Yaxshi o'qituvchilik bu hayot tarzi

Dars faoliyatimning boshlarida deyarli darslarga tayyorlanmasdim. Ertalabgacha video o'yinlar o'ynab, ishga borgan kunlarim ham bo'lgan. Bor bilimim bilan eplab ketardim, qobiliyatim yordam berib yuborardi.

Oxirgi yillarda o'z darsimdan tashqari zamonaviy pedagog kursidagi yuzlab ustozlar hayotiga javobgarlik hissi kun tartibimni ko'rib chiqishga majbur qildi. Men endi o'xshamagan dars o'tishga haqqim yo'q, go'yo.

Yaxshiroq ustoz bo'lish uchun nimalarni o'zgartirdim?

1. Uyqumni to'g'riladim. O'rtacha 22:30-23:30 oralig'ida uxlayman. Dars vaqti o'zimni va hissiyotlarimni nazorat qilishimni osonlashtirdi. Bo'lar-bo'lmasga baqiravermaydigan bo'ldim. Ertalab yaxshi kayfiyatda ketaman ishga.

2. Sportni boshladim. Haftada 2-3 marta ertalab 6:30 dan 8:00 gacha futbol o'ynayman. 8:30 da ishga yetib olaman. O'zimni yengil his qilaman, energiyam oshdi, kasalliklarga chidamliroq bo'ldim.

3. Fast food va energetiklarni deyarli to'xtatdim. Magazindan biror narsa olsam sog'lig'imga foydami yoki zarar degan filtr bilan olyapman. Ortiqcha vazn va kasallikka tez chalinish xavfi pasayyapti. Avval yaxshi uxlamaganim uchun har kuni bitta energetik bilan kunni boshlardim.

4. Ikkita telefon tuta boshladim. Telegram va instagram uchun eskiroq telefon oldim. Sim kartasi yo'q, qotibroq ishlaydi. Asosiy telefonimda messengerlar endi yo'q. Telefonga qaramlik va vaqtni behuda sarflash kamayyapti. Postni ham shu eski telefonda yozyapman, oson bo'lmayapti))

5. Ishim tugashi bilan uyga qochmayapman. Kamida yarim soat bo'lmasa 1-2 soat o'tiraman. Bolalar bilan ishlayman, gaplashaman, kurslar o'taman. Dam olish kunlari ham kelaman. Hech kim majburlamaydi, tekinga ishlayman. Jarayondan mazza qilishni xohlayapman, natijasini o'ziga topshirganman.

6. Ishdan keyin uyda kamida 1 soat ta'lim bilan shug'ullanaman. Kitob, darslik, post yozish, video ko'rish yoki yangi mavzu o'rganish asosiy ishimga aylantiryapman. Hozircha har doim qilish qiyin kechyapti)

@MuallimMuhammad

Aslida biz hammamiz yaxshi odamlarmiz, faqat yomon odatlarimiz bor, xolos.

Bolalar ham shunday, faqat shu yaxshi fitratni qanday qilib saqlab qolishni bilishmaydi yoki atrof-muhitdagi voqea-hodisalarga to'g'ri munosabat bildira olishmaydi, xolos. Buni o'rgatish esa bizning vazifamiz.

@MuallimMuhammad

Ustoz, mavzuni 2–3 marta o‘qidim, lekin tushunmadim.

O‘quvchilarimning uyga vazifani qilmaganda ko‘pincha aytadigan sabablaridan biri shu. Ba’zan o‘zim ham ba’zi jumlalarni qayta-qayta o‘qishga majbur bo‘laman, tushunishga qiynalaman. Do‘stlar, men 28 yoshli tarix o‘qituvchisiman, hayotiy tajribam bor va ko‘plab kitoblar o‘qiganman. Mening vazifam shu.

Bu yerda o‘zimni yerga urish yoki o‘quvchilarimni oqlash niyatim yo‘q, kitoblar saviyasi haqida gapirmoqchiman, xolos.

