1 so’mlik xodim

1 so’mlik xodim aytilgan ishni qiladi. 10 so’mlik xodim aytilmagan ishni ham qiladi.

1 so’mlik xodimga nima qilishni, qachon qilishni, qanday qilishni va nima uchun qilishni aytib turishimiz kerak. 10 so’mlik xodim bu savollarga o'zi javob topishga qodir.

1 so’mlik xodim soat 6 bo'lishi bilan suradi. 10 so’mlik xodim ishni tugatib keyin suradi.

1 so’mlik xodim o'rganmaydi. 10 so’mlik xodim o'rganishdan tinmaydi.

1 so’mlik xodim hamma narsada boshqalarni ayblaydi. 10 so’mlik faqat o'zidan ko'radi.

1 so’mlik xodim "o'yligimni oshirib bering" deb so'raydi. 10 so’mlik "nima qilsam oyligim oshadi" deb so'raydi.

Shuning uchun ham,

1 so’mlik xodimni oyligi faqat inflyatsiya bilan teng osadi.

—Street MBA

Xabar berishni o'rganing.

Jamoa a'zosisiz, sizda doimiy ma'sulyat bo'ladi, vazifa beriladi. Berilgan vazifa tugatsangiz yoki biror sabab tufayli to'xtab qolsa vazifa beruvchiga tezda xabar berishingiz kerak.

Menejer siz kabi o'nlab insonlarga ma'sul shaxs, doim ham ulgura olmaydi chunki har biriga o'nlab vazifalar bergan bo'lishi mumkin, bu degan kamida 100ta vazifa bo'ladi.

Shuning uchun darxol qilyatgan ishingizda muammo bo'lsa menejirga xabar berishni o'rganing. Ovqatni ko'p olovda qizdirishlik, uni tagiga olishga sabab bo'ladi unutmang!

@Muhammadzokir_Blog

Teach, don't tell

Gapirma o'rgat, ba'zida ko'pchiligimiz shunchaki aytib ketishni afzal ko'ramiz.

Kuzatuvlarimda kelib chiqb shuni ayta olamanki. Kimgadir biror ish tayinlaganda, biror xodimimiz muammo olib kleganida shunchaki aytib qo'ymang,qanday qilishni ham o'rgatishni biling.

O'zim bu usldan ko'p foydalanaman, ishxonada biror muammo chiqsa shunchaki uni o'zim tog'rlamayman balki uni qanday qilishni ham o'rgatib qo'yaman. Keyingi safar shunday muammo bo'lsa, mensiz ham o'zi eplab ketaveradi.

Shuning uchun ham Islom dinimiz 1400 yildan oshiq vaqtdan beri o'rgatilib kelinyapti.

Xullas do'stlar o'rgatishdan to'xtamaylik.

@Muhammadzokir_Blog

Qaror chiqarish usullari

Qaror qabul qilish – eng muhim vazifangiz.

Bu jarayonda demokratik, meritokratik va avtokratik usullar keng tarqalgan.

Demokratik usul:

- Har bir kishi eshitiladi, ko‘pchilik tanlovi qaror bo‘ladi;

- Murakkab bilim talab qilmaydigan mavzularda qo‘llaniladi;

- Masalan, 1-oktyabr ustozlar bayramini qanday tashkil qilamiz?

Meritokratik usul:

- Eng chuqur bilimga ega mutaxassislar fikri muhim bo‘ladi;

- Xos bilim talab qiladigan masalalarda ishlatiladi;

- Masalan, shaxmat to‘garagini qaysi vaqtda o‘rgatish ma’qul?

- Bu yerda pedagogning fikri hal qiluvchi ahamiyatga ega.

Avtokratik usul:

- Eng vakolatli shaxsning qarori hal qiluvchi bo‘ladi;

- Kompaniya qadriyatlari va tamoyillari bo‘yicha qaror qabul qilishda qo‘llaniladi;

- Masalan, yolg‘on gapirgan xodimni ishdan bo‘shatish kerakmi?

- Bu yerda ta’sischilar qadriyatlari hal qiluvchi ro’l o’ynaydi.

