📱| هم‌اکنون می‌توانید نسخه‌ی الکترونیک کتاب «از فرانکفورت تا رقه» را در سایت و برنامه‌ی طاقچه مطالعه کنید.

📚 | این کتاب دربردارنده بخشی از ده‌ها مصاحبه با جهادگرایان سلفی و خانواده‌های ایشان در عراق است.

🔻دریافت نسخه‌ی الکترونیک: طاقچه
.

فایل تصویری گفتگو با #اسکرین_شات درباره ریشه ها و زمینه های بحران امروز ایران (با تمرکز بر تحولات پاییز 1401)

در این گفتگوی دو ساعته به اختصار به سه زمینه و عامل اساسی و مهم اشاره کرده ام:

1- تحول نسلی
2- جنگ ادراکی و رسانه ای
3- تحریم ها و مشکلات معیشتی

🔗 لینک تماشا
https://www.aparat.com/v/YVjuA
https://www.youtube.com/watch?v=cWMsIxJHodE

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

فایل صوتی گفتگو با #اسکرین_شات درباره ریشه ها و زمینه های بحران امروز ایران (با تمرکز بر تحولات پاییز 1401)

در این گفتگوی دو ساعته به اختصار به سه زمینه و عامل اساسی و مهم اشاره کرده ام:

1- تحول نسلی
2- جنگ ادراکی و رسانه ای
3- تحریم ها و مشکلات معیشتی

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

تحول نسلی و نقش آن در تحولات اخیر ایران در گفتگو با #اسکرین_شات (ده دقیقه)

بخش هایی از گفتگو:
با نسلی مواجه هستیم که عموما ویژگی های متفاوتی از نسل های قبلی دارد:

1- اقناع طلب است و نه تقلیدگر
2- بیشتر مصرف کننده است تا تولیدکننده
3- بیشتر دنبال حقوقش است تا تکلیف و مسئولیت ( متاثر از غلبه فرهنگ فرزند سالاری در ایران از دهه هفتاد بدین سو)
4- تنزل مرجعیتش از فرزانگان به سلبریتی ها و شبکه های اجتماعی
5- برخوردار از درکی متفاوت از نظام ارزش ها و هنجارها، خانواده و روابط اجتماعی

نتیجه :
1- نبرد برای پاسداشت سبک زندگی متفاوت خود
2- کم اهتمامی به آرمان های دور و دراز اجتماعی موجود در نسل های قبل

از این حیث شورش های پاییز 1401 بیشتر به جنبش های دانشجویی و فمینیستی در دهه شصت اروپا (به ویژه شورش دانشجویی و کارگری می 1968 فرانسه علیه حکومت ژنرال دوگل) شباهت دارد: در پاسداشت آزادی های فردی و سبک زندگی #متفاوت و در اعتراض علیه هر نوع اتوریته


🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

❇️ رسانه مدرن و نقش آن در رساندن جامعه ایران به مرز فروپاشی ادراکی-روانی

✳️ بخش هایی از گفتگو با #اسکرین_شات (سی دقیقه):

ناکامی رسانه رسمی و داخلی و موفقیت رسانه خارجی دلایلی چند دارد:

1️⃣ ناکارآمدی های سیاسی و اقتصادی و مشکلات معیشتی (در نقش مانعیتی)

2️⃣ رویکرد ارتدوکسی رسانه رسمی و رویکرد هترودکسی رسانه غیررسمی-خارجی (در ذیل ضدسیستمی بودن چند سده‌ای ساختار ادراکی مردم ما = تنافر میان دولت و ملت و مخدوش بودگی پیشینی روایت رسانه ارتدوکسی و چیرگی پیشینی هر نوع روایت هترودوکسی (از قضا در هر روایت ارتدوکسی در مدح خاندان پادشاهی، بی‌بی‌سی هم ناچار به بستن کامنت هاست.)

