Forwarded from 🎯 eMPSCKatta 🎯
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
😊😊😊😊😊😊😊😊😊😊😊
@eMPSCkatta Telegram Channel just touched 200K members milestone....!
Thank You Friends 🙏🙏🙏🙏
@eMPSCkatta Telegram Channel just touched 200K members milestone....!
Thank You Friends 🙏🙏🙏🙏
Forwarded from MPSC Pune
MPSC/PSI/STI/ASO पूर्व परीक्षा
विषय- सामान्य विज्ञान ( नोट्स सह )
मार्गदर्शक- डॉ. पोवार सर
नाव नोंदणी सुरू
संपर्क: 9665668096
जॉईन करा @MPSCPune
विषय- सामान्य विज्ञान ( नोट्स सह )
मार्गदर्शक- डॉ. पोवार सर
नाव नोंदणी सुरू
संपर्क: 9665668096
जॉईन करा @MPSCPune
MPSC Science via @like
रक्त : सविस्तर माहिती
संपूर्ण लेख वाचण्यासाठी Instant View बटनावर क्लिक करा.
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल @MPSCScience
संपूर्ण लेख वाचण्यासाठी Instant View बटनावर क्लिक करा.
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल @MPSCScience
Telegraph
रक्त
मानवासहित सर्व पृष्ठवंशी (पाठीचा कणा असलेले) प्राणी व काही अपृष्ठवंशी प्राणी यांच्या शरीरात प्रामुख्याने वाहकाचे कार्य करणाऱ्या लाल रंगाच्या हृदयापासून निघून वाहिन्यांद्वारे शरीरात फिरून परत हृदयापर्यंत अभिसृत होणाऱ्या द्रव पदार्थाला ‘रक्त’ म्हणतात. रक्ताचा…
Forwarded from MPSC Alerts
G S 4.pdf
1.9 MB
राज्यसेवा मुख्य परीक्षा 2017
पेपर-6 सामान्य अध्ययन-IV ( अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान )
---------------------------------------
जॉईन करा @MPSCAlerts
पेपर-6 सामान्य अध्ययन-IV ( अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान )
---------------------------------------
जॉईन करा @MPSCAlerts
🔹फार्मासिस्ट!
जागतिक औषधनिर्माता दिवस
काही वर्षांपासून २५ सप्टेंबर हा ‘जागतिक फार्मासिस्ट दिवस’ म्हणून साजरा केला जात असून २०१३पासून भारतातही याची सुरुवात झाली आहे.
जागतिक आरोग्य संघटना तसेच इतर अनेक देशांनी आपल्या फार्मासिस्टचे टीबीविषयक काम पाहण्यासाठी खास पथक मुंबईत पाठवले.. समाजातील औषध निर्माण क्षेत्राचे महत्त्व अधोरेखित करणारा पण त्याच बरोबर हे क्षेत्र व्यावसायिक व्हावे यासाठी जोमाने प्रयत्न करावे हे सुचवणारा हा लेख.
परदेशात वेळोवेळी अनेक विषयांवर जनमताचा कौल घेतला जातो. अमेरिकेतील गॅलप (Gallap) पोल यासाठी प्रसिद्ध आहेत. यात तुमच्या सर्वाधिक पसंतीचा, सर्वात विश्वासार्ह वाटतो असा व्यावसायिक कोण? यासाठीही जनमत घेतले जाते. आणि गेली अनेक वष्रे हा कौल लागत आहे तो नस्रेस आणि फार्मासिस्टच्या बाजूने. डॉक्टर्स, डेन्टिस्ट, शिक्षक, बँकर्स, वकील या सर्वापेक्षा अधिक मते मिळतात फार्मासिस्टला. ‘सर्वाधिक विश्वासू व्यावसायिक म्हणून फार्मासिस्टने स्वत:चे असे मानाचे, आदराचे स्थान या समाजात मिळवले आहे.
फार्मसी अभ्यासक्रमाचे (डिप्लोमा इन फार्मसी किंवा बॅचलर ऑफ फार्मसी वगरे) रीतसर शिक्षण घेतलेला व्यावसायिक म्हणजे फार्मासिस्ट. फार्मा उत्पादन, संशोधन, मार्केटिंग, औषध नियंत्रण अशा अनेक क्षेत्रांत फार्मासिस्ट महत्त्वाची भूमिका बजावत असतात. पण जेव्हा ‘फार्मासिस्ट’ हे संशोधन वापरले जाते तेव्हा मुख्यत: रिटेल दुकानातील (कम्युनिटी फार्मसी) फार्मासिस्ट व हॉस्पिटल्समधील फार्मासिस्ट असे अभिप्रेत असते. थोडक्यात रुग्णांच्या थेट संपर्कात येणारा समाजाभिमुख फार्मसी व्यावसायिक म्हणजे फार्मासिस्ट असे म्हणता येईल.
