شبکه به زبان ساده!
1.49K subscribers
239 photos
18 videos
17 files
45 links
📘 آموزش Network
🧠 هر روز یک دستور شبکه
🔥 هر روز یک نکته
🛡 هر روز یک نکته امنیت شبکه
🧩 هر روز یک سناریوی عیب‌یابی
Download Telegram
شبکه به زبان ساده!
Photo
مشکل DNS Leak یا همون نشت DNS یعنی VPN روشنه و فکر می‌کنی همه‌چی داره از داخل تونل VPN رد میشه، ولی در واقع درخواست‌های DNS از یه مسیر دیگه خارج میشن؛ مثلاً وقتی توی مرورگر میزنی google.com، سیستم اول باید از DNS بپرسه این دامنه چه IP داره، حالا اگر VPN درست تنظیم نشده باشه ممکنه خود ترافیک اینترنتت از تونل VPN رد بشه ولی درخواست DNS مستقیم بره سمت DNS مربوط به ISP.



یعنی مثلاً IP اینترنتت برای سایت‌ها شده IP سرور VPN، ولی DNS Query هنوز داره از مسیر اینترنت اصلی فرستاده میشه.

اینجاست که میگیم DNS Leak اتفاق افتاده. مثلاً مسیر عادی باید این شکلی باشه:

گوشی یا کامپیوترت → تونل VPN → DNS سرور VPN → اینترنت، ولی در حالت Leak ممکنه بشه: گوشی یا کامپیوترت → VPN برای ترافیک اصلی، ولی DNS → مستقیم ISP.


حالا چرا این مهمه؟ چون DNS Query می‌تونه نشون بده دستگاهت دنبال چه دامنه‌ای بوده؛ مثلاً درخواست کرده example.com یا youtube.com یا یه سایت دیگه رو Resolve کنه. البته این به معنی این نیست که طرف محتوای HTTPS رو می‌بینه؛ HTTPS همچنان ارتباط اصلی رو رمزنگاری می‌کنه، ولی خود درخواست DNS ممکنه بیرون از تونل VPN قابل مشاهده باشه. یکی از دلایلش هم اینه که بعضی VPNها DNS سیستم رو درست تغییر نمی‌دن، بعضی‌ها Split Tunneling دارن، بعضی تنظیمات شبکه مخصوصاً IPv6 ممکنه باعث بشن بخشی از ترافیک از VPN خارج بشه، یا اصلاً خود VPN توی مدیریت DNS درست عمل نکنه. پس VPN فقط این نیست که IP رو عوض کنه؛ باید حواست باشه DNS هم واقعاً از داخل همون تونل عبور کنه.


خلاصه اگر VPN روشنه ولی DNS هنوز متعلق به ISP یا شبکه اصلیه، احتمال DNS Leak وجود داره و از نظر حریم خصوصی قضیه جالبی نیست.


@ModernLan
👍6
🔌 انواع کابل شبکه؛ از Cat5 تا Cat8 | کدوم بهتره؟
❤12
🚨 VLAN Hopping
وقتی مهاجم از مرز VLANها عبور می‌کنه!
👍5
شبکه به زبان ساده!
🚨 VLAN Hopping وقتی مهاجم از مرز VLANها عبور می‌کنه!
VLAN Hopping
یعنی مهاجم بتونه از VLAN خودش بپره داخل یه VLAN دیگه که اصولاً نباید بهش دسترسی داشته باشه؛ مثلاً فرض کن توی شبکه VLAN 10 برای کارمندهاست و VLAN 20 برای سرورها، حالا یه سیستم داخل VLAN 10 نباید همین‌جوری بتونه وارد VLAN 20 بشه، ولی اگه تنظیمات سوئیچ اشتباه باشه، مهاجم می‌تونه با روش‌هایی مثل Switch Spoofing یا Double Tagging کاری کنه که ترافیکش به شکل غیرمجاز از مرز VLANها رد بشه.


