📝 پاسخ تشریحی تست هشتم- گزینه ۲

🟢 محل تلاقی صفحه با محورها:

x= 1/2   y= 1   z= 2/3

🟢 معکوس کردن:
x= 2     y= 1    z= 3/2

🟢 حذف کسر: در عدد ۲ ضرب می‌کنیم.

x= 4     y= 2     z= 3

💫 بنابراین اندیس میلر صفحه برابر است با:

(4 2 3)   ✅✅

⛔️ خب!! اکثر دوستان بدون توجه به مبدا مختصات، محل تلاقی صفحه با محور Z را برابر با 1/3 فرض کردند؛

اما...
با کمی دقت می‌بینیم که، فاصله مبدا (۰۰۰) تا نقطه تلاقی صفحه با محور z برابر است با: 2/3  ✅

📝 پاسخ تشریحی تست نهم- گزینه ۲

🟢 اندیس میلر ساختارهای هگزاگونال طبق شکل سمت راست، به صورت زیر است:

(a1  a2  a3  c)= اندیس میلر

 برای تعیین اندیس میلر صفحه نشان‌داده شده در تصویر سمت چپ، به صورت زیر عمل می‌کنیم.

🟢 محل تلاقی صفحه با محورها:

a1= 1    a2= ♾    a3= -1     c= 1/2

🟢 معکوس کردن:

a1= 1    a2= 0     a3= -1       c= 2

💫 بنابراین اندیس میلر این صفحه برابر است با:

(1 0 -1 2)    ✅✅

📝 پاسخ تشریحی تست‌ دهم- گزینه ۳

چگالی سطحی صفحه (۱۰۰) را می‌خواهیم بدست بیاریم. بعبارتی تعداد اتم تقسیم بر مساحت صفحه

✅ تعداد اتم:
صفحه (۱۰۰) در ساختار FCC   
۲ تا اتم را دربرمی‌گیرد. ( یک اتم در وسط صفحه + ۴ تا ربع اتم در گوشه‌های صفحه)

✅ مساحت صفحه هم بر حسب پارامتر شبکه برابر است با: a^2
a=4R/sqr(2)

🟢 نکته ۱۸

صفحات فشرده:

✨ صفحاتی از یک کریستال که فاکتور تراکم آن‌ها از مابقی بالاتر است. به این صفحات، صفحات فشرده می‌گویند.

💫 صفحات فشرده در ساختارهای کریستالی مختلف:
                       

               
تعداد

SC       ➡️     (100)          ۳

BCC    ➡️     (110)           ۶

FCC    ➡️     (111)           ۴

HCP   ➡️     (0001)         ۱

#خواص_فیزیکی
#کریستالوگرافی
#ساختارهای_کریستالی

سلام به همگی‌ دوستان عزیز 🙌

بریم سراغ مبحث نابجایی‌ها 🔥🔥

کلید درک تغییر شکل پلاستیک!

(ناگفته نمونه که بحث‌ کریستالوگرافی هنوز بازه و در خلال مباحث مجدداً بهش پرداخته میشه!🔁✅)

✅ سرفصل‌های خواص مکانیکی مواد

۱- نابجایی‌ها
۲- مکانیزم‌های استحکام‌بخشی
۳- خزش
۴- خستگی
۵- شکست
۶- روابط بین تنش و کرنش

فصل‌های ۱ و ۲ و ۵ مهمترین فصل‌های درس خواص مکانیکی در کنکور مواد هستند ✅👍

🟠 نکته ۱۹

💫 خواص مواد به دو دسته زیر تقسیم بندی می‌شود:

۱- حساس به ریزساختار (غیر ذاتی)
تنش تسلیم، استحکام کششی، استحکام خزشی، هدایت الکتریکی

✅ معمولا خواص مکانیکی مواد جز خواص حساس به ریز ساختار هستند.


۲- غیرحساس به ریزساختار (ذاتی)
نقطه ذوب، چگالی، مدول الاستیک، ضریب انبساط حرارتی و...


#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۲۰

انواع نقص یا عیب در ماده: عیوب در جامدات یا فلزات چهار نوع دارد.

