مجله مدیریت نگهداری و تعمیرات
3.05K subscribers
2.51K photos
110 videos
268 files
235 links
اشتراک تجربیات فنی و مدیریتی در زمینه مدیریت نگهداشت
@zarenader
Download Telegram
⚠️ چیقوی زندگی شما کدومه ؟

اول کمی در تاریخ به عقب برگردیم و یک خاطره از روزهای دور بخوانیم.
ظهر بود که دزدها ریختند به روستایمان. صدای تیر که بلند شد، همه سراسیمه از خانه بیرون آمدند. دزدها تهدید کردند هرچه اَشرفی، پول، طلا، نقره، مِس، روغن و آذوقه و حتی کَشک دارید، به خانه کدخدا بیاورید که اگر نه؛ هرچه دیدید از چشم خود دیده‌اید! چاره‌ای نبود و کدخدا هم همه هست‌و‌نیست مردم را تحویل دزدان داد.

روستا چهار قاطر داشت که هر چهار تا را دزدان برای یدک‌کشیدن مالِ مردم استفاده کردند و اگر چیزی هم باقی ماند، دیگر امکان بردنش را نداشتند وگرنه آن را نیز می بردند. اما غلامرضا بیشتر از همه سوخت! آمده بود جلوی دزدان بایستد و مقاومت کند که نه‌تنها همه دارایی‌اش را بردند، بلکه می‌خواستند او را بکشند. اما به وساطت روحانی و کدخدای ده، فقط به شکستنِ کِتفش اکتفا کردند. همه مردم روستا را در خانه کدخدا حبس کردند. بعد از چند ساعت تنها غلامرضا جرات کرد که در خانه کدخدا را باز کند و فهمید که دزدان رفته‌اند و همه بیرون آمدند. همان شب درِ خانه کدخدا جمع شدند و حساب‌و‌کتاب کردند که چه رفته است و چه مانده است.

غلامرضا دار‌ و‌ ندارش مشتی پول و اَشرفی بود که رفته بود و از زندگی‌اش تنها چند گوسفند مانده بود و چیقویی (وسیله‌ای که پنبه‌دانه را از کولکِ پنبه جدا می‌کند) که حالا تمام زندگی او بود.

حدود یک ماه بعد، غلامرضا تصمیمش را گرفت. چیقویش را برداشت و گفت می‌رود تا بخت خود را در پایتخت بیازماید. هرچه نزدیکان گفتند اثری نکرد و آخر رفت.

در بازار تهران بساط پنبه‌پاک‌کنی پهن کرد و به همت و مهارت چیزی نگذشت که کارش سکه شد.
هنوز 5 سال در تهران نمانده بود که ثروت و اعتباری پیدا کرد که هرگز تصور رسیدن به آن را هم نداشت
غلامرضا با ثروتی که در تهران اندوخت به محل خودش برگشت و زمین‌ها و املاک بسیاری در ولایت خود خرید و پس از آن به کشاورزی پرداخت.

آنچه خواندیم تلخیصی از حکایت پدرِ پدربزرگ دکتر اصغر محمدی‌خنامان بود که در کتابی با عنوان «در جست‌وجوی دانایی: از خنامان تا استکهلم» منتشر شده است.

دکتر محمدی می‌گوید حکایت چیقوی غلامرضا بعدها بخشی از حکایت زندگی من شد.

اواسط دهه ٤٠ وارد دانشگاه آریامهر (صنعتی شریف امروز) شدم و سال‌ها بعد به‌عنوان نماینده سازمان انرژی اتمی ایران در مرکز تحقیقات هسته‌ای سوئد کار می‌کردم.
اما سال ١٣٥٨ از سمتم عزل شدم و نه‌تنها شغلم را که حتی بورس تحصیلی‌ام را از دست دادم.

وضعی به‌مراتب بدتر از اوضاع غلامرضا!
فکر می‌کردم با توجه به سوابق و ارتباطاتم پستی مدیریتی یا حداقل کارشناسی با حقوق بالا در شرکتی معتبر به من پیشنهاد می‌شود، اما به هر دری که می‌زدم، درِ بسته بود

آنجا بود که یاد غلامرضا و چیقویش افتادم و اینکه چیقوی من چیست؟
به این نتیجه رسیدم که باید از اول شروع کنم و همه تحصیلات و تجربه تخصصی‌ام را کنار بگذارم.
روزگاری در دوران دانشجویی، جوشکاری را به‌خوبی یاد گرفته بودم. برای همین به استخدام یک کارخانه خودروسازی به‌عنوان جوشکار درآمدم و سپس از طریق همین جوشکاری مسیرم را مجدد پیدا کردم و بعدها استاد دانشگاه استکهلم سوئد شدم!