Xulosa, avval masalani qaysi usulda yechishni aniqlash kerak.

■ Boshqaruvchiga

Boy ko'rinish, boy bo'lishga xalaqit qiladi ekan.

Aqlli ko'rinish, aqlli bo'lishga xalaqit qiladi ekan.

■ Kuzatuvlarim

Javob bermasang o'qima!

Telegramda senga xabar keldi, ochasan, javobing yo'q masala.

Javob bermasang yozuvchi seni noto'g'ri tushunishi mumkin.

Masalan: "Mensimayapti" yoki "Jiddiy olmadi" deb biladi.

To'g'ri seni ishing ko'p bo'lishi mumkin, yoki keyinroq yozaman degan bo'lishing ham mumkin.

Agar javob kutyatgan jamo a'zoing bo'lsa, javob berish ikki karra muhim bo'ladi.

Chunk aksar holatda sendan qaror kutishadi yoki muhim vazifa. Shuning uchun javobni kechiktirma.

Muammoga yechim: har 30/60 daqiqada telegraminga kirib tur. Yoki like bosib bo'lsa ham tasdiqlab qo'y.


Oxirgi payitlarda o'zimda shundek muammolar bo'lyapti va yechim tariqasida har 30/60 daqiqada telgramga kirishga o'zimning kunlik vaziflarimdan biriga aylantiryapman.

@Muhammadzokir_Blog

Fidbek berishni kechktirma

Ishidan qoniqdingmi, o'rnida maqta yoki hech bo'lmasa ma'qullab qo'y — ishiga ishtiyoq oshadi va sendan mamnun bo'ladi.

Shaxsiyatida kamchilik ko'rdingmi, o'ziga teziroq ayt bu o'ziga bilnmaydi — teziroq o'sishiga ham sabab bo'ladi.

Qilyatgan ishida to'g'rlaydigan yoki yaxshilaydigan joylarni ko'rdingmi, joyida aytaver — esida oson qoladi keyingi safarga e'tiborli bo'lib qiladi.

Muammosi bormi teziroq aytaver, to'plama. Qabul qilishi qiyin bo'ladi.

Ustozimiz Abdulloh aka aytgandilar: Bir vaqtda o'n darra tayoq tegsa badan qattiqroq og'riydi, jarohat olishi mumkin.

Ora kunda bir darra tayyoq tegsa joni kamroq og'riydi, tiklanish ham oson bo'ladi.

Shuning uchun fidbek berishni kechktirma, senga yoqmagan joyi bo'lsa tezda uni o'ziga ayt. Seni tushunishi va qabul qilishi osonlashadi.

@Muhammadzokir_Blog

Birgalikda kuchliroqmiz

Bugun ajoyib bir kino ko'rdim. Kinoning nomi “Yetimlar” edi. Unda bobosi bir bolaga 30–40 ta cho‘p terib kelishni buyuradi.

Bolakay cho‘plarni terib keladi va bobosiga beradi. Keyin bobosi unga bitta cho‘pni beradi va uni sindirishni aytadi.

Bolakay cho‘pni qo‘liga oldi-da, darrov sindirib tashlaydi. Keyin bobosi qolgan 39 ta cho‘pni birga beradi va uni ham sindirishni so‘raydi. Ammo bolakay ularni sindira olmaydi.

Shunda bobosi maslahat beradi: “Oila doim birgalikda bo‘lsa, kuchli bo‘ladi”, deydi.

Men bu kinodan shunday xulosa oldimki: oila, do‘stlar, jamoa, biznes – baribir qaysi sohada bo‘lmasin, birgalikda bo‘lish orqali katta cho‘qqilarni egallash mumkin.

Shuning uchun ham xalqimizda shundek maqollar bor:

“Yakka otning changi chiqsa ham, dong‘i chiqmas”.
“Bitta kalla yaxshi, ikkita undan ham yaxshi”.


Xullas, qiladigan ishlarimizda birgalikda bo‘lishimiz eng to‘g‘ri yo‘ldir.

@Muhammadzokir_Blog

Ko'pchilik tan olgisi kelmaydi.  Chalg'ituvchi narsalarga berilish aslida voqealikdan nosog'lom ko'rinishida qochish demakdir. 

