🔹 افزایش اختلالات روده و مغز پس از همه‌گیری کرونا
یک مطالعه جدید نشان داد که پس از همه‌گیری، موارد سندرم روده تحریک‌پذیر (Irritable Bowel Syndrome - IBS) و سوءهاضمه عملکردی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است:
✅ آی.بی.اس: از ۴.۷٪ در سال ۲۰۱۷ به ۶٪ در سال ۲۰۲۳ (افزایش ۲۸٪)
✅ سوءهاضمه عملکردی: از ۸.۳٪ به ۱۱.۹٪ (افزایش ۴۴٪)
🔸 این اختلالات زمانی ایجاد می‌شوند که ارتباط میان روده و مغز دچار مشکل شود؛ عواملی مثل استرس شدید، عفونت‌های ویروسی و تغییرات ایمنی می‌توانند این ارتباط را مختل کنند. نتیجه آن علائمی مانند درد شکم، نفخ، اسهال یا سیری زودرس است.
🔹 افراد مبتلا به کووید طولانی‌مدت (خستگی، تنگی نفس و ضعف عضلانی) بیشتر در معرض این مشکلات هستند و علاوه بر آن اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی پایین‌تر را هم گزارش کرده‌اند.
📌 منبع: Clinical Gastroenterology and Hepatology

اثرات کرونا پس از سال‌ها هنوز دامن بشر رو گرفته. جالبه انگار سیستم عصبی و ارتباطی مغز با روده رو هک کرده و با ارسال پیام های نادرست از روده و معده به مغز و بصورت منقابل از مغز به رود کنش واکنش‌های آزاردهنده ایجاد می‌کنه.🤔

🔸 پژوهش‌های اخیر نشان داده‌اند که کووید طولانی با تغییرات مغزی شبیه به زوال عقل همراه است. بیماران:

پروتئین‌های محافظ کمتری در مغز دارند

سطح التهاب در مغزشان بالاتر است

در آزمون‌های زبانی (یافتن واژه یا درک معنا) عملکرد ضعیف‌تری نشان می‌دهند که نشانه‌ای از مه مغزی به حساب می‌آید.

⚠️ این یافته‌ها بیانگر آن است که آسیب به مغز (نه صرفاً واکنش ایمنی) عامل اصلی بسیاری از علائم کووید طولانی است.

🔹 متخصصان هشدار می‌دهند این ویروس می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را چندین برابر افزایش دهد.
مطالعات آمریکایی نیز نشان داده‌اند مبتلایان به کووید طولانی ۵ برابر بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری نابودکننده حافظه هستند.

✅ پاسخ درست: ب) بازنمایی نمادین تمایلات سرکوب‌شده به نحوی که آگاهی فرد برانگیخته نشود.

📌 توضیح کوتاه:
از دیدگاه زیگموند فروید، رویاها «شاه راهی به ناخودآگاه» هستند. یعنی تمایلات و خواسته‌های سرکوب‌شده در خواب به‌صورت نمادین ظاهر می‌شوند تا بدون ایجاد اضطراب یا آگاهی مستقیم، به نوعی تخلیه شوند.

بنابراین، هدف رویا حفظ خواب با تخلیه غیرمستقیم امیال ناخودآگاه است، نه بازسازی دقیق تجربه‌های روز یا تقویت مستقیم حل مسئله.

جالبه بدانید رویاها الزاما به رخدادی در گذشته دور نمی‌پردازن گاهی به حوادث همان روز یا چند روز قبل اشاره دارند. آنها بر اساس حوادث و داستانهای واقعی سناریوها و داستان‌های جدیدی را خلق می‌کنند و برای هر بازیگر واقعی یک بازیگر نمادین بکار می‌گیرند آنچنان که شما واقعیت را درخواب می‌بینید اما نمی‌داند همان واقعیتی است که خودتان تجربه کرده اید. مثل اینکه شما می‌خواهید از انفاقی یا کسی شکایت و گله کنید ولی برایتان سخت باشد. رویاها بدون اینکه خودتان بدانید یا دردسری برایتان ایجاد کنند این کار را برایتان می‌کنند. گاهی اوقات ما حتی نمی‌دانیم یا نمی‌خواهیم بدانیم چقدر و از چه چیزی دلخور هستم مگر با بررسی موشکافانه رویاها!

