Seni ular kuzatishyapti

Taksist shu baklashkani oynadan tashlab yubora olasizmi deb qoldi, sizga kerakmasmi deb so’radim, unda men sumkamga solib olsam maylimi? Chiqindi qutisini uchratsam tashlab qo’yaman dedim.

Xijolatli ovozda avval uzr so’radi keyin rahmat aytdi 60 yoshlardagi taksist amaki. Menga dars berding, endi qaytib tashlamayman dedi.

Bir do’stim ibodat qilayotganidan ta’sirlanib men ham boshladim. Mendan ta’sirlanib oilam ham.

Ustozimni ko’p kitob o’qiyotganidan ilhonlanib men ham boshladim, mendan ko’rib o’quvchilarim ham.

Sen biror bir yaxshi(yomon)ish qilarkansan hech qachon faqat o’zing uchun qilmayapsan! Seni kuzatib turuvchilar, sendan o’rnak oluvchilar bor.

Biror ishda qiynalyapsanmi? Unutma faqat o’zing uchun emas bu qiyinchiliklar! Sen oilang, o’quvchilaring, farzandlaring va do’stlaring uchun ham chidayapsan. Ular seni kuzatishyapti!

@MuallimMuhammad

O’zingni ham sug’orib tur

Daraxt mevaga kirgunicha 2-3 yil tinmasdan sug’oriladi, o’g’itlanadi, mehr beriladi. Keyin hosilga kiradi.

Meva berishdan oldingi jarayonlar ketma-ketligi qanchalik to’g’ri va uzoq muddat qilinsa meva berish jarayoni ham shunchalik uzun va sifatli bo’ladi.

O’qituvchi ham xuddi shu daraxtdek, bu darajaga chiqqunicha ma’lum vaqt mehnat qilingan, ilm olingan.

Lekin hozirgi mevaga mahliyo bo’lib o’zini sug’orishni unutib qo’ysa, tez orada qurigan daraxtga aylanadi. Bolalar undan zerikishni boshlaydi.

Hozirgi darajang 3-5 yil oldin olgan bilimlaring natijasi, hozirgi harakating yoki harakatsizliging hosilini 3-5 yildan keyin yig’asan. Hozirgi natijaga aldanib qolma!

@MuallimMuhammad

Qanday ish topay?

O’qishni bitirgan yilim eng birinchi ochilgan prezident maktabiga borganman. Ingliz tili bilardim va ozgina kitoblar o’qigandim, lekin tajribam yo’q edi. Qancha oylik so’raysiz deganda yo’lkiram va tushlik uchun pul bersangiz bo’ldi, sizdagi eng zo’r ustozlardan o’rgansam va tajriba orttirsam yetarli deganman.

Magistratura bo’lmasa ishga olmaydigan joyga meni bakalavr diplomi bilan ishga olishgan.

Keyin orada tajribamni Merit maktabida orttirdim. Boshlang’ich 3-4 yil davomida rahbarlar bilan umuman oylik uchun talashmadim, chunki holatimni bilardim. Menga pul emas tajriba kerak edi.

Boshida qayerga borsam ham aniq mendan karrasiga kuchli ustozlar va mentorlar izladim, menga beradigan bilimi bo’lmasa katta pul berishsa ham unday joylardan uzoq yurdim.

Tajriba to’plangach esa zo’r yurayotgan loyihalarga emas, endi boshlanayotgan start up larga bordim. Chunki men to’plagan bilim va ko’nikmalar aynan ularga kerak, aynan ularda men tezroq o’saman, natijamni ko’rsata olaman.

Xulosa: ishni endi boshlayapsizmi kuchli maktab va ustozlar bor joyga boring, bilim va tajriba yig’ilgandan keyin uni sinovdan o’tkazish va o’sish uchun yangi maktab va loyihalarga boring.

@MuallimMuhammad

Sizni faningizni o’rganishimdan oxiratimga nima foyda?

