⚠️ رایگان برای همه ولی نه برای ایرانی ها 😏

✅ علامت 🔒 کنار آدرس سایت HTTPS بهش میگن SSL/TLS و ارتباط بین مرورگر و سایت رمزگذاری میشه(اون S اخرش هم مال همینه)
برای رمزنگاری نیاز به گواهینامه داریم،Let's Encrypt یک مرجع صدور گواهی SSL رایگانه که سال ۲۰۱۵ راه افتاده
✅ قبل از Let's Encrypt، بعضا گواهی‌های SSL سالی حدود ۲۰ تا چند صد دلار هزینه داشت و نصب و تمدید اون هم دستی و زمان‌بر بود.
🔥و Let's Encrypt این گواهی‌ها را رایگان و خودکار کرد؛ بیشتر از نصفی از وب‌سایت‌های که SSL معتبر دارن از Let's Encrypt دارن .

✨ بعد از ورود Let's Encrypt:
رمزگذاری وب تقریباً به یک استاندارد عمومی تبدیل شد.
سایت‌های کوچک هم تونستند HTTPS داشته باشن.
امنیت و حریم خصوصی کاربران اینترنت به شکل چشمگیری رشد کد.

⚡️خلاصه سرتون را درد نیارم: Let's Encrypt کاری کرد که SSL از یک قابلیت نسبتاً گرون و تخصصی، به یک امکان رایگان و در دسترس برای همه تبدیل بشه.

حالا توی به روز رسانی جدید آمده گواهی‌های رایگان SSL را به تحریم‌های آمریکا گره زده

کسی که از /Let’s Encrypt گواهی می‌گیرد، باید تضمین کند که در کشور یا قلمرویی که هدف «تحریم‌های فراگیر آمریکا» است مستقر، ثبت‌شده یا حتی ساکن عادی نیست! علاوه بر این، گیرنده گواهی نباید در فهرست اشخاص و نهادهای ممنوع یا محدود براساس قوانین تحریم آمریکا باشد و نباید تحت مالکیت یا کنترل چنین افراد و نهادهایی فعالیت یا به جای آن‌ها عمل کند. به بیان ساده‌تر، موضوع فقط محل سرور یا آی‌پی نیست؛ جایگاه حقوقی صاحب سایت، شرکت، سازمان یا فردی که گواهی می‌گیرد هم مهم است.

🚨 یکی از کارکنان ISRG/Let’s Encrypt : در ترد عمومی Hacker News که پس از انتشار این آپدیت منتشر شد، کاربر jaas (از کارکنان ISRG) در پاسخ به سؤالات و نگرانی‌ها گفته:
📍این آپدیت بیشتر یک شفاف‌سازی حقوقیه و تغییر عمده‌ای در عمل ایجاد نکرده.
📍گواهی‌نامه‌ها همچنان برای موجودیت‌های غیر دولتی در ایران، بدون مشکل در دسترس هستند.
📍محدودیت‌های اصلی عمدتا ‌متوجه دولت و نهادهای دولتیه نه مردم عادی😏.

فکر کردند ما دفعه اولمونه اولش میگن مردم عادی نه بعد ...
به نظر میرسه برخورد با درخواست‌ها از آی‌پی‌های ایران یا دامنه‌های ir شروع شده
میدونم با کلودفلر یا سرورهای واسط دور میخوره ولی خسته شدیم
هر دم از این باغ بری می‌رسد😩

این خانمه چی میگه ؟ چرا مهمه ؟

داره AI Halo با 200 میلیارد پارامتر را در یک جعبه کوچیک معرفی میکنه
یک هوش مصنوعی خفن بدون نیاز به اینترنت و مدیریت حریم شخصی

✅ این ۲۰۰ میلیارد پارامتر در مدل های AI چیه؟ چقدر بزرگه؟
فرض کن می‌خواهیم به یک آدم یاد بدهیم که عکس گربه را از سگ تشخیص بده.
در طول یادگیری، کم‌کم طرف متوجه ويژگی ها میشه و در ذهنش به اون ویژگی یک «وزن» میده

گوش نوک‌تیز نشونه گربه باوزن 0.7 مثلا
پوزه بلند نشونه سگ .-0.9
سبیل بلند احتمال گربه بودن را بیشتر میکنه. 0.8
دم پشمالو یک نشونه دیگه است و ...
که در AI به اینها Parameter (پارامتر) میگن

