ظهر خوش🔆

آپدیت Minigalaxy 1.4.2 منتشر شد

اگر بازی‌های GOG را روی لینوکس انجام می‌دهید و دنبال یک لانچر سبک هستید، نسخه 1.4.2 از Minigalaxy منتشر شده است.

مهم‌ترین تغییر این نسخه، رفع یک باگ مهم است که بعد از تغییر APIهای GOG باعث شده بود بعضی کاربران دیگر نتوانند کتابخانه بازی‌هایشان را ببینند یا بازی‌ها را نصب کنند. به همین دلیل توسعه‌دهندگان توصیه کرده‌اند همه کاربران به این نسخه به‌روزرسانی کنند.

همچنین در این نسخه:

بازی‌ها هنگام اجرای برنامه به‌صورت تدریجی
در کتابخانه نمایش داده می‌شوند.

انتخاب نسخه Wine قبل از نصب بازی امکان‌پذیر شده است.

لاگ‌های برنامه بهتر مدیریت می‌شوند.

چندین باگ و مشکل پایداری نیز برطرف شده است.

- @MainPenguins | Hub | Source

شاید بالاخره سنسور اثر انگشت شما هم روی لینوکس کار کنه!

اگه روی لینوکس نمیتونید از سنسور اثر انگشت لپ‌تاپتون استفاده کنید و به این مشکل عجیب خوردید که اثر انگشتتون بدون هیچ مشکلی تعریف میشه، اما موقع تایید هویت یا لاگین کردن کلا کار نمی‌کنه، این پست شاید مشکلتون رو حل کنه!

این یه باگ رو مخ و شناخته‌شده توی پروژه libfprint هست و چندین ایشو فعال (مثل #782، #753، #748 و #483) چندین سال هست که براش باز شده که هنوز راهکار رسمی ندارن.

سنسورهای اثر انگشت Elan SPI سطحشون خیلی کوچیکه. الگوریتم پیش‌فرض libfprint برای مچ کردن اثر انگشت، بر اساس Minutiae (نقاط ریز تلاقی خطوط) کار می‌کنه؛ چون سنسور کوچیکه، این الگوریتم نمیتونه نقاط کافی پیدا کنه و ۹۰ درصد مواقع فیل میشه.

من برای حل این مشکل یه پچ نوشتم و سنسور رو از حالت SWIPE به حالت PRESS تغییر دادم و محدودیت فریم‌ها رو افزایش دادم، اومدم تصویر هر فریم رو که موقع ثبت اثرانگشت برداشته میشه روی هارد دیسک ذخیره کردم و بعد ازون برای وریفای کردن یه مَچ‌کننده تصویری بر اساس الگوریتم NCC (Normalized Cross-Correlation) روی تصاویر خام سنسور پیاده‌سازی کردم.

توی تست‌های من حدود ۱۵ درصد خطا داره (یعنی ممکنه گاهی انگشتت رو بذاری و نشناسه و مجبور شی دوباره بذاری)، اما با اینکه حساسیتش رو روی 0.5 گذاشتم، حتی یک بار هم پیش نیومده که انگشت کس دیگه‌ای رو اشتباهاً قبول کنه.

🛠 راهنمای نصب و بیلد دستی پچ:

برای تست این پچ، کافیه ترمینال رو باز کنید و مراحل زیر رو برید جلو:

۱. کلون کردن ریپازیتوری و رفتن به کامیت مشخص:

git clone https://gitlab.freedesktop.org/libfprint/libfprint.git
cd libfprint
git checkout 0e64435628ef6496ff5d14320cb6f5f9ba15a79b

۲. دانلود و اعمال پچ:

curl -L "https://gist.github.com/taiwbi/6fd50e314f267f6ced839b57b0ef4700/raw/acd4a0486d3969836e251c34c1343af1c1fb6dd3/libfprint_elan_ncc.patch" -o elan_ncc.patch
git apply elan_ncc.patch

۳. نصب پیش‌نیازهای بیلد (بسته به توزیعتون):

🔹 فدورا (Fedora):

sudo dnf builddep libfprint

🔹 اوبونتو (Ubuntu):

sudo apt install meson ninja-build libglib2.0-dev libgusb-dev libnss3-dev libpixman-1-dev libcairo2-dev libgudev-1.0-dev gobject-introspection libgirepository1.0-dev

