Nuclear Chemistry Basics Explained

Table of Contents

Atomic number (Z)

Mass number (A)

Isotopes

Isobars

Allotropes

Radioactivity

Alpha Radiation

Beta Radiation

Gamma Radiation

Nuclear reactions

Nuclear Fission

Nuclear Fusion

Atomic number (Z)

Atomic number is the number of protons or electrons present in an atom (for every atom, the number of proton and electron are same).



Eg: Nitrogen (N) = 7, Calcium (Ca) = 20, Oxygen (O) = 8.

Mass number (A)

Mass number is the sum of protons and neutrons present in an atom (or it is the sum of electron and neutron present in an atom.)
Eg: Nitrogen (N) = 14, Calcium (Ca) = 40, Oxygen (O) = 16

Isotopes

Elements having same atomic number but different mass number are called isotopes.
Eg: Protium, Deuterium, Tritium.


Isobars

Elements having same mass number but different atomic numbers are called isobars.
Eg:  40S, 40Cl, 40Ar, 40K, and 40Ca.

Allotropes

Different forms of a single element are called allotropes.
Eg: Diamond and graphite are two allotropes of carbon; ie. pure forms of the same element that differ in crystalline structure.

Radioactivity

Unstable atomic nuclei will spontaneously decompose to form nuclei with a higher stability. The decomposition process is called radioactivity. Energy and particles released during the decomposition process are called radiation.
There are three major types of natural radioactivity : alpha, beta and gamma radiation.

Alpha Radiation

23892U → 42He + 23490Th.
The helium nucleus is the alpha particle.

Beta Radiation

23490 → 0-1e + 23491Pa.
The electron is the Beta particle.

Gamma Radiation

Gamma rays are high-energy photons with a very short wavelength. Gamma emission changes neither the atomic number nor the atomic mass.

Nuclear reactions

Nuclear reactions are mainly two types :

Nuclear fission.

Nuclear fusion.

Nuclear Fission

Nuclear fission takes place when an atom’s nucleus splits into two or more smaller nuclei. These smaller nuclei are called fission products. Particles (e.g., neutrons, photons, alpha particles) may also be released along fission.
Example:
23592U + 10n → 9038Sr + 14354Xe + 310n.

Nuclear Fusion

Nuclear fusion is a process in which atomic nuclei are fused together to form heavier nuclei. Large amounts of energy are released when fusion occurs.The reactions which take place inside the sun is an example of nuclear fusion.
Examples:
11H + 21H → 32He.
32He + 32He → 42He + 211H.
11H + 11H → 21H + 0+1β.

STREPTOCOCCUS PNEUMONIA
This vaccine is used for active immunization against invasive disease and pneumonia caused by “Streptococcus pneumonia” in infants.

The vaccine is administered in an intramuscular manner.

This is the first indigenously developed vaccine in the field of pneumonia. The vaccine has been developed by Serum Institute of India, Pune.

Streptococcus pneumonia?

Streptococcus pneumonia (pneumococcus) is a Gram-positive bacterium that is responsible for the majority of community-acquired pneumonia.
It is a commensal organism in the human respiratory tract, meaning that it benefits from the human body, without harming it.
However, infection by pneumococcus may be dangerous, causing not only pneumonia, but also bronchitis, otitis media, septicemia, and meningitis.

🅾 G.kiran'$( विज्ञान + तंत्रज्ञान )🅾
========================
@Gkiran'$ Maths Acdmy. Pune

0⃣ प्रश्न क्र :- 78....क्षार नियंत्रणाचे काम हे मानवी शरीरातील अड्रेनल ग्रंथिकडून केले जाते. त्या कुठे विसवालेल्या असतात?
( राज्यसेवा :- 2016)
पर्याय :--- @sandipkawale
1) मुत्रपिंडामध्ये

2) मुत्रपिंडावर

3) मुत्रपिंडाच्या विरुद्ध बाजूस

4) दोन्ही मूत्रपिंडामध्ये

✅ उत्तर:- [पर्याय क्र (2) बरोबर.]

स्पष्टीकरण :-
अधिवृक्क ग्रंथी (Adrenal Gland)

1⃣ ही ग्रंथी विशिष्ट असे संप्रेरक स्रावते ज्यामुळे रक्तातील क्षारांचे प्रमाण नियंत्रित केले जाते.

2⃣ ही ग्रंथी मुत्रपिंडावर वसलेली असते ज्याद्वारे सोडियम चे प्रमान नियंत्रित केले जाते

3⃣ Adrenaline हे संप्रेरक या ग्रंथिद्वारे स्रावले जाते

4⃣ Adrenaline हे संप्रेरक मानुस रागात असताना , भीतीने घाबरला असताना , तनावात असताना मदत करते म्हणून याला आपातकालीन संप्रेरक(emergency hormone) म्हणतात.