🔥پس 1 میلیارد پارامتر یعنی چه؟
یعنی مدل حدود 1 میلیارد عدد از این وزن‌ها و اهمیت‌ها را در حافظه خودش نگه میداره.🤯
این فینگیل که تو دست خانمه است 200 میلیارد پارامتریه🤩

🧠برای مقایس
مدل 8B یک لپ‌تاپ‌های معمولی قابل اجراست.
مدل 70B سیستم سخت‌افزار قدرتمند میخواهد
مدل 405B که اصلا در کلاس مدل‌های بسیار بزرگه

✅میشه فشرده هم کرد؟ اره تکنیک داره :
Quantization
Compression
Offloading
Mixture of Experts (MoE)

خلاصه عصر AI که میگن همینه
@MehrdadLinuxchannel

مقایسه Multipass با Incus

خلاصه : گرچه اهداف تولید این دو محصول متفاوته ولی هزینه یادگیری و راه اندازی، تجربه به خاطر محدودیت های زیاد Multipass و امکانات Incus من را به سمت Incus برده (فحش بد به Multipass 😁 )

🔹 ‏multipass خاص‌منظوره برای ماشین‌های مجازی موقتی اوبونتو 🥴 سادگی و سربار پایین برای تست و (Prototyping) با محدودیت Confinement و نبود namespace و مانت با root نصب محدود با Snap 😩 است.

🔹 ‏Incus یک پلتفرم برای کانتینر و ماشین‌مجازیه که استفاده از namespacing و cgroups بومیLXC و بهره از QEMU با شتاب KVM عملکردی نزدیک به Bare-metal قابل‌مقایسه با Hypervisorها .مقیاس‌پذیری ذخیره‌سازی، خوشه‌بندی، مهاجرت زنده و پشتیبانی از توزیع‌های متعدد. برای Private cloud درون‌سازمانی (On-premises)، اجراکننده‌های CI/CD و بارهای کاری با اولیت عملکرد و ایزوله‌سازی، یکپارچگی TrueNAS مناسبه . ولی مدل امنیتیش با اصول ZTNA ایده‌آل همخوانی زیادی نداره چون نیاز به subuid/subgid برای user mapping کاربر روت دسترسی سوکت Unix و گروه incus-admin داره که برای سرور کنترل‌شده که اعتماد مدیریتی مفروضه مناسبه
@MehrdadLinuxchannel

فایل os-release چیه ؟چطور کار میکند؟

این فایل شامل مشخصات سیستم عامله با دستور
cat /etc/os-release
قابل مشاهده است

این فایل یک لینک سمبولیک به /usr/lib/os-release است که توسط بسته base-files به روز رسانی میشه. اگر مخازن یک توزیع دیگر را وارد سیستم خودتان کنید مثلا ubuntu را وراد مینت کنید ممکنه این بسته باز نویسی بشه بهتره قبل از وارد کرد
سیاست‌ نصب و اولویت‌بندی مخازن را برای بسته‌ ها چک کنید و بدانید اگر بخواهید یک بسته را نصب کنید، از کدام مخزن و با چه نسخه‌ای نصب میشه.

apt policy base-files

قبل از به روزسانی مخازن حتما بسته های سیستمی مهم را hold کنید مثلا

apt-mark hold base-files

این hold البته استفاده زیاد داره ، شاید باید بیشتر در موردش نوشت موفق باشید
@MehrdadLinuxchannel

به مناسبت انتشار نسخه جدید Proxmox Virtual Environment 9.2

معرفی امکانdynamic load balancer در Proxmox و ویژگی غیر رسمی MicroVM

بخش اول Dynamic Load Balancer در Proxmox VE 9.2 یک کنترلر حلقه بسته (closed-loop controller) است که در هسته CRS(Cluster Resource Management) تعبیه شده و با دریافت Telemetry لحظه‌ای از گره‌ها و ماشین‌های مجازی، با در نظر گرفتن محدودیت‌های HA به عنوان قیود، عملیات مهاجرت خودکار را برای بهینه‌سازی توزیع بار در کل خوشه برنامه‌ریزی و اجرا می‌کنه. جذابیت این موضوع در معماری خاص پیاده سازی اونه اگر دوست داشتید بنویسم ⚡️

امکان MicroVM کاری به این نسخه نداره قبلا بود، دوست داشتم معرفی کنم 😁
اگر بخواهید مثل Firecracker روی Proxmox VE ویژگی microVMs را با KVM isolation و بوت زیر 200 ms داشته باشید با اضافه کردن و نصب pve-microvm از قابلیت QEMU’s microvm machine type به عنوان first-class managed guest در Proxmox میتونید استفاده کنید منت بقیه را هم نکشید 😎