Yaqinda shoirlar konsert berdi. Tadbirdan keyin ustoz Qozoqboy Yo‘ldoshev bilan o‘tirib suhbatlashdik. Ustozdan bizning tarix kitoblar juda murakkab va mujmal yozilgandek tuyulishini, hattoki o‘zim ham qiynaladigan jumlalar borligini aytdim. So‘zlashuv tilimiz va kitobdagi til o‘rtasida farq katta. “Ayb bizdami yoki kitoblar haqiqatdan murakkab yozilganmi?” dedim.

Ustoz: “Bizda olimlar faqat o‘z sohasini chuqur biladigan insonlar, xolos. Ular badiiy kitob o‘qimaydi, pedagogikani tushunmaydi” (oxirgi jumlani o‘zim qo‘shdim), dedilar. “Badiiy kitob o‘qimagandan keyin bir tushunchani obrazli qilib soddalashtira olishmaydi, albatta. Quruq va zerikarli gaplar bilan kitoblarni to‘ldirishadi”, dedilar.

Xorij tarix kitoblarini o‘qishni boshladim, solishtirish imkoni paydo bo‘ldi. Bizning tarix kitoblar bolalarni qiziqtirishni emas, zeriktirishni niyat qilgandek tuyuldi.

Xullas, yaqin orada bu kitoblardan voz kechishni niyat qilyapman. Yo o‘zimiz darslik tuzamiz, yo xorij kitoblarini tarjima qilishimiz kerak. Bu bilan uzoqqa borib bo‘lmaydi.

@MuallimMuhammad

Xona bo‘ylab qog‘ozdan bo‘lgan samolyotlar uchgan, partalar oralig‘ida esa bolalar yugurib yurishibdi. Siz xonaga kirib kelgansiz, lekin buni bolalar sezishmadi, sezishsa ham tartibsizlik zarracha kamaymadi. O‘zingizni juda yomon his qila boshlaysiz.

Muammo katta, yechim esa oddiy. Lekin oson emas. Sinfxona boshqaruvi! U qanday ishlaydi?

Bugun sizlar uchun sinfxona boshqaruvi bo’yicha alohida qo’llanma tayyorladim. O’qib o’z izohlaringizni yozib ketishingiz mumkin. Siz sinfxona boshqaruvida qanday muammolarga duch kelasiz?

@MuallimMuhammad

Buxoro va ba’zi Navoiy viloyati tumanlarida tug’ulgan ustozlarning tug’ma nutqiy afzalliklari bor)

Shevada ularning hazillari kulgiliroq, gaplari esa qiziqroq chiqadi. Bu ularga xarizmatik o’qituvchi bo’lishda katta yordam beradi. Ba’zilari shunday shevani Toshkent shevasiga almashtirib yuborishadiya)

Ibn Xaldun aytganidek geografiya bu taqdir. Shu shevani o’rganaman shekilli)

Limondan limonad yasang.

Taxminan 4 yil davomida avval o‘qishimga, keyin ishimga 50 km masofadan qatnaganman. Eng katta o‘sishlarim ham shu yo‘lda bo‘lgan. Aynan shu yo‘lda IELTS olganman. Har kuni 100 km yo‘lda listening, kitoblar, podcastlar eshitilardi. Shu yo‘l mening fikrlash tarzimi ham o‘zgartirgan.

Bilаsizmi, hammasi nimadan boshlangan? Uzoq yo‘lda zerikishdan!

Jiyanim yaqinda kasal bo‘ldi. 1 hafta shifoxonada, bitta xonadan deyarli chiqmasdan davolanib keldi. Bechora 1 xonada siqilib ketdi, lekin zerikkandan onasi ikkalasi gaplasha-gaplasha gapirishni o‘rganib olibdi. 1,5 yoshida menga Telegramdan gapirib video xabarlar jo‘natayapti. 😁

Pedagogikada eng katta tajribani eng quloqsiz sinflardan olganman. Siqilganman, qiynalganman, lekin o‘rganganman. Qiynalmasam o‘rganarmidim? Qiynalmasak o‘rganamizmi? O‘zgaramizmi?