پاسخ درست سندرم راسموسن است؛ یک بیماری عصبی التهابی و نادر که معمولاً در کودکان رخ می‌دهد و با التهاب پیش‌رونده یک نیمکره مغز، تشنج‌های مکرر و مقاوم به دارو شناخته می‌شود. درمان دارویی در بیشتر بیماران مؤثر نیست و به همین دلیل درمان نهایی اغلب همیسفرکتومی (برداشتن یا غیرفعال‌سازی یک نیمکره مغز) است.

تنها در اتاق درمان هست که می‌توان رویا‌ها را در جهت بهبود سلامت روان و تخلیه نطام‌مند انباشت فشار مسائل روانشاختی اقدام کرد و از معنای انها برای یکپارچگی بیشتر روان بهره برد.

#ضد_روانکاوی
🔴 استفاده روسیه از روانکاوی برای تشخیص و تربیت رهبران و ضدرهبران

در روسیه دولت پروژه‌ای به نام «پروفایل عصب‌شناختی» را روی ۱۰ هزار کودک و نوجوان اجرا می‌کند تا رهبران و حتی «ضدرهبران» آینده را شناسایی کند.

این طرح با بودجۀ فدرال و توسط «مرکز وطن‌پرستان روسیه» پیش می‌رود و هدف آن تقویت وطن‌پرستی و هدایت جوانان به مسیرهایی است که حکومت تعیین کرده است.

اما معلمان و روان‌شناسان مستقل این برنامه را «شبه‌علم» و نوعی دستکاری ذهنی می‌دانند که یادآور رژیم‌های تمامیت‌خواه است.

نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله در چند منطقه تحت آزمایش قرار می‌گیرند. روش‌های مورد استفاده شامل تکنیک‌های عصب‌شناسی شخصیتی و حتی آزمون‌های فرافکنی مانند تست لکه‌جوهر رورشاخ است که در روانکاوی کلاسیک برای کشف افکار ناخودآگاه فرد به کار می‌رود.

طبق اسناد، نتایج این آزمایش‌ها قرار است میزان توانایی رهبری، میزان اطاعت‌پذیری، و حتی صداقت یا گرایش به رفتارهای مخرب را مشخص کند.

منتقدان می‌گویند: «چنین رویکردی، سوءاستفاده از مفاهیم روانکاوی و روان‌شناسی است؛ زیرا هدف اصلی آن کنترل ذهن و جهت‌دهی به هویت نوجوانان است، نه رشد آزادانه شخصیت آن‌ها.»

بسیاری تحلیلگران این پروژه را بخشی از سیاست ولادیمیر پوتین برای پرورش نسل مطیع و سرکوب تفکر انتقادی می‌دانند؛ نسلی که روایت کرملین از جنگ و سیاست را بی‌چون‌وچرا بپذیرد.

🧠⚠️ «مغز شما و ChatGPT» — یافته‌های مطالعه MIT

یک پژوهش تازه از آزمایشگاه رسانه‌ای MIT با عنوان Your Brain on ChatGPT نشان می‌دهد استفاده مداوم از هوش مصنوعی در نوشتن می‌تواند باعث کاهش درگیری ذهنی، حافظه و خلاقیت شود. در این تحقیق ۵۴ نفر طی چهار جلسه آزمایشی به سه گروه تقسیم شدند: گروهی که فقط با مغز خود نوشتند (Brain-only)، گروهی که از موتور جست‌وجو استفاده کردند و گروهی که با کمک ChatGPT نوشتند.

نتایج نشان داد در سه جلسه نخست، گروه Brain-only بیشترین فعالیت مغزی و بالاترین سطح خلاقیت و یادگیری را از خود نشان دادند. گروهی که از ChatGPT استفاده می‌کردند کمترین فعالیت شناختی و بیشترین سرعت را داشتند، در حالی که گروه جست‌وجو در جایگاهی میان این دو قرار گرفت. پژوهشگران اصطلاح «تنبلی فراشناختی» را برای توصیف این اتکا به هوش مصنوعی و کاهش نظارت ذهنی بر فرآیند نوشتن به کار بردند.

