⭕️ صفویه و پان‌ترکیسم؛ نگاهی به مغالطۀ ملی‌منقلی‌ها

❌ گروهی سعی دارند از صفویه به‌عنوان حکومت ملی و احیاگر ایران پس از نه قرن و عصر تجلی ناسیونالیسم ایرانی یاد کنند. گروهی از قشر سنتی ناسیونالیست‌های ایرانی، به‌ویژه آذربایجانی‌ها، در مخالفت با انتقاد از صفویه توجیهاتی را ارائه می‌کنند و هرگونه انتقاد از عملکرد صفویه را حملۀ یک‌جانبه تلقی کرده و آن را «به‌نفع پانترکیسم» می‌دانند. خنده‌دارتر آنکه در مواردی به منتقد برچسب پانترک می‌زنند و خیلی کودکانه او را حامی پان‌ترکیسم می‌نامند! به‌هرحال این ادعا به‌طور عمده به‌دلایلی که در ادامه می‌خوانید، غلط است. مگر پان‌ترک‌ها جملگی ضدصفویه‌اند؟ چرا دروغ‌پراکنی می‌کنید؟ فوقش یک عده پان‌ترک اخوانی را مثال بزنید. ولی خودتان بهتر می‌دانید که اکثر پان‌ترکان در ایران، زیر پرچم صفویه و تشیع سینه می‌زنند و اغلب ارزشی و متدین هستند.

❇️ حکومت‌های ترک‌تبار و ترکی‌زبان در طول تاریخ هیچ‌یک به‌دنبال آنچه پان‌ترکیسم می‌پندارند (اتحاد ترک‌های جهان و...) نبودند بلکه حتی با یکدیگر در جنگ و گریز بودند. آنچه در این نوشتار مطرح می‌شود، بررسی نگرش جریان پان‌ترکیسم به حاکمیت‌های صفویه و عثمانی برای روشن شدن این موضوع است که آیا خرده‌گیری بر صفویه‌پرستان به‌نفع پان‌ترکیسم و بهانه‌دادن دست پان‌ترک است یا برعکس؟ لذا این نوشتار بنابر اوضاع امروز و در نظر گرفتن میراث صفویه است نه لزوماً پان‌ترک دانستن آن حکومت.

💢 الف: موضوع صفویه و عثمانی برای جریان پان‌ترکیسم یک مسئلۀ حل‌شده محسوب می‎شود.

1️⃣ با توجه به سرقت نام آذربایجان از سوی جمهوری باکو و نمایندگی ادعای آذربایجانی‎ها از سوی آن، عموماً باکو به‌عنوان وارث صفویه شناخته می‎شود و لذا از سوی پانترک‎ها خصومت صفویه و عثمانی، خصومت آذربایجان و دشمنیِ ترکی قلمداد شده و از همین روی از نظر ایشان ربطی به ایران و هویت ملی ایران ندارد.

2️⃣ آنان جنگ‎های صفویان و عثمانیان را جنگ‎های دو دولت ترک قلمداد می‎کنند و لذا آن را یک مسئلۀ داخلی خود ترک‎ها می‎دانند.

3️⃣ آن‌ها به‌مراتب خود را بیش از ایرانیان به صفویه نزدیک می‎بینند که البته درست هم می‌گویند.

4️⃣ این دسته در گذشته زندگی نمی‎کنند و لذا دشمنی عثمانی و صفوی برایشان مربوط به گذشته است و امروزه خود را یک ملت در دو دولت می‎بینند.

💢 ب: صفویه برای پان‌ترکیست‌ها بیش از عثمانی سود دارد.

⁉️ صفوی‌پرستی نوقزلباشان، مسبب افزایش قدرت چانه‎زنی جریان پان‌ترکیسم در ایران است. اما چرا صفویه به سود پان‌ترکیسم بوده است؟ مگر چه ربطی به هم دارند؟

1️⃣ حکومت صفوی حجم بزرگی از طوایف ترک را وارد ایران کرد و حاکمیت مناطق و ولایات ایران را به آن‌ها بخشید. طبیعتاً این عمل با برهم زدن موازنۀ قومی و زبانی موجب افزایش جمعیت ترک‎ها در ایران یا به تعبیر دیگر ترک‎سازی مناطقی از ایران شد.