O’quvchilarim ba’zan maktabdagi fanlar dunyoviy fan bundan ko’ra diniy ilm o’rgansak yaxshiroq, savobliroq-ku, nega sizning faningizni o’rganishimiz kerak? Oxiratimizga nima foyda deyishadi?

Aslida din bu hayot tarzi, din va dunyo ajratilmaydi! Dunyoviy ilmlarning hammasi Allohga olib boradi.

Qanday qilib?

Aytaylik tarixni ustozingizdan o’rgandingiz, u ham ustozidan va u ham o’z ustozidan va oxiri borib, borib bu Odam alayhissalomga borib taqaladi. Qur’oni karim bo’yicha Odam alayhissalomga barcha narsaning nomini va ilmni Alloh taolo o’rgatgan edi.

Bizga buni ajratish qanday kelib qolgan?

O’rta asrlarda yevropada xristianlik dini va papasi katta kuch edi. U barchaga birdek ta’sir o’tkaza olar va xatto mamlakatlar qirollarini ham almashtira olardi. Ilm fan rivojidagi eng katta to’siq ham aynan rim papasi edi.

Keyinchalik yevropa qirollari xristian dini ta’sirini kamaytirish va rim papasi humkronligidan qutulish uchun sekulyarizmni qo’llay boshlashdi. Bunda din davlatdan, ta’lim esa dindan ajratildi, ruhoniylar qiladigan barcha ishlarni(odamlarni ro’yxatdan o’tkazish, o’lim, tug’ulishni yozish, soliqlar yig’ish) davlat o’z qo’liga oldi. Bu orqali qirollar hokimiyati kuchayib rim papasi nazoratidan chiqdi va davlat kuchaydi. Odamlar va fan erkinlikka chiqdi.

Asrlar o’tib asli xristian olamida boshlangan sekulyarizm islom olamiga ham propaganda qilindi va aslida hayot tarzi bo’lgan islom dini ham ikkiga ajratildi. Endi bizda ham hali diniy ilmi kuchli bo’lmagan insonlar tomonidan hayot ikkiga ajratilmoqda. Qilayotgan ishlarining tub mohiyatiga e’tibor bermasdan, din desa faqat masjid, namoz, qur’on va hadis kabi narsalarni qolgan barcha jabhalar esa dunyoniki deya fikrlashmoqda.

Siz tarixchi, iqtisodchi, haydovchi bo’lishingiz mumkin va bundan o’zingiz foyda olib, jamiyatga ham foyda keltirar ekansiz bu isrof emas. Niyatimiz to’g’ri ekan, bu savob, bu to’g’ri ish. Biz ham oxiratimizga ham dunyoyimizga birdek, bir vaqtda foyda keltira olamiz! Aynan bittasini tanlashimiz shart emas!

Aynan shu ishlarda mutaxasis bo’lsak, kuchli bo’lamiz. Biz kuchli bo’lsak ummatimiz, millatimiz qudratli bo’la oladi. Shundagina biz Falastinda birodarlarimiz zulm ko’rayotganda faqat instagramda “free Palestine” deb yozib o’tirmasdan aniq amaliy choralar ko’ra olamiz.

Shundagina Xitoyda uyg’ur dindoshlarimiz xo’rlanyotganda faqat internetga yig’lab video chiqarmasdan ularga bemalol yordam bera olamiz.

@MuallimMuhammad

Sizning kichik shaklingiz

Maktabda ota-onalar majlisi bo’ldi. Aksariyat mas’uliyatli va va’da bersa bajara oladigan o’quvchilarning ota-onalari ham va’dalarini bajarib kelishdi.

Farzand ikki narsadan tarkib topgan. Biri gen, ikkinchisi tarbiya va ikkisini ham ota-onadan oladi. Shuning uchun barcha e’tirozlarimni bolalarga emas ularning uyidagilariga aytdim va o’zlarini isloh qilishga chaqirdim.

Siz o’zgarmas ekansiz bolangizdan hech narsa kutmang dedim. Boladagi eng asosiy unsurlar ham sizdan o’tgan ekan nega xatolar uchun o’zingizni emas ularni jazolaysiz?

