Forwarded from मराठी व्याकरण
37) खालीलपैकी कोणत्या गटातील शब्द देशी आहेत ?
(PSI - 2017)
(PSI - 2017)
Anonymous Poll
64%
1)डहाळी , ढेकूण , धोंडा
12%
2)पोशाख , सामान , हकीकत
18%
3)विळी , चाकरी, किल्ली
6%
4)पगार , कोबी , हापूस
❤19👍5😁2🔥1
Forwarded from मराठी व्याकरण
38) 'मनकवडा' या शब्दाचा योग्य शब्दसमूह असणारी अचूक वाक्यरचना ओळखा. (PSI- 2017)
Anonymous Poll
75%
1)तो दुसऱ्याच्या मनातले जाणणारा आहे .
11%
2)तो स्वतः च्या मनाचे बोलतो .
7%
3)तो दुसऱ्याच्या मनातील इच्छा पूर्ण करतो .
6%
4) तो दुसऱ्याला आपल्या मनातील इच्छा सांगतो .
❤19🙏2
Forwarded from मराठी व्याकरण
39)विभक्ती आणि सम्बधित कारकार्थ यांबाबत चुकीची जोडी शोधा .
Anonymous Poll
58%
1)सप्तमी - अपादान
20%
2)चतुर्थी -संप्रदान
13%
3)तृतीया - करण
9%
4)व्दितीया - कर्म
❤24🙏5🔥2🤔1👌1
----------------------------------------------
# शब्दभान
----------------------------------------------
( मराठी भाषेतील शब्दसंग्रह समृद्ध करणारे नवीन सदर, संकलन - बी.एन. अकॅडमी )
आजचा शब्द - अनिल
अनिल : अनिल हे मुलाचे नाव असते. हे नाव लिहिताना ‘अनील’ असे लिहून चालणार नाही. उच्चार करतानाही नि ह्रस्व उच्चारायला हवा. अनिल आणि अनील या शब्दांचे अर्थ भिन्न आहेत. ‘अनील’ म्हणजे जे निळ्या रंगाचे नाही ते; पण नक्की कसे ते समजणार नाही! कारण काळे, पांढरे, हिरवे इत्यादि सर्व रंग अनीलच की! ‘अनिल’ म्हणजे वायु. अन् अनिति या संस्कृत धातूचा अर्थ आहे जिवंत असणे. प्राण हा शब्द प्र-अन् या धातूपासून तयार होतो. अन् धातूला इल (इलच्) प्रत्यय लागून अनिल शब्द तयार होतो. ज्याच्या साहाय्याने आपण जिवंत असतो, त्या वायूला अनिल म्हणतात. अनील असे लेखन करून या वायूची ही प्राणरक्षक शक्तीच आपण नाकारत असतो, नाही का? अनिल म्हणजे आपला प्राण, आपल्याला जिवंत ठेवणारा वायु.
# शब्दभान
----------------------------------------------
( मराठी भाषेतील शब्दसंग्रह समृद्ध करणारे नवीन सदर, संकलन - बी.एन. अकॅडमी )
आजचा शब्द - अनिल
अनिल : अनिल हे मुलाचे नाव असते. हे नाव लिहिताना ‘अनील’ असे लिहून चालणार नाही. उच्चार करतानाही नि ह्रस्व उच्चारायला हवा. अनिल आणि अनील या शब्दांचे अर्थ भिन्न आहेत. ‘अनील’ म्हणजे जे निळ्या रंगाचे नाही ते; पण नक्की कसे ते समजणार नाही! कारण काळे, पांढरे, हिरवे इत्यादि सर्व रंग अनीलच की! ‘अनिल’ म्हणजे वायु. अन् अनिति या संस्कृत धातूचा अर्थ आहे जिवंत असणे. प्राण हा शब्द प्र-अन् या धातूपासून तयार होतो. अन् धातूला इल (इलच्) प्रत्यय लागून अनिल शब्द तयार होतो. ज्याच्या साहाय्याने आपण जिवंत असतो, त्या वायूला अनिल म्हणतात. अनील असे लेखन करून या वायूची ही प्राणरक्षक शक्तीच आपण नाकारत असतो, नाही का? अनिल म्हणजे आपला प्राण, आपल्याला जिवंत ठेवणारा वायु.
Telegram
BN ACADEMY Official 🇮🇳
बी.एन.अकॅडमी , पुणे
( ONLY FOR MPSC EXAMS )
या चॅनेलद्वारे मराठी व्याकरणाबरोबरच GROUP B & GROUP C पूर्व मुख्य व मुलाखत या सर्व परीक्षांचे योग्य मार्गदर्शन करण्यात येते. आजच आपल्या मित्रांना @AmolPatilMarathi चॅनेलवर आमंत्रित करा.