Qiyinchilikdan qochmaylik, yo’q bo’lsa qidirib topaylik.

@MuallimMuhammad

Akangizni chaqiravermang

Yoshligimizda urishib qolsak, akasini chaqirib kelib muammolarini hal qiladiganlar bo‘lardi. Shu vaziyatda muammo hal bo‘lar, ikkinchi taraf ko‘pincha chekinardi. Lekin asosiy voqealar akalar ketgandan keyin boshlanardi.

Akasini chaqirib kelgan bola har kuni biz bilan o‘ynashi, munosabatga kirishishi kerak. Lekin uning endi “yig‘loqi” nomli laqabi bo‘lardi. O‘z muammolarini o‘zi hal qila olmaydigan inson sifatida uni hech kim hurmat qilmas, o‘yinlarga qo‘shgisi kelmasdi.

Hozirgi maktabda ham shunga o‘xshash muammolarni ko‘raman. Ba’zi ustozlar bolalar bilan ilk, kichik muammolarini ham o‘zi hal qila olmay, direktor, sinf rahbar va ota-onalarga chiqishadi. Bu huddi akasini chaqirib kelgan yosh bolaga o‘xshaydi.

Bu holat bolaga “Men seni eplolmayapman, senga kuchim yetmayapti”, degan signal jo‘natadi. Chaqirib kelgan “akalarimiz” ketadi. Biz esa sinfda bola bilan yolg‘iz qolamiz — bu safar obro‘yimiz tushgan va munosabatlarimiz buzilgan holda.

Akalarimiz biz taraf bo‘lsaku ba’zan yaxshi, lekin ko‘pincha ular bolalarga “Hozircha xo‘p deb tur, keyin bilganimizni qilamiz”, deyadiganlari ham bo‘ladi. Siz bilan muammodan bola oldida o‘z obro‘sini ko‘tarib olishga urinadiganlar ham chiqadi.

Unda nima qilish kerak?

1. Yolg‘iz suhbatlar ko‘p masalaga yechim. Darsdan so‘ng alohida olib qoling, eshiting, so‘rang, tushuntiring, kelishing.

2. Muzokara san’ati, ishontirish psixologiyasiga oid kitoblar, maqolalar o‘qing.

3. Darslarni sifatli o‘ting, munosabatlarda adolatli bo‘ling.

4. Tabassum bilan yuring. Jazolarni ham kulibroq bersangiz, bola yengilroq qabul qiladi.

5. Imkon bo‘lsa baqirmang, urushmang. Xatodan keyin nima qilinishi kerakligini qat’iy ayting, tamom. “Mayli, dars qilmay kelibsiz, bugun darsdan keyin qolib topshirib ketasiz”, kabi. Qilmasachi? Kimda nima richagi bo‘lsa, shuni ishlatsin!

@MuallimMuhammad

Bolalar o‘qimaydi, tartibsiz, tarbiyasiz deyishdan oldin o‘zimizga savol beraylikchi: sohamizdagi eng zo‘r mutaxassis bizning darsimizni ko‘rganda 10 dan nechi baho qo‘ygan bo‘lardi?

Inson oldiga bemaza ovqat qo‘yib, uning yeyilmayotganidan, “rahmat” deyilmayotganidan nolish oshpazga qanchalik yarashadi?

@MuallimMuhammad

O’z taqdiriga qiziqmaydigan ustozlarni ularning taqdiriga qayg’urmaydigan rahbarlar boshqaradi!

@MuallimMuhammad

Shu kitobni olishni reja qilib turgandim, @qamarbooks dagi do’stlarimiz sovg’a qilib jo’natib qolishdi.

Albatta, kitob sovg’asi odamni xursand qildi. Minnatdormiz)

@MuallimMuhammad

Shamollar esadi...

👀 Siz darsni nimadan boshlaysiz? Tabassum, salomlashish, davomat, tashkiliy masalalar, avvalgi darsda oʻtilgan mavzuni soʻrashdan, deysizmi?
Ha, bular ham kerak, (oʻqituvchining sinfga tik qaddi qomat va yaxshi kayfiyat bilan kirib kelishi nihoyatda muhim), ammo uyga vazifani soʻrashga shoshmay turing.

