🟠 نکته ۳۱

حرکت نابجایی‌ها به دو دسته تقسیم می‌شود:
۱- لغزش      ۲- صعود


✅ لغزش

تغییرشکل پلاستیک در امتداد صفحات معینی بنام صفحات لغزش صورت می‌گیرد و نابجایی بر روی این صفحه که شامل خط نابجایی و بردار برگرز است، در راستای جهت لغزش حرکت می‌کند.

✨ لغزش رایج‌ترین روش تغییر شکل پلاستیک است. بعبارتی حرکت نابجایی‌ها، اغلب منجر به لغزش می‌شود.

#خواص_مکانیکی
#نابجایی

✅ صعود

نابجایی خارج از صفحه لغزش و عمود بر بردار برگرز حرکت می‌کند.


#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۳۲

جهت و صفحه لغزش:
اصولا لغزش، در صفحات و جهات خاص اتفاق می‌افتد.
جهات و صفحات لغزش در کریستال‌های مختلف به شرح زیر هستند:

✅ SC    <1 0 0>  ،   {1 1 0}

✅ BCC  <1 1 1>  ،  {1 1 0}

✅  FCC  <1 1 0>  ،  {1 1 1}

✅  HCP  <1 1 -2 0> ،  {0 0 0 1}


💫 به جهت یادآوری، آیا این جهات و صفحات بالا، براتون آشنا نیست؟؟🤔

بله؛ جهات و صفحات لغزش در هر بلور، در واقع همان جهات و صفحات فشرده‌ای هست که در فصل کریستالوگرافی (نکته۱۴ و ۱۸) بهش پرداختیم😎👌

💫 در واقع، لغزش در جهاتی اتفاق می‌افتد که اتم‌ها دارای کمترین فاصله از یکدیگر هستند و یا لغزش در متراکم‌ترین صفحات از آن بلور رخ می‌دهد. ✅🔥

#خواص_مکانیکی
#نابجایی

📝 پاسخ تشریحی تست شانزدهم- گزینه۴

💫 نابجایی داخل تصویر، از نوع نابجایی لبه‌ای مثبت است، چرا که نیم صفحه اضافی در قسمت بالای بلور( ┴) قرار گرفته است. (طبق نکته ۲۳).✅

💫 لازم است نکته‌ای در مورد نابجایی لبه‌ای بدانیم:

قسمتی از بلور که نیم‌صفحه اضافی وجود داشته باشد، تنش‌فشاری اعمال می‌شود.
و قسمتی که نیم‌صفحه نباشد، تنش کششی اعمال خواهد شد. بنابراین در قسمت مشخص‌شده در تصویر، نیم‌صفحه اضافی داریم و تنش فشاری اعمال خواهد شد.✅👍

🟠 نکته ۳۳

دو نکته در مورد صفحات لغزش در ساختارهای BCC و HCP:

✅ ساختار BCC:

علاوه بر صفحات {110} دو دسته صفحه دیگری شامل صفحات {112}  و {123} هم می‌توانند به عنوان صفحات لغزش در ساختار BCC ظاهر شوند.

✅ ساختار HCP:

لغزش در ساختارHCP علاوه بر صفحات {1 0 0 0} ممکن است در صفحات {0 1- 0 1} نیز اتفاق بیفتد‌. حال، اینکه کدام صفحات برای لغزش انتخاب شود، به نسبت c/a در این ساختار بستگی دارد:

c/a>1.63   ➡️   {0 0 0 1}

c/a<1.63   ➡️   {1 0 -1 0}

#خواص_مکانیکی
#نابجایی

🟠 نکته ۳۴

سیستم لغزش: به مجموع هر صفحه لغزش همراه با یکی از جهات لغزش درون آن صفحه، سیستم لغزش گفته می‌شود‌.

برای مثال سیستم‌های لغزش در ساختار FCC:

تعداد صفحه متراکم(۱۱۱)= ۴
تعداد جهت متراکم (۱۱۰) در هر صفحه متراکم: ۳

✅ سیستم لغزش ⬅️  ۱۲=۳×۴


ساختار FCC دارای ۱۲ سیستم لغزش آسان است، در نتیجه فلزات با ساختار FCC شکل پذیر و انعطاف پذیر هستند‌. چرا؟👇👇

✅ ساختاری که دارای حداقل پنج سیستم لغزش مستقل باشد، شکل‌پذیری مناسبی با لغزش خواهد داشت.

