🔹 و سُميت غَزْوَة الرُّومِ «الصائفةَ» لأَن سُنَّتَهم أَن يُغْزَوا صَيْفًا، ويُقْفَلَ عَنْهُمْ قَبْلَ الشِّتَاءِ لِمَكَانِ البردِ وَالثَّلْجِ.

📚 لسان العرب ج9 ص202
@Merghat

✳️ درس تفسیر آیت الله جوادی آملی
1398/12/29

🔸 فرمود «طَلَبُ‏ الْعِلْمِ‏ فَرِیضَةٌ». این «تاء» در «فریضة»، «تاء» تأنیث نیست وگرنه بین مبتدای مذکر و خبر مؤنث مناسب نیست. این «تاء»، «تا»ی مبالغه است یعنی فراگیری علم بر انسان خیلی لازم و فرض است.
@Merghat

✅ پیرامون نقش حروف مقطعه در قرآن تحقیقی داشتم. نظریات متفاوت بود. مثلاً در مورد «الم» که در ابتدای سوره بقره آمده، اقوال مختلفی مطرح شده بود.
1⃣ برخی گفته بودند: « الم: محلاً مرفوع، خبر برای مبتدای محذوف.
2⃣ عده ای معتقد بودند مبتدا می باشد و خبر آن: «ذلك الکتاب».
3⃣ جماعتی نوشته بودند: «الم: منصوب به فعل اُتْلُ محذوف.

✍ رضا حسینی
@Merghat

✔️ کتاب «شرح النظام»
(علم صرف)

@Merghat

✳️ فرمایش امیرالمؤمنین (علیه السلام) در مورد امرؤالقیس (شاعر معروف دوران جاهلیت)

✔️ وَ سُئِلَ مَنْ أَشْعَرُ الشُّعَرَاءِ؟ فَقَالَ (عليه السلام): إِنَّ الْقَوْمَ لَمْ يَجْرُوا فِي حَلْبَةٍ، تُعْرَفُ الْغَايَةُ عِنْدَ قَصَبَتِهَا؛ فَإِنْ كَانَ وَ لَا بُدَّ، فَالْمَلِكُ الضِّلِّيلُ.
✍ يُريدُ إمرأ القيس.

🔹 از آن حضرت پرسيدند كه بزرگترين شاعر عرب كيست، فرمود: شاعران در يك مسابقه اسب دوانى، اسب نتاخته اند تا معلوم شود كه چه كسى نى پايان را مى ربايد. و اگر بناچار بايد كسى را نام برد، ملك الضلّيل.
[پادشاه گمراه و مراد او امرؤ القيس است.]
 

🔸 الْحَلْبَة: اسبانى كه براى مسابقه، در يك‌جا جمع مى آورند، مقصود در اينجا طريقه و روش واحد است.
🔹 الْقَصْبَة: نشانه اى كه در آخر خط پايان مسابقه نصب مى كنند و برنده با رسيدن به آن، آن را به علامت پيروزى برمي‌دارد.
🔸 الْمَلِكُ الضِّلِّيل: سلطان گمراه، مقصود «امرء القيس» است.
 
@Merghat

کتاب: الحاشیة علی المطول
محشی: سید میر شریف جرجانی
چاپ بیروت - دارالکتب العلمیة

@Merghat

✳️ درس تفسير آيت الله جوادي آملی
88/08/02

🔸 وجود مبارك مريم(سلام الله عليها) فرمود: «يَا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هذا» وقتی خواست مادر بشود. چون چنین چیزی سابقه نداشت. يك كارِ بي‌سابقه است كسي این گونه مادر بشود. آن هم با قداستي كه دارد، با قداستي كه دارد با آن كرامتهايي كه از او شنيدند و ديدند چگونه اين بار را تحمل كند اين مشكل را: «قَالَتْ يَا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هذَا» اي كاش قبل از اينكه من به اين وضع در بيايم و زايمان كنم مي‌مُردم.

🔹 مستحضريد كه اين «مات، يموت» بايد «مُتّ» بيايد نه «مِتُّ» برخي‌ها گفتند اين از «ماتَ يَماتُ» است لذا «مِتُّ» آمده نظير «خاف، يخاف» كه «خِفت» آمده.

@Merghat

✔️ أطبق البلغاء علی أن المجاز و الکنایة أبلغ من الحقیقة و التصریح.

@Merghat

✳️ درس تفسير حضرت آيت الله جوادی آملی
88/08/05

به مریم(سلام الله علیها) گفتند که: «مَا كَانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْءٍ وَمَا كَانَتْ أُمُّكِ بَغِيًّا» ﴿ آیه ۲۸ سوره آل عمران﴾ اى خواهر هارون! پدرت مرد بدى نبود و مادرت [نيز] بدكاره نبود.

🔹 اين «بَغيّ» وصف خاصّ زنِ زانيه است لذا نيازي به «تاء» تأنيث نداشت. جایی دیگر هم وجود مبارك مريم فرمود: «لَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ وَلَمْ أَكُ بَغِيّاً» نه «بغيّةً»!
اينجا هم گفتند: «وَمَا كَانَتْ أُمُّكِ بَغِيّاً» بغی چون وصف خاص است، نيازي به «تاء» نداشت.