2️⃣ صفویه باعث گسترش زبان ترکی در ایران شد و به‌واسطۀ این حکومت، سرزمین‎های ایرانی‌نشین اران و شروان و قره‎باغ و نخجوان و آذربایجان و بخش‎هایی از عراق عجم یا بلاد جبال شامل زنجان و قزوین و همدان و همچنین بخش‎هایی از مناطق فارس و خراسان و اصفهان، ترکی‎زبان شدند.

3️⃣ صفویه حکومتی بود که زبان درباری آن یعنی زبان سیاسی و ارتباطی شاه و بزرگان، ترکی بود! در حالی که چند دلقک مجازی با پیش کشیدن چند نوشتۀ نقال‌گونه بحث ترک‌ستیزی صفویه را مطرح می‌کنند. در حقیقت سنی‌ستیزی صفویه نسبت به عثمانی را به ترک‌ستیزی تحریف می‌کنند. در عثمانی هم به قبایل متنقل ترکمن «ترک خر» گفته می‌شد. لابد آنها ترک‌ستیز نبودند؟!

4️⃣ حکومت صفوی مانند عموم پان‌ترک‌ها مسلمان متعصبی بود و همانند عموم پان‌ترک‎های ایران، شیعۀ متعصب.

5️⃣ مشابه روزگار ما که پان‌ترک‎ها قوم‎گرایی به‌سبک خودشان را یاد لرها و عرب‎ها و کردها و ترکمن‎ها و قشقایی‎ها و گیلک‎ها دادند و فضای کشور را قوم‎گرایانه کردند، صفویان هم مفاهیم جدیدی مانند عربستان و لرستان و بلوچستان پدید آوردند یا حداقل به آن‌ها دامن زدند و فضای کشور را به‌شدت ایل‎زده کردند و زمینه‎های قوم‎گرایی امروز را ایجاد نمودند.

6️⃣ قزلباش‎های صفوی همچون پان‌ترک‎های امروزی دچار برتری‌طلبی قومی بودند و فارسی‎زبانان را تحقیر نموده و ایشان را تات‎چیک‎لَر خطاب می‎کردند. مشابه امروز که پانترک‎ها عبارت فاسلار را بعنوان توهین به کار می‎برند.

7️⃣ جماعت پان‌ترک زیر پرچم اسلام و تشیع، ملی‎گرایان ایرانی را با سلاح «ضد باستان‎گرایی» سرکوب می‎کنند. مشابه آن صفویه نیز زیر پرچم اسلام و تشیع، حکومت‎های ایرانی‌‏تبار و اصیل‎زادۀ حتی منسوب به ساسانیان را نابود کرد.

➡️ @NeoSafavism
➡️ @NeoSafavism

برخی اشتباهاً از اینکه کشوری بنام افغانستان وجود دارد، شورش محمود هوتکی علیه دولت صفوی را حمله افغان معرفی میکنند. گویی که در آن زمان افغانستانی وجود داشته و افغانان اتباع یک کشور خارجی محسوب می‌شده اند. از همین روی نیز ایرانستیزان همراهی افرادی همچون نصرالله زرتشتی با افغانان را خیانت و ایرانستیزی جا میزنند. حال آنکه در نظر بسیاری از جمله نصرالله زرتشتی، محمود افغان نه یک دشمن خارجی بلکه یک ایرانی ناراضی بود که علیه دستگاه یک عده بیمار روانی قیام کرده بود!

البته ذهنیتی که همه چیز را در مذهب و صیغه‌زادگی ببینید، از حملۀ خارجی افغان سخن میگوید. چنانکه در سفرنامه های اروپایی متاثر از همین رویکرد مذهبی، کردها را جدا از ایرانیان توصیف کرده اند. سوای از نگاه اقلیت های دینی، از نگاه تاریخی نیز براستی محمود و سپاهیانش مهاجمان خارجی نبودند بلکه بخشی از همان مردم بودند که درصدد براندازی دولت صفوی برآمدند و حتی پس از نابودی صفویه محمود و جانشینش اشرف خود را نه شاه افغان یا افغانستان بلکه شاه ایران خواندند: شاه ایران عاقبت محمود شد / سکۀ سلطان‌حسین نابود شد. پس اینچنین نه چیزی تحت عنوان حمله افغان صحت دارد و نه خیانت زردشتیان.

