ကျောင်းသားအင်အားစုများကွန်ယက်မှ ဗဟိုဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်းကြောင်းထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း

မွေးဖွားလာသည့်နှင့် လူသားတစ်ဦး၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးကို ကျွန်မတို့သည် အပြည့်အဝ ရရှိနေပါရဲ့လား။ယခုကဲ့သို့ ကျဥ်းထဲကျပ်ထဲ ရောက်နေသည့် ကာလတွင် လူသားတစ်ယောက် ရ ရမည့် အခွင့်အရေးတိုင်းသည် ပိုမိုဆုံးရှုံးလာရ၏။၂၀၂၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၀ရက်နေ့တွင် ကျရောက်မည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးနေ့တွင် ကျွန်ုပ်တို့ "ကျောင်းသားအင်အားစုများ ကွန်ယက်(NSF)"မှ "ကျဥ်းထဲကျပ်ထဲက လူ့အခွင့်အရေး" ခေါင်းစဥ်ဖြင့်  စကားဝိုင်း ပြုလုပ်မည် ဖြစ်ပါသည်။စကားဝိုင်းတွင်

(1)လူ့အခွင့်အရေးအပေါ် ကျုပ်တို့   အမြင်

(2)လူ့အခွင့်အရေး ဘယ်ကလာလဲ

(3)လူ့အခွင့်အရေး ဘယ်လိုချိုးဖောက်ခံနေရလဲ

(4)လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံရမှုအပေါ် ဘယ်လို အရေးယူကြမလဲ

(5)ဘယ်မှာလဲ လူ့အခွင့်အရေး

ဆိုသည့် ခေါင်းစဥ်ခွဲ၅ခုဖြင့် Room၅ခုခွဲကာ ဆွေးနွေးကြမည် ဖြစ်ပါသဖြင့် ကျဥ်းထဲ ကျပ်ထဲ အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးနေသည့် မည်သူမဆို ကြိုက်နှစ်သက်ရာ roomထဲသို့ ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။

Date-10.12.2025
Time-7:30Pm


Click https://us06web.zoom.us/j/82088051372?pwd=LvmUmGqjAPS59zncu1vgltnoOECsab.1 to start or join a scheduled Zoom meeting.

ရဲဘော်တို့ဝင်ခဲ့လို့ရပါပြီ
Zoom ဖွင့်ထားပါပြီ

ရဲဘော်တို့ break out room က ထွက်တဲ့အခါ leave meeting ဖြစ်သွားခဲ့ရင် ပြန်ဝင်ခဲ့ပေးပါနော် main session မှာ အခမ်းနားအစီစဉ်တချို့ကျန်ပါသေးတယ်ရှင့်

နှစ်သစ်တွင် တော်လှန်ရေးရဲဘော်များနှင့် ပြည်သူပြည်သားများအားလုံး ကျန်းမာပြီး အောင်မြင်မှုများရရှိကာ ဘေးကင်းလုံခြုံကြပါစေ။