🔹 آرچ لینوکس (Arch Linux):

sudo pacman -S --needed meson ninja glib2 libgusb nss pixman cairo libgudev gobject-introspection

۴. کامپایل، نصب و ری‌استارت سرویس:

meson setup builddir
ninja -C builddir
sudo ninja -C builddir install
sudo systemctl restart fprintd

💡 یه نکته مهم: چون داریم پچ رو دستی و مستقیم روی سیستم نصب می‌کنیم، اگه بعداً توزیعتون یه آپدیت رسمی برای libfprint منتشر کنه، این فایل‌ها اوررایت میشن و می‌پرن. اون‌موقع اگر همچنان مشکل پابرجا بود، باید مراحل بیلد و نصب (مرحله ۴) رو دوباره اجرا کنید.

فقط یه چیزی بگم که من توسعه‌دهنده درایور یا سخت‌افزار نیستم؛ این فقط یه پچ شخصیه که برای حل مشکل لپ‌تاپ خودم نوشتم و همون‌جا هم تستش کردم. پس انتظار نداشته باشید حتما برای شما هم کار کنه (قشنگ تو وضعیت "It works on my laptop" قرار داره! 😅). ولی اگه مشکل مشابهی دارید، ارزشش رو داره که تستش کنید.

- @MainPenguins | Hub | libfprint_elan_ncc.patch

پسین نکو🌇

آپدیت D7VK 1.12 منتشر شد؛ اجرای بازی‌های قدیمی ویندوز روی لینوکس سریع‌تر از همیشه

پروژه D7VK که وظیفه اجرای بازی‌های مبتنی بر Direct3D 7 و نسخه‌های قدیمی‌تر را روی Vulkan بر عهده دارد، به نسخه 1.12 رسید. این پروژه مشابه DXVK است، اما روی بازی‌های قدیمی‌تر تمرکز دارد.

جالب‌ترین بخش این نسخه، آمار عملکرد آن است:

تا 53٪ افزایش عملکرد در بازی‌ها و بنچمارک‌های مبتنی بر Direct3D 7 نسبت به نسخه 1.0

حدود 6.5٪ افزایش عملکرد برای Direct3D 6 نسبت به زمانی که پشتیبانی از D3D6 اضافه شد

همگام‌سازی با DXVK 3.0.1

رفع چندین رگرسیون و بهبودهای مختلف در کد پروژه

اگر اهل اجرای بازی‌های کلاسیک ویندوز روی لینوکس یا Steam Deck هستید، D7VK هر روز به بلوغ بیشتری می‌رسد و تجربه بهتری نسبت به قبل ارائه می‌دهد.

- @MainPenguins | Hub | Source

شامگاه‌نکو🌃

معرفی NanoKVM-Go؛ یک KVM جیبی برای کنترل هر دستگاه USB-C

شرکت Sipeed از NanoKVM-Go رونمایی کرده؛ یک KVM بسیار کوچک که با فقط یک کابل USB-C می‌تواند صفحه‌نمایش، کیبورد، ماوس و حتی نصب سیستم‌عامل را از راه دور مدیریت کند.

قابلیت‌های مهم:

ضبط تصویر تا 4K@45FPS یا 2K@90FPS

اتصال از طریق Wi-Fi 6 با پشتیبانی داخلی از Tailscale

امکان Mount کردن فایل ISO و نصب سیستم‌عامل از راه دور

پشتیبانی از MCP تا عامل‌های هوش مصنوعی مثل Claude Code یا Codex بتوانند مستقیماً سیستم را کنترل کنند.

سازگار با لپ‌تاپ‌ها، Steam Deck، مک، آیفون 15 به بعد و دستگاه‌های USB-C دارای DisplayPort Alt Mode.

یک مدل قوی‌تر به نام NanoKVM-Go+ هم عرضه شده که به یک NPU با توان 3.2 TOPS مجهز است و قابلیت ذخیره و جستجوی محلی تاریخچه صفحه‌نمایش (مشابه Microsoft Recall) را هم ارائه می‌دهد؛ البته این قابلیت کاملاً اختیاری است و همه داده‌ها روی خود دستگاه ذخیره می‌شوند.