توی Switch Spoofing مهاجم سعی می‌کنه خودش رو شبیه یه سوئیچ دیگه جا بزنه تا پورتش به حالت Trunk بره و بتونه ترافیک چند VLAN رو ببینه، توی Double Tagging هم بسته با دو تا VLAN Tag ساخته میشه و در شرایط خاص سوئیچ اول یکی از Tagها رو برمی‌داره و Tag دوم باعث میشه بسته وارد VLAN دیگه بشه.


البته این حمله بیشتر وقتی خطرناک میشه که شبکه بد تنظیم شده باشه؛ برای جلوگیری هم معمولاً پورت‌های کاربری رو روی Access می‌ذاریم، روی پورت‌های Access قابلیت DTP رو غیرفعال می‌کنیم، Trunk رو فقط جایی که لازمه فعال می‌کنیم، VLANهای مجاز روی Trunk رو محدود می‌کنیم و Native VLAN رو هم از VLANهای کاربران جدا می‌کنیم.



خلاصه بخوام تو یه جمله بگم، VLAN Hopping یعنی مهاجم از دیوار VLAN خودش رد بشه و خودش رو به VLAN دیگه‌ای برسونه که نباید بهش دسترسی داشته باشه.


@ModernLan
❤4👍2
شبکه به زبان ساده!
Photo
🖥️ اجزای یک رک دیتاسنتر و نقش هرکدوم
اگه بخوایم یه رک دیتاسنتر رو از نزدیک نگاه کنیم، داخلش فقط چندتا سرور کنار هم نیست؛ هر قطعه وظیفه خاص خودش رو داره و همه باهم باعث می‌شن سرویس‌ها پایدار و بدون مشکل کار کنن. 👇
🔹 فن‌های خنک‌کننده (Cooling Fans)

برای گردش هوا و خنک نگه‌داشتن تجهیزات داخل رک استفاده می‌شن. چون سرورها و تجهیزات شبکه دائماً در حال کارن و گرمای زیادی تولید می‌کنن، کنترل دما خیلی مهمه.
🔹 سوئیچ‌های شبکه (Network Switches)

وظیفه اصلی سوئیچ اینه که دستگاه‌های مختلف شبکه مثل سرورها، روترها و تجهیزات دیگه رو به هم متصل کنه و ترافیک شبکه رو بین اون‌ها جابه‌جا کنه.
🔹 پچ پنل (Patch Panel)

پچ پنل محل مرتب‌سازی و سازمان‌دهی کابل‌های شبکه‌ست. کابل‌هایی که از نقاط مختلف میان معمولاً اول به پچ پنل وصل می‌شن و بعد با پچ‌کورد به سوئیچ متصل می‌شن.
🔹 فایروال (Firewall) 🛡️

فایروال نقش نگهبان شبکه رو داره؛ ترافیک ورودی و خروجی رو بررسی می‌کنه و بر اساس قوانین امنیتی مشخص می‌کنه چه ترافیکی اجازه عبور داشته باشه و چه ترافیکی مسدود بشه.
🔹 روتر (Router) 🌐

روتر وظیفه مسیریابی ترافیک بین شبکه‌های مختلف رو داره؛ مثلاً ارتباط شبکه داخلی با اینترنت یا ارتباط بین چند شبکه متفاوت.
🔹 سرورها (Servers) 🖥️

سرورها سیستم‌های قدرتمندی هستن که سرویس‌ها و برنامه‌های مختلف روی اون‌ها اجرا می‌شن؛ از وب‌سایت و دیتابیس گرفته تا سرویس‌های سازمانی و اپلیکیشن‌ها.
🔹 استوریج (Storage) 💾

برای ذخیره حجم زیادی از اطلاعات استفاده می‌شه. استوریج‌ها معمولاً از چندین دیسک و تکنولوژی‌هایی مثل RAID استفاده می‌کنن تا ظرفیت، کارایی و در بعضی موارد تحمل خرابی افزایش پیدا کنه.
🔹 UPS 🔋