Ichimizdagi noqulay triggerlar bilan nima qilishimizga qarab yoki sog'lom, yoki nosog'lom kurash usullarini tanlaymiz.

Ba'zilarda qochish ijtimoy tarmoq ko'rinishida bo'ladi. Ba'zilarda ishxonada qolish ko'rinishida. Boshqalarda televizor ko'rishda, ba'zan alkogol ichish yoki moddalar iste'moli ko'rinishida ham bo'ladi.

Sodda qilib aytganda:

Qisqa video/O'yinlar/seriallarga berilishimiz ularning jozibasidan emas. Ichki qiyinchilikdan qochganimizdan.

“Pulini olyapti-ku, ishlaydi-da…”

Agar jamoang faqat pul uchun ishlayotganida edi, kompaniyang hech qachon bugungi darajaga chiqmagan bo‘lardi.
Hech kim qo‘shimcha mas’uliyat olmaydi, hech kim yonib ishlamaydi.

Ammo sening yoningda odamlar bor — ular o‘z kuchini, vaqtini, asabini, ba’zan sog‘ligini ham sarflayapti.
Shunchaki maosh uchun emas, balki yagona maqsad, missiya uchun.

Sen orzu qilgan yo‘ling uchun.

Shuni tushun: jamoani ushlab turgan narsa — shunchaki ish haqi emas.
Uni ushlab turgan narsa — birgalikdagi maqsad.
Missiya.
Odamning o‘zini katta narsaning bir bo‘lagi sifatida his qilishi.

Lider bo‘lish — oylik tarqatish emas.
Lider bo‘lish — odamga “Men bu joyda shunchaki pul uchun emasman” degan tuyg‘uni berish.

@jasur_lutfullayev

Sarafan marketing (Og'izdan—Og'izga o'tadigan marketing turi)

Sarafan marketing hozirgi kunda eng kuchli marketing turidan birga aylanib ulgurgan, buni amalda juda ham ko'p kuzatyapman.

Kecha tanishlarimiz bilan birga 5,6 kishilik guruhda o'tirgan edik, bir joyni maqtab qolishdi. U yerga borguncha shunga o'xshagan 4ta joydan o'tishar ekan, lekin ularning hech biriga kirmay o'sha joyga do'stlarni olib boribti.

Keyin men sababni so'radim nega aynan o'sha yerni tanladingiz? Javobu odiy men bilgan joylarni ichida eng zo'r xizmat va sifatli maxsulot qilishyapti dedi. Va surishtirib ko'rsam maxsulotidan foydalanish uchun navbatda turish kerak ekan. Albatta sifat bor joyda navbat bo'ladi deb qo'yaverdim :)

Bular 5,6ta davrada aytishti qolganlarni ham shunga o'xshaga tanishlari bor. Ular ham yig'ilishganida shu joyni tavsiya qilishadi, bu degani sizning mijozingiz 10x ga oshib boradi. Bunday natija kuchli xizmat ko'rsatish va sifatli maxsulot yetkazib berish orqali keladi.

Men o'ylanib qoldim, ishimizni zo'r qiladigan bo'lsek va sifatli maxsulot yetkazib beradigan bo'lsek bizni o'zlari topib kelishaveradi ekan, ya'ni "Sarafan marketing" ishlaydi.

Bu haqida oldin ham yozgan ekanman, o'sha kuni bu postimga bitta misol bo'ldi.

@Muhammadzokir_Blog

Mijozni eshitishni o’rgan

Yaqinda bir o'quv markazda bir voqeyaga duch kelib qoldim. Ota-ona keldi qabulxonaga va farzandini o'qishlardan qoniqmayatganini ayti jahil ustida. Qabulxonadegi qizlar o'zini oqlashi uchun Ota-onani gapini bo'lib yaxshi o'qitishi haqida sabab keltira boshladi.

Jahli chiqqan Ota-onani ovoz to'ni yana ham ko'tarlishni boshladi va bunday holat boshqa xonadegi o'quvchilar diqqatni ham buzishga sabab bo'ldi.