در جلسه چهارم، زمانی که گروه‌ها جابه‌جا شدند، یافته‌ها نگران‌کننده‌تر شد: کسانی که قبلاً با ChatGPT کار کرده بودند حتی بدون استفاده از AI نیز فعالیت مغزی کمتری داشتند و توانایی یادآوری نوشته‌های خود را از دست داده بودند. همچنین، میزان احساس مالکیت بر متن در میان کاربران ChatGPT کمتر از سایر گروه‌ها گزارش شد. این موضوع بیانگر آن است که اثرات استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند ماندگار باشد و فقط محدود به زمان کار با ابزار نباشد.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این مطالعه هنوز در مرحله پیش‌چاپ است و داوری تخصصی (peer review) نشده است، بنابراین نتایج باید با احتیاط تفسیر شود. با این حال، پیام آن برای آموزش روشن است: بهتر است ChatGPT به‌عنوان ابزار کمکی در مراحل ایده‌پردازی یا بازبینی استفاده شود و تمرین‌های اصلی نوشتن همچنان به‌صورت مستقل انجام گیرد. این چرخه پیشنهادی ــ نوشتن با مغز >>> جست‌وجوی هدفمند >>> ویرایش با کمک AI ــ می‌تواند راهی برای بهره‌مندی از هوش مصنوعی بدون افت توانایی‌های شناختی باشد.

📌 منابع:
MIT Media Lab

🔑 گزینه ۲: انتخاب آگاهانه‌ی زوج‌ها برای خوابیدن جداگانه با هدف بهبود کیفیت خواب

👉 «طلاق خواب» به معنای جدایی عاطفی یا پایان رابطه نیست. زوج‌ها برای اینکه خواب آرام‌تر و باکیفیت‌تری داشته باشند (مثلاً به دلیل خروپف، بی‌خوابی، یا تفاوت در دمای اتاق و ساعت خواب)، تصمیم می‌گیرند در اتاق‌های جداگانه بخوابند. این کار می‌تواند باعث کاهش تنش، بهبود خلق‌وخو و حتی افزایش صمیمیت در طول روز شود، چون هر دو طرف با انرژی و آرامش بیشتری روزشان را شروع می‌کنند.

پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که «ساختار خود» (Self-Construal) یعنی اینکه فرد خود را بیشتر به‌عنوان یک فرد مستقل تعریف کند یا در ارتباط و پیوند با دیگران، مهم‌ترین عامل در تعیین ترجیحات احساسی در موسیقی است. افرادی که خود را مستقل می‌بینند، تمایل دارند موسیقی‌هایی را انتخاب کنند که احساسات مثبت‌تری مثل شادی و هیجان را تقویت می‌کند. در مقابل، افرادی که خود را بیشتر در پیوند با دیگران می‌بینند (خود متصل)، بیشتر به موسیقی‌هایی جذب می‌شوند که احساسات منفی یا تاریک‌تری مثل غم یا اندوه را منتقل می‌کنند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که فرهنگ و نحوه‌ی تعریف «خود» نقش مهمی در تجربه‌ی موسیقایی ما دارند. موسیقی تنها یک سرگرمی نیست، بلکه بازتابی از ارزش‌ها، نگرش‌ها و روابط اجتماعی است. بنابراین، وقتی افراد به موسیقی گوش می‌دهند، در واقع به شکلی ناخودآگاه در حال هماهنگ‌کردن دنیای درونی خود با محیط فرهنگی و اجتماعی‌شان هستند.

مطالعه‌ای که در مجله‌ی Journal of Cross-Cultural Psychology توسط Tang، Tan و Li (۲۰۲۵) منتشر شد، این ارتباط را برجسته کرد. نتایج این پژوهش نشان داد که فرهنگ و ساختار خود، حتی بیشتر از عوامل فردی مثل سن یا میزان تحصیلات، می‌تواند بر احساساتی که افراد در موسیقی جست‌وجو می‌کنند تأثیرگذار باشد. (منبع: Psychology Today, August 2025)

گریزی به جهان سیاست: مکانیزم ماشه فعال شد!