3️⃣ محافظه کاری شدید حاکم بر ساختار رسانه ای کشور (ناشی از ترس از پاسخگویی به چند مرجع رسمی و غیررسمی + عدم شایسته سالاری رسانه ای)

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

💢 عرض سلام و ادب

✅دوستان مکرر از تحولات اخیر مرزهای شرقی و رابطه با طالبان سوال می کنند. چه بگویم؟! به حرف های در خفایمان کسی گوش نمی سپارد و اعتنا نمی کند. حرف های بی پرده و در علن هم که گرهی از مشکلات ما باز نمی کند.

❇️ هر چه هست کماکان مشغول نگارش سفرنامه افغانستان هستم. هرچه بلد بوده ام آن جا قلمی کرده ام، امیدوارم تا چندماه آینده منتشر شود. تا آن وقت بنای آن که در فضای عمومی و رسانه ای چیزی بگویم یا بنویسم ندارم. بارها گفته ام که آن قدر حوصله دارم که تا افتادن ماجرا از دهان رسانه ها، صبر کنم.

❎ افغانستان برای ما از آن جغرافیاهایی است که حالا حالاها داستان‌ساز است. پس مهم تر از هر چیز مسلح شدن به مبانی فهم تحولات این کشور است. زیاد خبر خواندن و پی گرفتن اخبار، خود رهزن است.

ارادت و احترام- معصومی
.
🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

❇️ تحریم‌ها و نقش آن در بحران کنونی جامعه ایران

بخش هایی از گفتگو با #اسکرین_شات (44 دقیقه):

نکات:
💢 نقش تحریم ها در تسریع و توسعه تحول نسلی و نیز مغلوبگی رسانه‌ای
💢 نقش تحریم ها در تبدیل #مشکلات بالقوه‌ی ایران به #مسائل فعال تهاجمی
💢 تحریم ها غول تمام مشکلات را یکجا از بطری در آورد
💢 زمان اثرگذارترین سلاح تحریم است: به زیان تحریم شده و به سود تحريم‌کننده
💢 اقتصاد مقاومتی یک سبک زندگی اقناعی است نه یک مُسکّن کوتاه مدت دستوری
💢 تمایز نظام‌های ایدئولوژیک و غیرایدئولوژیک: گره خوردن سرنوشت ایدئولوژی به کارآمدی نظام
💢 اثرات تحریم و کاهش ارزش پول ملی

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

❇️ بحران کنونی ایران و راه‌های برون‌رفت در گفتگو با #اسکرین_شات (38دقیقه):

✳️ سناریوهای چهارگانه فراروی ما:
1- سازش مطلق
2- جنگ تمام عیار
3- ادامه رویه نه جنگ نه تسلیم
4- تصعید کنترل‌شده

❎ نقطه شروع از یک اصلاح جدی در #رفتار است و نه ضرورتا #ساختار.
مانند:
1- گذار از حکمرانی مکانیکی به حکمرانی ارگانیکی
2- گذار از حکمرانی فرایندی به حکمرانی برایندی
3- تنوع‌بخشی به منابع ارزی
4- انضباط مالی داخلی
5- تصعید امنیتی (و نه نظامی)
6- و...

❇️تنزل اقتصادی= برهم خوردن تعادل ادراکی-روانی جامعه = خشن‌تر و کورتر شدن هر شورش نسبت به قبل
❇️معیشت پایه شدن شورش‌ها= انزوای اصحاب فکر و فضیلت+ توده ای‌شدن امر سیاسی
❇️دو لبه قیچی فروپاشی ایران= 1- توده ناامید و عصبانی 2- دولت کم‌اراده یا کم‌توان
❇️فراروی حساس‌ترین برهه ساختارزدایی از ایران هستیم. نفی دفعی پدرسالاری و اقتدارگرایی= شکل‌گیری دولت درمانده= تقویت جنبش‌های گریز از مرکز
❇️زنگ خطر شکل گیری مرد بیمار خاورمیانه / مهم‌ترین راه‌کار نجات ایران امروز: تولید قدرت (با تمرکز بر تولید ثروت)