O'zi bunday holatda nima qilish kerak? Bizning ham o'quv markazimizda bunday holatlar bo'lib turadi. Yechim shunchaki Ota-ona nima desa ham jim bo'lib eshitib turish kerak.

Nega deysizmi? Bunday payitda insonni ichida katta vulqon bo'ladi o'sha vulqonni sizga aytib portilatib yuborishi kerak, keyin bunday holatga kelganini sabablarni tushuntirasiz va nega faqat bunday holat o'sha o'quvchida bo'lyatganini aytasiz.

“Albatta o’qituvchisini ham chaqirasiz darsda bo’lmasa”

Bir tomonda o'qituvchisiz ikkinchi tomonda ota-ona bo'lishi kerak. Boshida aytib o'tganimdek jahil bilan kelgan mijoz ichidegi barcha gapini sizga aytib olish kerak, undan keyin o'zingizni gapingizni tushuntirib yo'lini ko'rsatib yuborasiz.

@Muhammadzokir_Blog

O’quv markazi ochmoqchi bo’lganlarga maslahat. Bu quydagi risklarni yo’qotish.

1. Arenda xar oylik xarajat: Risk ya’ni har oyda ishlasez yoki ishlamasez pul ketadigan jarayon. Agarda bino o’zingizniki bo’lsa bemalol remont qilasiz va katta riskdan qutilasiz.

2. O’quvchi ba’zasi bo’lish: O’zingiz o’qituvchi bo’lishiz kerak ma’lum bir miqdorda o’quvchingiz bo’lishi kerak 50tadan 150tagacha. Shunda tepadegi arenda xarajatlarni qoplab turadi va o’quv markazingiz rivojlanishi tezlashadi.

3. O’qituvchi yoki zo’r kamanda bo’lish kerak. Tepada aytib o’tganlarimni birortasi ham bo’lmasa o’quv markaz ochganizni ko’rib kelgan o’quvchilarga zo’r dars beradigan va ushlab qoladigan kamanda bo’lishi kerak.

Aytib o’tilgan 3ta asosiy risklarni oldini olib qo’yilsa albatta o’quv markazingiz rivojlanishi tezlashadi.

@Muhammadzokir_Blog

Topshiriqlar bilan ishlash.

Kun davomida qilishin kerak bo'lgan ish turlari bor: 5 daqiqa vaqt oladigan, va undan ko'proq vaqt oladigan.

5 daqiqa vaqt oladigan ishlarni o'sha zaxoti bajarish kerak.

Kun davomida bunday ishlar juda ko'p uchraydi, o'rnida yechilmasa to'planadi yoki esdan chiqadi.

To'planganda kech bo'lishi mumkin, esdan chiqsa zarar bo'ladi.

5 daqiqadan ko'proq vaqt oladigan ishlarni yozish kerak.

Aqlimizni xotira chipi sifatida ishlatmaylik esdan chiqish mumkin yoki o'rniga boshqa ma'lumot qo'ygan yaxshiroq.

Aqlimiz tahlil qilish va qarorlarni qabul qishida ishlatganimiz afzal.

Yozishga nima kerak daftar va ruchka kerak bo'ladi xolos.

Kun bo'yi qilingan ishlar yozilgan daftarda qilindi deb belgilab bor, ishinga bo'lgan kayfiyatni kutariladi.

Kun oxirida yakunlangan ishlarni ko'rib ishinga bo'lgan hurmating va ishtiyoqing bo'ladi.

@Muhammadzokir_Blog

Yoningda faqat baxtlilar qoladi!

Nega shunday bo‘ladi? Aksariyat hollarda yoningda yurgan insonlar sen bilan baxtli bo‘lgani uchun qoladi.

Tasavvur qil: sen ishxonada ishlaysan. Qancha ko‘p oylik olma, agar o‘zingni baxtli his qilmasang — baribir ketgin keladi. Xuddi shunday, xodiming ham agar sening yoningda o‘zini baxtli his qilmasa, u ham ketishga sabab izlaydi. Bunday holatlarda odamlarning 80 foizi ish joyini tark etadi.