@Merghat

✅ کتاب "نحو مقدماتی"
🔹 مولف: محمود ملکی اصفهانی

دانلود
👇👇👇👇
@Merghat

کتاب نحو مقدماتی
مولف: محمود ملکی اصفهانی

@Merghat

✳️ «رعایت فرهنگ محاوره»

✔️ آیت الله جوادی آملی:

🔸 در جای دیگر درباره مریم (علیها السلام) می فرماید: «صدقت بکلمات ربها و کتبه و کانت من القانتین». این تعبیر، برای این نیست که ما «قانتات» نداریم؛ چون صریحاً در سوره احزاب فرمود: «و القانتین و القانتات» بلکه برای حفظ فرهنگ محاوره است.

🔹 در طرف عکس قضیه نیز براساس فرهنگ محاوره، زن تبهکار را در زمره مردان تبهکار می شمارد و در سوره یوسف، «و استغفری لذنبک انک کنت من الخاطئین» آمده است و «من الخاطئات»، ذکر نشده است. علت این نیست که ما خاطئات نداریم؛ بلکه برای رعایت فرهنگ محاوره است.

🔸 در فرهنگ محاوره می‌گویند: مردم، قیام کردند که مقصود، اعم از زن­ها و مردهاست و نمی‌گویند: زن­ها و مردها قیام کردند یا می گویند: مردم، رأی دادند و نمی گویند: زن­ها، رأی دادند. «الذین» در قرآن، یعنی «مردم» و نه «مردان» و مردم، شامل زن و مرد است. بنابراین، نباید گفت که قرآن، مردگراست.

@Merghat

(إنا لله و إنا إليه راجعون)
بلغني خبر وفاة سماحة آیة الله الصافی الکلبایکانی رحمه الله، الذي كان مروجاً لآثار العترة الطاهرة، وارجو من الله العلي القدير ان ينزله منزلا مباركاً بجوار النبي وآله الاطهار، وأن يلهم ذويه الصبر ويرزقهم الأجر، ولا حول ولا قوة الا بالله العلي العظيم.
رضا الحسيني
قم المقدسة
٢٩ جمادي الثانيه ١٤٤٣

پیش از این، در اوایل راه‌اندازی کانال، فایل تدریس کامل الهدایه فی النحو را، در ۳۳ جلسه، بارگذاری کرده بودم. اکنون با توجه به این‌که صمدیه نیز تدریس و بارگذاری شده، و الهدایه و صمدیه متون پایه‌ای ادبیات هستند، مجددا و در پیام بعدی، فایل الهدایه را بازفرست می‌کنم تا دوستان به این هر دو کتاب مهم در کنار یکدیگر دسترسی داشته باشند.
@doroos_erfanian

🔹 مرحوم مدرس افغانی در کتاب «رفع الغاشیة من غوامض الحاشیة» فرق بین «غرض» و «فایده» را چنین بیان می‌کند:
غرض یعنی چیزی که فاعل را برمی‌انگیزد برای رسیدن به آن. فایده یعنی لازمه‌ای که مقصود فاعل نباشد.

🔸 مثلا چاهی را برای وصول به آب، حفر می‌کنند اما به گنج می‌رسند.
در اینجا آب غرض محسوب می شود و گنج، فایده.

✔️ خلاصه: «غرض» مقصود اصلی و بالذات است اما «فایده» مقصود فرعی و بالعرض است.

@Merghat

✔️ خاطره ای جالب و شنیدنی از «مرحوم مدرس افغانی» در ارتباط با سفر پیاده‌ای که از مشهد مقدس به مقصد نجف اشرف جهت تحصیل علم داشته است

@Merghat

🔸 محقق رضی (ره) معتقد است که تنازع در حرف نمی‌باشد، لذا اگر گاهی مشاهده می‌شود که دو حرف بر یک کلمه داخل شده (مانند إن لم تذهب) در این‌گونه موارد معتقدیم که این حرف بر مجموعِ «لم تذهب» داخل شده است، نه بر «تذهب».

@Merghat

🔹 فیل از جنگل فرار کرد، پرسیدند: چرا فرار کردی؟
گفت: چون شیر تصمیم گرفته، تمام زرافه های جنگل را بکشد.
گفتند: تو که فیل هستی و زرافه نیستی!
گفت: می دانم، ولی شیر، الاغ را مسئول این کار کرده است!

@Merghat

✳️ طرائف لغوية

✔️ قال أحد النحاة:
رأيتُ رجلاً ضريراً يسأل الناس يقول:
ضعيفاً، مسكيناً، فقيراً ...
فقلت له: ياهذا علام نصبت ( ضعيفاً، مسكيناً، فقيراً)؟
فقال: بإضمار «إرحـــمـــوا»
قال النحوي: فأخرجتُ كل ما معي من نقود وأعطيته إياه فرحاً بما قال.

@Merghat

🔹 «اللفظ» هو الصوت معتمد علي المخرج بالإستقلال. فالحركة و إن كان صوتاً لكن لا استقلال لها، بل إنما يتلفظ بها تبعاً للحرف الآخر للكلمة.

📚 النهاية ص24
@Merghat