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

و ناگهان طوفان (درنگی در باب عملیات طوفان اقصی)
هادی معصومی زارع

... اساسا در ساختار متکثر، چندلایه و اکنون واگرای سیاسی و امنیتی رژیم، خلق چنین اجماعی برای به تله کشاندن حماس بدین شکل و بعدتر توان حفظ چنین مخفی‌کاری‌ای (ولو برفرض محال که از سوی یک لایه یا جریان صورت گرفته باشد) شبه محال و بلکه یقینا محال است. فراتر از این، جنگ به بهانه‌های واهی و با هزینه های به مراتب کمتر از این، نیز امکان پذیر بود. چونان نبردهای 2008 و 2012 و 2014 و 2019 و 2022 که گاه بر سر چند موشک یا چند اسیر اتفاق می‌افتاد. در رژیم ستیزه‌جو و جباری هم‌چون اسرائیل، زدن جرقه یک جنگ ویران‌گر نیاز به چنین نمایش رسواکننده و زمین‌زننده‌ای نبود.

#طوفان_اقصی نشان داد که موساد و دستگاه های اطلاعاتی رژیم، آن‌قدرها هم که ترویج می‌شد، اشراف و کنترل اطلاعاتی ندارند. یا لااقل شکست ناپذیر نیستند. به مانند ارتشش. ما قبل‌ترها با حمله ارتش اسرائیل به ده‌ها محموله فیک یا غیرمرتبط در سوریه این را به تجربه دیده بودیم. اما طوفان اقصی یقینی‌ترش کرد.

لینک مطالعه کامل یادداشت

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

و ناگهان طوفان
درنگی در باب عملیات طوفان اقصی

هادی معصومی زارع

1️⃣ بخش اول

هجوم غافل‌گیرانه و بی‌سابقه نیروهای مقاومت فلسطین به ارتش رژیم اسراییل و شهرک‌های غلاف غزه دنیای سیاست را در شوکی کم سابقه فروبرد. هم زمان با بمباران غزه، همه ما نیز در این دو سه روزه زیر بمباران انبوهی از اخبار، گزارش‌ها، تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌ها قرار گرفته‌ایم.
به پافشاری دوستان نکاتی پراکنده در خصوص این اتفاق تاریخ‌ساز قلمی می‌کنم. حتی‌الامکان از زوایایی کم‌تر موردتوجه قرار گرفته:

۱- از همان ساعات ابتدایی هجوم حماس برخی با انگیزه دل‌سوزی و برخی دیگر که خود هماره رقیبان داخلی خودشان را با چوب توهم توطئه می‌زنند در لباس تردیدافکنی و در پوشش آینده‌نگری، مصرانه بر این باورند که اساسا محال است چنین عملیات شگفت‌آوری از زیر دید تیزبین سرویس های رژیم و امریکایی‌ها مغفول مانده باشد و این بیشتر به یک فالس‌فلگ خطرناک و تله‌ ماهرانه نتانیاهو و راست‌های افراطی برای نجات‌ خود از باتلاق سیاسی و قضایی کنونی از طریق خلق انسجام در درون رژیم می‌ماند. و الخ.
خب امکان ذاتی چنین سناریویی قابل نفی نیست. در سیاست هر ناممکنی، ممکن است. اما امکان وقوعی آن چه‌طور؟
به اختصار باید دانست که اساسا در ساختار متکثر، چندلایه و اکنون واگرای سیاسی و امنیتی رژیم، خلق چنین اجماعی برای به تله کشاندن حماس بدین شکل و بعدتر توان حفظ چنین مخفی‌کاری‌ای (ولو برفرض محال که از سوی یک لایه یا جریان صورت گرفته باشد) شبه محال و بلکه یقینا محال است. فراتر از این، جنگ به بهانه‌های واهی و با هزینه های به مراتب کمتر از این، نیز امکان پذیر بود. چونان نبردهای 2008 و 2012 و 2014 و 2019 و 2022 که گاه بر سر چند موشک یا چند اسیر اتفاق می‌افتاد. در رژیم ستیزه‌جو و جباری هم‌چون اسرائیل، زدن جرقه یک جنگ ویران‌گر نیاز به چنین نمایش رسواکننده و زمین‌زننده‌ای نبود.
به چشم بصر هم که بنگریم، #رسوایی_صبح_شنبه چنان دامان رژیم را گرفته است که فرار از تبعات آن به این زودی ها امکان پذیر نخواهد بود. از دید این قلم فردای جنگ (اگر نه در حین جنگ) طومار حیات سیاسی نتانیاهو درهم پیچیده خواهد شد. بی‌بی از این جنگ پیروز خارج نخواهد شد. ولو آن‌که غزه را با خاک یک‌سان کرده و خاکش را به توبره بکشد. آن‌گونه که اولمرت با کم‌تر از این در جنگ ۳۳ روزه به زباله‌دان تاریخ رفت. این خط و این نشان. نیز بسیار دشوار است که در آینده نزدیک، یهودیان ساکن سرزمین های اشغالی اعتمادشان را به دولت و دستگاه های امنیتی آن به دست آورند. به گمانتان فاکتور چنین تله یا دام رسواکننده و شوک آوری، قابلیت تسویه را خواهد داشت؟
بله! متوازن بودن مولفه های قدرت طرف مقابل و بازبودن دستش در سناریوچینی های بعدی (از جمله ویران کردن غزه و حتی نابودی کامل حماس و جهاد اسلامی) را نباید به حساب دام و تله گذاشت. به دیگر بیان از رفتار پسینی ضرورتا نمی‌توان توطئه پیشینی را استنباط کرد. ولو آن‌که این عملیات به ریشه‌کن شدن حماس و ویرانی کامل غزه منتهی شود. بله می‌توان از ارزش داشتن یا نداشتن اقدام حماس صحبت کرد.‌ اما با استدلال به غلبه زیان فعل بر منافع آن یا توان بالای نظامی رژیم و حامیان جهانی آن، ضرورتا نمی‌توان توطئه محور بودن آن را اثبات کرد.