Ba’zan esa odamlar faqat oylik uchun ishlaydi. Lekin bu juda beqaror, agar ularga biroz kattaroq maosh taklif qilinsa, ular ikkilanishsiz ketadi. Ochig‘ini aytganda, agar men ham faqat oylik uchun ishlayotgan bo‘lsam — men ham shunday qilgan bo‘lardim.

Shuning uchun kompaniyada qiymat, iliqlik, do‘stona muhit va o‘sish imkoniyati bo‘lishi kerak. Ana shunda odamlar o‘zini baxtli his qiladi.

Shundek ekan, yoningdagi insonlar bilan baxtli bo‘lishga harakat qil. Aks holda — yoki sen ularni tark etasan, yoki ular seni!

@Muhammadzokir_Blog

Who cares?

Atrofimni ko‘p kuzataman — biror ish qilmoqchi bo‘lsak, odamlar “nima der ekan?” deyishadi.

Ochig‘i, odamlar har doim nimadir deydi — qilsangiz ham, qilmasangiz ham.

Ba’zan ishlarim juda ham charchatadi, ishlarim o‘xshamay qoladi, ishga bo‘lgan xohishim pasayadi. Har doim ham biz qilgan rejalar o‘xshayvermaydi, axir. Insonman — xato qilaman, xatolarimdan dars olaman va yo‘limda davom etaman.

Har kuni 15 soatlab ishlab charchaganim yoki ish qilmay yotganim bilan kimning ham ishi bor, axir?

Bu hayotda nolish, ba’zan yig‘lash, siqilish yoki aybni boshqalardan qidirish — bu mening xislatim emas.

Hayot qiyinmi? Ha, qiyin, albatta. Bizga hech kim “hayoting oson bo‘ladi” deb va’da bermagan. Bu hayotda yashashni o‘zimiz tanlaganmiz, demak, bizga keladigan muammolarga ham rozi bo‘lganmiz.

Men xohlayotgan hayot esa shunday qiyinchiliklar orasidan o‘tishni talab qilarkan. Kimning ham ishi bor men bilan? Hech kimga bizning charchaganimiz yoki shaxsiy muammolarimiz qiziq emas.

Bu holatni to‘g‘ri qabul qilaman, rozi bo‘laman. Chunki menda boshqa variant yo‘q. Chunki men bu hayotda eng yaxshisi bo‘lishni xohlaganman. Xohishlar esa qiyinchiliksiz erishilmaydi.

O‘tirib o‘ylayman: menga kelgan muammolarda nima qila olaman, qanday qilsam to‘g‘ri bo‘ladi, nima qilsam yaxshiroq bo‘ladi, degan savollar bilan o‘zimni ko‘maman.

Bu hayotning eng yaxshi tomonlari, menimcha, shular bo‘lsa kerak.

@Muhammadzokir_Blog

Quyosh nuri foydalimi? Nega ko‘p odamda energiya yo‘q?

Bugun Huberman degan olimni ajoyib videosini ko'rgan edim.

U aytadiki ertalab quyosh chiqishidan biroz oldin turish organizmni energiyaga boyitishini aytyapti.

Bizda ertalab energiya bo‘lmasligi, ishga ishtiyoq tushib ketishi ko‘p holatda shundan: quyoshdan oldin turmaymiz, ertalabki yorug‘likni olmaymiz.

Huberman aytadi quyosh tog‘lar orasidan ko‘rinishi bilan, 5–10 daqiqa tashqarida bo‘lish kerakligi, ko'zimiz tabiiy yorug‘lik tushishi, bu organizmga kuchli uyg‘otuvchi signal berar ekan.

Ba'zan quyoshdan oldin tura olmagan kunlarimiz energiya yo'q bo'lishi, ishga ishtiyoqimiz tushib ketishlari, quyosh chiqishdan oldin tura olmaganimizdan bo'lar ekan degan fikirga ham kelib qoldim.

Ertaman turganimiz natijasida: kun bo‘yi ko‘proq energiya bo'lish, diqqat kuchayishi, charchoq kamayishi, kechasi chuqurroq uyqu bo'ladi ekan.