۱- عیب نقطه‌ای
جای‌خالی، نقص بین نشین، نقص جانشین

۲- عیب خطی (نابجایی‌ها)
انواع نابجایی‌ها شامل: ساده(لبه‌ای)، پیچی و مخلوط

۳- عیب سطحی
مرزدانه، دوقلویی، نقص در چیدن صفحات اتمی

۴- عیب حجمی
آخال، ترک، تخلخل


#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۲۱

نواقص نقطه‌‌ای در شبکه‌های یونی

✨ نقص شاتکی:
عدم وجود یک انیون+ یک کاتیون به طور همزمان در ساختار مواد

✨ نقص فرانکل:
اگر یکی از یون‌ها جای خودش نباشه و جای دیگری به صورت بین نشین قرار گیرد.


#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۲۲

✨ نقص خطی:
مهمترین عیب خطی، نابجایی است که به دو صورت پیچی و ساده( لبه‌ای) وجود دارد.

✅ نابجایی‌ها عامل رخ‌دادن لغزش هستند و لغزش عامل اصلی تغییر شکل پلاستیک است.

✅ در غیاب موانع، نابجایی‌ها می‌توانند به سادگی حرکت کنند. و فلزات با حرکت نابجایی‌ها تغییر شکل پلاستیک می‌دهند‌.

✅ نابجایی‌، یک کریستال را به دو بخش لغزش‌یافته و لغزش نیافته تقسیم می‌کند (تصویر پایین👇).


#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۲۳

نابجایی ساده (لبه‌ای):  نیم صفحه اضافی در یک کریستال را نابجایی می‌گویند.
💫نابجایی لبه‌ای بر روی صفحه لغزش حرکت کرده و در نهایت منجر به ایجاد پله در کریستال می‌شود.

۱- نابجایی لبه‌ای منفی:
اگر نیم صفحه در قسمت پایین بلور قرار گرفته باشد. این نابجایی به شکل ┬ است.

۲- نابجایی لبه‌ای مثبت:
اگر نیم صفحه در قسمت بالای بلور قرار گرفته باشد. این نابجایی به شکل ┴ است.

✅ در اطراف نابجایی‌ لبه‌ای، سه نوع تنش فشاری، کششی و برشی وجود دارد (تصویر پایین👇 )


#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۲۴

✨  بردار برگرز (b): یک کمیت برداری است که میزان و جهت تغییر شکل ناشی از نابجایی را نشان می‌دهد.


✨ حرکت خط نابجایی: جهتی است که نابجایی در صفحه لغزش و تحت اثر تنش برشی، در آن راستا حرکت می‌کند. این حرکت منجر به تغییر شکل پلاستیک (لغزش) ماده می‌شود.



✨ حالا دو نکته مهم در مورد نابجایی لبه‌ای:

✅ خط نابجایی‌ لبه‌ای، عمود بر بردار برگرز است. ( b ⊥ L)
✅ حرکت خط نابجایی لبه‌ای، موازی با بردار برگرز است. (b ll L)

#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۲۵

✨ سه نکته مهم در مورد نابجایی پیچی:

✅ تنش‌های اطراف نابجایی پیچی صرفا از نوع برشی است.

✅ خط نابجایی‌ پیچی، موازی با بردار برگرز است. ( b ll L)

✅ حرکت خط نابجایی پیچی، عمود بر بردار برگرز است. (b ⊥ L)


#خواص_مکانیکی
#نابجایی

📝 پاسخ تشریحی تست یازدهم- گزینه ۲

❌ دانسیته و مدول الاستیک جز خواص ذاتی ماده هستند. پس گزینه ۱ و ۳ و ۴ پَر

🟢 خواص مکانیکی(تنش تسلیم، استحکام کششی، استحکام خزشی و..) عمدتا متاثر از تغییر ریزساختار هستند.

🟠 نکته ۲۶

✨ حلقه نابجایی:

اگر خط نابجایی به‌صورت حلقه باشد به آن حلقه نابجایی گفته می‌شود.


✨ شناسایی نوع نابجایی در حلقه نابجایی:

مطابق شکل بالا که یک حلقه نابجایی را نشان می‌دهد،
✅ مثلا در نقطه A، نابجایی از نوع پیچی داریم، چرا که اگر خطی مماس بر حلقه، در این نقطه رسم کنیم، این خط نابجایی، موازی با بردار برگرز است.

✅ یا در نقطه C، با رسم خط مماس بر حلقه، خط نابجایی عمود بر بردار برگرز است یعنی در این نقطه نابجایی از نوع ساده (لبه‌ای) است.


#خواص_مکانیکی
#نابجایی