UPS یا منبع تغذیه بدون وقفه، هنگام قطع یا افت برق برای مدتی برق تجهیزات رو تأمین می‌کنه و فرصت می‌ده سیستم‌ها بدون خاموشی ناگهانی مدیریت بشن.
🔹 PDU یا واحد توزیع برق ⚡

PDU برق ورودی رو بین تجهیزات مختلف رک توزیع می‌کنه؛ مثل سرورها، سوئیچ‌ها و تجهیزات ذخیره‌سازی.
🔹 Blanking Panel

فضاهای خالی رک رو می‌پوشونه تا جریان هوا بهتر مدیریت بشه و هوای سرد و گرم داخل رک به شکل مناسب‌تری گردش داشته باشن.
🔹 مدیریت کابل‌ها (Cable Management) 🧵

کابل‌کشی مرتب فقط برای زیبایی نیست! باعث می‌شه عیب‌یابی، نگهداری و توسعه شبکه راحت‌تر بشه و احتمال قطع‌شدن یا آسیب‌دیدن کابل‌ها کمتر بشه.
🔌 انواع کابل‌های رایج در دیتاسنتر
🌐 کابل شبکه (LAN)

برای ارتباط تجهیزات شبکه و سرورها.
⚡ کابل برق (Power)

برای تأمین برق تجهیزات.
💡 کابل فیبر نوری (Fiber Optic)

برای انتقال داده با سرعت بالا و در مسافت‌های طولانی.
🖥️ کابل کنسول (Console)

برای مدیریت و پیکربندی مستقیم تجهیزات شبکه.
🔗 کابل‌های SAS / SFP

برای اتصال تجهیزات ذخیره‌سازی یا ارتباطات پرسرعت، بسته به نوع تجهیزات و ماژول مورد استفاده.

📌 خلاصه:یک رک استاندارد ترکیبی از سرور، استوریج، سوئیچ، روتر، فایروال، UPS، PDU و سیستم مدیریت کابله. هماهنگی درست بین این تجهیزات باعث می‌شه شبکه و سرویس‌های دیتاسنتر پایدار، امن و قابل مدیریت باقی بمونن.

🔐 @ModernLan

📡 کانال تخصصی شبکه، سرور و امنیت🖥️ آموزش‌های کاربردی | مقالات تخصصی | ترفندهای شبکه | اخبار و ابزارهای روز
❤5👍2
🚨 یه هشدار جدی برای کسایی که MikroTik دارن؛ چندتا آسیب‌پذیری خیلی خطرناک توی RouterOS پیدا شده که قضیه‌ش فقط یه باگ ساده نیست و بعضی از این آسیب‌پذیری‌ها وقتی کنار هم قرار می‌گیرن، توی زنجیره‌ای که بهش MikroTrick میگن می‌تونن مهاجم رو به سطح دسترسی خیلی بالا و حتی کنترل کامل روتر برسونن. نکته بدتر اینه که این موضوع دیگه صرفاً تئوری نیست و گزارش‌هایی از سوءاستفاده واقعی از این آسیب‌پذیری‌ها منتشر شده و حمله‌ها حداقل از اوایل سپتامبر ۲۰۲۶ مشاهده شدن.

حالا مشکل اصلی کجاست؟ مشکل اینجاست که خیلی از MikroTikها سرویس‌های مدیریتی مثل SSH رو مستقیم روی اینترنت باز گذاشتن. یعنی روتر از بیرون قابل دسترسیه و اگه نسخه RouterOS آسیب‌پذیر باشه، مهاجم می‌تونه از همین سطح دسترسی برای حمله استفاده کنه. البته یه نکته خیلی مهم رو هم بگم؛ اینکه SSH یه MikroTik روی اینترنت باز باشه، به این معنی نیست که حتماً هک شده یا حتماً آسیب‌پذیره، ولی طبیعتاً سطح حمله رو خیلی بیشتر می‌کنه.