- @MainPenguins | Hub | Source

کرنل Linux 7.3 شاید تجربه بازی روی سیستم‌های ضعیف را بهتر کند

یکی از جالب‌ترین تغییراتی که برای Linux 7.3 در راه است، مجموعه پچ‌هایی با نام "Flatten The Pick" است؛ تغییراتی در زمان‌بند (Scheduler) کرنل که می‌توانند تأخیر سیستم را کاهش دهند و اجرای بازی‌ها را، به‌خصوص روی سخت‌افزارهای قدیمی، روان‌تر کنند.

مشکل فعلی این است که زمان‌بندی پردازش‌ها در cgroupها گاهی باعث افزایش تأخیر و سربار پردازنده می‌شود. این پچ‌ها با ساده‌تر کردن نحوه انتخاب پردازش‌ها، زمان‌بندی را بهینه می‌کنند، بدون اینکه ساختار cgroupها را تغییر دهند.

در تست‌های اولیه، توسعه‌دهنده این قابلیت بازی را روی یک سیستم قدیمی با Core i7-2600K و Radeon RX 580 اجرا کرده و هنگام وارد کردن بار سنگین روی CPU، حداقل و میانگین نرخ فریم به شکل محسوسی بهتر شده و افت فریم‌ها نیز کاهش یافته است.

این تغییرات هنوز وارد نسخه نهایی کرنل نشده‌اند، اما حالا به شاخه توسعه Linux 7.3 راه پیدا کرده‌اند و اگر همه‌چیز طبق برنامه پیش برود، در نسخه نهایی کرنل هم شاهد حضورشان خواهیم بود.

- @MainPenguins | Hub | Source

شب‌ دلربا✨️

تیم Valve دوباره RADV را سریع‌تر کرد؛ تا ۲ برابر افزایش عملکرد در برخی بازی‌ها

جناب Marek Olšák، توسعه‌دهنده باسابقه Mesa که اخیراً از AMD به Valve پیوسته، اولین بهینه‌سازی بزرگ خود را برای درایور RADV منتشر کرده است. این تغییر از قابلیت Variable Rate Shading (VRS) استفاده می‌کند و در برخی سناریوها می‌تواند عملکرد را تا ۲ برابر افزایش دهد.

ویژگی VRS به کارت گرافیک اجازه می‌دهد بخش‌هایی از تصویر که اهمیت کمتری دارند را با نرخ پایین‌تری پردازش کند و در عوض منابع بیشتری را به قسمت‌های مهم تصویر اختصاص دهد. نتیجه؟ فریم‌ریت بالاتر، بدون افت محسوس کیفیت تصویر.

البته این افزایش عملکرد در همه بازی‌ها دیده نمی‌شود و فقط بازی‌هایی که از VRS استفاده می‌کنند از این بهینه‌سازی بهره می‌برند. با این حال، این تغییر نشان می‌دهد Valve همچنان سرمایه‌گذاری سنگینی روی درایورهای متن‌باز لینوکس و بهبود تجربه بازی با RADV انجام می‌دهد.

- @MainPenguins | Hub | Source

بررسی Ryzen AI Max "Strix Halo" زیر ذره‌بین Phoronix؛ یکی از قدرتمندترین APUهای تاریخ AMD

وب‌سایت Phoronix بررسی کاملی از Ryzen AI Max (Strix Halo) منتشر کرده و نتیجه تقریباً در همه بخش‌ها یکسان بوده: این تراشه در حال حاضر یکی از قوی‌ترین APUهایی است که AMD تاکنون ساخته است.

مهم‌ترین نکات بررسی:

عملکرد چندرشته‌ای بسیار بالا به لطف حداکثر 16 هسته Zen 5

گرافیک مجتمع Radeon 8060S در بسیاری از بازی‌ها عملکردی نزدیک به کارت‌های گرافیک مجزا ارائه می‌دهد.

حافظه یکپارچه پرسرعت LPDDR5X باعث شده CPU و GPU بدون گلوگاه با هم کار کنند.

روی لینوکس، به‌خصوص با نسخه‌های جدید Mesa و کرنل، عملکرد این تراشه نسبت به ماه‌های اول عرضه حتی بهتر هم شده است.