Menimcha buni barcha musulmonlar xis qilishadi, chunki bomdot namozi bejizga quyosh dan oldin o'qish buyurilmagan.

@Muhammadzokir_Blog

Jon bolam

Bitta qobiliyatni rivojlantirish kerak bo’lsa tasavvuringni rivojlantir.

Tasavvur bo’lmasa na fizikani, na matematikani, na adabiyotni eplaysan.

Tasavvuringda borini hammasini balki qila olmassan, yo’g’ini aniq qila olmaysan.

Buning uchun kitob o’qi. Ijod qil.

Ekranga yopishib qolgan tengdoshlaringga chalg’ima.

Ertaga xatosini tushunib oldingga kelganida - ularga yo’lboshchi bo’lasan.

#Parallel Muhit dan olindi.

Seneka dan 9ta hikmatli iqtiboslar.

1. Bizni tashvishga solayotgan narsa — voqealar emas, balki o‘zimizning ularga bergan bahoyimiz.

2. Vaqt — bizning eng katta mulkimiz. Uni eng oxirida qadrlaymiz, eng ko‘p isrof qilamiz.

3. Odamlar sayohat qilib qochishadi, lekin ular o‘zlaridan qochib qutula olmaydi.

4. Boylik ko‘pligi emas, ehtiyoj kamligi odamni baxtli qiladi.

5. Jasorat — qo‘rquvning yo‘qligi emas, balki qo‘rqqan holda ham harakat qilishdir.

6. Biz hayotni qisqa deb o‘ylaymiz, aslida uni o‘zimiz qisqartiramiz.
— Bekorchi ishlar, behuda tashvishlar vaqtni yeydi.

7. Hamma narsa hozirgi lahzaning ichida. O‘tmish o‘tib ketgan, kelajak hali kelmagan.

8. Do‘st — shuhratda emas, sinov va qiyinchilikda bilinadi.

9. Hayotning eng chiroylisi — o‘zini boshqara olgan insondir.
— Emotsiya, g‘azab, istak, qo‘rquv… hammasi biz boshqaradigan qurol.

P.s: Har bir iqtibosni ikki marotaba o'qing.

@Muhammadzokir_Blog

Biznesda muhim qoida!
*Bugungi kundan xulosalarim

Ko’pchiligimiz aqlli ko’ringan, chiroyli nutq so’zlaganlarni ishga olishni yoki birga ishlashni xohlaymiz.

Lekin biznesda qilyatgan ishimiz tepada aytgan gaplarimizdan muhimroq ya’ni bizni gapiryatgan gaplarimiz emas, qilyatgan ishlarimiz ko’rsatadi.

Qilyatgan ishlarimiz, gapiryatgan gaplarimizdan muhimroq bo’lsin.

@Muhammadzokir_Blog

2025-yil yakuni

Bu yil menga juda katta sabr qilishni va har qanday narsaga tayyor to'rishni o'rgatti.

POV: Bizni o'ldirib qo'ymaydigan har qanday muammo, kechagi kunimizda yaxshiroq va kuchliroq inson qiladi.

Bu yilda oldimga qo'ygan maqsadlarimdan 3tasiga erisha olmadim:

— Oilam oldidagi maqsadim: Oilam bilan O'zbekiston bo'ylab sayohatga chiqishni reja qilgan edim.

— O'zim oldimga qo'ygan maqsadim ( IELTS 7.5 olish maqsad qilgan edim) dangasaligim uchun ulgurmadim. Mayli endi 2026 ga 8.0 qilib qo'ya qolamiz In sha Alloh.

— Ishxonamdegi maqsadim( 500ta o'quvchiga olib chiqish edi) harakat qildik, natija bizdan emas ekan. Keyingi yilga bo'lar balkim.

Nima ham deyimiz bu dunyo sabablar dunyosi, sababni qilamiz erisha olsek rahmat, erisha olmasak hikmat deyimizda yo'limizda davom etaveramiz.

2026-Yil barchaga hayrli va barokatli bo'lsin hammaga omad. O'rganishdan charchamaylik.😉

@Muhammadzokir_Blog