🟢 نکته ۴

سلول واحد (Unit Cell): کوچکترین واحد تکرارشونده در هر ساختار کریستالی است.

انواع مختلفی دارند شامل:
مکعبی، هگزاگونال، تتراگونال، هگزاگونال، اورتورمبیک، رمبوهدرال، مونوکلینیک و تری کلینیک

📎 در این میان با ساختارهای مکعبی و هگزاگونال بیشتر از بقیه سروکار داریم.


🟢 نکته ۵

مشخصات برخی از سلول‌های واحد:

۱- مکعبی: اضلاع کریستال با هم برابرند و زاویه بین محور‌ها برابر با ۹۰ درجه است.
a=b=c
Alpha=Beta=gama=90

۲- تتراگونال: فقط دو ضلع برابر اما زوایا دقیقا مثل مکعبیا، باهم برابرند.

a=b#c
Alpha=Beta=gama=90

۳- هگزاگونال: همانند بلور تتراگونال، فقط دارای دو ضلع برابر است.
a=b#c
Alpha=Beta=90 و gamma=120

۴- اورتورومبیک: هر سه ضلع بلور آنها، با هم نابرابرند. اما همگی زوایای آن همانند مکعبیا برابر با ۹۰ درجه.

a#b#c
Alpha=Beta=gamma=90

💫 مشخصات این ۴ تا رو بدونی کافیه! (تصویر بالا)☝️


🟢 نکته ۶

محاسبه حجم سلول‌های واحد:

مکعبی:
V= a^3

تتراگونال:
V= (a^2)×c

اورتورمبیک:
V= a×b×c

هگزاگونال:
V= (3sqr(3)/2)×(a^2×c)
یا
c/a= sqr(8/3)=1.63
V=(3sqr(2))×a^3

#خواص_فیزیکی
#کریستالوگرافی
#ساختارهای_کریستالی

🟢 نکته ۷

تعداد اتم‌های ساختارهای کریستالی فلزات:

۱- مکعبی ساده SC
n= 8×1/8= 1

۲- مکعبی مرکزپُر BCC
n= 8×1/8 + 1= 2 
 
۳- مکعبی سطح مرکزدار FCC

n= 8×1/8 + 6×1/2= 4   

۴- هگزاگونال فشرده HCP

n= 3 + 2×1/2 + 12×1/6= 6

🟢 نکته ۸

تعداد عدد همسایگی ساختارهای کریستالی فلزات:
تعداد اتم‌های مماس بر هر اتم در بک شبکه کریستالی را عدد همسایگی می‌نامند.

💫 هرچقدر عدد همسایگی ⬆️ فشردگی ⬆️ انعطاف‌پذیری و شکل‌پذیری بلور ⬆️

۱- مکعبی ساده SC
Z= 6

۲- مکعبی مرکزپُر BCC
Z= 8
 
۳- مکعبی سطح مرکزدار FCC
Z= 12

۴- هگزاگونال فشرده HCP
Z= 12

#خواص_فیزیکی
#کریستالوگرافی
#ساختارهای_کریستالی

🟢 نکته ۹

پارامتر شبکه (a):  این پارامتر، ابعاد سلول واحد را در یک شبکه کریستالی تعریف می‌کند. بسته به نوع ساختار (مکعبی، هگزاگونال و ...) مقدارش متفاوته.
این پارامتر بر حسب شعاع اتمی (R) برحسب نانومتر (nm) یا آنگستروم (A) بدست میاد.

SC و HCP   >>>>    a=2R
BCC             >>>>   a=4R/sqr(3)
FCC             >>>>   a=4R/sqr(2)

#خواص_فیزیکی
#کریستالوگرافی
#ساختارهای_کریستالی

🟢 نکته ۱۰

فاکتور فشردگی یا تراکم اتمی (packing factor):
حجمی از یک بلور یا سلول واحد که توسط اتم‌ها اشغال شده باشد.

PF= (n×Va)/Vc

n = تعداد اتم
Va= حجم اتم (حجم کُره)
Vc= حجم سلول واحد

#خواص_فیزیکی
#کریستالوگرافی
#ساختارهای_کریستالی

روابط بالا هرچقدر مرور بشن بازم کمه🤔

تجربه شخصی خودم میگه:
رمز موفقیتت تو کنکور ارشد مواد چیزی نیست جز تکرار و تکرار

پیشنهادم اینه روابط بالارو جدی بگیرید و حفظ باشید بعدها خواهید دید که زمانی که صرف تستاشون میشه چقدررر کمه.