🎯 Metodika ilmida darsni kirish mashgʻuloti bilan boshlash tavsiya qilinadi.

Kirish mashgʻuloti – bu turli oʻy-xayollar, kayfiyat va holatda darsingizga kirib kelgan oʻquvchining fikrlari, diqqatini jamlab olishi va darsga tayyorlanishi uchun oʻtkaziladigan qisqa muddatli mashgʻulot.

  
Biz  gul ekishdan oldin erni chopib, suv quyib, yumshatib olamiz.  Non yopishdan oldin xamirni yaxshilab mushtlaymiz, dutor chalishdan oldin sozlab olamiz, toʻgʻrimi? Shunday ekan dars jarayonida ham birinchi qadam oʻquvchining qalbi va ongini bir nuqtaga qaratish, yangi ma'lumotni “xazm qilishga” tayyorlashdan boshlanadi.

🗒 Har bir oʻqituvchining yon daftarchasida kirish mashgʻulotlarida foydalanish uchun ishlatadigan sitatalar, chiroyli baytlar, toʻrtliklar, hikmatlar, qiziqarli savollar, faktlar boʻlishi foydadan holi emas. 
🔸 Kirish mashgʻulotida sinf doskasiga bir necha rasmlar qoʻyib, bu rasmlarning bugungi yangi mavzuga qanday bogʻliqligi bor deb oʻylaysiz?  deb soʻrashingiz ham mumkin.
Agar biror filmdan parcha (davomiyligi 2-3 daqiqadan oshmasligi lozim) yoki portretlar koʻrsatmoqchi boʻlsangiz, albatta ularni barcha oʻquvchilarga koʻrinarli joyda boʻlishiga e'tibor qarating, yoʻqsa, oʻquvchilar boshqa narsalarga chalgʻib, xalaqit berishni boshlaydilar.
📌 Shuningdek, hozirgi kunda koʻpchilik oʻqituvchilar darslarini turli interaktiv metodlar, enerjayzerlar (harakatli oʻyinlar) bilan boshlaydilar. Bu ham yaxshi natija beradi. Sababi harakatli mashgʻulotlar oʻquvchilar fiziologiyasi uchun juda muhim. Ulardagi moddalar almashinuvi jarayonlarining tezligi uzoq vaqt davomida partada qimirlamay oʻtirishlariga yoʻl bermaydi.
Qolaversa, harakatli oʻyinlar oʻquvchilarni bir-birlariga yanada yaqinlashtirib, ahil jamoa boʻlib shakllanishlariga yordam beradi.

🔻Quyida sizga ana shunday harakatli o'yinlardan birini tavsiya qilaman.

🔖 Oʻqituvchi kayfiyatni koʻtaruvchi, diqqatni jamlashga yordam beradigan, sinfdagi koʻpchilik oʻquvchilarga tegishli boʻlgan  bir necha qiziqarli keyslarni aytadi, oʻquvchilar esa qoʻllarini koʻtarib, shamol esayotgandek harakat qiladilar. 
- Qish (yoz, kuz, bahor) faslida tugʻilganlar uchun shamol esadi;
- Mazali ovqatlarni yaxshi koʻradiganlar uchun shamol esadi;
-Ertalab barvaqt uygʻongan oʻquvchilar uchun shamol esadi;
- Uy hayvonlarini yaxshi koʻradiganlar uchun shamol esadi;
-Darsga kechikib keladigan oʻquvchilar uchun shamol esadi;
- Gul oʻstirishni yaxshi koʻradiganlar uchun shamol esadi;
- “Adabiyot” (“matematika”, “kimyo”, “musiqa” va h.k.) fanini yaxshi koʻradiganlar uchun shamol esadi;
- “5” baho olishni yoqtirmaydiganlar uchun shamol esadi;
- Ertalab nonushta qilgan oʻquvchilar uchun shamol esadi;
- Uy vazifasini qilishni istamaydiganlar uchun shamol esadi;
- Bugun darsda juda koʻp foydali ma'lumotlarni bilib olishni istaganlar uchun shamol esadi va h.k.