با این قیمت سخت افزار📈، احیاسخت‌افزارهای قدیمی با لینوکس
اول ارزیابی سخت‌افزار

free -h              # بررسی حافظه RAM
lscpu | head -10     # شناسایی معماری CPU
lsblk                # مشاهده دیسک‌ها

✅کمتر از ۲ گیگابایت RAM:
توزیع antiX با اجرای systemd-free روی دبیان پایدار با یک دسکتاپ کامل (گزینه های بعدی Puppy Linux و BunsenLabs Carbon )

✅بین ۲ تا ۴ گیگابایت RAM:
توزیع Lubuntu 26.04 LTS بر پایه Ubuntu (گزینه بعدی Linux Lite 8.0)

✅بیش از ۴ گیگابایت RAM:
توزیع Xubuntu 26.04 LTS با Xfce و Linux Mint Xfce

⚠️ دقت کنید مصرف RAM در حالت بیکار Desktop Environments :
LXQt ~۴۸۰ مگابایت
Xfce ~۶۵۰ مگابایت
MATE~۵۸۰ مگابایت

✅بهینه‌سازی مصرف RAM (کلیه توزیع‌ها) توصیه میشه:
راه‌اندازی zram (فشرده‌سازی حافظه)
تنظیم Swappiness (میزان تمایل به استفاده از swap)
غیرفعال‌سازی سرویس‌های غیرضروری مثل (CUPS) یا Avahi

✅تأثیرگذارترین تغییر
ارتقاء به SSD
بهینه‌سازی مرورگر (مهم‌ترین مصرف‌کننده منابع)

🔥اگر هیچ کدام نشد استفاده جایگزین تبدیل به سرور خانگی بهترین انتخابه

پیشنهاد شما ؟

@MehrdadLinuxchannel

🔥 نگاهی به شرکت System76 به بهانه معرفی لپ تاپ لینوکسی Lemur Pro با ۱۸ ساعت باتری

✅ ‏System76 تولید کننده سیستم و لپ‌تاپ‌های باکیفیت اختصاصی برای لینوکس با وجه تمایز تولید سخت‌افزار متن‌باز سازگاری کامل با لینوکس و نرم‌افزار اختصاصی linux ( توسعه‌دهنده اصلی توزیع محبوب لینوکس Pop!_OS بر پایه اوبونتو 😎)

✅ «سیستم‌عامل میان‌افزار باز» (Open Firmware)
پروژه System76 Open Firmware جایگزینی کامل برای بایوس سنتی یا UEFI مبتنی بر فناوری‌های متن‌باز
شامل سه بخش:
‏🔹 coreboot: جایگزین بایوس متن‌باز، وظیفه اصلی راه‌اندازی سخت‌افزار
‏🔹EDK2: پیاده‌سازی مرجعی از UEFI برای سازگاری با استانداردهای مدرن
‏🔹System76 Firmware Apps: برنامه‌های اختصاصی System76 برای مدیریت و پیکربندی میان‌افزار.

🔥 همه مدل‌های جدید Lemur Pro با Open Firmware میان،یک مزیت مهم، امکان غیرفعال کردن نرم‌افزاری مالکیتی مانند Intel Management Engine (IME) 🤩

رزولوشن بالاتر QHD+
پردازنده‌های نسل جدید اینتل (Panther Lake)
باتری (۱۸ ساعت)
وجود Thunderbolt 4، Wi-Fi 7
۳۲ گیگ رم کمه 😩
❓ آیا این لپ تاپ برای شما اولیت خرید دارد؟
@MehrdadLinuxchannel
#Harrdware

مفهوم Resume-Driven Development (RDD) در شرکت ها

کلاستر Kubernetes شما وجود داره، چون یک نفر می‌خواسته Kubernetes را به رزومه‌اش اضافه کنه، نه چون واقعاً به اون نیاز داشتید

✅ پروژه یک API ساده با ۵ کاربره با Docker Compose هم کافیه
🚫 میبینی: Kubernetes ، Istio، ArgoCD،Prometheus،Grafana،Helm ،Vault ،Service Mesh ... را اضافه کرده.
پیچیدگی زیاد، بدونه کاربرد واقعی. چرا ؟ چون میخواسته تو رزومه اش باشه😁

