Gs2-
chapter 10.Administrative law
Principles of natual justice.

Two core points in the concept of principles of natural justice

1. Nemo judex in causa sua- No one should be made a judge in his own case, or the rule against bias.
2. Audi alteram partem - Hear the other party, or the rule of fair hearing, or the rule that no one should be condemned unheard.

These two are the basic pillars of the Principles of Natural Justice. No system of law can survive without these two basic pillars.

Article 311 incorporates many of the features of the natural justice without explicitly mentioning it.

Violation of natural justice is equal to violation of Equality of the Article 14.
@mpscselfstudy

Gs2
Chapter 11. Section 123 of indian evidence act, 1872
@mpscselfstudy

राज्यसेवा Gs1 (पेपर 1) topper Dattu Sir (Deputy Collector) यांची strategy व booklist. 👆

Principles of agronomy book..
For agriculture mains GS paper 1.
(read syllabuswise)
@mpscselfstudy

CGST,IGST,SGST..
More explained by gif..
#desle sir

Mpsc(राज्यसेवा)मध्ये विक्रमी गुणांनी रँक#1 येऊन डेप्युटी कलेक्टरपदी निवड झालेले रोहित राजपुत सर यांनी कोचिंग क्लासची गरज किती?याबद्दल मत मांडले आहे.आपल्या मित्रांना,ग्रुपमध्ये शेयर करा. @mpscselfstudy

रोहित राजपुत (Rank 1 Mpsc topper, Deputy Collector) सरांच्या सर्वसाधारण सूचना भाग-२

मराठी इंग्रजी strategy..
By- mpsc 2015 topper #atul kanade sir
@mpscselfstudy

माझ्या MPSC (राज्यसेवा) तयारीमध्ये Abhaysinh Mohite​​ सर, Rohan Shinde​​ सर, Shivraj Khade​​ सर, Rajiv Bable​​ सरांचा ग्रुप व सतिश पाटील सर यांनी मदत केली म्हणूनच मला निलंग्यासारख्या ठिकाणी घरी राहून राज्यसेवेची तयारी करता आली आणि अवघ्या दीड वर्षाच्या तयारीत SP excise सारखी एक क्लास वन पोस्ट मिळाली. त्यांच्या मार्गदर्शनाविना, प्रोत्साहनाविना ही वाटचाल एवढी सहज झाली नसती, हे मी प्रांजळपणे कबूल करतो. अभयसिंह मोहिते सरांनी तर मला पूर्व, मुख्य, पदांचा क्रम, मुलाखत अशा सर्व टप्प्यांवर फार मोलाचे मार्गदर्शन केले.
आता मला असे वाटते की, आपणही त्यांच्याप्रमाणे इतर विद्यार्थ्यांना स्वतःच्या कुवतीप्रमाणे मदत/मार्गदर्शन करून त्यांचे थोडे तरी ऋण फेडू शकतो. मला जसा त्यांच्या मार्गदर्शनाचा फायदा झाला त्याप्रमाणे क्लासेस न लावता घरी तयारी करणाऱ्या उमेदवारांना याचा फायदा व्हावा, हीच अपेक्षा आहे. यामागे प्रसिद्धीचा किंवा पुढे जाऊन पुस्तक/पब्लिकेशन्स काढण्याचा कुठलाही व्यावसायिक उद्देश नाही, हे स्पष्टपणे नमूद करावेसे वाटते. (काही मित्रांनी शंका उपस्थित केली म्हणून..)
जसे की विंदा करंदीकर म्हणतात....
"देणाऱ्याने देत जावे, घेणाऱ्याने घेत जावे ।
घेता घेता एक दिवस, 'देणाऱ्याचे हात' घ्यावे ।।
(देणाऱ्याचे हात म्हणजेच, मदत करण्याची वृत्ती घ्यावी.)
त्याप्रमाणे या ओळींना अनुसरून वागण्याचा हा प्रामाणिक प्रयत्न आहे. 😊

मुख्य परीक्षेमध्ये जे odd topics आहेत, ज्यांचे source सहजासहजी उपलब्ध होत नाहीत. (उदा. Crz, remote sensing, natural justice) अशा topics ची तयारी करण्यावर भर देऊया. राज्यसेवा मुख्यसाठी सर्व अभ्यासक्रमाला touch करणे फार गरजेचे वाटते, कारण बहुतेक वेळा अशा टॉपिक्स वर फार सोपे प्रश्न येतात.