Ota-onalarni ko’rib bolasi nega hozir shu holatga kelib qolganligini aniq-tiniq bilib oldim. Axir bolalarimiz bizlarning kichik shakllarimiz emasmidi?

@MuallimMuhammad

Nega kitob o'qishim kerak?

1. Senda ko'pi bilan 60-70 yil umr bor. Har bir kitob muallifi esa o'z umrini shu kitobga investitsiya qilgan bo'ladi. Bu degani 10ta kitob o'qisang 600 yil umrlik bilim va tajriba!

2. Ayollar doim o'zlaridan kuchliroq erkaklarni yoqtiradi. Bizning hech qanday karomatimizsiz ham Alloh bizni ulardan jismonan kuchli yaratgan endi aqlan kuchayishimiz esa o'z mehnatimizga bog'liq.

3. Aqilli emas Dono bo'lish uchun o'qishing kerak. Aqilli odam - o'z xatolaridan xulosa qiladigan inson. Dono odam - boshqalarning xatosini ko'rib o'ziga xulosa oladi.Umr va resurslar cheklangan, demak hamma xatolarni qilib ko'rish bizga qimmatga tushadi.

4. O'zingni anglash uchun o'qi. Nega yashayapsan? Nega bu dunyoga kelding? Nega yig'laysan? Nega dangasasan? O'zingni, o'zligingni, tanangni, harakatlaringni va eng muhimi Yaratuvchingni anglash uchun o'qi.

5. Boshqariluvchi emas, boshqaruvchi bo'lish uchun o'qi. Bu dunyoni albatta aqilliroq insonlar boshqaradi. Ular katta tashkilotlarni, korxonalarni, davlatlarni va hatto butun dunyoni boshqaradilar. O'qimasang albatta ularga ishlaysan.

6. Vaqtimiz va energiyamizni qimmatroqqa sota olishimiz uchun o'qimiz. Sen qanchalik ko'p o'qisang, sening qiymating shunga yarasha ortib boradi. 1 soati 1000$ turadigan huquqshunoslar, oyiga 30mln oylik oladigan maktab ustozlar(tarix)ham aynan O'zbekistonda ishlashmoqda.

7. Dam olish uchun, sokinlik, yolg'iz qolish, fikrlash, tafakkur va mazza qilish uchun o'qi kitobni.

@MuallimMuhammad

Nega asabiylashasan?

Shunday oʻquvchilar boʻladi, hech qachon oʻzgarmaydi, nima qilishingni, nima deyishingni umuman farqi yoʻq!

Lekin yaxshi oʻqituvchi doim ular uchun qaygʻurishi, asabiylashishi, vaqti kelsa ularni maqtab yoki jazolab turishi shart!

Sabab: oʻqiyotganlar toʻxtab qolmasligi uchun!

Oʻqimayotganlar, dars qilmayotganlar va oʻsmayotganlar jazolanmaydigan sinfda, guruhda va jamiyatda bu ishlarni qilish tabiiy ekan degan tushuncha paydo boʻladi.

Va oʻqiyotganlarni ham orqaga tortishni boshlaydi.

Bu dunyo qonuniyati ham ayni shunday: sen qaysidir jihatdan mukammallikka yetib keldim deb hisoblashing bilan shu jabhada orqaga ketishni boshlaysan.

Demak, bu dunyoda hech qaysi jabhada kurash hech qachon tugamaydi!

@MuallimMuhammad

Nomsiz post

Qishloqqa kelsam o’zimni yomon his qila boshlayman oxirgi vaqtlar, yoshligimda eng sevimli joyim hozir o’zgargandek.

Sababini o’ylab ko’rsam, joy emas men o’zgarganman. Ulg’ayibman! Bu yerda maqsadsizman, foydasizman. Hamma dalada, fermada foydali ishlar bilan band. Men esa shunchaki yuraman. Bu yerda qo’limdan bir ish kelmaydi.

Eng yoqtirgan joyim maktab. Bolalarga ilm berayotganimdan, foydali inson bo’layotganimdan mazza qilaman. Ularni hayotini o’zgartirayotganimni sezaman.

