فلسفۀ مواجهه

مرثیه‌ای برای یک فانتزی:
«جوکر: جنون مشترک» و دفاع پارادوکسیکال از رئالیسم راستین

❗️هشدار اسپویل: این نوشتار حاوی افشاسازی بخش‌هایی از فیلم است.

چه کسی بر سر مزار وفاق می‌گرید؟ ما وفاق را کشتیم. دیگر کار از کار گذشته است.
ــ گی دوبور، جامعۀ نمایش

جوکر: جنون مشترک (2024) را چگونه فیلم ـ موضعی باید دانست؟ عقب‌نشینی از تمامی طغیان‌هایی که جوکر (2019) برپا کرده بود و لذا پذیرش ناممکن بودن رؤیای خروج و گریز از نظم مسلط، یا رفتن تا انتهای خط ترسیم‌شده به دست آن و لذا، به‌طرزی پارادوکسیکال باز هم، پذیرش ناممکن بودن رؤیای خروج و گریز از نظم مسلط؟ آری، تو گویی با دوری جهنمی طرفیم؛ درست در میانۀ یکی از رؤیاها/کابوس‌های محبوب رئال پولتیک در جهان معاصر، تاچر است که دوباره بر صحنه ظاهر می‌شود و در حین رقصی موحش بر سر قربانیانِ دستان نامرئی نولیبرالیسم و مشت آهنین دولتش آواز همیشگی‌اش را سر می‌دهد: «هیچ بدیلی در کار نیست.» چه‌بسا از همین‌روست که برخلاف جوکر 1 که دستکم به سبب شور و میلش به شورش و بر هم زدن قواعد بازی با ستایش‌های بسیاری روبرو شد، جوکر 2 به سرنوشت تلخ و مهلک قهرمانش دچار می‌شود: تنها ماندن، هدف حمله قرار گرفتن، و افتادن بر زمین و، در نهایت، مرگ/شکست (به نمرۀ فیلم نزد مخاطبان و منتقدان بنگرید).
بیایید کمی به عقب برگردیم، به جوکر شورشی. آرتور فلک خودش شورشی بزرگ در تاریخچۀ فیگور جوکر به شمار می‌رود. به کمک اوست که جوکر از موجودی بالذات مرموز، فهم‌ناشدنی و شرور، به انسانی قربانی نابرابری طبقاتی، طرد اجتماعی و سوءرفتارهای شخصی بدل می‌شود. شرّ متعالی درون‌ماندگار می‌شود. ضدقهرمانی که در پایان فیلم 2019 شورشی عظیم و اجتماعی را کلید می‌زند. هرچند، تا همین‌جا هم این گناهی نابخشودنی برای مخاطبانی محسوب می‌شود که، شیفتۀ مقایسۀ روایت‌های سینمایی و نسخۀ مکتوب آثاری از این دست، اغلب به قصد تخطئۀ اولی به نفع دومی، هر تغییر و بداعتی را به‌مثابه ارتداد محکوم و درخور لعن و نفرین می‌دانند. اما، دستکم جوکر 1 می‌تواند بخش زیادی از مخاطبان کمتر ارتدکس را با خود همراه سازد، هرچه نباشد به یمن هجمۀ فراگیر سیاست‌های طردکنندۀ نولیبرالی سهمی از انسان مازاد در بسیاری از انسان‌های معاصر دیده می‌شود؛ و بدین‌سبب در عوض عملیات‌های محیرالعقول، تک‌نفره و تقلیدناپذیر ابرقهرمانانی همچون بتمن، سوپرمن و آیرون‌من و ...، این کنش‌های هیستریک، اخلال‌گرانه و سرایت‌پذیر ضدقهرمانی چون جوکر است که برای بسیارانی ممکن، صحیح و جذاب می‌نماید. …

برای مطالعۀ متن کامل کلیک کنید یا Instant View را در پایین پست لمس کنید.

﹏﹏✎ #فؤاد_حبیبی
#جوکر، #سینما، #نقد_فیلم، #نئولیبرالیسم، #ژیل_دلوز، #باروخ_اسپینوزا، #آنتونیو_نگری
Taamoq | تَعَمُّق

Telegraph

مرثیه‌ای برای یک فانتزی: «جوکر: جنون مشترک» و دفاع پارادوکسیکال از رئالیسم راستین

هشدار اسپویل: این نوشتار حاوی افشاسازی بخش‌هایی از فیلم است. جوکر: جنون مشترک (2024) را چگونه فیلم ـ موضعی باید دانست؟ عقب‌نشینی از تمامی طغیان‌هایی که جوکر (2019) برپا کرده بود و لذا پذیرش ناممکن بودن رؤیای خروج و گریز از نظم مسلط، یا رفتن تا انتهای خط ترسیم‌شده…

2.68K views16:25