Gs 4 - 1.4 - सहकार underlined नोट्स (स्टेट बोर्ड)
Underlined By - selected officer (1st attempt ACST class 1)

Topics fr Essay- Sushant sir, DC

Science and tech..
Gs 4 - 3.6 - Disaster management साठी खूप महत्वाची pdf..👆..
By- Indian meteorological department.. ✔️
शेयर करा...
@mpscselfstudy

मित्रानो, नमस्कार.....
बऱ्याच विद्यार्थ्यांकडून प्रश्न विचारण्यात आले होते. त्यातील काही प्रश्न हे समान होते. त्याबद्दलचे माझे अनुभव आपल्यासोबत share करतोय.
👉1. नोट्स काढणे-
सर्व पुस्तकांच्या नोट्स काढण्याची गरज नाही.फक्त ज्या घटकांवर वारंवार प्रश्न विचारले जातात त्याच्या सूक्ष्म नोट्स काढाव्यात. शिवाय उजळणी साठी कमी वेळ लागावा म्हणून काही घटकांच्या नोट्स काढाव्यात. उदा.कायदे,संवैधानिक संस्था ,महत्वाच्या योजना इत्यादी.. त्याचबरोबर # websites वरील sreenshot, पुस्तकातील चार्ट, महत्वाची माहिती यांचे फोटो काढून मोबाइल मध्ये पेपर-1,2,3,4 नुसार folder मध्ये साठवून ठेवावेत # जेव्हा वेळ मिळेल तेव्हा whats app, fb ऐवजी तेच वाचावेत.
👉2.दिवसाचे वेळापत्रक-
मी दिवसभर एकच विषय घेत होतो त्यामुळे तुलनात्मक व व्यापक अभ्यास होतो. कंटाळा आल्यास वर्तमानपत्र वाचन,mrunal, unacademy व्हिडिओ बघणे,gktoday site वरून चालू घडामोडी वाचणे यांची जोड देत होतो.दररोज सरासरी 10 तास अभ्यास व्हायचा (रजा घेतल्यानंतर)आणि इतर वेळेत मित्रांसोबत चर्चा,चहा,जेवण या गोष्टी. (ऑफिस सुरू असताना सकाळी-संध्याकाळी मिळून 4 तास )
👉3.social media चा वापर-
शेवटचे तीन महिने मी खूप कमी वापर करीत असे.फक्त संध्याकाळी रूमवर गेल्यावर सर्व messages बघून घ्यायचो.अभ्यास करताना जर messages बघीतले तर अभ्यासाचा flow राहत नाही.
👉4.जॉब करून अभ्यास करणे-
जॉब करून सुद्धा अभ्यास करता येतो मात्र प्रथम सर्व पुस्तकांचे व्यवस्थित वाचन झालेले असावे. नोकरी करीत असताना सकाळी दोन व संध्याकाळी दोन तास अभ्यास अर्थात उजळणी करणे शक्य आहे.पूर्व परीक्षेसाठी काही दिवस व मुख्य परीक्षेसाठी काही दिवस रजा टाकल्यास राज्यसेवा परीक्षेत यश मिळविणे शक्य आहे.मुलाखतीला सुद्धा job चा फायदा होतो.कमी वेळ असल्याने परिणामकारक अभ्यास होतो. परिक्षेवेळी pressure नसल्याने आत्मविश्वासाने पेपर सोडविता येतो.ज्या पदावर काम करीत आहात त्यावर समाधानी न राहता तुमच्या ध्येयाच्या दिशेने वाटचाल करणं महत्वाचं आहे.कारण बरेच जण एकदा रुजू झाल्यावर त्यावरच समाधानी राहतात.
👉5.गट चर्चा -
समान परीक्षेची तयारी करणारा लहान आणि समविचारी गट असेल तर निश्चित फायदा होतो.त्यात तुम्ही चहा ,जेवनावेळी किंवा रूमवर चर्चा करू शकता.मीसुद्धा कठीण वाटणारे topics/concepts मित्रांकडून समजून घेतल्या. मुलाखतीच्या वेळी प्रत्यक्ष चर्चा तर केलीच शिवाय विविध विभागातील मित्रांसोबत फोनवरून सुद्धा चर्चा केल्याने कमी वेळेत तयारी झाली,बोलण्याचा सराव झाला आणि आत्मविश्वास सुद्धा वाढला होता.