۲. با مقدمه‌ای که گذشت #طوفان_اقصی نشان داد که موساد و دستگاه های اطلاعاتی رژیم، آن‌قدرها هم که ترویج می‌شد، اشراف و کنترل اطلاعاتی ندارند. یا لااقل شکست ناپذیر نیستند. به مانند ارتشش. ما قبل‌ترها با حمله ارتش اسرائیل به ده‌ها محموله فیک یا غیرمرتبط در سوریه این را به تجربه دیده بودیم. اما طوفان اقصی یقینی‌ترش کرد.
تجربه صبح شنبه معلوم کرد که قدرت موساد بیش تر از آن که از تفوق تکنولوژیک، حمایت و پوشش بین‌المللی، آموزش‌های به‌روز، نخبه‌گزینی و ده ها مولفه قابل تحسین مشابه نشات گرفته باشد، از پستان تساهل، سهل‌انگاری، بی‌مبالاتی و آموزش‌ندیدگی رقیبان و دشمنانش تغذیه می‌کند. در واقع بیش از هر چیز این ضعف آموزشی یا رفتار حرفه‌ای حریف است که دست موساد را برای کشف و ضربه گشاده کرده است.
حسب آن‌چه این چند ساله از مطالعه الگوی رفتاری موساد می‌فهمم، کمین‌گاه موساد و اسرائیلی ها چیزی نیست جز روتین‌ها و رویه‌های کلاسیک و نسبتا ثابت، سیستم‌های گسترده و شبکه‌های هرمی رقیب، نبرد متقارن اطلاعاتی رقیب، تصدی‌گری افراد خام و غیرحرفه ای و گاه سوءاستفاده از ضعف‌های خاص مالی یا اخلاقی افراد.

لینک مطالعه کامل یادداشت

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

و ناگهان طوفان
درنگی در باب عملیات طوفان اقصی

هادی معصومی زارع

2️⃣ بخش دوم

با این تفسیر برخلاف دیدگاه‌های توطئه محور، موفقیت حماس در طوفان اقصی، قبل از هر چیز در گروی شکست شبکه‌های عریض و هرمی به هسته های مجزا و مکتوم عملیاتی و نیز مخفی‌کاری تمام در پنهان کردن ماهیت و ماموریت هر هسته از هسته دیگر بود. چیزی که می‌توان از آن به تحول رفتاری حماس و گذار از روتین های قبلی به تجربه نبرد اطلاعاتی نامتقارن یاد کرد. چیزی که یک شبه اتفاق نیفتاد. اما یک روزه جواب داد.

