निबंधासाठी आणखी काही विषय. सगळेच लिहण्याचा सराव करावा असे काही नाही. पण, काय काय points लिहाल याचा थोडासा कच्चा आराखडा (rough work) करून ठेवा.

THE PREVENTION OF CORRUPTION ACT, 1988
(highlighted)

Prevention of atrocities act, 1989.
*As per latest amendment*
(highlighted)
@mpscselfstudy

नेहमी आपण यशस्वितांच्या कहाण्या ऐकतो. 2 लाखांपैकी 400 जणांची निवड होते, त्यातील टॉपर 10-20 जणांचे भाषण ऐकून आप mpsc परीक्षेला सहज घेतो, मात्र उरलेल्या 1 लाख 99 हजार 600 जणांची व्यथा असते, ती नाही ऐकत.

Mpsc च्या क्षेत्रामध्ये पदार्पण करन्यापूर्वी mpsc ची ही दुसरी बाजू (काळवंडलेली) लक्षात घेणे गरजेचे आहे, असे वाटते.
@mpscselfstudy

*निबंध/ essay ची तयारी*

निबंध लिहताना विविधांगी मुद्दे (diverse points) यावेत, याची काळजी घ्या.
त्या टॉपिकचा ऐतिहासिक, भौगोलिक, राजकीयदृष्ट्या, घटनात्मक, अर्थशास्त्रीय विचार करावा व हे सर्व दृष्टिकोन एकत्र गुंफुन लिहावेत. .(थोडक्यात gs1,gs2,gs3,gs4 व current affairs दृष्ट्या 😀).
त्यासाठी rough page वर सर्व पॉईंटस् लिहून काढावेत आणि त्यांचा क्रम बनवावा. यामुळे निबंधाचा आवाका पण लक्षात येईल, आपण एकाच मुद्द्यावर भरकटले जाणार नाही व वेळेचे नियोजन पण होईल.
उदा. शिक्षणातील सुधारणा हा टॉपिक पडला तर-
Gs1- इतिहासाच्या विविध टप्प्यावर शिक्षणपद्धतीतील बदल, गुरूकुल पद्धती, फुले, शाहू यांचे व इतरांचे प्रयत्न
Gs2 - राज्यघटनेतील शिक्षणाचा उल्लेख,
प्राथमिक शिक्षणाचे सार्वत्रिकीकरण, Right to education act
Gs3 - human capital, शिक्षण सुधार for child, women, backward, tribal, दूरस्थ शिक्षण, vocational वर भर.
शिक्षण सुधार समित्या, National education policies चा प्रयत्न, नवीन शिक्षण योजना
Gs4 - शिक्षणासाठीचे budget, gdp वाटा, योजना, दारिद्रय-बेकारीवर शिक्षणाचा impact, science technology मध्ये शिक्षणाचा वाटा, उच्च शिक्षणात संशोधनावर भर,होणारा फायदा

असे विविधांगी मुद्दे वापरून कच्चा आराखडा तयार केला व त्याला योग्य अशा क्रमात गुंफुन लिहिले तर फार प्रभावी निबंध लिहिता येईल .

- अभिनव बालुरे (mpsc 2017)
@mpscselfstudy

💥ऑगस्ट 2018 ची राज्यसेवा मेन्स देणाऱ्यांसाठी थोडेसे....💥

* या आठवड्यात राहिलेला सर्व अभ्यासक्रम संपवून किमान 18 तारखेपासून रिवीझन ला सुरूवात करावी. नवीन कुठलेही बुक्स अभ्यासू नये. तुम्ही भरपूर अभ्यास केलाय, रिवीझन ने त्याला final touch द्या.
*प्रत्येक week ला दोन मराठी, दोन इंग्रजी निबंध दिलेल्या मिनिटांमध्ये वेळ लावून सोडवा. निबंध लिहताना विविधांगी/ diverse मुद्दे यावे. त्यामुळे स्कोअर वाढतो.
*precis आणि translation भागाकडे जे दुर्लक्ष होते, ते व्हायला नको. कारण हा भाग/कौशल्य तुलनेने सोपे जाते. निबंधाला जशी विचित्र/वेगळ्या विषयाची भिती असते, तशी याबाबत नाही. याची पण तयारी करा. Precis साठी box मध्ये लिहण्याची practice हवी.
*written साठी जास्त काही नवीन sources शोधत बसू नका. M r valimbe, pal suri यात जेवढे आहे, तेवढंच केलं तरी enough आहे.
*Polity, मराठी-english ग्रामर, तुम्ही बनविलेल्या micro notes, मागील वर्षाचे question papers यांच्या रिवीझनवर जास्त भर द्या.
* काही प्रश्न हे जशास तसे मागच्या वर्षीच्या question paper मधून येतात. असे प्रश्न चुकण्याचा मूर्खपणा परवडत नाही. (जिवंत उदाहरण द्यायचे झाले तर, मी असे 1-2 प्रश्न चुकविले, त्यामुळे माझी Deputy collector पोस्ट हुकली😅. Dc cutoff (open)-566, my score-565)
*underline केलेल बुक रिवाईज करायलाच हवे, जास्त वेळ देऊ शकत नसाल तर quick overlook तरी करा.
*gs3 मधील hr,hrd, gs1 चे agri, gs4 चे science यांचा scope फार जास्त आहे, त्यामुळे कितीही केले तरी अभ्यास झाल्यासारखा वाटत नाही, तुम्ही जेवढं वाचलंय तेवढं रिवाईज करा.
(या महत्त्वाच्या revision stage मध्ये हातचे सोडून पळत्याच्या पाठीमागे लागणे नको)
*attempt किती करावा? हे ठरवून जायचे नाही, ते पेपरच्या difficulty level वर ठरते. जर elimination ने पर्यायामधले 2 पर्याय जरी बाद करता आले तर तो प्रश्न नक्की सोडवा. पर्याय आणि प्रश्न काहीच माहिती नसलेले mcq सोडवू नका. याचा फायदाच होतो. (मागच्या वर्षी मी 700 पैकी फक्त 608 प्रश्न सोडविले होते. जेव्हा की काहींनी 699/700 असा attempt ठेवला होता. या accuracy मुळे second key ला सर्वांचे स्कोअर कमी होत असताना माझे 9 मार्क्स वाढले व या गुणांचा SP excise🚓 पोस्टसाठी फायदा झाला).