_آیا شما در سبد مهارت های تان چیقو دارید؟
دو تجویز زیر را جدی بگیرید:

1- تا دیر نشده این سؤال صریح و سخت را از خود بپرسیم که چه مهارت یا تخصصی داریم که همه جا (یا حداقل خیلی از جاها) به کار می‌آید و برایش پول می‌دهند؟

2-مهم تر از آمادگی فنی (مهارت چیقویی) باید آمادگی روانی (تفکر چیقویی) نیز داشت. به عنوان مثال فردی رفته و فوق لیسانس علوم سیاسی گرفته.
سه سال هم گشته و کار پیدا نکرده و حالا فکر می کند که چون علوم سیاسی خوانده حتما باید در همان رشته، کار کند.
30 سال آینده اش را می خواهد به خاطر 6 سال گذشته (که لیسانس و فوق لیسانس گرفته) قربانی کند.

همان کسی که علوم سیاسی خوانده به خاطر مهارت ها و استعدادهایش، شاید بهترین و منصف ترین معامله کننده املاک منطقه 1 تهران بشود.
بنابراین بگذار تا گذشته در آغوش خاطره تنگ بفشریم و آینده را در آغوش گرم اشتیاق.

نوشته مشترک وحید شامخی _مجتبی لشکربلوکی
اهمیت ایزولاسیون و لزوم تدوین دستورالعمل در تعمیرات اساسی
⛔️ الزامات ایزولاسیون در صنعت پتروشیمی و اهمیت آن در تعمیرات اساسی

صنعت پتروشیمی به دلیل ماهیت خطرناک مواد شیمیایی و فرآیندهای پیچیده، نیازمند رعایت دقیق الزامات ایمنی است. یکی از مهمترین این الزامات، ایزولاسیون (جداسازی) تجهیزات در زمان تعمیرات اساسی است. ایزولاسیون به معنای قطع کامل جریان مواد خطرناک، انرژی، و سایر عوامل تهدیدکننده قبل از شروع تعمیرات است تا از حوادثی مانند نشت گاز، انفجار، یا تماس با مواد سمی جلوگیری شود.

اهمیت ایزولاسیون در تعمیرات اساسی:

🛑پیشگیری از حوادث
عدم جداسازی صحیح تجهیزات می تواند منجر به آزادشدن ناگهانی مواد شیمیایی، آتش سوزی، یا انفجار شود. حوادثی که نه تنها جان کارکنان را تهدید می کند، بلکه خسارات مالی و زیست محیطی به دنبال دارد.

🛑 حفاظت از نیروی انسانی
تیم های تعمیراتی در معرض خطرات مستقیمی مانند استنشاق گازهای سمی یا تماس با مواد خورنده قرار دارند. ایزولاسیون اصولی این خطرات را به حداقل می رساند.

🛑 کاهش توقف عملیات
اجرای نادرست تعمیرات به دلیل عدم ایزولاسیون ممکن است منجر به آسیب های گسترده به تجهیزات و طولانی تر شدن زمان توقف واحد تولیدی شود.

📓لزوم تدوین دستورالعمل ایزولاسیون:
دستورالعمل های شفاف و دقیق برای ایزولاسیون، پایه اصلی ایمنی در تعمیرات هستند. این دستورالعملها باید شامل مراحل زیر باشند:
1️⃣ شناسایی نقاط بحرانی برای جداسازی (شیرها، فلنجها، سیستمهای الکتریکی و ...).
2️⃣ استفاده از ابزارهای مناسب مانند بلایندها (Blinds) یا اسپولها (Spools) برای جداسازی فیزیکی خطوط.
3️⃣ تأیید نهایی ایزولاسیون توسط مسئولان ایمنی قبل از شروع کار.