📍Dars davomida oʻtkazib turiladigan harakatli mashgʻulotlar oʻquvchilardagi ortiqcha quvvatni sogʻlom yoʻl bilan sarflash imkonini beradi. Shamollar esarkan, ular bir-birlariga tabassum va zavq bilan qaraydilar va mana shu quvnoqlik, sinfxonadagi koʻtarinki muhit oʻzaro iliq munosabatlarni oʻrnatishga yordam beradi.  Qolaversa, ushbu mashgʻulot orqali oʻqituvchi ham oʻquvchilari haqidagi ba'zi ma'lumotlarni bilib olishi mumkin.

Post teachers hub loyihamiz experti Nazokat Yusufjonovna tomonidan yozilgan.

@MuallimMuhammad

Biz o’zimizni va o’quvchilarimizni taniymizmi?

Insonlar yaratilishidan turli xil. Balki, aynan shu turli xillik hayotda balansni saqlab turar. O’qituvchi sifatida biz ko’pincha o’quvchilarimizni o’zimizga o’xshatishga, xuddi bizdek fikrlab, harakatlar amalga oshirishini xohlaymiz!

Lekin tug’ilishimizdan biz turli xil edik. Demak bizni yaratgan zot shuni xohlagan va bu hikmatsiz emas. Zamonaviy pedagogika alohida yondashuvni talab qiladi. Bu uchun biz bolalarni tabiatini va psixikasini yaxshi bilishimiz, ularga mos metodika va yondashuvlar yaratishimiz kerak.

Eng muhim jihat esa o’zimizni tushunib olishimiz. Qanday insonmiz? Nima kuchli taraflarimiz bor? Qaysi kuchsiz taraflarimiz ustida ishlashimiz kerak? O’zimizni bilishimiz ta’limda o’z xarakterimizga mos metod tanlashimizda ham yordam beradi.

Bunda bizga temperamentlar yordam beradi. Insonning tug’ma xarakter xususiyatlari. Bir xil vaziyatda nega odamlar o’zini turli xil tutadi?

Nega ba’zi odamlar qo’polroq?(masalan men), nega ba’zilar hamma bilan chiqishib ketadiyu boshqasi chekkada bitta o’zi turaveradi? Nega kimdir tog’ga chiqqanda yarmidan qaytib kelsa ikkinchisi ikki kun ketishini bilsa ham eng tepasiga chiqqisi kelaveradi?(yana men)

Nega ba’zi insonlar xo’p deydiyu bajarmaydi? Nega ba’zilar qaror chiqaradiyu amalga oshiradi? Ba’zilar yillab kutib, qolib ketadi. Qaysi odamga qaysi vazifani ishonish kerak? Kimga qanday muomila qilish kerak? Deyarli barcha savolga temperamentlar ilmi javob beradi.

Gippokrat tarafidan fanga kiritilgan bu atama va uning to’liq tahlili hozirgi ilmiy fan tomonidan tasdiqlanmagan. Lekin u bo’lib ketgan insonlarning 4 turi insonlarni tushunish uchun eng muhim bilimlardan biri bo’lib qolmoqda.

Keyingi postlarda har bir temperament haqida batafsil to’xtalamiz. O’quvchilarni, hamkasblarni va do’stlarimizni ajratib olamiz va ularga qanday munosabatda bo’lishni o’rganamiz.

@MuallimMuhammad

Real hayotdagi o’ta avaylov va virtual olamdagi deyarli himoyalamaslik hozirgi bolalarni behalovat avlodga aylantirgan deyapti kitob.

Biz faqat bolalar tanasiga e’tibor berib qolib kettik, o’zi uyda bo’lsa, daraxtdan yiqilmasa, oyog’i shilinmasa, birov turtmasa bo’ldi dedik. Vaholanki tanasi uyda lekin fikrlash va dunyoqarash virtual olamda bo’ldi, shakllandi.