*शेवटचे आणि सर्वात महत्त्वाचे --
बिनधास्त पेपर द्या, टेंशन सर्वांना येतं, यायलाचं पाहिजे, पण त्याच्या आहारी न जाता टेंशन मॅनेज करायचंय. कारण, एवढं जरी केलं तरी तुम्ही स्पर्धेत इतरांच्या सरस ठराल आणि माझ्या अनुभवाप्रमाणे जो बिनधास्त पेपर देतो, त्याला 10-15 तरी गुणांचा फायदा होतो. इथे 1-1 गुणांच्या फरकाने पोस्ट जाते, तर 10-15 गुणांचा फायदा कुणाला नको आहे?😄

तुम्हाला मेन्स साठी मनःपूर्वक शुभेच्छा !👍
# फिकर नॉट # फोडून टाका मित्रांनो !✌️🤞
# जाळ न् धूर संगटचं झाला पाहिजेल 🔥
- अभिनव बालुरे
@mpscselfstudy

मित्रांना शेयर करा. शेयर करताना कॉपी/पेस्ट/मोडतोड करण्याची फुल्ल परवानगी...😁

Gs1 - 2.4 - CRZ
Coastal regulation zone.
@mpscselfstudy

Gs1 2.4
मी काढलेली CRZ ची micronotes.
ज्यांची मेन्स next year आहे, त्यांनी शक्यतो original pdf च वाचावी..

Gs1 Agri (Nutrient Deficiency) micronotes..
Old leaves vs young leaves काढल्या आहेत नोट्स.
Concept: जे mobile nutrients (N,P,Mg) असतात ते nutrient old leaves कडून young leaves कडे जातात.
म्हणून old leaves हे mobile nutrients बाबतीत deficient असतात.
@mpscselfstudy

Gs2 मधील जे acts आहेत, त्यांच्या अशा single page short notes काढा. हा गणितासारखे पैकीच्या पैकी गुण देणारा सर्वाधिक productive भाग आहे.

National green tribunal
Short notes
@mpscselfstudy

स्थलांतरीत शेतीची स्थानिक नावे map notes
@mpscselfstudy

भारतीय संविधानात कोणत्या देशाच्या घटनेकडून काय घेतले? हा आयोगाचा आवडता प्रश्न.
या प्रश्नासाठी अशा pictorial notes काढल्या तर हमखास लक्षात ठेवता येते.
@mpscselfstudy.

खूप जणांनी विचारलं होतं की, नोट्स कशा काढाव्या? Mpsc ही mcq based exam असल्याने फार सखोल नोट्स काढण्याची गरज वाटत नाही, underline, margin मध्ये लिहिणे यावर काम भागू शकते. मात्र, ज्या गोष्टी लक्षात राहत नाहीत अश्यांसाठी नोट्स / micronotes काढाव्यात. त्या काढताना तुम्हाला काहीशी मदत व्हावी म्हणून गेल्या वर्षी मी काढलेल्या काही वेगवेगळ्या प्रकारच्या नोट्स शेयर केल्या आहेत. त्यात काही चुक असल्यास फक्त त्यांचा pattern तेवढा लक्षात घ्यावा, त्यात आवश्यक त्या सुधारणा कराव्यात.
- अभिनव बालुरे

या domestic violence act मधील section 2(q) मध्ये बदल झाला आहे. कलम 14 मधील समानतेच्या हक्काचे उल्लंघन होत असल्याने Supreme court ने respondent म्हणून adult male ऐवजी any person असा बदल केला आहे. तो लक्षात घ्यावा 👍😊

New Changes in corruption act ...
Parliament passed amendment bill..

स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्यांना मेहनत व सातत्य दोन्ही ठेवावे लागते. या तयारीदरम्यान ठराविक कालावधीनंतर नेहमी अशी phase येते की उत्साह कमी होतो, demotivated झाल्यासारखे वाटू शकते.
अशावेळी प्रेरणादायक लेख, व्हिडिओझ् पाहिले की परत त्याच जोमाने अभ्यासाला लागता येते.
असाच कुठेतरी वाचण्यात आलेला हा एक motivational writeup...
which kept me pushing throughout my preparation..
नक्की वाचा.😊 (मी तर प्रिंट काढून घरातील भिंतीवर लावला होता)
# मित्रांना शेयर करू शकता.👍