🚨پیامدهای عدم وجود دستورالعمل:

افزایش احتمال حوادث
بدون دستورالعمل، احتمال خطای انسانی در فرآیند جداسازی افزایش می یابد.
اختلال در روند تعمیرات
تیم تعمیراتی بدون راهنمایی مشخص ممکن است با توقف های مکرر یا تعارض در روش های کاری مواجه شود.
مسئولیت قانونی و مالی
حوادث ناشی از ایزولاسیون نادرست میتواند منجر به پیگرد قانونی، جریمه های سنگین، و از دست رفتن اعتبار شرکت شود.

نتیجه گیری
ایزولاسیون ایمن در تعمیرات اساسی پتروشیمی، یک الزام غیرقابل چشم پوشی است. تدوین دستورالعملهای دقیق، آموزش مستمر پرسنل، و نظارت بر اجرای صحیح آن، نه تنها از حوادث جلوگیری میکند، بلکه به بهره وری و تداوم عملیات کمک خواهد کرد. سرمایه گذاری در این حوزه، در واقع سرمایه گذاری در ایمنی، اقتصاد، و پایداری صنعت پتروشیمی است.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔥 فیلم حادثه انفجار در مخزن جمع آوری ضایعات نفتی سرد پالایشگاه تهران در خرداد سال 1400 - نمونه بازر و آشکاری از اهمیت پایش وضعیت تجهیزات استاتیک در صنایع شیمیایی
🛠️ ضرورتی فراموش شده:
بازرسی و پایش وضعیت ( CM) تجهیزات استاتیک در صنعت پتروشیمی؛ ضرورتی برای ایمنی و پایداری تولید

در صنعت پتروشیمی، تجهیزات استاتیک مانند مبدل‌های حرارتی، مخازن تحت فشار، برج‌های تقطیر و لوله‌ها، ستون فقرات فرآیندهای تولید را تشکیل می‌دهند. این تجهیزات اگرچه فاقد قطعات متحرک هستند، اما در معرض خطراتی مانند خوردگی، ترک‌های خستگی، نشتی و تغییر شکل قرار دارند. بی‌توجهی به وضعیت آن‌ها می‌تواند منجر به توقف ناگهانی تولید، آسیب به محیط زیست و حتی حوادث ایمنی شود.

نگهداری و بازرسی منظم این تجهیزات، ابزاری پیشگیرانه و هوشمندانه برای مدیریت ریسک عملیاتی است. با استفاده از روش‌های نوین بازرسی غیرمخرب (NDT) مانند التراسونیک، پرتونگاری صنعتی، تست نفوذ و بازرسی چشمی، می‌توان نقص‌های پنهان را شناسایی کرد بدون آن‌که نیاز به توقف فرآیند باشد. همچنین انتخاب صحیح متریال، رعایت الزامات طراحی، و اجرای صحیح عملیات جوشکاری نقش مهمی در افزایش دوام و عملکرد این تجهیزات دارند.

افزون بر روش‌های فنی، پیاده‌سازی برنامه‌های زمان‌بندی‌شده نگهداری و استفاده از سوابق عملکرد و داده‌های بازرسی برای تصمیم‌گیری، گامی اساسی در راستای مدیریت دارایی‌های فیزیکی محسوب می‌شود. این رویکرد موجب افزایش قابلیت اطمینان، کاهش هزینه‌های غیرمترقبه و ارتقای کارایی عملیاتی در سطح مجتمع خواهد شد.

در نهایت، حفظ سلامت تجهیزات استاتیک تنها یک وظیفه فنی نیست، بلکه بخشی از مسئولیت حرفه‌ای و راهبردی هر مجتمع پتروشیمی است. بازرسی‌های منظم، نه‌تنها ایمنی کارکنان را تضمین می‌کند، بلکه نقش مهمی در پایداری تولید، کاهش حوادث و رعایت الزامات قانونی و زیست‌محیطی ایفا می‌کند.
📕 معرفی کتاب ارتش تخت: چگونه سازمان منسجم و متعهد بسازیم
نویسنده:دن پونتفراکت
مترجم:سعید رمضانی انتشارات: نشر بازرگانی
عنوان اصلی:Flat Army :creating a connected and engaged organization
معرفی کتاب "ارتش تخت" (Flat Army) اثر دن پونتفراکت

این کتاب تحول‌آفرین، مدلی نوین از رهبری مشارکتی را ارائه می‌دهد که برای صنعت پتروشیمی با چالش‌هایی مانند واکنش سریع به حوادث، بهینه‌سازی فرآیندها و مدیریت تیم‌های عملیاتی کاملاً کاربردی است. پونتفراکت با مفهوم سازمان بدون سلسله مراتب خشک نشان می‌دهد چگونه می‌توان با توانمندسازی نیروهای خط مقدم، سرعت تصمیم‌گیری و انعطاف عملیاتی را افزایش داد.