پس اگه MikroTik داری، اولین کاری که باید بکنی اینه که نسخه RouterOS رو چک کنی و ببینی دستگاهت آپدیت هست یا نه. خود MikroTik هم برای این مشکل نسخه‌های اصلاح‌شده منتشر کرده؛ از جمله 7.24.2، 7.23.4 و 6.49.21 و نسخه‌های جدیدتر.

ولی فقط آپدیت کردن هم کافی نیست، مخصوصاً اگه SSH یا سرویس مدیریتی رو مستقیم روی اینترنت گذاشتی. بعد از آپدیت حتماً لاگ‌ها رو نگاه کن، ببین Login مشکوک یا ورود از IP ناشناس داشتی یا نه، Userهای روتر رو بررسی کن، ببین اکانت جدیدی ساخته نشده باشه، Scriptها و Schedulerها رو چک کن و تنظیمات Firewall، NAT و DNS رو هم یه دور بررسی کن. چون اگه مهاجم قبل از آپدیت وارد روتر شده باشه، صرفاً آپدیت کردن لزوماً به معنی پاک شدن آثار نفوذ نیست.

یه نکته مهم دیگه هم اینه که سرویس‌هایی مثل SSH، WebFig، Winbox و API رو الکی برای کل اینترنت باز نزارید. اگه واقعاً نیاز به مدیریت از راه دور دارید، بهتره دسترسی مدیریتی رو محدود به IPهای مشخص کنید یا از VPN مثل WireGuard برای دسترسی به شبکه استفاده کنید. یعنی به جای اینکه پنل مدیریت رو بندازی وسط اینترنت و بگی «پسورد قویه، مشکلی نیست»، کاری کن که اصلاً هر کسی از اینترنت نتونه بهش دسترسی داشته باشه.


#MikroTik #RouterOS #MikroTrick #CyberSecurity #NetworkSecurity #امنیت_شبکه #میکروتیک
🔥5❤3
هارد دیسک (HDD) از داخل چطور کار می‌کنه؟ آشنایی با اجزای داخلی HDD
👍7
TCP و UDP
دو پروتکل، دو رویکرد متفاوت در انتقال داده.
🔥6❤5🤣2
شبکه به زبان ساده!
Photo
🌐 کدهای مهم HTTP در یک نگاه
وقتی با یک سایت، API یا وب‌سرور کار می‌کنیم، سرور در جواب هر درخواست یک HTTP Status Code برمی‌گردونه. این کد بهمون میگه درخواست موفق بوده، نیاز به تغییر مسیر داشته یا یه مشکلی سمت کلاینت یا سرور وجود داره 👇
🟢 2xx — درخواست موفق
200 OK → درخواست با موفقیت انجام شده.

201 Created → یک منبع جدید با موفقیت ایجاد شده.

204 No Content → درخواست موفق بوده ولی محتوایی برای برگردوندن وجود نداره.
🔵 3xx — تغییر مسیر
301 Moved Permanently → منبع به‌صورت دائمی به آدرس جدید منتقل شده.

302 Found → منبع به‌صورت موقت به آدرس دیگری منتقل شده.

304 Not Modified → محتوا تغییر نکرده و میشه از نسخه Cache استفاده کرد.
🟠 4xx — خطای سمت کلاینت
400 Bad Request → درخواست ارسال‌شده نامعتبر یا اشتباهه.

401 Unauthorized → برای دسترسی نیاز به احراز هویت داری.

403 Forbidden → دسترسی به این منبع ممنوعه.

404 Not Found → منبع موردنظر پیدا نشده.

429 Too Many Requests → تعداد درخواست‌ها بیش از حد مجازه؛ معمولاً به Rate Limit مربوط میشه.
🔴 5xx — خطای سمت سرور
500 Internal Server Error → یک خطای داخلی در سرور اتفاق افتاده.