◆◆T Channel : @gkiran123
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

0⃣ प्रश्न क्र.79)...
ऑक्सिश्वसनाच्या शेवटी काय तयार होते ?
(राज्यसेवा - 2015)
पर्याय :-- @sandipkawale
1) CO2 + CO

2) CO2 + NO

3) CO2 +O2

4) CO2 + H2O

✅उत्तर :- [पर्याय क्र( 4) बरोबर]

🔘 स्पष्टीकरण :- ऑक्सिश्वसन करताना ऑक्सीजन आत मध्ये घेतला जातो आणि कार्बन डाइऑक्साइड बाहेर टाकला जातो.
या प्रक्रिये मध्ये सोबतच पाणी पण वाफ़ेच्या स्वरुपात बाहेर पडत असते.
==========================
https://t.me/joinchat/AAAAAD994psmj7jTZkFksQ

MPSC च्या सर्व प्रश्नपत्रिकांचे पेपर सोल्युशन....

अंकगणित व बुद्धिमापन

संपूर्ण स्पष्टीकरणासह...

2011 ते 2020 संपूर्ण प्रश्नपत्रिका अंतर्भूत
--------------------------------------------------------
संपादक-
समाधान निमसरकार

लेखक-
G.Kiran
•Ex Custom Officer
•Ex Dy.CEO
•D.D.R.
------------------------------------------------------
महाराष्ट्रात सर्वत्र उपलब्ध

ऑनलाइन Amazon वर उपलब्ध

महाराष्ट्रातील तमाम विद्यार्थ्यांच्या आग्रहामुळे ऑनलाईन Amazon वर सुरवातीचे 2 दिवस विशेष सवलतीत उपलब्ध.

खरेदी करण्यासाठी Amazon लिंक-
https://amzn.to/2EHhAal

------------------------------------------------------
अधिक माहितीसाठी संपर्क-9595382922

आगामी 2020 मधील सर्व स्पर्धा परीक्षेसाठी अत्यंत उपयुक्त प्रत्येकांनी एकदा नक्की अभ्यासा.

➖◆( संपर्क: 8624029807 ) ◆➖

🅾 ( विज्ञान + तंत्रज्ञान )🅾
========================

⏺ प्रश्न क्र 77)...कोरडी कडधान्ये, साखर, पिठ, हवाबंद केलेली फळे व भाज्या ही सर्व उदाहरणे खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या अन्नपदार्थाची आहे.?
(State Excise pre- 2017)

पर्याय:--- @sandipkawale
1) नाशवंत पदार्थ

2) उपान्त्य नाशवंत पदार्थ

3) टिकाऊ किंवा स्थिर पदार्थ

4) वरीलपैकी कोणतेही नाही

✅ उत्तर : [ पर्याय (3) बरोबर ]

🔘 स्पष्टीकरण :-

🎯🎯 अन्नरक्षण पद्धती (food preservative techniques) 🎯🎯

🔸 गोठानिकरण (chilling)
कमी तापमानाला अन्नापदार्थातील जैविक व रासायनिक प्रक्रियांचा वेग मंदावतो त्यामुळे अन्नापदार्थ खुप काळ टिकू शकतात. यासाठीच घरातील शीतकपाटाचा उपयोग करतात.

🔸 धुरिकारण (smoking)
यामध्ये धुर देवून अन्न संरक्षित केले जाते. यासाठी अल्युमिनिअम फॉस्पाइड वापरतात.

🔸 किटकनाशकाचा वापर (use of insecticide)
पोत्यात धान्य भरल्या नंतर मेलॅथिओनचा फवारा पोत्यावर मारतात.

🔸 किरनिकरण (radiation)
या पद्धतित अन्नपदार्थावर अयनिभवन करणाऱ्या किराणांचा मारा करतात. उदा. X-ray , ग्यामा किरण. या प्रक्रियेमुळे सूक्ष्मजीव , बुरशी व किटकांचा नाश होतो. फळाणचा पिकण्याचा कालावधी वाढतो. तसेच अंकुरण्याची प्रक्रिया मंद झाल्यामुळे बटाटे , कांदे इ. पदार्थ जास्त कालावधी साठी टिकू शकतात.

🔸 वायुचा वापर (use of gases)
वेफर्स व इतर पदार्थ हवाबंद पिशव्यांमध्ये बंद करताना नायट्रोजन वायुचा वापर करुन त्यातील कीटक व बुराशीच्या वाढीला आळा घातला जातो.

🔸 नैसर्गिक परिरक्षक ( natural preservative)
निसर्गतः उपलब्ध असणारे पदार्थ यात प्रामुख्याने मीठ , साखर, तेल, वापरून बनवलेली लोनची , जॅम , मुराम्बे इ. पदार्थ तयार करतात.

🔸पाश्चरिकरण
या पद्धतीत दूध विशिष्ठ तापमानाला उदा. 80℃ ला 15 मिनिटे तापवले जाते व नंतर ताबडतोब थंड केले जाते यामुळे दुधातील सूक्ष्मजीवांचा नाश होऊन ते दीर्घकाळ टिकते.
=========================
https://t.me/joinchat/AAAAAD994psmj7jTZkFksQ

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
Batch Join करण्यासाठी :--
वरील QR Code स्कॅन करून
₹ 499/-- payment चा screenshot पाठवा..
संपर्क :
संदीप सर -- 9595 131037 /
8830 500819

👇👇 App Link :--

http://on-app.in/app/home?orgCode=yohza&referrer=utm_source%3Dcopy-link%26utm_medium%3Dtutor-app-referral

➖➖➖➖🌺🌺🌺➖➖➖➖