پس حفظ‌کردن اینا از نون شب برات واجبترن😁😉😎

البته اینم بگم که روابط بالا از هوا نیومدن و اثبات میشن ولی خب اینجا میخوایم mp3 یادبگیریم و تست بزنیم✋️😉

✅ تست سوم

📝 پاسخ تشریحی تست اول

نسبت تعداد اتم به عدد همسایگی طبق نکته ۷ و ۸ برای ساختارهای کریستالی برابر است با:

FCC=1/3
SC= 1/6
BCC=1/4
HCP=1/2

پس ساختار SC دارای نسبت کوچکتری است.
( تست کنکور بود !!) 🤔✅

📝 پاسخ تشریحی تست دوم_ گزینه اول

برای این تیپ سوال‌ها باید ابتدا حجم یک سلول واحد مولیبدن رو محاسبه کنید و بعد با یه تناسب ساده میشه بدست آورد که در حجم یک سانتی متر مکعب از آن، چند سلول واحد جای گرفته است.

نکاتی که باید توجه داشته باشید:
۱- شعاع اتمی بر حسب انگستروم داده شده و باید به سانتی متر تبدیل کرد.
۲- فلز مولیبدن ساختار BCC دارد پس:

a=4R/sqr(3)

۳- طبق نکته ۶ حجم سلول‌واحد مکعبی برابر است با:

V=a^3

📝 پاسخ تشریحی تست سوم_ گزینه سوم

این تست هم مشابه تست قبلی حل میشه...
ولی در اینجا ساختار FCC است یعنی:

a=4R/sqr(2)


✅ اینجا یادت باشه که شعاع اتمی رو به میکرومتر تبدیل کنی😉👌

🚫❗️ یکی از اشتباهات فاحشی که معمولا بچه‌ها تو کنکور انجام میدن، بی توجهی به واحدها و تبدیل واحد هستش.
حتما به این موضوع دقت کافی داشته باش ✅

🟢 بچه‌ها تست‌ها فقط ۲۴ ساعت تو چنل شکل کوئیز میمونه...

💫 این هم برای اینه که دوستانی که به شکل جدی هدفشون رو دنبال می‌کنند، تو همین ددلاین در کوئیزامون شرکت کنند و نکته‌هایی که میزاریم دنبال کنند ✅✅

📝 پاسخ تشریحی تست چهارم_ گزینه۴

اصولا باید ساختار یکسری از فلزات از جمله مهمترینا مثل همین فلزات موجود در این تست رو بلد باشید ✅✅

‼️ همیشه طراح نوع ریز ساختار رو در صورت سوال مثل تست سوم به شما نمیدن.

بررسی گزینه‌ها:

گزینه اول:
❌ تغییر شکل مواد با ساختار FCC نسبت یه HCP بیشتر است ( با وجود اینکه عدد همسایگی برابری دارند اما ملاک تنها این نیست)

📝دلیل: سیستم‌های لغزش بیشتر، حرکت نابجایی‌ها آزادانه‌تر که فصل نابجایی بهشون پرداخته میشه.

گزینه دوم:
کروم ساختار BCC دارد.
گزینه سوم:
طلا و نقره هر دو FCC اند.

🟢 نکته ۱۱

محاسبه دانسیته یا چگالی تئوری مواد:

ρ= (n×M)/(Vuc×NA)

n= تعداد اتم
M= جرم مولی
Vuc= حجم سلول واحد
NA= عدد آووگادرو


#خواص_فیزیکی
#کریستالوگرافی
#ساختارهای_کریستالی

🟢 نکته ۱۲

تغییر حجم در اثر تحول آلوتروپی:

✨ در تحول آلوتروپی، ساختار کریستالی ماده تغییر می‌کند و همراه با آن، تغییر حجم نسبی رخ می‌دهد.

⁉️ تغییر حجم نسبی چطور بدست میاد؟
فرض کنید در اثر تحول آلوتروپی ساختار کریستالی (۱) به ساختار کریستالی (۲) تغییر پیدا کرده و حالا درصد تغییر حجم نسبی آن‌ها از رابطه تصویر بالا☝️ بدست می‌آید.



#خواص_فیزیکی
#کریستالوگرافی
#ساختارهای_کریستالی