسانی‌هایی که برای محافظت از کاربران در شرایط بحرانی انجام شده، چت‌بات‌ها هنوز هم جایگزینی برای حمایت انسانی واقعی نیستند.

عکس‌های شخصی
این روزها خیلی ویرایش تصاویرشان را به هوش مصنوعی می‌سپارند، اما این کار ریسک‌های متعدد دارد. قبل از هر چیز احتمالاً دلتان نخواهد که از عکس‌های شخصی‌تان برای تعلیم هوش مصنوعی استفاده شود. علاوه بر این نباید فراموش کنیم که تصاویر معمولاً حاوی متادیتا (فراداده) و اطلاعاتی مانند موقعیت جغرافیایی و زمان دقیق تصویربرداری هستند.

حداقلی‌ترین کاری که باید انجام دهید این است که تصاویر خودتان یا دیگران (و به‌ویژه کودکان) را در اختیار هوش مصنوعی نگذارید و حواس‌تان به پاک کردن داده‌های پنهان تصاویر هم باشد.

اسناد و مدارک شرکتی
هوش مصنوعی ابزار فوق‌العاده‌ای برای خلاصه‌سازی اسناد، ساخت فایل ارائه، پیش‌نویس کردن ایمیل‌ها و خلاصه انجام سریع‌تر اکثر کارهای اداری است؛ اما هنگام آپلود فایل‌های حاویِ اطلاعاتِ حساسِ شرکت باید بسیار محتاط باشید. حتی ممکن است کارفرمای شما سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای داشته باشد و آپلود فایل‌ها برای هوش مصنوعی را خط قرمز به حساب بیاورد!

🔸 در آخر: کم‌ گوی و گزیده گوی!
همیشه مراقب آنچه با چت‌بات‌های هوش مصنوعی به اشتراک می‌گذارید باشید. در واقع فرض را بر این بگذارید که تک‌تک کلمات‌تان ذخیره و توسط شخصی دیگر خوانده می‌شوند! اگر این نکته مهم را فراموش نکنید، ناخودآگاه احتیاط بیشتری به خرج می‌دهید و از اشتراک‌گذاری اطلاعات شخصی و هویتی پرهیز می‌کنید. ضمناً اکثر مدل‌های فعلی، «تنظیمات حریم خصوصی» هم دارند و برای مثال می‌توان از اشتراک‌گذاری داده‌ها برای تعلیم هوش مصنوعی انصراف داد؛ از این گزینه‌ها استفاده کنید.

✍️ شایان ضیایی

#حریم_خصوصی

۲/۲

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web

💡 هشدار ۷۰ سازمان به شرکت متا: عینک هوشمند جدید شما ابزار مجرمان می‌شود

یش از ۷۰ سازمان حقوقی و مدنی، از جمله «اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا» (ACLU)، در نامه‌ای سرگشاده به شرکت متا هشدار داده‌اند که از ارائه قابلیت تشخیص چهره برای عینک‌های هوشمند خود صرف‌نظر کند. این ائتلاف معتقد است چنین قابلیتی می‌تواند به ابزاری قدرتمند در دست مجرمان، مزاحمان و حتی دولت‌ها تبدیل شود و شناسایی بی‌سروصدای افراد را در مکان‌های عمومی آسان کند.

🔸 فناوری جدیدی که حریم خصوصی همه را تهدید می‌کند
این قابلیت که در اسناد داخلی متا با نام «برچسب نام» (Name Tag) شناخته می‌شود، به عینک‌های هوشمند ری‌بن (Ray-Ban) و اوکلی (Oakley) اجازه می‌دهد چهره افراد حاضر در میدان دید کاربر را شناسایی کنند.

مهندسان متا در حال بررسی دو نسخه از این فناوری هستند. نسخه‌ی محدود فقط دوستان کاربر را در پلتفرم‌های متا شناسایی می‌کند، اما نسخه گسترده‌تر قادر به شناسایی همه افرادی است که حساب کاربری عمومی در اینستاگرام یا باقی سرویس‌های متا دارند.

🔸 منتقدان چه می‌گویند؟
گروه‌های مدافع حریم خصوصی با ارسال نامه‌ای رسمی به مارک زاکربرگ، خواستار توقف کامل این پروژه، پیش از عرضه عمومی شده‌اند.

آن‌ها تاکید می‌کنند که گنجاندن تشخیص چهره در یک عینک معمولی، با تنظیمات حریم خصوصی قابل کنترل نیست؛ چون افراد حاضر در فضاهای عمومی هیچ راه معناداری برای اعلام رضایت یا جلوگیری از اسکن چهره‌شان ندارند.

اسناد فاش شده از ماه مِی سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد مدیران متا قصد داشته‌اند این ویژگی را زمانی عرضه کنند که نهادهای مدنی درگیر بحران‌های اجتماعی دیگر هستند؛ تا به این شکل از موج انتقادات در امان بمانند!

ائتلاف سازمان‌های معترض، این استراتژی را «رفتار پلید» خوانده و متا را به «سوءاستفاده از شرایط برای نابودی مفهوم حریم خصوصی در فضاهای عمومی» متهم کرده است.

🔸 در آخر: سابقه تاریک متا در تشخیص چهره
این اولین باری نیست که متا به‌خاطر استفاده از فناوری تشخیص چهره با چالش‌های حقوقی و انتقادات گسترده روبه‌رو می‌شود. این شرکت در سال ۲۰۲۱ هم مجبور شد سیستم تگ کردنِ خودکارِ چهره در فیسبوک را متوقف و داده‌های بیومتریکِ بیش از یک میلیارد کاربر را حذف کند.

متا تاکنون حدود ۲ میلیارد دلار جریمه برای حل‌وفصل پرونده‌های نقض حریم خصوصی بیومتریک در ایالت‌های «ایلینوی» و «تگزاس» پرداخت کرده است. همچنین جریمه تاریخی ۵ میلیارد دلاری کمیسیون تجارت فدرال (FTC) در سال ۲۰۱۹ هم تنها بخشی از هزینه‌هایی است که متا تاکنون بابت جاه‌طلبی‌اش در گردآوری داده‌های کاربران پرداخته!

✍️ یونس مرادی

#حریم_خصوصی

نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web