Bundan keyin bahtli bo’lishga emas, foydali bo’lishga harakat qilaman, shunda baxtning o’zi keladi.

Postga nom uchun variantlar bo’lsa izohlarda kutaman)

@MuallimMuhammad

Hayotimizdagi eng katta loyiha

4 yildan beri ta’lim berish bilan shug’ullanaman, 700ta atrofida bola o’qitdim.

Shulardan 10%ini ham ota-onasi kelib men bilan tanishmadi, qadriyatlarimni so’ramadi, kelajakda u farzandini qanday bo’lishini xohlashini va men qanday inson yetishtirib bermoqchiligimni tahlil qilmadi. Balki g’irt ilmsiz va johil ustozdirman, nega norasida bolalarini g’irt begonalarga bunchalik ishonishadi?

Ko’plab ota-onalar tarbiyani outsource(boshqa odamlar orqali berishadi) qilishadi. Bog’cha, maktab, universitet tanlab berishadiyu, ichidagi ustozlari bilan suhbat qilishmaydi. Xususiy maktabda bola kuniga 10 soatlab vaqt sarflaydi. Ota-ona bilan uzog’i 30 daqiqa.

20ga kirgan farzandi ota-onasidan umuman boshqacha fikrlaydigan, qadriyatlari farqli bo’lganini ko’rgandan keyin esa sen kimga o’xshading o’zi deb hayron bo’lishadi.

Bolangizga vaqt ajrating deganimda, meni ishim bor bunga vaqtim yo’q, men bu uchun maktabga pul to’layapman, bu maktabning vazifasi deydiganlarni ko’rdim.

O’z ishini deb hayotidagi eng katta loyihasi “farzand loyihasi” ni qurbon qilishadi afsus bu loyihani ma’lum yoshdan keyin umuman qayta qurib bo’lmaydi.

@MuallimMuhammad

Yondirmog’ing uchun avval yonmog’ing kerak!

Maktabni kuzataman bolalar 10 ta fandan 2-3tasidangina uyga vazifa qiladi. Qolganidan uyga vazifa berilmaydi yoki berilsa ham qattiq turib so’ralmaydi.

Sabab oddiy, bolalardan qat’iy turib vazifalarni so’rash katta mashaqqat talab qiladi. Ko’pchilik ustozlar bu qiyinchilikka o’zlari turib bera olishmaydi.

Oqibat: seni va faningni hurmat qilmaydigan o’quvchilar, yomon natijalar va dars o’tishdan bezib qolgan sen!

Ba’zan bolalarni qiynab nafslariga qarshi kurashda ularga yordam berib yuborishimiz kerak! Lekin buning uchun avvalo o’zimizni qiynab xotirjamlik, tinchlikdan voz kechish qattiq kurashish kerak. Qisqasi ularni yondirmoq uchun avval o’zimiz yonishimiz kerak.

@MuallimMuhammad

U uchun 5ta sen uchun 8ta

O’quvchilarimga oylik baho qo’yayotganimda yaxshiroq o’qiydigan bolaga sen 5 baho olishing uchun 8ta mavzu topshirishing kerak dedim.

O’quvchim e’tiroz bildirdi “nega Toshmat 5 mavzu topshirib 5 oladi menga esa 8 ta. Bu adolatsizlik!”

Ha, adolatsizlik, chunki tarix o’qish uchun qobilyatlar berilayotganda ham xuddi shunday “adolatsizlik” qilingan, Alloh sen uchun bu fanni sinfdoshingga nisbatan osonroq qilib qo’ygan.

Sen 1 ta mavzu uchun 30 daqiqa sarflasang u 90 daqiqa sarflaydi. Bu qobilyating bilan sening ilming ham 1,5 barobar ko’proq bo’lishi shart!

Oxirat kuni biz nafaqat amallarimiz va niyatlarimiz balki, istedod va qobilyatlarimizdan ham so’ralamiz.