نمونه‌های از Overengineering های این سبکی:
🔹 ‏ Kubernetes برای یک سرویس داخلی کوچک
🔹 ‏ Kafka وقتی RabbitMQ یا حتی PostgreSQL کافیه
🔹 ‏ Terraform برای ساخت یک VM که سالی یک بار هم تغییر نمی‌کنه
🔹 ‏ Microservices برای پروژه‌ای که کلا سه توسعه‌دهنده داره

در بعضی پروژه ها استثنا هم هست و مشکل واقعی امروز یا فردای نزدیک رو حل کنه. همه RDD نیست
بگذریم خودت خوبی؟ ☺️ صبح جمعه بخیر❤️

#DevOps
#Engineering

آیا نصب لینوکس بلدید؟ روی آتاری جگوار 🤯 چطور؟

سال 1371 آتاری جگوار آمد، که از پردازنده ۶۸۰۰۰ موتورولا (تولید1357😏) استفاده میکرد. هسته‌ی لینوکس هنوز از خانواده‌ی پردازنده‌ m68k پشتیبانی می‌کنه.
پس یه جورایی «چون می‌تونیم» این کار رو میکنیم!😎

🚫 مشکل: لینوکس حافظه‌ی مجازی (MMU) میخواهد و جگوار نداره!
✅ راه‌حل: استفاده از uClinux که نسخه‌ی مخصوص سیستم‌های بدون MMU و الان هم به خود لینوکس اضافه شده.

🚫مشکل: حافظه‌ی رم بسیار کم (فقط ۲ مگابایت)
✅راه‌حل: لینوکس رو به دو قسمت تقسیم میکنیم:
🔹بخش‌های فقط‑خواندنی (مثل کد برنامه) رو روی کارتریج (که ۶ مگابایت حافظه‌ی ROM داره)
🔹بخش‌های متغیر (مثل داده‌ها و پشته) رو روی رم
🔥به این تکنیک می‌گن XIP یا Execute-In-Place (اجرا در محل).

🚫چالش‌ بوت شدن
✅جگوار خروجی سریال استاندارد نداره. ولی پایه‌های DSP (پردازشگر صدا) داره ،میشه با یه درایور پیام‌ها رو روی صفحه نشون داد.
✅لینوکس برای زمان‌بندی به یه تایمر نیاز داره. تراشه‌ی جری (Jerry) تایمر داره
و ... (جا نیست بنویسم یک پست دیگه بزنم؟)

لینوکس و نصب بلدید؟

منبع برای خواندن دیگر چالش ها
@MehrdadLinuxchannel
#Linux

راهنمای جامع برای ایمن‌سازی سرور linux
✅ مخزن How-To-Secure-A-Linux-Server در Github یک چک‌لیست عملی ارزشمند برای امن سازی سرور های لینوکسی، بیشتر دستورات بر اساس دبیانه

🗺 ساختار گام‌به‌گام راهنما
۱. قبل از شروع
۲. امن‌سازی سرور SSH
۳. تنظیمات پایه سیستم
۴. امن‌سازی شبکه
۵. بازبینی و ممیزی امنیتی
۶. بخش‌های دیگر ( تنظیمات متفرقه)

برای شروع، پیشنهاد می‌کنم کل راهنما را یک بار مطالعه کنید تا دید کلی پیدا کنید، سپس گام‌به‌گام و با دقت بالا، مراحل را روی سرور خود پیاده‌سازی کنید.
برای افراد آشنا به Ansible نسخه How-To-Secure-A-Linux-Server-With-Ansible خواندنش خالی از لطف نیست
برای هاردن کردن سیستم عامل https://github.com/hardenedlinux/harbian-audit

⚠️ کدها را بدون فهمیدن اجرا نکنید

@MehrdadLinuxchannel #security #linux

‏Wayland دیگه برای نسخهٔ بعدی Cinnamon در لینوکس مینت آزمایشی محسوب نمیشه 😍

‏Wayland یه نرم‌افزاره که چیزی که باید روی صفحه‌نمایشت دیده بشه رو به مانیتور میفرسه.در لینوکس این کار رو X11 انجام می‌داد. X11 قدیمیه (بیش از ۳۰ سال سن داره) و مشکلاتی داره:
کندی
مصرف زیاد باتری لپ‌تاپ
مشکل با مانیتورهای با رزولوشن بالا
تأخیر در نمایش
‏Wayland مدرن‌تره و سریع‌تره 🤩