502 Bad Gateway → Gateway یا Proxy از سرور بالادستی پاسخ معتبر دریافت نکرده.

503 Service Unavailable → سرویس فعلاً در دسترس نیست؛ مثلاً به‌دلیل فشار زیاد یا تعمیرات.

504 Gateway Timeout → Gateway منتظر پاسخ سرور بالادستی بوده ولی زمان انتظار تموم شده.
💡 نکته مهم:

اگر 4xx دیدی، معمولاً باید دنبال مشکل در درخواست یا دسترسی کلاینت بگردی؛ اگر 5xx دیدی، بیشتر احتمال داره مشکل از سرور یا سرویس‌های پشت اون باشه.
📡 برای آموزش‌های بیشتر شبکه، امنیت و سرور:

@ModernLAN
❤5🔥4
شبکه به زبان ساده!
Photo
🐧 ۷ دستور خطرناک لینوکس که می‌تونن سیستم رو نابود کنن!

این دستورات رو باید بشناسی، ولی *هیچ‌وقت روی سیستم اصلی بدون اینکه دقیق بدونی چه کاری انجام میدن اجراشون نکن!* ⚠️

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

☠️ *1. حذف کل فایل‌سیستم*
rm -rf / --no-preserve-root

کل فایل‌های سیستم رو از ریشه حذف می‌کنه و در حالت عادی عملاً راه برگشتی نداره.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

💣 *2. Fork Bomb*
:(){ :|:& };:

با ساختن تعداد بسیار زیادی پردازش، جدول پردازش‌ها رو پر می‌کنه و می‌تونه باعث هنگ یا از کار افتادن سیستم بشه.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

💾 *3. نابودی اطلاعات دیسک*
dd if=/dev/zero of=/dev/sda

روی دیسک صفر می‌نویسه و می‌تونه سیستم‌عامل، پارتیشن‌ها و اطلاعات رو از بین ببره.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🗑️ *4. فرمت کردن پارتیشن*
mkfs.ext4 /dev/sda1

پارتیشن مشخص‌شده رو با فایل‌سیستم جدید فرمت می‌کنه و اطلاعات قبلی اون پارتیشن از بین میره.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⚠️ *5. نوشتن مستقیم روی دیسک*
> /dev/sda

می‌تونه داده‌های مربوط به دیسک رو خراب کنه و باعث بشه سیستم دیگه بوت نشه.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔓 *6. نابود کردن Permissionها*
chmod -R 777 /

مجوزهای کل سیستم رو تغییر میده و می‌تونه باعث خراب شدن Permissionهای حیاتی، مشکل در
sudo

و سرویس‌هایی مثل
sshd

بشه.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🕳️ *7. انتقال فایل‌ها به /dev/null*
mv /* /dev/null

سعی می‌کنه محتویات مسیرهای سیستم رو به
/dev/null

منتقل کنه و می‌تونه باعث از بین رفتن فایل‌های مهم بشه.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🚨 *نکته مهم:*

این‌ها فقط «دستورهای ساده لینوکس» نیستن؛ بعضی‌هاشون می‌تونن در چند ثانیه سیستم یا اطلاعاتت رو نابود کنن.

قبل از اجرای هر دستور با
sudo

یا دسترسی
root

، دقیقاً بدون که *روی چه مسیری و چه دیسکی* داری کار می‌کنی.