Biz qobilyatlarimizni ko’proq ilm olib uni ishlatishga sarflayapmizmi yoki kuni bilan dam olib yarim soatda ishlar va darslarni hamma bilan teng qilib qo’yishgami?

@MuallimMuhammad

Darsni muqaddas sanaydiganlar

Toshkentdagi mashhur o’quv markazlaridan biriga bordik. Dars boshlanib ketgan ekan. O’qituvchisini chaqirdik va agar darsingiz bo’lsa kutib turamiz dedik. Yo’q, hali ancha bor dedilar va chiqib biz bilan bemalol gaplashdilar. Nafsimga yoqdi, lekin aqlimning ustozdan va markazdan ozgina ko’ngli qoldi.

Hozir bir yaqinimizning ingliz tili kursiga keldim, aka yarim soatda darsim tugaydi, kutib tura olasizmi dedi. Nafsimga ozgina yoqmadi. Lekin aqlim unga hurmati oshdi.

Darsni hurmat qiladiganlar va uni muqaddas sanaydiganlarni hurmat qilaman. O’zim ham o’rgandim.

Men taniydigan deyarli barcha yaxshi ustozlarda bu ko’nikma bor ekan. Demak, ustozlarni saralashning bir usulini endi bilamiz!

@MuallimMuhammad

O’qituvchilarning solih do’stlari

Aleksandr Makedonskiy birorta jangda yutqizmagan. Qarorlar va hukmlar deyarli doim to’g’ri va uzoqni ko’zlovchi bo’lgan. Toki u o’z fikriga qarshi chiquvchi ustozlari va do’stlarini o’ldirib yubormagungacha.

Futbol tarixidagi eng buyuk murabbiylardan Pep Guardilo va Carlo Anchelotti doim o’z yordamchisi qilib uni fikrlariga qarshi fikr ayta oladigan, u bilan tortisha oladigan insonlarni olib kelishgan.

Ularning vazifasi butun jamoa murabbiydan qo’rqib turganda bemalol murabbiyning qarorlarini muhokama qilib vaziyatga boshqa tomondan qarashga majbur qilish edi!

Ustozimdan solih do’stning belgilarini so’raganimda sizning xatolaringizni bemalol ayta oladigan va tuzata oladigan bo’lsa yetarli degandilar.

Ustozlar uchun eng yaxshi tanqidchilar(solih do’stlar) esa bu ularning o’quvchilari. Biz bolalarga bizni tandiq qilishiga, xatolarimizni bemalol bizga ayta olishiga ruhsat berishimiz va o’rgatishimiz kerak.

Axir, biz ham odammiz, biz ham xato qilamiz. O’z egoyimizni yengib bolalar fikrini ham eshitish vaqti kelgandir balki? Rivojlanish vaqti kelgandir balki?

@MuallimMuhammad

Buzg’unchi bo’ling!

Sinfxona ichi uchun ishlab chiqiladigan ko’plab qoidalar doim sinfxona tashqarisidagilar tomonidan ishlab chiqishgan.

10yillardan beri dars bermagan vazir va uning yordamchilari yoki darsni faqat tartib saqlash vositasi deb hisoblaydigan direktor va zavuchlar biz ustozlar uchun o’zlaricha “to’g’ri” dars o’tish usullari va tartiblarini o’rgatishadi.

Yaxshi o’qituvchini belgilaridan biri uning “buzg’unchiligida”. Doim hamma qonun-qoidalarga amal qilishga majbur emassiz.

Ba’zan rejadan chetga chiqish, bolalar bilan munozara o’tkazish, biror bir ilmiy masalani muhokama qilish, hayotiy ko’nikmalar o’rgatish, ko’chada dars o’tish yoki shunchaki mafia o’ynash ham mumkin.

Maktab tomonidan aytilgan hamma qonunlarga qo’shilishingiz ham shart emas, ularning ba’zilari mantiqsiz. Buni ochiq aytish va ba’zan buni bajarmaslik ham norma. Sabab va oqibatlarini bilmas ekanmiz, shunga olib boradigan ishlarni qilishimiz shart emas va bolalarni ham bunga majburlamaylik.