سه مزیت کلیدی برای مدیران پتروشیمی:
1️⃣ مدل رهبری مشارکتی: تبدیل ساختارهای دستوری به تیم‌های خودگردان برای واکنش سریعتر به حوادث
2️⃣ ابزارهای عملیاتی: شامل چک‌لیست‌های تبدیل "دستورالعمل‌های مکتوب" به "اقدامات هوشمند کارگاهی"
3️⃣ مطالعه موردی صنعتی: نمونه‌های موفق از پیاده‌سازی در محیط‌های پرریسک مانند پالایشگاه‌ها

نقل قول طلایی کتاب:
"در محیط‌های پیچیده، بقا از آن سازمان‌هایی است که به جای سلسله مراتب، شبکه‌های هوشمند می‌سازند."

چرا این کتاب برای شما حیاتی است؟
❇️ افزایش تاب‌آوری عملیاتی با کاهش اتکا به تصمیم‌گیری متمرکز
❇️ تبدیل کارکنان به "رهبران موقعیتی" در شرایط بحرانی
❇️ پیاده‌سازی فرهنگ یادگیری مستمر متناسب با ریسک‌های صنعت پتروشیمی
📕 معرفی کتاب:
مرجع کاربردی مدیریت تعمیرات اساسی
انتشارات آریانا قلم
🔴 اورهال Overhaul تجهیزات صنعتی شامل چه فرآیندهایی می باشد؟

در ادبیات نگهداری و تعمیرات، فرآیندهای دیگری نیز هستند که معمولاٌ با اورهال یکسان انگاشته می شوند اما واقعیت این است که تفا‌وت‌هایی با آن دارند و در شرایط مختلف و برای انواع مختلف دارایی‌ های فیزیکی بهتر است از این عبارات استفاده شود. از جمله این فرآیندها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

♦️زیباسازی Refurbishment: در این فرآیند، هدف معمولاً ارتقاء وضعیت ظاهری تجهیزات و دارایی‌های فیزیکی است تا احساس زیبایی شناسانه بهتری در برابر آن‌ها ایجاد شود، از این رو، این فرآیند بیشتر برای سطوح، دیوارها، کف و نمای بناها مورد استفاده قرار می گیرد.

♦️ ترمیم کردن Restore: فرآیندی که ممکن است بنا به نوع و وضعیت تجهیز شامل عملیاتی از قبیل تعمیر، نوسازی، زیباسازی و یا حتی احیاء بشود.

♦️ نوسازی Renewal: فرآیند جایگزینی یک دارایی فیزیکی که معمولاً در پایان عمر مفید آن به صورت یک پروژه سرمایه ای انجام می‌پذیرد. این فرآیند هم مانند فرآیند احیاء زمان انتظار طولانی دارد و بایست در کنار یک مشاور ذیصلاح صورت پذیرد، انگیزه های رقابتی می تواند محرک چنین تصمیمی باشد.

♦️ارتقاء Retrofit: که با نام نوسازی تطبیقی نیز شناخته می شود شامل اضافه کردن قطعات و تجهیزات جدید به یک سیستم یا دارایی قدیمی می‌گردد. این فرآیند با هدف تطبیق عملکرد یا شرایط دارایی با شرایط جدید اقتصادی، تکنولوژیکی، قانونی و یا عملکردی صورت می‌گیرد. در برخی موقعیت‌ها از کلمه Upgrade نیز برای این فرآیند استفاده می‌شود.