👉 6.अपयशा नंतर-
समजा तुम्हाला राज्यसेवा पूर्व परीक्षेत अपयश आले किंवा कमी score आला तरी मुख्य परीक्षेचा अभ्यास सुरू ठेवला पाहिजे.त्यामुळे पुढच्या वेळी आपण स्पर्धेत असतो.मी 2015 व 2016 च्या पूर्व परिक्षा fail झालो (CSAT मुळे)तरी मुख्य परीक्षेचा अभ्यास करीत होतो.एवढेच नाही तर mains झाल्यानंतर (15 आणि 16 च्या) मी वेळ लावून पेपर सोडविले व मार्क्स सुद्धा काढले होते.त्यामुळे आपण पुढच्या वेळी स्पर्धेत आहोत, असा आत्मविश्वास होता.
👉7. मनन-चिंतन-
रिकाम्या वेळी किंवा संध्याकाळी झोपल्यानंतर आपण दिवसभर काय वाचलंय ते आठवणे खूप महत्वाचे आहे.त्यामुळे आपला अभ्यास किती परिणामकारक होतोय याचा अंदाज येतो. शिवाय उजळणी होण्यास मदत होते.
👉8.वाचनाची पद्धत-
आकलणासहीत वेगाने वाचनाची सवय विकसित करावी.एकदा एका विषयाचे पुस्तक घेतल्यानंतर पूर्ण
वाचून घ्यावे.त्यानंतर दुसरे पुस्तक घेतल्यानंतर काय extra points आहेत ते लगेच कळेल.पहिल्या पुस्तकात extra पॉईंट्स add केल्यास revise करतांना फायदा होतो.
👉9.पठारावस्था-
सकारात्मक मित्रांसोबत ,प्रशासनात काम करणाऱ्या मित्रांसोबत चर्चा करा.प्रत्यक्ष त्यांच्या ऑफिस मध्ये जाऊन आलात तरी चालेल. 3-4 दिवस घरी जाऊन या. (job करणाऱ्यांना तर ह्या अवस्थेचा प्रश्नच येत नाही.)ही अवस्था येऊच नये म्हणून तुम्ही पुढील दिवसांचे वेळापत्रक बनवा.स्वतः ला सतत व्यस्त ठेवा.
👉10. वर्तमानपत्र वाचन-
लोकसत्ता पेपर पुर्ण वाचत होतो.(1 तास) सकाळ ,मटा हे पेपर वरवर वाचून घ्यायचो.(30 मी.) 30 मी. Gktoday daily बघायचो.त्यामुळे current affairs टॉपिक चांगला होत असे.current च्या नोट्स काढण्याची गरज नाही.,परंतु अभ्यासक्रमाशी संबधित बातमी असेल तर लगेचच पुस्तकात बदल करून घ्यावा.ex. HDI index, योजनेची रक्कम, लाभार्थी यातील बदल, नवीन योजना,धोरण जाहीर झाले असेल तर, एखाद्या कायद्यातील सुधारणा (अट्रोसिटी,IT ऍक्ट) इत्यादी.
👉11. पेपर सोडविण्याची पध्दत-
100% येत असेल तर प्रश्नच नाही.काही पर्याय जर अनोळखी असतील तर elimination method वापरून उत्तरापर्यंत जाता येते.तरीही दोन पर्याय राहत असतील तर logic लावून Risk घ्यायची.

👉12.मुलाखत-
चालू घडामोडी किंवा एखाद्या घटनेबद्दल आपले मत तयार करणे ही दीर्घ प्रक्रिया आहे.त्यातही फक्त mpsc ची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी तर याकडे आवर्जून लक्ष दिलं पाहिजे.त्यामुळे मुख्य परीक्षेचा अभ्यास करतानाच सराव म्हणून मत तयार केले पाहिजे.ex. RTI काय आहे?स्वच्छ भारत अभियान काय आहे? जलयुक्त शिवार योजना ,इत्यादी..
वाचन केल्यानंतर ज्यावेळी मित्रांसोबत गप्पा करता त्यावेळी या गोष्टी share केल्या तर उजळणी होईल आणि मत तयार करण्याचा सराव सुद्धा होईल.
🙏सर्वांना पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा! !!🙏
सोपान प्र.टोंपे
(उपजिल्हाधिकारी-2018)