Kutilmaganlik effekti sizni sevimli o’qituvchilardan biri qiladi. Erkin bo’ling, erkin firk bildiring, bolalarga ham erkinlik bering. Ba’zan qoidalarni buzing. Lekin maqsad shu orqali dars sifatini oshirish va bolalarni fanga qiziqtirish bo’lsin.

Lekin bu doimiy bo’lmasin va umumiy ta’lim sifatiga ta’sir etmasin!

@MuallimMuhammad

Aytilmaydigan tayanchlar

“O’quvchimiz birinchi urinishni o’zida IELTSdan 8-8,5 oldi. Siz ham olmoqchimisiz? Unda bizga keling” deyishadi o’quv markazi va ba’zi ustozlar. Lekin o’quvchilari uzoq yillar Amerikada yashab kelganligini va bu darajaga asosiy sabab ekanligini yashirishadi.

Ko’plab millioner va milliarderlarning ota-ona, bobo-buvilari ham kamida boy bo’lishgan. Yoshligidan ularda eng yaxshi ta’lim, texnologiyalar, tanish-bilishlar bo’lgan. Keyinroq ular bularning hech biriga ega bo’lmagan kambag’allarga boy bo’lish sirini oddiy gaplar bilan o’rgatmoqchi bo’lishadi.

Eng zo’r qorilar, olimlar, ahli ilmlar va sportchilarning judayam ko’pchiligi ikkinchi yoki uchinchi avlod. Yoki bobosi yoki otasi kamida ilmni judayam qadrlaydigan, to’g’ri tarbiya bera oladigan insonlar bo’lgan.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning otasi kuchli ahli ilm, UFC chempioni Habibning otasi kuchli sportchi, milliarder Elon Muskning otasi Shimoliy Afrikalik millioner, hozirgi eng zo’r futbolchilardan biri Holandning otasi karyerasi o’xshamagan professional futbolchi bo’lgan.

Sizda tayanch yo’qmi? Hech qisi yo’q. Qattiq o’qing, harakat qiling, ma’lum darajaga erishing. Farzandingizga siz tayanch bo’lasiz! Siz tufayli u Shayx, sportdan jahon chempioni, yoki millioner bo’ladi.

@MuallimMuhammad

Nega o’zim emas?

Birinchi yil o’qituvchilikni boshlaganimda ta’lim bo’yicha sifatli kontentlar qidirardim. Butun Youtubeni qidirsam ham o’zbek tilida deyarli topa olmaganman. Keyin fikr kelgan nega shu loyihani o’zim tashkil qilmasligim kerak ?

Shu fikr ortidan ustozim Aziz akani yordamlari bilan Pedagog_podcast loyihasi vujudga kelgan.


Undan keyin turli kurslarda o’qidim lekin aynan ta’limga bag’ishlangan kurs topa olmadim o’zbek tilida. Topganlarim ham faqat metod sotar, ta’limni mohiyatiga chuqur kirib tahlil qilib bermas edi.

O’sishni, o’zgarishni, ta’limni va bolalarni tushunishni judayam xohlardim lekin bu talablarimga javob beradigan kurs yo’q edi. Va yana shu savol, nega o’zim tayyorlamasligim kerak bu kursni?

Fikr g’oyaga, g’oya esa loyihaga aylandi. Men va Moxir “Zamonaviy pedagog” kursini tayyorladik. Birinchisi kutganimizdan ham zo’r o’tdi. Deyarli 100% ustozlar kursimizni do’stlariga tavsiya qilishdi.

Kursda o’qiganlarning to’liq fikrlari bu yerda: https://t.me/c/2212046553/44

Ertadan boshlab ikkinchisini boshlamoqchimiz. Ta’lim sohasi insoni bo’lsangiz kursga albatta yoziling. O’rganasiz, o’zgarasiz. Ko’p ustoz olmaymiz, shoshilmasangiz qolib ketasiz.