تیم Phoronix نتیجه می‌گیرد که Strix Halo فقط یک پردازنده برای لپ‌تاپ نیست؛ بلکه برای کارهای سنگینی مثل بازی، رندر، هوش مصنوعی و پردازش‌های حرفه‌ای هم گزینه‌ای بسیار قدرتمند محسوب می‌شود و نشان می‌دهد AMD تا چه حد در زمینه APUها پیشرفت کرده است.

- @MainPenguins | Hub | Source

دلِ شب خوش💫

تیم postmarketOS آپدیت جدیدش را منتشر کرد

تیم postmarketOS جدیدترین گزارش توسعه این پروژه را منتشر کرده و چند تغییر مهم برای کاربران گوشی‌های لینوکسی به همراه دارد.

مهم‌ترین تغییرات:

ارتقا به KDE Plasma Mobile 6.7 برای دستگاه‌های پشتیبانی‌شده

اضافه شدن ابزار جدید usb-signaller که با زبان Rust نوشته شده و مدیریت USB را ساده‌تر و پایدارتر می‌کند.

فعال کردن Waydroid روی نسخه Duranium حالا فقط با یک دستور امکان‌پذیر است.

کرنل دستگاه‌های مبتنی بر Qualcomm SDM845 به Linux 7.1 ارتقا پیدا کرده و از جمله، تاچ LG G7 ThinQ حالا به‌درستی کار می‌کند.

پاک‌سازی بسته‌های بدون نگهدارنده و حذف کامل پشتیبانی از معماری armv6 (armhf) برای کاهش بار نگهداری پروژه.

تیم postmarketOS همچنان روی هدف اصلی خودش تمرکز دارد: جان دوباره دادن به گوشی‌های قدیمی با یک لینوکس واقعی و به‌روز، نه یک نسخه دستکاری‌شده از اندروید.

- @MainPenguins | Hub | Source

به مهر و راستی.🔆

یک باگ ۱۶ ساله در KVM لینوکس کشف شد؛ امکان فرار از ماشین مجازی!

پژوهشگران امنیتی یک آسیب‌پذیری جدید با نام JanusScape را در KVM، هایپروایزر داخلی کرنل لینوکس، کشف کرده‌اند. نکته عجیب اینجاست که این باگ حدود ۱۶ سال در کد کرنل وجود داشته و می‌تواند در شرایط خاص به مهاجم اجازه دهد از داخل ماشین مجازی (VM) به سیستم میزبان (Host) حمله کند.

این آسیب‌پذیری بیشتر برای ارائه‌دهندگان رایانش ابری (Cloud)، دیتاسنترها و محیط‌هایی که ماشین‌های مجازی کاربران مختلف روی یک سرور اجرا می‌شوند اهمیت دارد. در چنین سناریوهایی، امکان VM Escape می‌تواند خطر بسیار جدی ایجاد کند.

خوشبختانه توسعه‌دهندگان کرنل لینوکس وصله امنیتی این مشکل را منتشر کرده‌اند و اگر از KVM استفاده می‌کنید، مخصوصاً روی سرورها یا زیرساخت‌های ابری، بهتر است هرچه سریع‌تر کرنل سیستم را به آخرین نسخه به‌روزرسانی کنید. برای کاربران عادی دسکتاپ که از KVM یا ماشین‌های مجازی استفاده نمی‌کنند، این آسیب‌پذیری معمولاً تهدید مستقیمی محسوب نمی‌شود.

- @MainPenguins | Hub | Source

کدگذاری H.264 و H.265 دوباره به کارت‌های Intel Arc در لینوکس برگشت

خبر خوب برای کاربران کارت‌های گرافیک Intel Arc و سایر GPUهای Gen12.5: پشتیبانی از Vulkan Video H.264/H.265 Encode دوباره به درایور متن‌باز ANV در Mesa بازگشت.

اوایل امسال این قابلیت به‌دلیل کمبود تست روی سخت‌افزارهای جدید غیرفعال شده بود و در نتیجه، کارت‌های Arc و نسل‌های جدید اینتل امکان کدگذاری ویدیو از طریق Vulkan Video را از دست داده بودند.

حالا با تلاش Hyunjun Ko از Igalia، پشتیبانی از کدگذاری H.264 و H.265 روی کارت Intel Arc A750 با موفقیت تکمیل شده و این تغییر وارد Mesa 26.2 شده است. این پیشرفت همچنین قدم مهمی برای اضافه شدن کدگذاری AV1 از طریق Vulkan Video در آینده محسوب می‌شود.