جناب صیغه‌زاده! اردشیر بابکان هم علیه اشکانیان شورید و دودمان ساسانی را تأسیس کرد. رضاشاه پهلوی حکومت قاجار را منقرض کرد و به پدر ایران نوین تبدیل شد. جفتشان متحدان و یارانی داشتند. آیا آنان نیز خائن بودند؟!

@NeoSafavism
@NeoSafavism

‼️ به یاد دارید که تابستان سال 1400 نوقزلباشان بسیار نگران پنجشیر شده و از خطر طالبان برای ایران می‌گفتند بی‌آنکه بدانند و بگویند پانصد سال پیش شکلی شیعی از همین طالبان ایران را اشغال کرد و آن را به مملکت اهل بیت تبدیل کرد؟ متن زیر را همان موقع در پاسخ به این پندار غلط در اینستاگرام پخش کردم.

❌ طالبان و قزلباشان؛ دو برادرخواندۀ رقیب

⁉️ نوقزلباشان در بدی طالبان به‌حق استدلال می‌کنند که طالبان دشمن هویت ایرانی و زبان فارسی هستند و برآمده از گروهی هستند که از لحاظ قومی، زبانی و مذهبی با ایرانیان تعارض دارند. همۀ سخنان ایشان درست است اما درمورد اسلاف خودشان هم صدق می‌کند. چطور؟

✅ بله طالبان و سران آنان اکثریت پشتون هستند. همان‌ها که سیصد سال پیش به‌لطف قزلباش‌ها بخش‌هایی از خراسان و سیستان و تمام کابلستان و تخارستان را تصرف کردند و در این جنبش طالبان از حمایت پشتون‌های پاکستان و پنجابی‌ها برخوردارند.

✅ قزلباش‌ها نیز اکثریت ترک بودند و اجداد ایشان از پانصد سال پیش ایران را تصرف کرده بودند اما بیشینۀشان نه از ترکان ساکن ایران، بلکه از ترک‌های شورشی آناتولی بودند.

✅ سران طالبان پشتو صحبت می‌کنند و آن را رسمیت می‌بخشند، همان طور که سلاطین و درباریان صفوی هم ترکی صحبت می‌کردند و آن را در ایران ترویج کردند.

✅ طالبان دست به پاکسازی قومی تاجیک‌ها زده و زمین‌هایشان را به پشتون‌های پاکستانی می‌دهد، قزلباش‌ها نیز دست به کشتار ایرانیان و همچنین ارمنیان زده و زمین‌هایشان را در آذربایجان و شروان و ایروان و فارس و همدان به ترکان مهاجر از آناتولی بخشیدند که به ترکی شدن آن مناطق انجامید.

✅ ملاعمر طالب تندیس‌های باشکوه بودا در بامیان را تخریب کرد، مشابه آن صفویان نیز آثار اشکانی کرمانشاه و آثار هخامنشی و ساسانی پارس را تخریب کردند.

✅ با ظهور طالبان، هنرمندان و روشنفکران افغانستان گریختند و به دیگر سرزمین‌ها رفتند، در ایران نیز به‌لطف قزلباش‌ها بسیاری از دانشمندان و شعرا و علما و هنرمندان به عثمانیان و گورکانیان و شیبانیان پناهنده شدند.

✅ طالبان از پنجابی‌های پاکستان یاری می‌گیرند و قزلباشان از شیعیان جبل‌عامل و یاری می‌گرفتند.

✅ مهم‌ترین توجیه طرفداران طالبان این است که آنان با نیروهای اشغالگر خارجی یعنی آمریکا دشمنی می‌کنند. دقیقاً طرفداران نوقزلباشان نیز توجیه می‌کنند که اگر صفویه نبود، عثمانی ایران را می‌گرفت.

✅ امروز مردم کوهستان پنجشیر به‌رهبری احمد مسعود با طالبان مبارزه می‌کنند، روزگاری هم مردمان شیعه‌مذهب کوهستان البرز به‌رهبری بهمن پادوسبان در برابر قزلباش‌ها مقاومت می‌کردند.