Kurs haqida to’liq ma’lumot: https://t.me/+QSGS5PBYEGk3Njky

@MuallimMuhammad

Haqiqatga tik qarolmaganlar cho’kaveradi

Universitetga tayyorlanardim, lekin doim sinov test topshirishdan qochardim. Yaxshi o’qimayotganimni, darslarni to’liq qilmayotganimni o’zim bilardim, lekin buni tan olgim kelmasdi. Bahonalar qidirardim.

O’qishga topshirdim, haqiqat bilan yuzlashdim! Haqiqiy holatimni bilganimdan keyin shundan kelib chiqib tayyorlanishni boshladim, keyingi yil kirdim o’qishga, lekin 3 yil umrim yo’qoldi orada.

Do’stim bir qizni yoqtirardi, do’stona suhbatlashib turardi. Menga turmushga chiqasanmi deb so’ray olmasdi, yo’q desa butunlay yo’qotishdan qo’rqardi. Oqibatda arosatda yillar yo’qotdi, ilm olishi sekinlashdi, umri ham unga umid bog’lab o’tib ketdi. Baribir oxirida haqiqat bilan yuzlashishga to’g’ri keldi. Taqdirda yozilgani bo’ldi!

Insonlardagi eng yaxshi fazilatlar samimiylik, xatoni tan olish, haqiqat bilan yuzlashishdan qochmaslik! Biz ba’zan hayot majbur qilmaguncha haqiqatdan turli bahonalar bilan qochamiz! Oqibatda qimmatli vaqtimizni yoqotamiz.

Kasalini tan olgan bemorni davolash oson bo’ladi, kasal bo’la turib, kasalmasman deganlarni esa tuzatib bo’lmaydi!

@MuallimMuhammad

Ijtimoiy imij yarating

Bola darsingizga kelarkan, bolani o’zi haqidagi fikrini o’zgartiring. Avval sizni faningizni yaxshi o’qiy olmagan, sizdan oldingi ustozidan bu fan sen uchun emas degan fikr singdirilgan bolani o’qitish oson emas.

O’quvchini tahlil qiling, faningizdan juda oson bo’lgan savol, misol yoki topshiriqni bering. Bola yecha olgandan keyin esa maqtab, ruhlantirib qo’ying. Bu maqtov quruq emas tepada uni isboti ham bor. Isbot gaplarni kuchli qiladi.

Bu holat 4-5 marta takrorlangandan keyin o’quvchi dars qilishdan zavqlana boshlaydi. Chunki inson qila olgan ishini yoqtiradi(ba’zi fan va sport turlarini nega yoqtirganingizni eslang). Ba’zan boshida majburlash ham mumkin. Natija ko’rina boshlagandan keyin esa ruhlanish bosqichi boshlanadi.

Endi o’quvchi sinfdoshlari, ustozi va ota-onasi oldida shu fandan yaxshi o’qiydigan degan ijtimoiy imij yaratdi. Va bu imijni himoya qilish uchun ham qattiq harakat qilib o’qiydi. O’zini-o’zi majburlay oladi.

Dars qilmay kelganda esa siz shu imijdan foydalaning. “Seni fanimdan yaxshi o’qiydigan o’quvchi deb o’ylardim, ishonardim senga” degan gap bolaga har qanday jazodan ham qattiqroq tegadi. Chunki xohlaymizmi yo’qmi? Bizga atrofdagi odamlar fikri muhim va bu katta ta’sirga ega!

@MuallimMuhammad

Suhbatlar muammolarni yechadi

Universitetda o’qiyman 22 yoshlar atrofidaman. Dekanat bilan tortishib qoldim. Uydagilaringni chaqirib kel bo’lmasa o’qishga kirgizmaymiz deyishdi.

Men allaqachon yetarlicha kattaman va o’z muammolarimni o’zim hal qila olaman. Ba’zi men tengi kursdoshlarimizni farzandlari bor. Biz ota onamizni chaqiradigan emas, ota-ona bo’lib muammolarni yechish yoshiga yetdik dedim.