#NSF

ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးနှင့် ပင်လုံဆန်းစစ်ချက်

ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် တွင် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း၇၈ နှစ်ပင်ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါသည်။ ဗြိတိသျှကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့သည် ကျူးကျော်စစ် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ဆင်နွှဲ၍ သိမ်းယူခဲ့ပြီး မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်း၌ နှစ်ပေါင်း တစ်ရာမျှ မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းတွင် နှစ်‌ပေါင်း ၆၂ နှစ်မျှ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ နု-အက်တလီစာချုပ်နှင့် ပင်လုံစာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီးနောက်တွင် လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပင်လုံစာချုပ်သည် "မြန်မာနိုင်ငံရှိတောင်ပေါ်မြေပြန့် တိုင်းရင်းသားများအားလုံး လွတ်လပ်ရေးရရှိအောင် အတူတကွ ကြိုးပမ်းကြမည်" ဟု ကတိပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ နု-အက်တလီစာချုပ်သည် "မြန်မာနိုင်ငံသည် လုံးဝ လွတ်လပ်သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ"ဟု ကမ္ဘာကို အသိပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစာချုပ်နှစ်ခုလုံးသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးနေ့ ပေါ်ပေါက်လာဖို့အတွက် မရှိမဖြစ် ထောက်တိုင်ကြီးများပဲဖြစ်ပါသည်။
နု-အက်တလီစာချုပ်သည် ဗြိတိသျှတို့မှ မြန်မာနိုင်ငံအား လုံးဝလွတ်လပ်သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသော အချက် ၁၅ချက်ပါဝင်ပါသည်။ ထို၁၅ချက်တွင် အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် သံတမန်ရေး၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကတိကဝတ်များ၊ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး (အထူးသဖြင့် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် Dual Nationality ဆိုင်ရာ စည်းမျဥ်းများ)၊ ကာကွယ်ရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၊ စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များနှင့် အငြင်းပွားမှုများ ဖြေရှင်းခြင်း (ဖြစ်ပေါ်လာသော အငြင်းပွားမှုများကို နိုင်ငံတကာတရားရုံး(ICJ) သို့ ပေးပို့ဖြေရှင်းရန်) စသည်တို့ပါဝင်သည်။
ပင်လုံစာချုပ်၏ ရည်ရွယ်ချက်ကိုတော့ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး သိရှိကြပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ပင်လုံစာချုပ်တွင် အဓိကအနေဖြင့် သဘောတူညီချက် (၉)ချက် ပါဝင်ပြီး ထိုအချက်များအနက် အမှတ်(၁)မှ (၄)တွင် အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ကိုယ်စားပြုမှု သဘောတူညီချက်များကို အာမခံထားပြီး အမှတ်(၅)တွင် ဒေသတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် (Internal Administration)ကို အာမခံခဲ့ထားသည်။ ထိုအချက်သည် ပင်လုံစာချုပ်၏ အဓိကဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး နောင်တွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ပဋိပက္ခများ၏ အရင်းအမြစ်လည်းဖြစ်သည်။ အမှတ်(၆)တွင်မူ ကချင်ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းရေး ၊အမှတ်(၇)တွင် တောင်တန်းဒေသရှိ ပြည်သူများအား ဒီမိုကရေစီ အခွင့်အရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးများ တန်းတူညီမျှမှု ရရှိစေရန် သဘောတူညီချက်ပါဝင်ပြီး အမှတ်(၈)နှင့် အမှတ်(၉)တွင်မူ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များပါဝင်သည်။ ထိုပင်လုံစာချုပ်ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ဗိုလ်အောင်ဆန်းက ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ကချင်ကော်မတီ၊ ချင်းကော်မတီနှင့် ရှမ်းကော်မတီတို့ပါဝင်သည်။ ထိုပင်လုံစာချုပ်အားဖြင့် ဗမာ၊ရှမ်း ၊ကချင်နှင့် ချင်းလူမျိုးစုများသည် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လွတ်လပ်ရေးအတွက် အတူတကွ သွေးစည်း ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုညီညွတ်မှုကြောင့် လွတ်လပ်ရေးလမ်းကြောင်းကို ပွင့်စေခဲ့ပြီး နု-အက်တလီစာချုပ် အောင်မြင်စွာချုပ်ဆိုနိုင်ရေးအတွက် မရှိမဖြစ် အင်အားဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ပေမဲ့လည်း ထိုစာချုပ်တွင် အားနည်းချက် ၊ကန့်သတ်ချက်များ၊ မလုံလောက်မှုများ များစွာပါဝင်နေခဲ့သည်။ ပထမတစ်ချက်အားဖြင့် ဒေသတွင်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်များကို စာချုပ်တွင် အာမခံထားခဲ့သော်လည်း မည်သို့သောအတိုင်းအတာနှင့် အာဏာပမာဏများကို တိတိကျကျ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပါ။ ၎င်းသည်နောင်တွင် ဗဟိုအစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားဒေသများကြား ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သော ပဋိပက္ခများအားလုံး၏ အဓိက ရေသောက်မြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒုတိယတစ်ချက်အနေဖြင့် စာချုပ်တွင် ကရင်၊ မွန်၊ ရခိုင်အစရှိသော အခြားသော အဓိကတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးများ မပါဝင်သည့်အပြင် အခြားသောမည်သည့် လူမျိုးစုငယ်များလည်း မပါဝင်ချေ။ ထိုအချက်သည် လူမျိုးစုကိုယ်စားပြုမှုများ မပြည့်စုံခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး ပြည်ထောင်စုမော်ဒယ်လ်ကို စဥ်းစားကြသည့်အခါတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများအတွက် မျိုးစေ့ချပေးခဲ့သည့် အချက်တစ်ချက်ဖြစ်ပေသည်။ တတိယအချက်အနေဖြင့် ပင်လုံစာချုပ်သည် သဘောတူညီချက် စာချုပ်စာတမ်း (gentlemen's agreement) အသွင်သာရှိပြီး နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တရားဝင်စာချုပ် (သို့မဟုတ်) ပြည်ထောင်စုဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ တစိတ်တပိုင်းမဟုတ်ခဲ့ချေ။ ထို့ကြောင့် ထိုစာချုပ်သည် ဥပဒေရေးအရ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှု အားနည်းခဲ့ပြီး စာချုပ်တွင်ပါဝင်သူများ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် အာဏာတည်မြဲမှု အားနည်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတစ်ချက်အနေဖြင့် စာချုပ်သည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်မှ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သော နယ်နမိတ်များကိုသာ အသိအမှတ်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကိုလိုနိစနစ်၏ ဆိုးမွေများကို အမွေဆက်ခံခြင်းဖြစ်ပြီး အခြားသော ဒေသတွင်း နယ်နမိတ် ပဋိပက္ခများ (ဥပမာ- ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ဝဒေသ၊ ကိုးကန့်ဒေသ) ကဲ့သို့သော နယ်နမိတ် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့‌ချေ။