✅ پشتیبانی همزمان از X11 و Wayland
برخلاف برخی محیط‌های میزکار که X11 را کنار گذاشتند، Cinnamon قصد داره برای مدتی همچنان هر دو را به‌طور کامل پشتیبانی کنه تا کاربرا بتونن انتخاب کنند.🥺

✅ بهبودهای انجام‌شده برای Wayland:
نگاشت صحیح پنجره‌ها و منوهای جدید
جلوگیری درست از دزدیده‌شدن تمرکز (focus stealing prevention)
رفع موارد متعدد crash در Cinnamon هنگام کار با Wayland
بهبود پشتیبانی از چند مانیتور
بهبود شتاب سخت‌افزاری
پشتیبانی کامل از HiDPI (نمایش با تراکم پیکسل بالا)
نمایش پیشرفت پنجره‌ها (window progress)
رفع مشکلات مربوط به نشست (session) کاربر
@MehrdadLinuxchannel
#Linux

نگاهی به تایپ‌اسکریپت به مناسبت انتشار نسخه ۷

‏TypeScript همان JavaScript است که "کمربند ایمنی" داره.😁

✨ تایپ‌اسکریپت، سال گذشته با عبور از پایتون به محبوب‌ترین زبان برنامه‌نویسی در گیت‌هاب تبدیل شد

✅ ویژگی های نسخه ۷ :
🔹بازنویسی هسته این زبان برنامه‌نویسی با Go
🔹 بهبود چشمگیری در عملکرد
🔹سرعت کامپایل ( در بسیاری از سناریوها بین ۸ تا ۱۲ برابر افزایش یافته)
🔹 پشتیبانی از پردازش چندرشته‌ای (Multithreading)
🔹باز شدن پروژه، نمایش خطا، تکمیل خودکار کد، جست‌وجوی ارجاعات و اجرای دستور tsc با سرعت بسیار بیشتر
🔹 نسخه جدید توانسته تعداد خطاهای Language Server را بیش از ۸۰ درصد و میزان کرش‌های آن را بیش از ۶۰ درصد کاهش دهد.
@MehrdadLinuxchannel
#Programming

دسترسی به AWS به صورت local با Floci

تحریم AWS در ایران باعث شده تجربه کار با AWS برای ایرانی ها سخت بشه،سر جریان تغییرات مدل توزیع LocalStack و بحث های Community و Pro ،میخواهیم نگاهی به پروژه جوان Floci داشته باشیم
اگر هدفت یادگیری AWS از دید یک DevOps/SRE/Security Engineer باشه و به AWS واقعی دسترسی نداری،Floci خوبه نه به عنوان جایگزین AWS، به عنوان یک آزمایشگاه آفلاین موجود

✅ ‏Floci چیه؟
‏Floci یک AWS Emulator ، که APIهای AWS را روی localhost پیاده‌سازی میکنه تا ابزارهای استاندارد AWS بدون تغییر کار کنند، طبق مستندات پروژه:
‏🔹AWS CLI
‏🔹AWS SDKها
‏🔹Terraform AWS Provider
‏🔹OpenTofu
‏🔹CDK
‏🔹Testcontainers
همگی مستقیماً میتون به جای AWS به http://localhost:4566 وصل بشن 😎

✅ خوبیش به چیه؟
‏🔹 کاملاً Open Source و MIT License دیگه داستان LocalStack را نداریم
‏🔹از همان AWS CLI را استفاده میکنیم
‏🔹اجازه میده AWS Provider واقعی Terraform را استفاده کنی
‏🔹حدود ۶۶ تا ۶۸ سرویس AWS را پوشش میده
‏🔹 ...
✅ مشکلاتش ؟
‏🔺Console واقعی AWS را نداره.
مشابه ها :
MiniStack

⚠️یادگیری را متوقف نکنید

@MehrdadLinuxchannel
#DevOps

چت‌تو (Chatto) که یک پلتفرم گروهی و تیمی برای چت، تماس صوتی و تصویری و اشتراک‌گذاری صفحه، یک جایگزین  اسلک (Slack)، مایکروسافت تیمز (Teams) و دیسکورد (Discord) و ... جدیدا متن‌باز (Open Source) شده و میتونید Self-Hosted استفاده کنید

✅مزیت اصلی چت‌تو
حریم خصوصی و امنیت بالا
نصب بسیار آسان (راه اندازی یک فایل باینری ساده است)
@MehrdadLinuxchannel
#Utility #chat