اگر از کارت‌های Intel Arc روی لینوکس استفاده می‌کنید، با انتشار Mesa 26.2 دوباره می‌توانید از قابلیت‌های Vulkan Video برای Encode ویدیو بهره ببرید.

- @MainPenguins | Hub | Source

پسین فرخنده🔆

آپدیت KDE Plasma 6.6.6 منتشر شد؛ آخرین آپدیت شاخه 6.6

تیم KDE نسخه Plasma 6.6.6 را منتشر کرد؛ ششمین و آخرین به‌روزرسانی نگهداری (Maintenance) برای شاخه 6.6 که تمرکزش کاملاً روی رفع باگ‌ها و بهبود پایداری است.

مهم‌ترین تغییرات:

رفع تعداد زیادی باگ در KWin و محیط Plasma

بهبود پایداری و عملکرد کلی دسکتاپ

رفع مشکلات مختلف رابط کاربری و ویجت‌ها

به‌روزرسانی ترجمه‌ها و رفع اشکالات گزارش‌شده توسط کاربران

اگر از Plasma 6.6 استفاده می‌کنید، این نسخه آخرین آپدیت این شاخه است و به‌شدت توصیه می‌شود آن را نصب کنید. از این به بعد، تمرکز توسعه‌دهندگان روی شاخه‌های جدیدتر Plasma خواهد بود.

- @MainPenguins | Source

توزیع TUXEDO OS اوبونتو را کنار گذاشت؛ مهاجرت به Debian Testing آغاز شد

شرکت TUXEDO Computers اعلام کرد که از این پس TUXEDO OS دیگر بر پایه Ubuntu نخواهد بود و به Debian Testing مهاجرت می‌کند.

دلایل این تصمیم:

مدل انتشار Ubuntu LTS با سیاست TUXEDO OS همخوانی نداشت و باعث قدیمی ماندن بسیاری از بسته‌ها می‌شد.

تیم TUXEDO می‌خواهد KDE Plasma، کرنل، Mesa و سایر نرم‌افزارها را سریع‌تر و بدون دردسر به‌روز نگه دارد.

همچنین این شرکت اعلام کرده با مسیر جدید هوش مصنوعی Canonical و افزایش پیچیدگی Ubuntu هم موافق نیست.

پایه جدید سیستم‌عامل، Debian Testing خواهد بود؛ یعنی توزیعی که تعادل خوبی بین پایداری و به‌روز بودن بسته‌ها برقرار می‌کند. TUXEDO همچنین اعلام کرده در نسخه‌های آینده تمرکز بیشتری روی Btrfs و سایر بهبودهای زیرساختی خواهد داشت.

به‌نظر می‌رسد TUXEDO می‌خواهد کنترل بیشتری روی سیستم‌عامل خودش داشته باشد و بدون وابستگی به چرخه انتشار Ubuntu، آپدیت‌های جدید را سریع‌تر به کاربرانش برساند.

- @MainPenguins | Source

شامگاه نکو💫

زباله (ویندوز) برای اولین بار در سال‌های اخیر به زیر ۶۰٪ سقوط کرد!

طبق آمار StatCounter، سهم جهانی زباله (ویندوز) در بازار سیستم‌عامل‌های دسکتاپ به 56.55٪ رسیده؛ یعنی بالاخره این انحصار چندین‌ساله داره کم‌رنگ‌تر میشه.

در همین آمار:

Linux: 4.39٪

macOS + OS X: 16.37٪

ChromeOS: 1.21٪

البته این آمار تعداد نصب سیستم‌عامل‌ها نیست؛ بلکه بر اساس بازدید وب‌سایت‌ها جمع‌آوری شده. ولی در هر صورت، اینکه زباله (ویندوز) بعد از سال‌ها از مرز ۶۰٪ پایین‌تر اومده، خبر جالبیه.

شاید تبلیغات احمقِ کودن (Copilot)، اجبار TPM، Recall و آپدیت‌های عجیب‌وغریب، بعضی‌ها رو به فکر مهاجرت انداخته باشه...