🌿 The Emotional Benefits of Forgiveness
🌿 فواید عاطفی بخشش

پژوهشی منتشرشده در Journal of Experimental Psychology (۲۴ اوت ۲۰۲۵) نشان می‌دهد بخشش تأثیر مستقیمی بر احساسات ما دارد. وقتی کسی را می‌بخشیم، خاطره‌ی آن اتفاق یا جزئیاتش از ذهن پاک نمی‌شود، اما شدت منفی آن رویداد به‌طور چشمگیری کاهش پیدا می‌کند.

این مطالعه نشان داد چه در جایگاه قربانی باشیم و چه فردی که اشتباه کرده است، بخشش باعث می‌شود هنگام مرور خاطره، احساسات منفی کمتر حس شود. در نتیجه فرد کمتر به رفتارهایی مثل انتقام‌جویی یا اجتناب از دیگران تمایل پیدا می‌کند و راحت‌تر می‌تواند از تجربه‌های تلخ عبور کند.

به زبان ساده، بخشش گذشته را تغییر نمی‌دهد، اما نگاه ما به گذشته را آرام‌تر می‌کند. این فرایند به ما کمک می‌کند سبک‌تر زندگی کنیم، روابط سالم‌تری بسازیم و احساس آرامش بیشتری در لحظه‌ی حال داشته باشیم.

پژوهشگران نشان دادند که نورون‌های خاصی در هیپوتالاموس (هسته میانی‌ـ‌بطنی یا VMH) در طول خواب فعال می‌شوند. این نورون‌ها با تحریک فرآیند لیپولیز باعث تجزیه‌ی چربی‌ها و آزاد شدن گلیسرول می‌شوند. گلیسرول سپس در بدن به گلوکز تبدیل می‌شود و به این ترتیب، سطح قند خون در طول شب ثابت می‌ماند. این مکانیسم بیشتر در چهار ساعت ابتدایی خواب اهمیت دارد، یعنی زمانی که بدن بعد از آخرین وعده‌ی غذایی شبانه در حالت ناشتا قرار گرفته و خطر افت قند خون وجود دارد.نکته‌ی مهم دیگر این است که کنترل قند خون تنها به واکنش‌های فوری و اضطراری محدود نمی‌شود. برعکس، مغز در شرایط عادی مثل خواب نیز از طریق شبکه‌های عصبی ظریف و هماهنگ، سطح قند خون را تنظیم می‌کند. این مطالعه نشان می‌دهد که تنظیم قند خون یک فرآیند چندلایه و پیچیده است و حاصل همکاری نورون‌های مختلف با یکدیگر و نیز تعامل آن‌ها با اندام‌هایی مانند کبد و لوزالمعده است.

🔹 اسکیزوفرنی و تفاوت‌های سنی و جنسیتی
اسکیزوفرنی یکی از پیچیده‌ترین اختلالات روانی است که بر نحوه تفکر، احساس و رفتار فرد تأثیر می‌گذارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که علائم این اختلال می‌تواند بر اساس سن و جنسیت تفاوت‌هایی داشته باشد. شناخت این تفاوت‌ها می‌تواند به درک بهتر بیماری و ارائه درمان‌های مؤثرتر کمک کند.

🔹 نقش سن در بروز علائم
مطالعات حاکی از آن است که اسکیزوفرنی معمولاً در دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی شروع می‌شود. اما شدت و نوع علائم می‌تواند با افزایش سن تغییر کند. در جوانی ممکن است علائم مثبت مثل توهم و هذیان پررنگ‌تر باشند، در حالی که با بالا رفتن سن علائم منفی مانند بی‌انگیزگی و کناره‌گیری اجتماعی بیشتر دیده می‌شوند.

🔹 تفاوت‌های جنسیتی در اسکیزوفرنی
جنسیت نیز نقش مهمی در تجربه این اختلال دارد. مردان معمولاً زودتر از زنان به اسکیزوفرنی مبتلا می‌شوند و شدت علائم در آن‌ها بیشتر است. در مقابل، زنان اغلب با علائم خفیف‌تر و پاسخ درمانی بهتر روبه‌رو هستند. این تفاوت‌ها احتمالاً به عوامل زیستی و هورمونی مربوط می‌شود.