Oqibatda biz ularni ruhan va mohiyatan yo’qotib qo’ydik. Behalovat avlodga aylantirdik. Aylandik.

@MuallimMuhammad

Yoshing kattalashayotganini qayerdan bilasan?

O’quvchilarimga bizning davrimizda deb ataladigan gaplarni gapirishni boshlaganimdan.

@MuallimMuhammad

Har kuni meni o’ylantiradigan savollar

1. Darsimni bundan yaxshi o’tolmasmidim?

2. Shu o’tayotgan mavzularimiz rostdan bolalarga foyda keltirarmikan? Qayerini o’zgartirishim kerak?

3. Olayotgan imtihonim faqat “imtihon olindi” deyish uchunmi? Nima qilsam imtihon bolalarga foydali bo’ladi?

4. Agar birorta bolaga baqirmaganimda fanimga yana nechi foiz o’quvchini muhabbatli qila olardim?

5. 10 yildan keyin bolalarni ko’chada ko’rganimda yuzim yorug’ bo’lib bemalol gaplasha olamanmi? Aslida bu O’zining oldida javob bera olamanmiga o’zgarishi kerak ekan.

6. Mavzuni yana qanday qilib soddalashtira olaman? Nima misollar qo’shsam bo’ladi?

7. Agar dars o’tishimga umuman cheklov bo’lmasa, darslarimni qayerda, qanday ko’rinishda o’tgan bo’lardim?

8. O’zimga dars o’tadigan ustozni qayerdan topsam bo’ladi?

9. Nega eng charchatadigan ham eng ko’p energiya beradiganlar ham bolalar ekan?)

Sizni qanday savollar o’ylantiradi?

@MuallimMuhammad

Uyga vazifalar kerakmi?

Biz, odatda uyga vazifalarni qanday beramiz?

Dars soʻngida (koʻpincha qoʻngʻiroq chalib turgan vaqtda) darslikning beti, mashqning raqamini aytib, qisqacha bajarilish sharti bilan tanishtiramiz: “54-bet, 14-mashq, nuqtalar oʻrnini toʻldirib kelasizlar”.

Yoki vaqtdan yutish maqsadida sinf doskasiga yozib qoʻya qolamiz.
Boz ustiga ba'zan uyga vazifalar darsda oʻzini yaxshi tutmagan oʻquvchilar uchun jazo sifatida ham qoʻllaniladi.
Bunday yondashuv oʻquvchilarning uydagi mustaqil faoliyatini tashkil etish uchun yetarlicha motivasiya bermasligini sezib turgandirsiz.

Koʻpincha oʻquvchilar dangasalik qilganlaridan emas, vazifani yaxshi tushunmaganliklari va ishni nimadan boshlashni bilmaganliklari uchun ham bajarmay keladilar. Topshiriqlarni oʻz vaqtida bajarib kelmaslik odati oʻquvchilarning fanni oʻrganishga boʻlgan qiziqishi va mas'uliyati pasayishiga olib keladi.

Nahot shu jarayonni qiziqarli va yoqimli shaklda tashkil qilib boʻlmasa?

Uyga vazifalar berishning oʻzlashtirish darajasiga ta'sirini aniqlash borasida oʻtkazilgan koʻplab tadqiqotlar  muallifi professor Dyuk Kuper uyga vazifalarni dori vositalariga qiyoslaydi:

“Agar siz ularni juda kam ichsangiz, ular hech qanday samara bermaydi. Agar juda koʻp iste'mol qilib yuborsangiz, zarari tegishi mumkin. Lekin agar yetarli miqdorda qabul qilsangiz, sogʻayib ketasiz!”.

Keling, endi birgalikda variativ shaklda uyga vazifa berish usulini koʻrib chiqamiz.

Variativ vazifalar

Iloji boʻlsa bugundan boshlab variativ uyga vazifalar bering.

Bu nima degani?

Bu oʻtilgan mavzu yuzasidan 5, 8, 10 xil topshiriqlar bering degani.