3- اسرائیلی ها حتما انتقام خواهند گرفت. آن هم از نوع سخت اش. از مقاومت فلسطین به گونه ای. از حامیان آن ها به گونه‌ای دیگر. بازی برای اسرائیل و نتانیاهو، بازی مرگ و زندگی است. هیچ جای شوخی ندارد. طبیعتا چندین ترور، ربایش و انفجار علیه منافع مقاومت پیش رو خواهیم داشت. در فلسطین و لبنان و ایران و سوریه و شاید حتی جاهایی فراتر از آن. عنصر زمان برای نتانیاهو بسیار مهم است. بی بی زیر فشار شدید افکار عمومی و رقیبان داخلی حتی در میان راست های افراطی است. نیازمند اعمال خون بارترین و مخوف ترین سطح از توحش و انتقام است.
برای همین تمرکز بر به تاخیر انداختن ضربات انتقامی رژیم یا خنثی کردن آن از هر دو طریق پدافند عامل و غیرعامل می‌تواند نقش جدی در سالبه به انتفاء موضوع کردن این واکنش ها و یا حتی تسریع در سرنگونی نتانیاهو و کند شدن تیغ ماشین جنگی ارتش این رژیم داشته باشد.
به راستی چه می‌توان کرد؟
جدای از آمادگی صددرصد و اقدام فعالانه و جدی برای برهم زدن روتین های اعمالیِ تا قبل از شنبه، موارد ذیل می‌بایست یکی از مقدماتی ترین گام های پدافندی تمام محور مقاومت باشد: تغییر اماکن روتین حضور چهره های هدف، سخت گیری های صدبرابری در ورود و خروج به مراکز احتمالی هدف، بازرسی های از پیش تعریف‌نشده خیابانی و موضعی، شکست حلقه‌ها و شبکه‌های عریض به هسته های مجزای از هم، افزایش سطح مراقبت از چهره های هدف با تغییر الگوی رفتاری حفاظت از ایشان. دقت و احتیاط حداکثری و سیال در تعامل با فناوری های نوین ارتباطی. موساد بیش از هر چیز، از باگ روتین‌های کهنه و مستمر حریف استفاده می‌کند. بیشتر از هر چیز روتین‌شکنی کنید. غیرقابل پیش‌بینی شوید. همین.

4- شاید اگر من جای حماس بودم در کم و کیف عملیات، انتخاب قربانیان و تعداد آن‌ها، تصاویر منتشره و... دقت بیشتری می‌کردم. اما جنگ است. معادلات و شرایط روانی خاص خودش را دارد. آن هم پس از دهه‌ها سرکوب و کشتار و قتل‌عام و تحقیر. گاه ممکن است، رفتاری صحیح نباشد اما طبیعی و قابل فهم باشد. باید جای آن غزاوی باشیم تا درک کنیم. با این حال این را از آن جهت نوشتم که برخی به دهه‌ها جنایت های اسرائیل که می رسد کور روز می شوند و به حماس که می رسد بینای شب. خلق‌الساعه فاز اخلاق برمی‌دارند. با این حال هم ما و هم حماس باید بدانیم که درکی که ما از ماهیت اسرائیل و جنایات آن داریم، ضرورتا جهان غیراسلام ندارد. و گرنه من هم اسرائیل را یک دولت پادگانی می‌دانم با شهروندانی غاصب و مستحق بدتر از آن چه روز شنبه گذشت. و این که فعل غصب، عملی است مستمر و استرجاع ملک مغصوبه حقی است که مشمول مرور زمان نمی‌شود. از قضا بیشتر نسل بنیان‌گذار بزرگ‌ترین عملیات غصب و خاک‌دزدی تاریخ معاصر به گور رفته اند و عنصر مادی و معنوی جرم را همین نسل‌های جدیدتر تداوم می‌بخشند و با رفتنشان از فلسطین به آن، پایان.