📢 *اخبار شبکه، امنیت و لینوکس با ما حرفه‌ای‌تر باش*

👉@ModernLan
🔥7❤3👍1
شبکه به زبان ساده!
Photo
اگه بخوایم خیلی عمیق ببینیم لینوکس از همون لحظه‌ای که دکمه پاور رو می‌زنی شروع به کار می‌کنه؛ اول BIOS یا UEFI سخت‌افزارهای اصلی سیستم رو بررسی و آماده می‌کنه، بعد Bootloader مثل GRUB وارد ماجرا میشه و Kernel یا همون هسته لینوکس رو از روی دیسک می‌خونه و می‌ذاره داخل RAM. از اینجا به بعد تقریباً همه‌چی دست Kernelـه؛ یعنی مدیریت CPU و پردازش‌ها، RAM، دیسک، فایل‌ها، کارت شبکه، USB، کارت گرافیک و کلی سخت‌افزار دیگه. برنامه‌هایی که ما باهاشون کار می‌کنیم مثل Terminal، مرورگر، GNOME، KDE و بقیه نرم‌افزارها معمولاً داخل User Space اجرا میشن و برای دسترسی به منابع حساس سیستم مستقیم سراغ سخت‌افزار نمیرن، بلکه از طریق System Call با Kernel ارتباط می‌گیرن. مثلاً وقتی یه برنامه می‌خواد فایلی رو بخونه یا روی شبکه اطلاعات بفرسته، درخواستش از طریق Kernel انجام میشه و Kernel هم با کمک Driver مناسب با سخت‌افزار ارتباط برقرار می‌کنه. از اون طرف File Systemهایی مثل ext4 و XFS و Btrfs مسئول مدیریت فایل‌ها و اطلاعات روی دیسک هستن و سرویس‌هایی مثل systemd هم بعد از بالا اومدن Kernel بخش زیادی از سرویس‌ها و فرآیندهای اولیه سیستم رو مدیریت می‌کنن. در نهایت اگه بخوای کل داستان رو خیلی خلاصه کنیم، مسیر تقریباً اینه: پاور رو می‌زنی، BIOS/UEFI اجرا میشه، GRUB میاد بالا، Kernel داخل RAM لود میشه، systemd و سرویس‌ها راه می‌افتن و بعد محیط کاربری و برنامه‌ها اجرا میشن؛ یعنی چیزی که ما روی صفحه می‌بینیم در واقع نتیجه همکاری Kernel، درایورها، فایل‌سیستم، سرویس‌ها و برنامه‌های User Space با سخت‌افزار سیستم هست. ⚙️

@ModernLAN
❤5
شبکه به زبان ساده!
Video
🌐 تفاوت IP داینامیک و استاتیک چیه؟

برای درک بهتر، IP داینامیک یعنی آی‌پی‌ای که ثابت نیست و معمولاً توسط DHCP به دستگاه یا مودم داده میشه؛ یعنی ممکنه بعد از ری‌استارت مودم، قطع و وصل شدن اینترنت یا بعد از مدتی، آی‌پی تغییر کنه. برای استفاده‌های معمولی مثل وب‌گردی، دانلود، بازی و کارهای روزمره همین IP کاملاً کافیه و معمولاً هم دردسر و هزینه کمتری داره.

ولی IP استاتیک یعنی یه IP مشخص که ثابت می‌مونه و تغییر نمی‌کنه؛ مثلاً وقتی یه سرور، دوربین مداربسته، VPN Server یا سرویس خاصی داری که باید همیشه از طریق یه آدرس مشخص از اینترنت بهش وصل بشی، IP استاتیک خیلی کاربردیه. چون اگر IP مدام تغییر کنه، دسترسی به اون سرویس سخت یا حتی غیرممکن میشه.

خلاصه اگر بخوام خیلی ساده بگم:
داینامیک = آی‌پی ممکنه عوض بشه 🔄، استاتیک = آی‌پی ثابت می‌مونه 📌. برای کاربر معمولی داینامیک جواب میده، ولی برای سرور و سرویس‌هایی که باید همیشه از بیرون در دسترس باشن، معمولاً استاتیک انتخاب بهتریه.

یه نکته مهم هم اینه که IP استاتیک لزوماً به معنی سرعت بیشتر اینترنت نیست؛ بیشتر بحث ثابت بودن آدرس شبکه و دسترسی قابل پیش‌بینی به سرویس‌هاست.

@ModernLAN
👍7❤3