🔻صدای ای ایران: از محمد نوری تا محمود کریمی!

خامنه‌ای که مدتی از ترس ترور توسط اسرائیل مخفی شده بود، سرانجام پس از مدتی بی‌خبری، در مراسمی محدود که عده‌ای مشخص در آن حضور داشتند، در شب عاشورا دیده شد.

نکتۀ قابل توجه در این مراسم، تحول آشکار در محتوای مداحی‌ها و سبک مرثیه‌سرایی محرم بود. برخلاف عادت رایج و دیرینه که مداحان در چنین شب‌هایی بر «مصائب کربلا» و «اهل‌بیت» تمرکز دارند و دیوانه‌وار زار می‌زنند، مداح موردنظر این‌بار اشعاری در وصف «میهن» و «سرزمین ایران» خواند؛ تغییری که رسانه‌های رسمی اعلام کردند به‌خواست مستقیم خامنه‌ای انجام شده است.

این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی در تمامی سال‌های گذشته، واژۀ «وطن» را کم‌اهمیت می‌دانست و آن را در برابر آرمان‌های جهانی انقلاب شیعی نوعی محدودیت تلقی می‌کرد. او همواره خود را ادامه‌دهندۀ راه خمینی می‌دانست؛ رهبری که مأموریتش را در گسترش تشیع در فراتر از مرزهای ملی تعریف می‌کرد، درست مثل اسماعیل صفوی که خیال ترویج تشیع در جهان اسلام برای گرفتن انتقام کربلا داشت؛ دقیقاً خامنه‌ای هم جبهۀ خود را «حسینی» و جبهۀ دشمن خویش را «یزیدی» می‌خواند. منظورش از جبهۀ حسینی، حکومت خودش و گروهک‌های شیعی وابسته در منطقه است که می‌گفتند «زینب دو بار اسیر نمی‌شود» و طبعاً، منظور از جبهۀ یزیدی نیز اهل‌سنت منطقه و خصوصاً سوریه است که اینک به بنی‌امیه بازگشته است.

مفاهیمی نظیر «هلال شیعی»، «دفاع از مستضعفان جهان» و «محور مقاومت» پایه‌های اصلی این جهان‌بینی فراملی خامنه‌ای بودند. اما اکنون، در شب عاشورا، همان رهبر از واژگانی چون «ایران» و «میهن» و «وطن» استفاده می‌کند و اشعار حماسی خوانده می‌شود. این تغییر، آن‌هم از طریق پخش زنده در تلویزیون رسمی، تأمل‌برانگیز است.

با این حال، نمی‌توان این تغییر واژگان را نشانه‌ای از دگرگونی فکری یا اعتقادی عمیق دانست. مسلماً چنین رویکردی چیزی بیش از یک تلاش زبانی نیست، آن هم برای جلب توجه عموم مردم و خصوصاً بقای روانی رژیم در اذهان نسل جوانی است که دیگر اعتنایی به ادبیات مذهبی-انقلابی شیعیانه ندارد و نسبت به آن احساس بیگانگی و حتی انزجار شدید دارد. نسلی که از شعارهای تکراری و طبل توخالی حکومت خسته است.

❌ @NeoSafavism
❌ @NeoSafavism

● ماهیت ارجاعات صفویان به اساطیر کهن ایران
• رودولف پی. مته (رودی متی)

اما در ارتباط با کم‌وکیف ارجاعات صفویان به گذشتۀ اساطیری ایران که قدمتی کهن‌تر از سنت ترکی داشته است، برای نمونه می‌توان به شاه اسماعیل اول اشاره کرد. او در اشعارش خود را با شاهان و قهرمانان پیشااسلامی همچون ضحاک و فریدون و جمشید مقایسه می‌کند و در نام‌گذاری فرزندان خود نیز از اسامی کلاسیک فارسی (شاهنامه‌ای) استفاده می‌کند. به همین سیاق، اشارات و ارجاعاتی از این دست را می‌توان تا پایان دورۀ صفویه نیز مشاهده کرد. اما باید دانست که صفویان با توسل به این نوع ارجاعات و اشارات، در واقع همچون سلسله‌های پیشین حاکم بر ایران عمل می‌کردند؛ سلسله‌هایی که علی‌رغم نداشتن تصویری واضح و روشن از تاریخ گذشته، به‌هرحال، به‌قدری از آن آگاهی داشتند که بخواهند خود را بدان منتسب کنند. بااین‌حال، این اصلاً بدان معنا نیست که صفویان با هدف «احیای» هویتی اصیل، درگیر کندوکاوی نظام‌مند و تمام‌عیار در تاریخ گذشته شده بودند.

Source: Mathee, R. 2021. “The Idea of Iran in the Safavid Period.” The Idea of Iran, V. 10. London: I.B. Tauris. p. 85.

🔰 @SafavidStudies

💣 Happy Chaldiran! ☺️🎉

❌ @NeoSafavism

مقصودعلی کاذبی با علاقۀ قلبی به مداحی برای صفویه و تقلیل نقش انکارناپذیر قزلباشان در تأسیس صفویه، یه جا می‌گفت اسمال اصلاً از نظر ژنتیکی باهوش بوده! حالا خوبه طرف حاصل ازدواج فامیلی بود. بس کن مقصودعلی.

🍼 با کودکان مهربان باشیم.
❌ @NeoSafavism

ورژن اصلی حماسه‌خوانی در خیابان:

ای مردم شکست افغان با ما
میدان با شما خیابان با ما
ای مردم محمود جوانک با ما
میدان با شما صفاهان با ما

@NeoSafavism

وقتی همه توی سقیفه با ابوبکر بیعت کردن
واکنش علی:

@NeoSafavism