@NeoSafavism
@NeoSafavism

عجب جوکی 😂

شیعۀ صفوی جونشو فدای سنیا میکنه؟ از کی تا حالا ورژن صفوی شیعه قربون صدقۀ سنی میره؟ این سنیای دوازده امامی که شما میگید کیان دقیقا حضرت خایه چی؟ منم گرگم ولی جونمو فدای گوسفندا میکنم. 😂

@NeoSafavism
@NeoSafavism

‍ ✅ درختی که در عاشورا خون می‌گرید

یکی از زیرشاخه‌های تاریخ مردم، مسئله‌ی بررسی باورهای عامیانه و خرافات رایج است. این نوع مطالعات نه با هدف تحقیر و توهین و یا حذف خرافه‌ی مورد نظر، بلکه با هدف جمع‌آوری این باورها، بررسی علمی آنها، شباهت و تفاوتشان با دیگر نواحی، ریشه‌یابی و... پیگیری می‌شوند.

در همین باره، داستان چنار خونبار امام‌زاده علی‌اصغر روستای زرآباد در الموت قزوین قابل توجه است. مردم محلی باور دارند این درخت در روز عاشورا و برای عزاداری در شهادت امام حسین و یارانش خون می‌گرید. مسئله‌ای که باعث شده هرساله، صدها گردشگر برای دیدن این رخداد خارق‌العاده و فراطبیعی در روز عاشورا به این روستا بروند و حتی به اصطلاح خون درخت را برای تبرک بردارند.(تصویر۱)

به علاوه مردم محلی معتقدند روی برگ‌های این چنار اسامی چون یاحسین، یاالله، محمد و دیگر نام‌های ائمه نوشته شده است اما تنها کسانی این برگ‌ها را پیدا می‌کنند که دارای خلوص نیت باشند. همچنین، اعتقاد دارند اگر کسی برگ‌ها و شاخه‌های درخت را بکند یا از تنه‌ی آن بالا برود، دچار غضب و آسیب خواهد شد. به همین دلیل خودشان هم احترام درخت را نگاه داشته و برگ و شاخه‌های افتاده‌ی آن را دفن می‌کنند.

سابقه‌ی داستان این چنار در اسناد مکتوب به زمان شاه سلطان حسین صفوی (پادشاهی ۱۱۰۵-۱۱۳۵ ه.ق.) بازمی‌گردد. گویا او گروهی از عالمان از جمله میرزا قوام‌الدین محمد بن مهدی حسینی سیفی قزوینی را به زرآباد فرستاد تا درباره‌ی این درخت تفحص کنند و او رساله‌ای از مشاهدات خود، به نام چنار خونبار تألیف کرد و برای پادشاه ارسال داشت.

در دوره‌ی قاجار، نویسندگان بسیاری از درخت خونبار قزوین یاد کرده و برخی نیز ادعا کرده‌اند که خون گریه کردن درخت را به چشم دیده‌اند. از جمله‌ی این افراد، جوهری ست که در طوفان البکا، شعله پانزدهم، شعری هم برای چنار زرآباد سروده است:

با فرقه ای ز سلسله ی غم رسیدگان
هم چشم رودبار زرآباد دیدگان
در پای آن درخت شب ماتم حسین
دیدیم خون چکیدن نخل از غم حسین

جوهری ادعا دارد خود در عاشورای ۱۲۴۵ ه.ق شاهد خون گریستن درخت زرآباد بوده است. این درحالی‌ست که او هم در متن نوشته و هم در شعرش، درخت را یک نخل توصیف کرده، اما این درخت واضحا یک چنار تنومند است و محال است کسی که این درخت را از نزدیک دیده باشد آن را با درخت نخل اشتباه بگیرد.

با گسترش ارتباطات، داستان چنار خونبار زرآباد شهرت یافت، عکس‌های مختلفی از آن پخش شد و افراد بسیاری در عاشورای هر سال راهی این روستا شدند. ساکنین محلی ادعا دارند این درخت در شفای بیماران و معلولان، باز کردن بخت دختران، روای حاجات و ... کراماتی داشته و داستان‌هایی‌ نیز در این باره نقل می‌کنند که مورد استقبال مردم و رسانه‌ها قرار گرفته و حتی از سوی برخی مسئولین استان قزوین تصدیق شد.

این در حالی ست که بررسی‌های علمی نشان می‌دهد مایع ترشح شده از این درخت خون نیست بلکه صمغی قرمز رنگ است که به علت نوعی ناهنجاری در گیاه به وجود می‌آید. این صمغ در هر زمان از سال که بریدگی در تنه درخت ایجاد شود ترشح کرده و مانند خون جلوه می‌کند و ترشح آن ارتباطی با روز عاشورا ندارد.(تصویر۲) این ناهنجاری گیاهی در دیگر کشورها نیز دیده شده و اختصاصی به ایران یا درخت چنار زرآباد ندارد. (تصویر۳) از درختی با بیماری مشابه در استرالیا گرفته شده است.

