0:35

Karochi bula ham eski kanaldan

Your Lie in April
Shigatsu wa Kimi no Uso

Marvel Kino Olamini to’g’ri ketma-ketlikda ko’rish✅

Telegram | YouTube | Instagram

Dacha filmidagi musiqa

O'zbekiston kinoteatrlarida premyeralar dunyodan bir necha hafta kech chiqadi. Sababi oddiy — bizda odamlar kino yoki o'yinga pul to'lashni unchalik xush ko'rishmaydi, "shunga pul sarflaysanmi" deb ajablanib, internetdan bepul yuklab olishni afzal ko'rishadi.

Chet elda esa aksincha — odamlar bu ish ortida qancha mehnat, vaqt va pul turganini tushunib, kassaga pul to'lab boradi. Filmning kassadagi tushumi esa uning davomi chiqadimi-yo'qmi, shuni hal qiladi — studiyalar shu daromadga qarab keyingi loyihaga mablag' ajratadi.

Shu sabab distribyutorlar avval pul to'laydigan bozorlarga chiqarib, bizga keyin yuboradi.

Korrupsiya: tanganing ikkinchi tomoni
Korrupsiya yomon — bu haqda ikki fikr yo'q. Lekin har narsaning ikki tomoni bor, korrupsiya ham shunday.
Bu odat yoshlikdan, oiladan boshlanadi. Bola maktabga o'qituvchiga sovg'a olib boradi — "yaxshi baho olsin" deb. Universitetga kirishda "tanishimiz bor" degan gap chiqadi. Bola buni ko'rib o'sadi va katta bo'lganda bu unga oddiy tuyuladi.
Shu sabab biz korrupsiyani ko'pincha muammo deb bilmaymiz, hatto o'zimiz qatnashsak ham. "Dengizdan tomchi-ku" deymiz. Muammo faqat u biz bilan bo'lmaganda ko'rinadi — navbat uzoq bo'lganda, ish cho'zilganda.
Endi ikkinchi tomoni
Iqtisodda bu "g'ildirakni moylash" (grease the wheels) nazariyasi deb ataladi. Amerikalik olim Samuel Huntington 1968-yilda shunday degan edi: markazlashgan, insofsiz byurokratiyadan ham yomonroq narsa — markazlashgan, lekin butunlay "insofli" byurokratiya, chunki u hech qanday yo'l qoldirmaydi. Ya'ni qonun-qoida shu qadar og'ir bo'lsa, kichik pora ba'zan yagona chiqish yo'li bo'lib qoladi.
Bir nechta misol:
Litsenziya va ruxsatnoma. Ko'p rivojlanayotgan davlatlarda rasmiy yo'l bilan qurilish ruxsatnomasi yoki biznes litsenziyasi oylab, hatto yillab kutiladi. Amalda esa "tezlashtirish puli" shu jarayonni bir necha kunga tushirib qo'yadi — tadbirkor uchun vaqt ham pul.
"Sharqiy Osiyo paradoksi". Iqtisodchi Endryu Vedeman shunday nom bergan: Xitoy, Indoneziya va Janubiy Koreya kabi mamlakatlar korrupsiya keng tarqalgan bo'lishiga qaramay, o'nlab yillar davomida juda tez iqtisodiy o'sish ko'rsatgan. Xitoyning davlatga qarashli bo'lmagan sektori, masalan, aynan norasmiy tanish-bilishchilik tizimi orqali tez rivojlangan deb hisoblanadi.
Investitsiya kirishi. Ba'zi tadqiqotlarga ko'ra, davlat tizimi og'ir va sekin ishlaydigan joylarda xorijiy investorlar korrupsiyani "bir turdagi sug'urta" sifatida ko'rishadi — rasmiy tizim ishlamay qolsa ham, "tanish" orqali masala hal bo'lishi mumkinligini bilishadi.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
@Avent1c @MuhammadilloPs

So'nggi oylarda dunyoda sun'iy intellekt haqiqatan ham "vau" deyarli ishlarni qilib qo'ydi.
Xitoyda bir robot Pekin yarim marafonida qatnashib, ko'plab odamlarni ortda qoldirib, chiziqqa yetib keldi. Yaponiyada Tokioning Haneda aeroportida gumanoid robotlar yuk tashish ishlariga jalb qilindi. Microsoft yaratgan tibbiy AI tizimi murakkab kasallik holatlarini tajribali shifokorlarga qaraganda aniqroq tashxislay olayotgani ma'lum bo'ldi. Ayrim ilmiy loyihalarda esa AI o'zi gipoteza qo'yib, tajriba rejalashtirib, natijasi ilmiy jurnalda chop etilgan maqolaga aylandi.
Bu — dunyoda AI bilan bog'liq minglab yangiliklardan atigi bir nechtasi, xolos.
Endi bizga, O'zbekistonga qarang. Ko'pchiligimiz AIni nimaga sarflayapmiz? Bir dona banan yoki olmani "tilga kiritib", bir necha soniyalik bachkana, mazmunsiz video tayyorlashga. Meva-cheva, sabzavot yoki hayvonlarga kulgili ovoz berib, "qiziqarli content" deb ulashish — bugun eng ko'p uchraydigan AI-video turlaridan biriga aylanib bo'ldi.
Xullas, dunyo AI yordamida kasallikni tezroq aniqlashga, robotlarni ishga tushirishga, yangi bilim yaratishga urinayotgan bir paytda, biz uni ko'pincha bir necha soniyalik "kulgi"ga sarflayapmiz. Texnologiya bitta — farq faqat uni qanday ishlatishimizda.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
@Avent1c @MuhammadilloPs

Lekin shunaqa tugashini kutgan edim

Spoiler bor!

Camera man never dies