Oʻquvchilaringiz esa berilgan topshiriqlar ichidan oʻziga ma'qul boʻlgani, mustaqil bajara oladigani, zavq beradiganini tanlab oladilar.

Goʻyo ular siz topshiriq qilib berganingiz uchun emas, oʻzlari tanlaganlari uchun ham bajarib keladilar.
Qanchalar hayron qolmang mas'uliyat erkinlik bilan bogʻliq!

Deylik, siz bugun Muhammad Yusuf ijodiy merosiga bagʻishlangan darsni oʻtdingiz.
Uyga vazifa qilib sinf doskasiga
- she'rni yod olish;
- she'r mazmuni asosida rasm chizish;
- she'rda tilga olingan maskanlar haqida ma'lumot topib kelish;
- she'r mazmuni asosida krosvord tuzish, 
- she'rning nasriy bayonini yozib kelish;
- she'rdagi sifat (yoki fe'l) soʻz turkumiga kiruvchi soʻzlarni yozib kelish;
- she'r tahliliga oid 10 ta savol va topshiriq tuzish;
- lirik qahramonga maktub yozish;
- she'rni qoʻshiq qilib aytib berish;
- sinkveyn usulida she'r yozib kelish ... kabi oʻquvchilaringizning yoshi, oʻzlashtirish darajasiga mos boʻlgan bir necha xil vazifalarni yozib qoʻyasiz.

Oʻquvchilar bitta emas, bir necha vazifalarni bajarib kelishni tanlashlari ham mumkin.

E'tibor bersangiz, berilgan har bir topshiriq she'r matnini sinchiklab oʻqishga, magʻzini chaqishga, shoirning qalb kechinmalari, oniy holatini tushunishga undaydi, ularni bajarish chogʻida oʻquvchi she'r matniga qayta va qayta murojaat qilishiga toʻgʻri keladi.
Shu ma'noda she'rga mos surat chizish yo krosvord tuzish uni yod olishdan kam mehnat talab qilmaydi.  

Oʻquvchilarning mustaqil tarzda bajaradigan topshiriqlarini oʻzlari tanlashlari uyga vazifani bajarib kelishlari ehtimolini yanada oshiradi va shu orqali ulardagi koʻplab ijodiy qirralarni kashf etishingizga yordam beradi.

Teacher hub jamoasi a’zosi Nazokat Yusufjonova tomonidan yozildi.

@MuallimMuhammad

Birinchi Muallim

Yaqinda maktabimizda bo’lgan auksionda shu kitobni olgandim. Yengil, ichiga kirib, voqealarda yashab o’qidim. Badiiy kitoblarni sog’ingandirman. Balki, o’ta zo’r yozilganidandir.

Asarda Muallim Duyshen misolida ustoz o’quvchilari uchun nimalarga tayyor bo’lishi kerakligi, qanday qurbonliklar, qiyinchiliklarga dosh berishi kerakligini ko’rdim.

Duyshen bolalarni nafaqat o’qitadi(o’zi yetarli ilmli bo’lmasada), u ularning hayotini o’zgartiradi, oilaviy muammolariga yechimlar beradi.

Bolalarni ilmli qilish uchun jamiyatdagi qoloqlik, stereotiplar, ijtimoiy bosimlarga chidaydi.

Nima qilay ota-onasi xohlamasa menga kerakmi demaydi? Avval ota-onani keyin bolalarni ishontiradi. Ilm uchun kurashadi.

Balki, shudir bizda(menda) yetishmayotgan fidoiylik.

Kichik hajmli, katta ma’noli kitob ekan.

@MuallimMuhammad

Pedagog podcastning navbatdagi sonini oldik. Aziz aka bilan 3,5 soat suhbatlashibmiz. Ustozlar uchun ancha foydali suhbat bo’ldi.

Aytgancha, Zamonaviy pedagogning navbatdagi mentorshipida ham Aziz aka speaker bo’lib keladilar)

@MuallimMuhammad

Buyuk ustoz bo’lasiz!