- @MainPenguins

ظهر به‌خیر🔆

یک آسیب‌پذیری ۱۵ ساله دیگر در کرنل لینوکس کشف شد؛ این بار با نام GhostLock

محققان امنیتی یک آسیب‌پذیری جدید با نام GhostLock و شناسه CVE-2026-43499 را در کرنل لینوکس کشف کرده‌اند که به گفته آن‌ها، بیش از ۱۵ سال در کرنل وجود داشته و می‌تواند به یک کاربر عادی اجازه دهد دسترسی Root بگیرد یا حتی از برخی کانتینرها خارج شود.

ریشه این مشکل در مکانیزم Priority Inheritance Futex (PI Futex) قرار دارد؛ قابلیتی که برای جلوگیری از Priority Inversion در قفل‌های هم‌زمانی استفاده می‌شود. به‌دلیل یک خطای منطقی در مدیریت حافظه، مهاجم می‌تواند از یک Dangling Pointer سوءاستفاده کرده و در نهایت کنترل کرنل را به دست بگیرد.

خبر خوب این است که پچ این آسیب‌پذیری منتشر شده و توسعه‌دهندگان توزیع‌های مختلف در حال انتشار به‌روزرسانی امنیتی هستند. اگر از لینوکس روی دسکتاپ یا سرور استفاده می‌کنید، بهتر است کرنل سیستم را در اولین فرصت به آخرین نسخه ارائه‌شده توسط توزیع خود به‌روزرسانی کنید.

- @MainPenguins | Source

یادآوری
لاگ امروز ساعت ۱۸ برگزار می‌شه‌.
منتظرتون هستیم.

شامگاه نکو🌃

بالاخره Linux Mint بالاخره آماده خداحافظی با X11 می‌شود

تیم Linux Mint اعلام کرده که نسخه بعدی این توزیع، اولین نسخه‌ای خواهد بود که Wayland را به‌طور کامل در دسکتاپ Cinnamon پشتیبانی می‌کند. این اتفاق حاصل چند سال کار روی سازگار کردن بخش‌های مختلف Cinnamon با Wayland است.

مهم‌ترین تغییرات:

همه اجزای اصلی Cinnamon، از جمله Screensaver، Session Manager و Applets با Wayland سازگار شده‌اند.

ابزارهای Screenshot، مدیریت نمایشگر و سایر قابلیت‌های سیستمی نیز برای Wayland بازنویسی یا به‌روزرسانی شده‌اند.

هدف تیم Mint این است که کاربران بتوانند بدون از دست دادن امکانات، از X11 به Wayland مهاجرت کنند.

البته X11 هنوز حذف نمی‌شود و همچنان به‌عنوان یک گزینه در دسترس خواهد بود. اما از نظر توسعه‌دهندگان، نسخه بعدی Linux Mint نقطه‌ای است که Cinnamon برای استفاده روزمره روی Wayland آماده خواهد بود و از این به بعد تمرکز توسعه بیشتر روی همین مسیر خواهد بود.

- @MainPenguins | Source

تک‌کاناله یا دوکاناله؟ Phoronix بالاخره جوابش را روی لینوکس داد!

اگر هنوز از یک ماژول RAM (Single Channel) استفاده می‌کنید و فکر می‌کنید تفاوتی با دوکاناله ندارد، بنچمارک جدید Phoronix احتمالاً نظرتان را عوض می‌کند.

در این بررسی، عملکرد یک سیستم در حالت Single Channel و Dual Channel روی لینوکس مقایسه شده و نتیجه کاملاً مشخص است:

در بازی‌ها، دوکاناله تقریباً همیشه عملکرد بهتری دارد و در بعضی عناوین اختلاف کاملاً محسوس است.

در پردازش‌های وابسته به پهنای باند حافظه، اختلاف گاهی به چند ده درصد می‌رسد.

در کارهای سبک روزمره مثل وب‌گردی یا برنامه‌های ساده، تفاوت معمولاً کمتر احساس می‌شود.

اگر قصد ارتقای سیستم دارید، اضافه کردن یک ماژول رم هم‌ظرفیت و فعال کردن حالت Dual Channel یکی از بهترین و به‌صرفه‌ترین ارتقاهاست؛ مخصوصاً اگر از گرافیک مجتمع (iGPU) استفاده می‌کنید، چون این پردازنده‌ها بیشترین سود را از افزایش پهنای باند حافظه می‌برند.

- @MainPenguins | Source