✔️ نصیحتی از یک عالمِ نحوی

🔹 نصح أحد النحويين تلميذه، فقال:
يا بنيّ كن مبتدئاً يومك بالخير، و ارفع نفسك عن الدُّنيا، و انصب الموت أمام عينك، وكن مجزوماً عن فعل المنكرات، وكن مثالاً صحيحًا لا عليلاً ولا معتلاً، و لا تتعد على حدود الآخرين، وكن مقصوراً على الطّاعاتِ، ممدوداً بالكرم على كل منقوص، و كن مجرداً من الأحقاد.

@Merghat

✔️ چرا به سخن بی‌اساس «خرافه» می‌گویند؟

🔸 «خرافة» مردی از قبیله «بنی عذرة» بود. مطابقِ داستانهای عرب‌، مدتی جنّیان او را شیفته کرده {با خود بردند} پس از مراجعت و بازگشت آنچه را از جنّیان مشاهده کرده بود، برای دیگران بازگو می‌کرد. اما مردم حرف‌های او را باور نمی‌نمودند و او را دروغگو می‌دانستند.

🔹 به تدریج، این امر تبدیل به یک ضرب‌المثل شد، بدین نحو که به کلامی که در نظر آنها ناممکن به چشم می‌آمد، حدیث خرافه (حرف خرافة) می‌گفتند.

@Merghat

🔸 در مورد اهمیت تدریس از استاد بزرگواری شنیدم که می گفت: «ولو ابوعلی سینا باشی اما اگر تدریس نکنی و دانسته هایت را بیان ننمایی، فایده ندارد».

🔹 آری، مباحثه و تدریس بسیار در امر طلبگی مهم است، اصلاً این که اکثر طلبه ها ادبیاتِ شفاهیِ شان قوی است، یکی از علل آن همین مباحثه هاست که البته در این ایام کرونا، خدا می داند چه بر سر بحث ها آمده است!

🔸 شاید بتوان گفت که حوزه امروز در کتابت و نوشتار "ضعیف" است. واضح است که مقصودم از «حوزه» علمای برجسته و محققین بزرگوار نیست، آن ها شأن و مقامشان اجل است که بخواهم در موردشان سخن بگویم؛ منظورم طلبه های جدید است و خودم هم از این قاعده مستثناء نیستم.

✍ رضا حسینی

@Nardebane_feghahat

✔️ آیت الله سید احمد #مددی (حفظه الله):

🔹 استادمان «مرحوم اديب» می فرمودند: اگر #سيبويه زنده شود و از قبر بیرون آید، بايد برود پيش #ابن_هشام و زانو بزند تا کتاب #مغنی را پيش ايشان بخواند.

🔸 ابن هشام واقعاً نحوی است يعنی انصافاً حالا غير از کلام مرحوم استاد آقای اديب، خود من عقيده ام اين است که ابن هشام يک مرد مّلا است در نحو. کتاب­‌های خوبی دارد، هرچه نوشته خوب نوشته است، واقعاً اديب است، واقعاً در لغت و نحو صاحب نظر است، صاحب مکتب است.

#ادبیات
@Nardebane_feghahat

✔️ ملاک تشخیص حروف متشابه از یکدیگر در «خط کوفی» شکل حروف بوده است، نه نقطه.

#ادبیات
@Nardebane_feghahat

✔️ آیت الله سید احمد #مددی (مدظله العالی):

🔸 «تدوين لغت» بعد از انقسام مذاهب است. آن قدر خون و خون ريزی کردند و همديگر را کشتند، بعد آمدند تا لغت بنويسند! خب طبيعتاً اين خون و خون ريزی­ها به لغت هم متأسفانه سرايت کرده است.

🔹 اين که اسناد شود به يک کتاب لغوی و فلان، بعد بگوییم: «اين درست نيست و آن مجمع البحرين درست است»، اصلاً اين منهج، صحیح نيست.

🔸 مجمع البحرين کتاب ضعيفي می باشد. باز کتبِ قديمیِ لغت بهتر استظهار کرده اند. بايد برگرديم به مجموعه­ شواهد.

@Merghat

✔️ من طرائف النحويين

وقف سائل بباب نحوي، فقال النحوي: من؟ 
فقال: سائل. 
قال النحوي: ينصرف. 
قال: اسمي أحمد (ممنوع من الصرف). 

@Merghat

✔️ كلُّ خليلٍ كنتُ خاللتُه
لا ترك اللّه له واضحة
یعنی: هر دوستى كه با او دوستى نمودم، خداوند براى او دندانِ خنده‌نما نگذارد.

🔹 «واضحة» به دندان‌هايى می‌گویند كه هنگام خنديدن، دیده می‌شود.

🔸 در کتب ادبی گفته شده که «لا ترك اللّه له...» جمله خبريه می باشد و به خاطر مبالغه در طلب، به جاى انشاء آورده شده است.

@Merghat

✔️ قال سيبويه:

🔸 «أعجب الْكَلِمَات كلمة "لمَّا" إن دخلت على الماضِي تكون ظرفاً وإن دخلت على الْمُضَارع تكون حرفاً وإِن دخلت على غَيرهمَا تكون بِمَعنى "إِلَّا" كَقَوْلِه تَعَالَى: (إِن كل نفس لما عَلَيْهَا حَافظ) أَي إِلَّا عَلَيْهَا حَافظ».