♦️ جایگزینی Replacement: فرآیند تغییر یا تعویض یک دارایی که با هدف حفظ عملکرد مورد انتظار صورت می‌گیرد. برخلاف تعمیر و بازسازی، جایگزینی رنگ و بوی پروژه سرمایه‌ای به خود می گیرد. تجهیز فعلی در نقش مدافع و تجهیز جدید در نقش چالشگر مورد ارزیابی قرار می گیرند. تصمیم به اجرای این فرآیند معمولاً در زمان وقوع شکست زودرس و یا ضعف‌های بنیادی عملکردی اتخاذ می گردد.

♦️بازگردانی Turn Around: فرآیندی که بطور مخفف TA هم نامیده می‌شود در این فرآیند که عموماً بصورت برنامه ریزی شده و با زمانبندی مشخص صورت می پذیرد، یک واحد فرآیندی (Process Uint) در یک پالایشگاه، پتروشیمی، نیروگاه و …، از بهره برداری خارج شده و مورد بازسازی قرار می‌گیرد. در این فرآیند عملیات تست و بازرسی بصورت عمده انجام می‌گیرد. این فرآیند گاهاً با نام Shutdowns and outages هم شناخته می شود. TA فرآیند گرانی است که انجام آن مستلزم صرف منابع زیاد همزمان با کاهش یا وقفه در تولید محسوب می شود، و به همین دلیل برای اجرای آن استفاده از توان مشاوره‌ای اهمیت بسزایی پیدا می کند.

♦️ اصلاح Revamp: فرايندي كه اغلب شامل افزايش ظرفيت در بخشي از واحد مي باشد.

♦️ احیا Rehabilitation: فرآیندی که در آن تجهیزات یک سیستم با هدف کسب مجدد شرایط عملکردی مورد انتظار، مورد تعمیر یا جایگزینی قرار می‌گیرد. ترمیم، تعمیر، نوسازی یا اورهال تجهیزات این سیستم همه و همه از گزینه‌های احیاء سیستم محسوب می‌شوند. پروژه‌های احیاء از نوع پروژه‌های سرمایه ای محسوب می شوند و عموماً زمان انتظار (Lead Time) بالای دارند، به همین دلیل توصیه می‌شود قبل از شروع چنین پروژه‌هایی حتماً از یک مشاور خبره در کنار سازمان استفاده شود.
⛔️ استفاده از کلاه ایمنی را جدی بگیرید حتی در روزهای گرم و شرجی
📣 دهمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSE
اهمیت توجه به معادلات برنولی و بقای جرم در پیشگیری از حوادث

در صنعت پتروشیمی، پیشگیری از حوادث تنها واکنش به پیامدهای نهایی مثل نشت مواد یا آتش‌سوزی نیست. برای مدیریت بهتر ایمنی، توصیه می گردد مهندسان ایمنی و فرآیند بیش از پیش به اصول علمی پایه مانند معادله برنولی و معادله بقای جرم توجه کنند.

🔶 چرا این معادلات حیاتی هستند؟
معادله برنولی کمک می‌کند تا تغییرات فشار و سرعت سیال در خطوط لوله به دقت پیش‌بینی شود. این موضوع برای جلوگیری از پدیده‌های خطرناکی مانند water hammer (ضربه قوچ) و فلاشینگ سیال حیاتی است. نادیده گرفتن این موارد می‌تواند به شکست تجهیزات، نشت مواد اشتعال‌پذیر و ایجاد شرایط انفجاری منجر شود.

از سوی دیگر، معادله بقای جرم ابزاری ساده اما کلیدی است برای پایش جریان مواد در سیستم. هر اختلاف نامتعارفی بین ورودی و خروجی می‌تواند نشانه‌ای از نشت پنهان، تجمع مواد خطرناک یا خطای کنترلی باشد که در صورت عدم تشخیص به موقع، احتمال بروز حادثه افزایش می‌یابد.