संपर्क : 7517345810
( ONLY FOR MPSC EXAMS )
या चॅनेलद्वारे मराठी व्याकरणाबरोबरच GROUP B & GROUP C पूर्व मुख्य व मुलाखत या सर्व परीक्षांचे योग्य मार्गदर्शन करण्यात येते. आजच आपल्या मित्रांना @AmolPatilMarathi चॅनेलवर आमंत्रित करा.
संपर्क : 7517345810
❤27👍2🙏1
Forwarded from मराठी व्याकरण
40)'धव' या शब्दास योग्य समानार्थी असलेला पर्याय शोधा .
Anonymous Poll
27%
1)पळणे
26%
2)उरग
35%
3)भ्रतार
11%
4)अभिमान
❤22🙏3👌2
Forwarded from मराठी व्याकरण
❤12🔥8👍3👌3🙏2
Forwarded from मराठी व्याकरण
42) 'तक्षक , उरग , अही ' ही कोणत्या शब्दाचे समानार्थी शब्द आहेत ?
Anonymous Poll
16%
1)निनाद , आवाज
20%
2)सूत , धागा
16%
3)पती , नवरा
48%
4)साप , सर्प
❤12👍4👌2🙏1
Forwarded from eMegaBharti
🔹मराठी व्याकरण - भाषेतील रस
रसाचा शब्दश: अर्थ ‘चव’ किंवा ‘रुची’ असा आहे. व्यवहारात गोड, आंबट, खारट, तुरट, तिखट व कडू असे सहा रस आहेत. या सहा रसांमुळेच आपणास पदार्थांची गोडी किंवा चव कळते. यालाच आपण रसास्वाद म्हणतो.
साहित्य वाचल्याने, ऐकल्याने किंवा पाहिल्याने मानवी अंत:करणातील भावना उद्दीपित होतात व रसानिर्मिती होते.
मानवी मनात काही भावना कायमच्या वास करीत असतात उदा. प्रेम करण्याची, रागावण्याची, हसण्याची, दु:खाची, पराक्रमांची इ. या मनातील ‘स्थिर’ व ‘शाश्वत’ भावनांनाच काव्यशास्त्रात ‘स्थायीभाव’ असे म्हणतात.
साहित्य कृतीच्या वाचनाने ‘स्थायी भाव’ जागृत होतात व रसनिर्मिती होते.
१) स्थायीभाव - रती
रसनिर्मिती – शृंगार
हा रस कुठे आढळतो - स्त्री-पुरुषांना एकमेकांबद्दल वाटणाऱ्या प्रेमातून किंवा आकर्षणाच्या वर्ननातुन
उदा – डोळे हे जुलमी गडे रोखुनी मज पाहु नका.
२) स्थायीभाव – उत्साह
रसनिर्मिती - वीर
हा रस कुळे आढळतो - पराक्रम, शौर्य, धीरोदात्त प्रसंग यांच्या वर्णनात
उदा. ‘शुर आम्ही सरदार आम्हाला काय कुणाची भीती’
३) स्थायीभाव –शोक
रसनिर्मिती – करुण
हा रस कुठे आढळतो - दुख, वियोग, संकट यांच्या वर्णनात
उदा – आई म्हणोनि कोणी, आईस हाक मारी, ती हाक येई कानी, मज होय शोककारी!
४) स्थायीभाव – क्रोध
रसनिर्मिती – रौद्र
हा रस कुळे आढळतो – क्रोध, चीड किंवा रागाचे वर्णन
उदा – मनिषाच्या त्या वर्तनाकडे आई डोळे वटारून पाहत होती.
५) स्थायीभाव – हास
रसनिर्मिती – हास्य
हा रस कुठे आढळतो - विसंगती, असंबध्द भाषण, विडंबन,चेष्टा यांच्या वर्णनात.
उदा – मानसीच पेपर लिहिताना लक्ष विचलित होऊ नये म्हणून रश्मी बरोबर अडीच तास आठ दिवस भजी तळत बसायची.
६) स्थायीभाव – भय
रसनिर्मिती- भयानक
हा रस कुळे आढळतो - युद्ध, मृत्यु, खून, सूड, राक्षस, स्मशान इ. च्या वर्णनात.
उदा. तो गुरासारखा ओरडला त्याचे सारे रक्त उलथे पालथे झाले व त्याने जोरात किंकाळी फोडली.
७) स्थायीभाव – जुगुप्सा
रसनिर्मिती – बीभत्स
हा रस कुठे आढळतो - किळस, वीट, तिटकारा इ. च्या वर्णनात.
उदा – मुंबईचा कामगार चाळीतल्या दहा बाय बाराच्या घरात, कचऱ्याच्या ढिगाऱ्याशेजारी, ओकारी आणणाऱ्या दुर्गधीत आयुष्यभर खितपत पडलेला असतो.