@Merghat

✳️ آیت الله سید احمد #مددی حفظه الله:

🔸 یکی از مشکلات مهم در زمان ما این است که کتب لغت بعد از اختلافات فقهی و کلامی بین مذاهب تدوین شده است و این یک مشکل بزرگ است زیرا آقایان اقوال فقهی و کلامی خودشان را دخالت میدهند.

🔹 همین ابن هشام در آیه شریفه: (إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‏ مِنَ الْمُؤْمِنينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَ‏ لَهُمُ‏ الْجَنَّة) "باء" را به معنای غیر مقابله میگیرد ولی ما باشیم و ظاهر آیه انصافا واضح است که برای مقابله است اما #ابن_هشام مکتب فکری‌اش را که #اشاعره باشد و پاداش را در مقابل عمل نمیداند در آیه داخل میکند.

🔸 و کذا او در یکی از ابواب #مغنی از آنجا که مذهب او شافعی است و #شافعی تصریح دارد که حیوان مذبوح بدون تسمیه خوردنش جائز است، در آیه شریفه (وَ لا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ) واو را به معنای حالیةمیگیرد! یکجوری ترجمه میکند که با حرف شافعی جور در بیاید ولی ما باشیم وظاهر آیه انصافاً "واو" ظاهر در عطف است یا... و کذا و کذا از موارد مشابه. 

@Merghat

🔹 الفعل الماضي إذا وقع في معرض الدعاء أفاد الإستقبال.

📚 إرشاد الطالبين، للمقداد، ص16

@Merghat

❓ آیا در روایات از علم نحو نهی شده‌ایم؟!

🔸 قال الحرّ في الوسائل - تعليقاً على ما رواه: محمد بن إدريس في آخر السرائر نقلا من كتاب جعفر بن محمد بن سنان الدهقان عن عبيد الله، عن درست، عن عبد الحميد بن أبي العلاء عن موسى بن جعفر عن آبائه (عليهم السلام) قال: قال رسول الله(صلى الله عليه وآله) : (مَنِ انْهَمَكَ فِي طَلَبِ النَّحْوِ سُلِبَ الْخُشُوعَ) - :

🔹 "أَقُولُ: هَذَا لَيْسَ فِيهِ ذَمٌّ لِلنَّحْوِ بَلْ لِلِانْهِمَاكِ فِيهِ أَعْنِي الْإِفْرَاطَ وَ الزِّيَادَةَ عَلَى قَدْرِ الْحَاجَةِ وَ قَدْ وَرَدَ النَّهْيُ عَنِ الْإِفْرَاطِ فِي الْعِبَادَةِ وَتَقَدَّمَ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ الْأَقْرَأَ مُقَدَّمٌ عَلَى غَيْرِهِ فِي صَلَاةِ الْجَمَاعَةِ لِلْإِمَامَةِ".

📚 وسائل الشیعة، ج١٧، ص ٣٢٩

@Merghat

✔️ آیت الله سید احمد #مددی (حفظه الله تعالی):

🔹 کوفیون حرفشان واقعی‌تر است تا بصریون؛ اما نحوی که الان موجود است، 95 درصدش بصری است. بر اثر اختلافات مذهبی، شیعه در نحو نتوانست مستقل شود و این کتبی که خوانده می شود نحو بصره است.  

@Merghat

کتاب: خریف الغضب - قصة بدایة ونهایة عصر انور السادات. تألیف: محمد حسنین هیکل

✔️ ابن اثیر در کتاب لغت خود می‌نویسد:

🔸 في الحدیث: (كانت ضربات علي[علیه السلام] مبتكرات لا عونا) أي ضربته كانت بكرا يقتل بواحدة منها لا يحتاج أن يعيد الضربة ثانية.
يقال: «ضربة بكر» إذا كانت قاطعة لا تثنى.

📚 النهایة فی غریب الحدیث ج1 ص149

@Merghat

🔹 کتابِ «النهایة فی غریب الحدیث و الأثر» اثرِ ابن اثیر واقعا کتاب قشنگی است. حتماً به آن مراجعه کنید. به نکات بسیار خوبی دست خواهید یافت.

✍ رضا حسینی
@Merghat

📚 "سبک شناسی استعاره تمثیلیه در قرآن کریم"

@Merghat

شَفَة لَب، لِسان چه؟ زَبان، فَم دهان
یَد و جارحة دست و حُلقُوم نای

فَرَس اسب و بَغْل اَستر و سَرْج زین
بعیر اُشتُر است و جَرَس چه دَرای

📚 نصاب الصبیان
@Merghat

🔹 «مع» إسم بدلیل التّنوین فی قولهم: «معاً» و دخول الجار فی حکایة سیبویه: «ذهبت من معه» و قرائة بعضهم: «هذا ذکر من معی»...

🔸 «مع» اسم هست به خاطر گرفتن تنوین در کلام عرب فصیح، و داخل شدن حرف جر بر آن در حکایت سیبویه و قرائت آیه «هذا ذکر من معی» (که حرف جر بر سر آن آمده است).

📚 مغنی اللبیب، باب اول، ص173

@Merghat