#خواص_مکانیکی
#نابجایی

📝 پاسخ تشریحی تست هفدهم- گزینه۴
کنکور ۹۷

✅ ترتیب چینش صفحات {110} و {100} در کریستال FCC به صورت زیر است:👇
ABABAB....


❌ گزینه ۱: این گزینه که کاملا مشخصه نادرست است چرا که، ترتیب چینش صفحات در ساختارهای مکعبی به یکی از سه صورت زیر است:

AAAA... ➡️ {100} SC

ABABAB... ➡️ {110} SC-BCC-FCC
{100} BCC-FCC

ABCABCABC.... ➡️  {111} FCC

❌ گزینه‌۲: این گزینه، چینش صفحات {111} در ساختار FCC را نمایش داده است.

❌ گزینه ۳: این گزینه هم اصلا به چینش هیچ کدام از صفحات ساختار FCC مرتبط نیست و فقط در ساختار SC دیده می‌شود.

📝 پاسخ تشریحی تست هجدهم- گزینه ۳
کنکور ۹۶

✅ تعداد جهات متراکم در کریستال‌ها:
(طبق نکته ۱۴)👇👇

SC= ۳              <۱ ۰ ۰>

BCC= ۴ <۱ ۱ ۱>

FCC= ۶           <۱ ۱ ۰>

HCP= ۳          <۱ ۱ -۲ ۰>

💫هر دو کریستال SC و HCP سه جهت متراکم دارند. بنابراین تعداد جهت متراکم، حین استحاله HCP به SC تغییر نمی‌کند و ثابت است.


✨در شکل زیر، جهات متراکم در ساختارهای FCC و BCC را با نقطه‌چین قرمز بر روی صفحات فشرده خود مشاهده می‌کنید: 👇👇

سلام بر دوستان عزیزم 👋
بعضی از عزیزان گفتن چرا تست کنکور نمیزارین🤔 ما هم اینجا دوتا تست خوب و مستقیم از کنکور سالهای دور 😅 گذاشتیم.

واقعا مرررسی از دوستانی که تو تستامون مشارکت می‌کنند و برای وقت خودشون و هم وقت من ارزش قائلند. دمتون گرم 🔥
مطمئن باشید که صد در صد بهترین نتیجه رو خواهید گرفت👌🎯

✅ هرچقدر پیش بریم قطعا تمرکزمون روی تستای بیشتره چون قراره درصد بیاریم.

💫 پیشنهاد میکنم فعلا سمت تستای حداقل ۳ سال اخیر نرید چون قراره بعدا باهاشون آزمون بدی و خودتو محک بزنی👌🔥

حالا که یکمی زیاد شدیم خودمم معرفی کنم:

رتبه ۵۰ کنکور ارشد و فارغ تحصیل خوردگی دانشگاه تهران و در حال حاضر در صنعت مشغولم.
فعلا خودمم و خودم😅، برای همین شاید سرعتمون پایین باشه ولی رفته رفته بهتر میشه، دوستانمون قول دادن کمک کنند.
انشالله که همگی موفق و سربلند باشید🌹

📝 پاسخ تشریحی تست نوزدهم- گزینه ۳

فاصله بین نابجایی‌ها (d) برابر است با:👇

θ=b/d           (۱)

✅ بریم سراغ اندازه عددی بردار برگرز b:

مقدار بردار برگرز از نظر عددی با کمترین فاصله بین اتمی، برابر است.
حال کمترین فاصله بین اتمی در ساختار BCC، برابر با فاصله دو اتم مماس(مرکز و گوشه) بر روی جهت فشرده یا بعبارتی برابر با نصف قطر مکعب است (تصویر پایین).

پس، اندازه بردار برگرز برابر است با:👇

b=a/2 [111]= a×(sqr(3)/2)          (۲)

از طرفی باتوجه به اینکه رابطه بین پارامتر شبکه و شعاع اتمی برابر است با: 👇

a= 4R/sqr(3)         (۳)

✅ بنابراین با جایگذاری رابطه(۳) در (۲)، مقدار نهایی b برابر میشه با: 👇

b=2R=π/10           (۴)     

✅ سپس با جایگذاری مقدار b در رابطه (۱)، فاصله بین نابجایی برابر میشه با تصویر پایین:👇

🔥 نکته جامانده از پاسخ این تست:
باید θ برحسب رادیان بدست می‌آمد، با یک تناسب ساده درجه به رادیان تبدیل شد. این هم یک تست خوب از کنکور ارشد ۹۵ ✅👌