مجمع اسلامی دانشجویان دانشگاه اصفهان

🔸عاشورا، جلوه مبارزه #زینب با کلیشه های جنسیتی عصر جاهلیت

‍‍
▫️فمنیست شیعی، یا به بیان دقیق‌تر موج مطالبه‌گر زنان شیعه همواره بر دو پایگاه تاریخی تکیه‌کرده است: فاطمه و‌زینب(س)
امروز که عاشوراست و هر روز که عاشوراست، یادآوری آن‌که زینب بود و آن‌چه زینب کرد پاسخی است به این سوال که «یک زن مسلمان در امروز خود چه باید بکند؟»

▫️ فارغ از صورت سیاهی که از عاشورا نمایانده می‌شود تا سرخی و پویایی آن را بپوشاند و فارغ از چهره مظلوم و شکنجه دیده زینب، برگی از عاشورا همواره ناخوانده و یا نیمه خوانده باقی مانده است و آن، حضور زینب به عنوان مدیر داخلی جنگ و مسئولیت خطیر اداره خیمه‌ها در خلال جنگ و پس از آن است. دراین پرده زینب، از تمام کلیشه‌های جنسیتی که سال‌ها به نام مذهب و به کام سنت بر ذهن ما قالب کرده‌اند جداست. صلابتی دارد و هیبتی که خاصِ یک جهادگر و خاص یک انسان آرمانگرا با هر جنسیت و هر عقیده‌ایست. مدیریت پشت جبهه با مادرانی که یک به یک فرزندان خود را از دست می‌دهند و التهاب بی آبی تا به آن‌جا قوی‌است که در منابع معتبر هرگز گفته نشده صدای شیون از خیمه به میدان رسید. در پرده‌ی اوج داستان او به پیشواز فرزندان خود نمی‌رود (حد اعلای گذشت از هرچه هست) و در اوجی دیگر می‌گوید «جز زیبایی در عاشورا چیزی ندیده‌.»

▫️ زینب در عاشورا نماد کامل یک انسان آرمانگرا است کسی که از همه چیز برای هدفش می‌گذرد و گویی در وداع آخر با پیکر برادر خود، تمام بار آرمان مبارزه علیه ظلم را از او به امانت می‌گیرد و به مجلس یزید می‌برد.
در مجلس یزید او در میان اعرابی که هنوز سر از جاهلیت نشسته‌اند در رویدادی که احتمالا به دلیل بی نظیر بودنش جاودان شده زبان به سخن می‌گشاید و چونان خطیبی بزرگ، شمایل پدر را در خطابه یادآور می‌شود
« این زینب است!»

▫️ این زینب و این شکوه و استقامت نتیجه یک تربیت زنانه است. چراکه اگر حسین و حسن را مسجد و اجتماع در کنار تربیت خانوادگی پرورانده باشد، زینب را خانه پرورانده است و مادرِخانه، که در کربلا پیام تاریخی یک زن مسلمان را فریاد بزند و صورتی از متفاوت از زن بودن را نشان دهد که عمیقا با تلقینات سنتی ما از زن در تعارض و تضاد است.
او یک جنس ضعیف و مظلوم و شکننده نیست. خروشان و حق طلب است و خطابه‌ی انقلابی او و مبارزه‌ی منفی او هیچ از آن‌چه در جنگ اتفاق افتاد کم ندارد.
هیچ حیای ساختگی و هیچ #حجاب دروغینی مانعش نمی‌شوند که فریاد نزند و ظلم را بپذیرد.
جهاد بزرگ او بیان ظلم در نزد سلطان جائر است.(آن‌چنان که امام صادق فرمودند) نه ماندن خدمت به شوهر (آن‌گونه که به ما می‌گویند)

▫️روی دیگر مساله اما اینجاست، که اگر یک بانو تحت شرایطی و با تعالیمی تربیت شود که او را به پس پستو و خدمت شوهر به عنوان جهاد اکبر بفرستد، آیا می‌تواند چنین خطیبی شود و چنین خطابه ای بگوید و یا معجزه رخ داده است؟
به اعتبار هر روز عاشوراست و هر زمینی کربلا گزینه ی معجزه منتفی‌ست!!!
زینب به خوبی اثبات می‌کند که چرا فاطمه فاطمه است و اسلام از یک زن چه می‌خواهد؟
او صورت زنانه جهاد را بی کم و کاست نشان می‌دهد صورتی که حقا از شمشیر به دست گرفتن بسیار سخت‌تر است و محتوای ایدیولوژیک، یعنی راز ماندگاری کربلا را تامین می‌کند.

▫️ اگر چه جنگ در میدان به نفع یزید به میانه می‌رسد اما با خطبه‌ی زینب با فتح حسین (علیه السلام) پایان می‌گیرد تبیین محتوای فکری و فلسفه قیام امام حسین بدون هیچ هراسی و بدون توجه به هیچ کلیشه جنسیتی در عصرِ هنوز جاهلیت، پرده دیگری از عاشوراست که میان و ناله برای معجر سوخته و سیلی به فراموشی سپرده می‌شود.
بهتر اما این است که ما به حال خود و به حال آن گونه که دختران خود را تربیت می‌کنیم بگرییم...

سیده هاجر میراحمدی
دبیر مرکز مطالعات علوم‌انسانی مجمع اسلامی دانشجویان داشنگاه اصفهان

📢 @Majma_UI

991 views18:49