همچنین، در عاشورای سال ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ دکتر محمود تقی‌زاده داوری استادیار دانشگاه قم و دکتر کریم خان‌محمدی عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم، در پژوهشی با آزمایش مایع درخت اثبات کردند که این مایع، ماهیت خونی ندارد و نوعی صمغ است که در روزهای دیگر سال هم ترشح می‌کند.

به علاوه آنها متوجه شدند در برخی روزهای عاشورا هیچ صمغ یا به اصطلاح خونی از درخت ترشح نمی‌کند. مردم محلی معتقدند این مسئله به علت ضعف ایمان مردم است. حتی یکی از آنان گفته بود درخت به علت هجوم مردم بیگانه معذب شده است! برخی نیز معتقدند زمانی که درخت در روز عاشورا نمی‌گرید معلوم می‌شود که اشتباهی تقویمی رخ داده و عاشورای واقعی در روز دیگری ست! (مانند تعیین عید فطر) با این حال مشاهدات و بررسی‌های پدیدارشناختی دکتر تقی‌زاده و دکتر خان‌محمدی در عدم ماهیت خونی درخت، عدم وجود برگ‌هایی با اسامی مقدس، و دیگر مسائل تردیدی باقی نمی‌گذارند.

برای مطالعه روایات عامیانه و داستان‌هایی پیرامون کرامات چنار زرآباد، روایات تاریخی مربوطه، و فرآیند آزمایش درخت، ر‌.ک.:{محمود تقی‌زاده داوری و کریم خان‌محمدی، «بررسی پدیدارشناختی پدیده چنار خونبار الموت قزوین»، شیعه شناسی، سال هفتم، شماره ۲۷، پاییز ۱۳۸۸، ۵۵-۹۲.

خب استاد یعنی ما تا قبل صفویه پادشاهی انتخابی داشتیم که سرش میزدن همو لت و پار میکردن؟ یعنی چی انتقال موروثی قدرت توجیه مذهبی پیدا کنه اونم حتما با شیعه؟! لابد منظورش افسانۀ دختر یزدگرده.

از شر عرب‌های بربر در امان بمانیم؟ مگر همین صفویۀ عزیز نسب نتراشیدن بگن از تخم عربن؟ مگه همینا نبودن به خوزستان گفتن عربستان؟ البته شمار زیادی از اعراب شیعه رو هم راه دادن خوزستان که قدمشون روی چشم. البته که تشیع هم از بیخ مذهب ایرانیه...

بنده‌خدا خبر نداره زمان صفویه شاه آلت دست این آخوندا شده بود. همش دنبال توجیهن که بگن صفویه به جاعش ربطی نداره. خب قبول. اصن ج.ا یهویی از آسمون اومد صفویه بی‌تقصیره کار کار انگلیسه. 😆

دم صفویان گرم که ما را شیعه کردند تا به‌جای مکه به مشهد برویم و عوض زیارت کعبه و ریختن آب در آسیاب عرب‌ها، پابوس امام‌رضای ایرانی‌تبار رویم و سکه در خزانۀ خودی اندازیم.

این بریده از کتاب وقایع السنین والاعوام به‌روشنی نشان می‌دهد که یک کاروان بزرگ از ایرانیان در زمان صفویه به مشهد رفته بودند.

@Neosafavism

این نم ناودون که شمایل حضرت عباس بود رو شاید خیلیاتون یادش نیاد یا خبر نداشته باشه.

حالا جدا از این، یه مورد مشابه بود که دیوار نم کشیده بود و شده بود شکل حضرت عباس، بعد کاشف به عمل اومد پشتش یه توالت مخروبه بوده که دم داده بود به دیوار😂
اینی که می‌گم رو تو تلویزیون نشون داده بود خیلی سال پیش!

@NeoSafavism

و اما معجزۀ دیگری ببینید در آشپزخانه‌های نذری‌پزان.

اکسید مس وقتی می‌سوزه رنگ شعله‌ش سبزه. کاش یکی اون وسط لیتیم شعله‌ور می‌کرد (رنگش قرمزه) ببینم می‌گفتن یا یزییییییید.

@Neosafavism
@Neosafavism