८) स्थायीभाव – विस्मय
रसनिर्मिती- अदभुत
हा रस कुठे आढळतो - आश्चर्यकारक गोष्टींच्या वर्णनात
उदा – असावा सुंदर चॉकलेटचा बंगला चंदेरी सोनेरी चमचमता चांगला.
९) स्थायीभाव – शम (शांती)
रसनिर्मिती – शांत
हा रस कुळे आढळतो - परमेश्वर विषयक भक्ती भाव असलेली गांणी किंवा वातावरणात.
उदा – सर्वात्मका शिवसुंदरा, स्वीकार या अभिवादना, तिमिरातुनि तेजाकंडे प्रभू आमच्या ने जीवंना !
रसाचा शब्दश: अर्थ ‘चव’ किंवा ‘रुची’ असा आहे. व्यवहारात गोड, आंबट, खारट, तुरट, तिखट व कडू असे सहा रस आहेत. या सहा रसांमुळेच आपणास पदार्थांची गोडी किंवा चव कळते. यालाच आपण रसास्वाद म्हणतो.
साहित्य वाचल्याने, ऐकल्याने किंवा पाहिल्याने मानवी अंत:करणातील भावना उद्दीपित होतात व रसानिर्मिती होते.
मानवी मनात काही भावना कायमच्या वास करीत असतात उदा. प्रेम करण्याची, रागावण्याची, हसण्याची, दु:खाची, पराक्रमांची इ. या मनातील ‘स्थिर’ व ‘शाश्वत’ भावनांनाच काव्यशास्त्रात ‘स्थायीभाव’ असे म्हणतात.
साहित्य कृतीच्या वाचनाने ‘स्थायी भाव’ जागृत होतात व रसनिर्मिती होते.
१) स्थायीभाव - रती
रसनिर्मिती – शृंगार
हा रस कुठे आढळतो - स्त्री-पुरुषांना एकमेकांबद्दल वाटणाऱ्या प्रेमातून किंवा आकर्षणाच्या वर्ननातुन
उदा – डोळे हे जुलमी गडे रोखुनी मज पाहु नका.
२) स्थायीभाव – उत्साह
रसनिर्मिती - वीर
हा रस कुळे आढळतो - पराक्रम, शौर्य, धीरोदात्त प्रसंग यांच्या वर्णनात
उदा. ‘शुर आम्ही सरदार आम्हाला काय कुणाची भीती’
३) स्थायीभाव –शोक
रसनिर्मिती – करुण
हा रस कुठे आढळतो - दुख, वियोग, संकट यांच्या वर्णनात
उदा – आई म्हणोनि कोणी, आईस हाक मारी, ती हाक येई कानी, मज होय शोककारी!
४) स्थायीभाव – क्रोध
रसनिर्मिती – रौद्र
हा रस कुळे आढळतो – क्रोध, चीड किंवा रागाचे वर्णन
उदा – मनिषाच्या त्या वर्तनाकडे आई डोळे वटारून पाहत होती.
५) स्थायीभाव – हास
रसनिर्मिती – हास्य
हा रस कुठे आढळतो - विसंगती, असंबध्द भाषण, विडंबन,चेष्टा यांच्या वर्णनात.
उदा – मानसीच पेपर लिहिताना लक्ष विचलित होऊ नये म्हणून रश्मी बरोबर अडीच तास आठ दिवस भजी तळत बसायची.
६) स्थायीभाव – भय
रसनिर्मिती- भयानक
हा रस कुळे आढळतो - युद्ध, मृत्यु, खून, सूड, राक्षस, स्मशान इ. च्या वर्णनात.
उदा. तो गुरासारखा ओरडला त्याचे सारे रक्त उलथे पालथे झाले व त्याने जोरात किंकाळी फोडली.
७) स्थायीभाव – जुगुप्सा
रसनिर्मिती – बीभत्स
हा रस कुठे आढळतो - किळस, वीट, तिटकारा इ. च्या वर्णनात.
उदा – मुंबईचा कामगार चाळीतल्या दहा बाय बाराच्या घरात, कचऱ्याच्या ढिगाऱ्याशेजारी, ओकारी आणणाऱ्या दुर्गधीत आयुष्यभर खितपत पडलेला असतो.
८) स्थायीभाव – विस्मय
रसनिर्मिती- अदभुत
हा रस कुठे आढळतो - आश्चर्यकारक गोष्टींच्या वर्णनात
उदा – असावा सुंदर चॉकलेटचा बंगला चंदेरी सोनेरी चमचमता चांगला.
९) स्थायीभाव – शम (शांती)
रसनिर्मिती – शांत
हा रस कुळे आढळतो - परमेश्वर विषयक भक्ती भाव असलेली गांणी किंवा वातावरणात.
उदा – सर्वात्मका शिवसुंदरा, स्वीकार या अभिवादना, तिमिरातुनि तेजाकंडे प्रभू आमच्या ने जीवंना !
❤60👍6👌2