အထက်ပါ တင်ပြခဲ့သော အားနည်းချက်များ ရှိခဲ့သည့်အပြင် စာချုပ်သည် အကြီးစား စီးပွားရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ (ဥပမာ- မြေယာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ၊စက်မှုလက်မှု ဖွံ့ဖြိးရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးမညီမျှမှု) စသည့် ရုပ်ဝတ္ထုနောက်ခံ အခြေအနေများကို ထည့်သွင်း စဥ်းစားခြင်း လုံးဝမရှိခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုသူများမှာ နိုင်ငံရေး အထက်တန်းလွှာများ (ဗမာခေါင်းဆောင်များ၊ ရှမ်းစော်ဘွားများ၊ တောင်တန်းဒေသ ခေါင်းဆောင်များ) ဖြစ်ကြပြီး ဒေသခံလယ်သမား၊ အလုပ်သမား ၊ပြည်သူလူထု အများစုကြီး၏ တိုက်ရိုက်ကိုယ်စားပြုမှု ကင်းမဲ့ခဲ့သည်။ ဒေသခံလူထု၏ တစ်နေ့တာဘဝ၊ မြေယာနှင့် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာလက်တွေ့ ရုပ်ဝတ္ထုပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် စာချုပ်တွင် မည်သည့်မူဘောင်မျှ မရှိခဲ့ပေ။ စာချုပ်သည် အဓိကအားဖြင့် အောင်ဆန်း-အက်တလီစာချုပ်၊ နု-အက်တလီစာချုပ်နှင့် ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကြမ်းကို ရေးဆွဲရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သော်လည်း ဗဟိုနှင့် ပြည်နယ်များကြား အာဏာနှင့် သယံဇာတ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုလျှင် ပင်လုံစာချုပ်သည် ဗမာပြည် သမိုင်းဖြစ်စဥ်တွင် မရှိမဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသော အထက်တန်းလွှာများကြား နိုင်ငံရေး သဘောတူညီချက် တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး ဗမာပြည်၏နက်ရှိုင်းသော စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်စွမ်းရှိသည့် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတစ်ခု မဟုတ်ခဲ့ချေ။ ထို့အချက်များစွာကြောင့် စာချုပ်ပါ “ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်” ဆိုသည်မှာ ပြောကောင်းရုံ ပြောနေကြသော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်သာဖြစ်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့ အကောင်အထည် ဖော်ရန်အတွက် လိုအပ်သည့် ရုပ်ဝတ္ထု အခြေခံများ ၊ရေမြေအခြေအနေများ၊ စနစ်တကျဖွဲ့စည်းမှုများ မရှိသေးသမျှ ပြင်းထန်သော ပဋိပက္ခများ၏ သင်္ကေတတစ်ခု အဖြစ်သာ ကျန်ရစ်ခဲ့မည်ဖြစ်သည်။

ပြန်ကြားရေးနှင့် လူထုဆက်ဆံရေးဌာန
ကျောင်းသားအင်အားစုများကွန်ယက်