🟠 توصیه و پیشنهاد در طراحی سناریوهای شرایط اضطراری:
در بسیاری از صنایع پتروشیمی، سناریوهای شرایط اضطراری بیشتر بر پیامدهای آشکار تمرکز دارند؛ مثلاً نشت مواد یا آتش‌سوزی. اما این رویکرد باعث می‌شود فرصت یادگیری عمیق درباره ریشه‌های حادثه از دست برود.
به جای آن پیشنهاد می شود سناریوها بر اساس تحلیل‌های علمی پایه طراحی شوند. به عنوان مثال:
۱- بررسی اثرات تغییرات فشار و سرعت سیال با استفاده از معادله برنولی
۲- تحلیل توازن جرم در سیستم با کمک معادله بقای جرم
۳- شناسایی شرایطی که منجر به water hammer یا نشت مخفی می‌شود

🔸آموزش واکنش‌های صحیح بر اساس ریشه‌یابی علت حادثه:
این رویکرد نه تنها موجب افزایش دانش فنی اپراتورها و مهندسان می‌شود، بلکه فرهنگ ایمنی سازمان را به سمت پیشگیری عمیق‌تر و اصولی‌تر هدایت می‌کند.

برای ارتقای ایمنی فرآیندهای پتروشیمی، توجه دقیق به معادلات برنولی و بقای جرم را در اولویت قرار دهید. طراحی سناریوهای آموزشی و شرایط اضطراری مبتنی بر این اصول علمی، راهکاری مؤثر برای کاهش ریسک‌های عملیاتی و افزایش پایداری سیستم‌ها است.
چرا در صنعت پتروشیمی، رهبران واقعی "آخر از همه غذا می خورند"؟ برداشت آزاد از کتاب
کتاب رهبران آخر غذا می خورند اثر سایمون سینک، یک اصل طلایی را مطرح میکند: "رهبران بزرگ همیشه منافع تیم را بر منافع خود ترجیح می دهند". این مفهوم در صنعت پتروشیمی که با چالش های پیچیده ایمنی، عملیاتی و مالی روبرو است، اهمیت ویژه ای پیدا می کند.

چند سال قبل یکی از مجتمع های پتروشیمی جنوب کشور با چالش جدی در راه اندازی واحد جدید روبرو شد. مدیرعامل مجموعه با وجود فشارهای سنگین از طرف سهامداران برای شروع سریع تولید، متوجه نقصهای ایمنی در سیستم کنترل اضطراری شد. در این راستا تصمیم گرفته شد به جای راه اندازی سریع سایت و تولید محصول، اقدامات ذیل در اولویت اجرایی قرار گیرند:
توقف ۷۲ ساعته راه اندازی علیرغم فشارهای مالی
برگزاری ۱۲ جلسه فوریتی با حضور تمام پیمانکاران و نیروهای فنی
سرمایه گذاری اضافه چند صد میلیون تومانی برای ارتقاء سیستمهای ایمنی
حضور شبانه روزی مدیرعامل در سایت برای نظارت مستقیم

⭕️ نتایج ملموس پس از یک سال:
کاهش ۸۵ درصدی حوادث ایمنی
افزایش ۲۲ درصدی بازدهی تولید نسبت به پیش بینی اولیه
کسب رتبه اول ایمنی در صنایع پتروشیمی
افزایش ۴۰ درصدی رضایت شغلی پرسنل در نظرسنجی سالانه

⭕️ درس آموخته ها:
ایمنی همیشه اولویت اول است - حتی اگر به معنای تأخیر در سودآوری باشد
حضور فیزیکی رهبر در بحرانها اعتمادسازی میکند
سرمایه گذاری روی آموزش همیشه بازدهی بلندمدت دارد
شفافیت در تصمیم گیری اضطراب و استرس سازمانی را کاهش می دهد
صبر در کوتاه مدت = سودآوری در بلندمدت


❇️ رهبری که حاضر است "آخر از همه غذا بخورد"، در واقع در حال سرمایه گذاری بر روی مهمترین دارایی شرکت یعنی "اعتماد و تخصص نیروی انسانی" است. این همان فرمول موفقیت در صنعت پتروشیمی است که ریسکهای بالایی دارد.

نویسنده: نادر زارع
دانلود کتاب نگهداری و تعمیرات در تاسیسات (الگوبرداری از بهترین تجربیات کاربردی)

لینک دانلود: https://www.ketabrah.ir/go/b36391/19b17

کتاب نگهداری و تعمیرات در تاسیسات (الگوبرداری از بهترین تجربیات کاربردی) نوشتۀ سید نادر رضا شخصی زارع ، برای متخصصین و کارکنان نگهداری و تعمیراتی نگاشته شده است که تصمیم گرفته‌اند سطح معلومات تخصصی خویش را ارتقاء دهند. این اثر از مجموعه کتب «پرسنل...