Yuzlab bolalarni o‘qitasiz, hammasiga vaqtim yetmayapti, gaplasha olmayapman, e’tibor bera olmayapman, kuchim yetmayapti deb siqilasiz.

Buyuk ustozlar haqida o‘qiysiz, butun faoliyati davomida nari borsa 5–6 ta dahoni yetishtirganini ko‘rasiz. Shu daholarni kashf etish uchun esa o‘n minglab bolalarni o‘qitganini bilmaysiz. Bizga shu 5–6 tasi aytiladi, o‘xshamagan yuzlab o‘quvchilar aytilmaydi.

Mashhur rus pedagogi Rachinskiy ham 3 ta buyuk shogird chiqargan, ulardan biri hatto rus podshohining ustozi bo‘lgan. Aksariyati yaxshi muhandis, o‘qituvchi, bankir bo‘lishgan. O‘xshamaganlari ham bo‘lgan, albatta. Buyukligi yaxshilarini sindirib qo’ymaganida bo’lgan.

Buyuk o‘qituvchi 100/100 daho tarbiyalaydi degani emas. Ustozimiz Aziz Rahimov aytganlaridek, biz bog‘bonmiz, ba’zan aynigan urug‘lar ham berib ketishadi, afsus. Eng kamida yaxshi urug‘larni aynitib qo‘ymaylik, qiyshaygan, lekin to‘g‘rilash imkoni bor nihollarni to‘g‘rilaylik, eng iqtidorlilarini aniqlab, to‘g‘ri yo‘naltiraylik.

Qisqa aytganda, qo‘limizdan kelgan barcha sabablarni qilaylik. Savol-javob kuni uyalib qolmaylik.

Daholar nafaqat sifat, balki son bilan keladi. Xuddi 1 ta yaxshi kitobni topish uchun 10 tasini o‘qigandek. Yoki butun bir kursni faoliyatimizga ta’sir etadigan 2 ta yangilikni topish uchun ko‘rib chiqqandek.

Kuzatuvchan bo‘ling, fikrlar va yangiliklarga ochiq bo‘ling, iqtidorlarni aniqlang, rivojlantiring, yo‘naltiring va tarixda qoling.

@MuallimMuhammad

Zarbatoblar

Shamol yosh nihollar mustahkamligi uchun eng muhim omillardan. Shamol bo‘lganda nihol tomirlari tortiladi va kengayadi, tana hujayralari esa zichlashadi va mustahkamlanadi. Kattalashganda esa kuchli shamollarga chidamli bo‘ladi.

Aksincha, issiqxonada shamoldan himoya qilib o‘stirilganlari katta bo‘lganda o‘z vaznini ham ko‘tara olmaydigan daraxtga aylanadi. Bunday nihollardan o‘rmonlarda yasholmaydi.

Bolalar ham shunday — yoshligidan kichik stresslar, qiyinchiliklar, rad etilishlar va ko‘kargan tana qismlari bilan katta bo‘lsa, ulg‘ayganda o‘z muammolarini yecha oladigan yetuk shaxsga aylanadi. Albatta, bunda meyor va kattalar kuzatuvi muhim.

“Issiqxonada” barcha qiyinchiliklardan asrab katta qilsak, nafaqat jamiyat muammosi, o‘z muammosini ham yecha olmaydigan bir bolani yetishtirib qo‘yamiz.

Deyarli barcha sut emizuvchi yoki tirik jonzotlar zarbatoblardir. Ya’ni har qabul qilingan zarba uni kuchli qilib boraveradi. Xuddi ajdarhoning bir boshini kessangiz, ikkita bo‘lib chiqqandek, hayot zarbalari bizni kuchaytiraveradi. Aksincha, rohat esa zaiflashtiradi.

Farzandlarimizni yaxshi ko‘rar ekanmiz, ularning kelajakdagi holatini ham sevaylik. Faqat hozir qiynalmasin, o‘ksimasin deb, hayot o‘rmonlarida yiqilishiga sabab bo‘lib qolmaylik.

@MuallimMuhammad