Ular tushinishni xohlashmadi, men ham haq bo’lsam ortda qaytadiganlardan emasdim)

Maktabda asosan katta sinflarni o’qitaman(8 va undan yuqori). Eng kam qiladigan ishim sinf rahbari va ota-onalarni chaqirish. Muammolar tug’ulganda eng birinchi aytadigan gapim siz yetarlicha kattasiz deb umid qilaman va buni o’zingiz bilan suhbatda yecha olamiz deb o’ylayman deyman.

Va ko’p hollarda suhbatlar bilan muammolar yechiladi. Bolalar mustaqillikni va o’zini nazorat qilishni o’rganadi. Orada munosabatlarimiz ham mustahkamlanadi.

Bola bilan muammolar paydo bo’lganda uchinchi shaxsni oraga qo’shish(ota-ona, sinf rahbar, boshqa ustoz), men bu muammo oldida ojizman va men seni eplay olmayman degan ishorani beradi. Bu obro’yingizni to’kadi!

@MuallimMuhammad

Shaxsiyat ustida ishlang!

Barcelona, Real Madrid, Man United kabi yirik klublarga doim o’z shaxsiyatiga ega, boshqa yirik shaxsiyatlarni bo’ysundira oladigan yoki kamida ular bilan tengma-teng suhbat olib bora oladigan murabbiylarni tayinlashadi.

Murabbiy futbolchilat uchun авторитет bo’lishi kerak. Eng qiyin, kim nima qilishni bilmaydigan joylarda uni aytgani aytgan, degani degan bo’lishi va bu g’oyalarga uni shogirdlari so’zsiz ishonishi va bo’ysunishi kerak!

Ba’zan futbol ilmini zo’r biladigan, taktikalarni suv qilib ichib yuborgan murabbiydan ko’ra shaxsiyati va obro’si yuqoriroq lekin ilmi kamrog’ini buyuk klublar olib kelishadi.

Gap kim ko’proq ilm egasi ekanligida emas, kim uni yaxshiroq qo’llay olishi va shu g’oyalarni boshqalarga “sota olishida”!

Endi bu faqat futbolda emas xohlagan sohadagi murabbiylar uchun tushadi! Maktabda ilmi “daxshatli” lekin shaxsiyati yo’qligi uchun birorta sinfni eplolmagan va ilm bera olmaganlarni ko’rganman.

Maktabdagi ustoz ham murabbiy, kompaniya rahbari ham murabbiy, oila boshlig’i ham murabbiy, futbol murabbiyi ham murabbiy! Murabbiy bo’lmoqchimisiz shaxsiyatingiz ustida ishlang! (Ilmni unutmagan holda)

Gapning ma’nosi uni 50% darajasini belgilasa, qolgan 50% ini uni kim gapirayotganligi belgilab beradi!

@MuallimMuhammad

Biz bilmaymiz!

Maktabda juda “shustriy” do’stlarimiz bo’lardi. Darslarni qilmasa ham amallab javob berib yuborar. Tinmasdan o’qiganlar bilan bir xil baho olishardi.

Boksga borardik. Murabbiy 5km yugurishni buyurardi, ba’zi “uddaburon” do’stlarimiz 1-2km yugurib qolganini amallab yuborishardi.

Biz soddaroq edik. Ustoz nima desa hammasini so’zsiz qilardik. Uddaburon do’stlarimizga havas qilardik, lekin qo’limizdan kelmasdi. Atrofdagilar esa ularga qoyil qolib, maqtashardi. Sen ham “shustriyroq” bo’l deyishardi.

Yillar o’tdi. Soddaroqlar ustozlarni to’liq aytganini qilib kam bo’lishmadi. Va o’z sohalarida mutaxasislar bo’lishdi. Uddaburonlar esa harakatiga yarashasini olishdi.

Albatta, bu yerda ustozning darajasi ham muhim.

Shoyadki yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo‘lsa. Va shoyadki yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo‘lsa. Alloh biladi, siz bilmaysiz! Biz bilmaymiz!

Do’stlarimiz bilan ertalabki suhbatdan olindi post.

@MuallimMuhammad