5- بله! ممکن است اسرائیلی‌ها این بار موفق به نابودی زیرساخت‌ها و ترور تمامی رهبران حماس و اشغال مجدد غزه شوند. در سیاست، هر ناممکنی، ممکن است. اما این را باید دانست که مقاومت بیشتر از آن که به زیرساخت و سخت‌افزار باشد، به #نسل مقاوم است. به عقلیه و ادراک مقاوم است. چنین نسلی حالا در فلسطین شکل گرفته و به خودآگاهی کامل و مرگ‌آگاهی مطلق رسیده است. حماس هم که برود، درختی تنومندتر از آن سربرخواهد آورد و غزه را و فراتر از آن را پس خواهد گرفت.

6- بگذارید کمی نگران باشم. من بیش از هر چیز نگران سرریز شدن تبعات و آثار طوفان اقصی و تصعید منطقه ای محتمل بر فضای مالی و اقتصادی ایران هستم. به گونه ای که مردم ما چنین احساس کنند که اثر منفی جنگ مستقیما در سفره شان می‌نشیند، بی‌آن‌که از مزایای آن بهره‌ای برده شود. باید برای این فکری کرد. به غایت دشوار هم هست. اما اگر اثر ایجابی آن بر معیشت مردم تحریم‌زده ما و محور مقاومت احساس نشود، دیری نپاید که با مانورهای رسانه ای حریف و اثرات احتمالی فشارهای جدید، عملا شیرینی این پیروزی دلچسب به تلخی می‌گراید.


لینک مطالعه کامل یادداشت

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

و ناگهان طوفان
درنگی در باب عملیات طوفان اقصی

هادی معصومی زارع

3️⃣ بخش سوم و پایانی

بله! در تمام این سال‌ها و ماه‌ها از نویسنده شنیده شد که راه‌حل محوری جریان مقاومت در خروج از بحران کنونی، نوعی تصعید امنیتی است. اما قید دارد. هوشمندانه و کنترل‌شده و البته ترکیبی و چندجانبه. مصرم که در صورت مدیریت بهینه صحنه نبرد که بسیار نیز دشوار هست و با بهره‌گیری کامل از نقاط ضعف طرف مقابل، این بار باید حل بحران معیشتی در غزه، لبنان، سوریه، یمن و عراق یکی از اصلی‌ترین و کلیدی‌ترین محورهای چانه‌زنی‌های پیش‌رو باشد. حماس و محور مقاومت باید بدانند که در عصر غلبه کارآمدی بر مشروعیت ذاتی، #جنگ نان ، اهمیتی کم‌تر از جنگ مسلحانه ندارد. پس با هدف حفظ اکثریت، جنگ را در خدمت عادی‌سازی شرایط اقتصادی کل محور بگیرند.

7- در میان تمام آن‌هایی که باید مراقب‌شان بود، بیشتر چشمتان مراقب #آن_مرد باشد که روزها می‌گذرد و گاه رنگ آفتاب به خود نمی بیند. همان مرد آرام و بی‌حاشیه ساکن در آن ساختمان چندطبقه در ضاحیه جنوبی بیروت. برای شکل گرفتن یوم‌النکبه اسرائیلی‌ها و ارتقای توان غزاوی ها خون‌دل‌ها خورده است. بیش‌تر از همه آن وقت که عده‌ای بی‌توجه به دینامیک‌های درون حماس با خائن دانستن این گروه بر سر قضایای سوریه، قطع ارتباط و کمک به این گروه را خواستار بودند. #آن_مرد در پاسخ به طعنه‌ها، یک تنه ایستاد و خون‌دل خورد و روز به روز بر تقویت شاخه نظامی حماس در داخل همت گذاشت.
هرکجا هست خدایا به سلامت دارش.

8- فالمغیرات صبحا


لینک مطالعه کامل یادداشت

🖌 کانال تلگرامی منبثات: پراکنده ها و شطحیات یک پژوهشگر
@Monbathat

بسمه تعالی
آغاز ارائه جلسه اول
.