औषध विक्री हा फार्मसी क्षेत्रातील फार्मासिस्टच्या कामाचा मुख्य गाभा. रुग्णांना सुरक्षित, योग्य औषधे पुरवणे हे फार्मासिस्टचे मुख्य काम. पण आपण जागतिक स्तरावर पाहिले तर ग्लोबल फार्मासिस्टची भूमिका प्रचंड विस्तारित, विकसित झाली आहे. फार्मासिस्ट हा पेशंट आणि डॉक्टर यांच्यातील मुख्य दुवा समजला जातो. डॉक्टर ‘आरोग्यतज्ज्ञ’ तर फार्मासिस्ट हा ‘औषधीतज्ज्ञ’ समजला जातो. डॉक्टरांनी दिलेल्या प्रिस्क्रिप्शनचे ऑडिट किंवा पडताळणी करतो. त्यासाठी कॉम्प्युटर्सची मदत घेतली जाते. दिलेल्या औषधांचा डोस बरोबर आहे ना, एकापेक्षा अधिक औषधे असल्यास त्यात आंतरक्रिया (Drug interaction) होण्याची शक्यता तर नाही ना, अशा अनेक बाबी फार्मासिस्ट तपासून बघतो. गरज वाटल्यास डॉक्टरांशी फोनवर चर्चा करतो. आवश्यकतेनुसार डॉक्टर्सही फार्मासिस्टच्या सल्ल्यानुसार प्रिस्क्रिप्शनमध्ये योग्य बदल करतात. औषधे देताना रुग्णास त्या औषधांची सविस्तर माहिती फार्मासिस्ट सांगतो व सोबत औषध माहितीपत्रकही घरी नेण्यास देतो. रक्तशर्करा, रक्तदाब, वजन यांचे मोजमापही फार्मसीमध्ये केले जाते. व्यसनमुक्तीसाठीही फार्मासिस्ट मोलाचे मार्गदर्शन करतो. आता परदेशात स्पेशालिस्ट फार्मासिस्टचा जमाना चालू झाला आहे. विशेष प्रशिक्षण घेऊन फार्मासिस्ट मधुमेह, उच्च रक्तदाब, व्यसनमुक्ती अशा विषयांत तज्ज्ञ होतात व कन्सल्टंट फार्मासिस्ट म्हणून रुग्णांस मोलाचे मार्गदर्शन करतात. ऑस्ट्रेलियासारख्या काही देशांत फार्मासिस्ट रुग्णाच्या डॉक्टरांशी सल्लामसलत करून रुग्णालयास घरी भेट देतो व औषधोपचार नीटपणे चालू आहेत, काही साइड इफेक्ट नाहीत ना, औषधे वेळेवर घेतली जातात ना या साऱ्याची पाहणी Home Meditcation Reviewमध्ये करून डॉक्टरांना फीडबॅक देतो. वृद्ध रुग्णांसाठी ही सेवा उपयुक्त ठरत आहे.
एकंदर परदेशात डॉक्टर्स व फार्मासिस्ट यांची एकमेकांना पूरक भूमिका आहे व त्यानुसार काम होताना दिसते. इंग्लंडसारख्या काही देशांत फार्मासिस्ट औषधे पिस्क्राइब करण्याचे काम करतात. अर्थात यासाठी त्यांना विशेष प्रशिक्षण घ्यावे लागते व मगच ते स्वतंत्र पिस्क्राइबर होतात. लस टोचण्याचे (vaccination) कामही अनेक देशांतील फार्मासिस्टच्या दुकानात चालते. रुग्णांनी औषध घ्यायला विसरू नये म्हणून आठवणीचा एसएमएस, फोन केले जातात. एकंदर औषधांचे दुकान हे अनेकविध रुग्णाभिमुख सेवांचे केंद्र असते. रुग्ण समुपदेशक(patient counsellor), रुग्णमित्र या भूमिकेत फार्मासिस्ट रुग्णांच्या सुआरोग्यासाठी कार्यरत असतो. पांढऱ्या कोटातील हसतमुख फार्मासिस्ट मदतीसाठी सदैव तत्पर असतो. फार्मासिस्टचा लोकांना केवळ औषधांसाठीच नाही तर एकंदर आरोग्यविषयक गरजांसाठी मोठाच आधार वाटतो. हे वाचून लक्षात आलेच असेल की, फार्मासिस्ट नंबर एक का मानला जातो. दक्षिण-पूर्व आशिया व लॅटिन अमेरिकेतील काही थोडे देश व आफ्रिका सोडल्यास जगात सर्वत्र फार्मासिस्ट हा असा ‘हेल्थ केअर प्रोफेशनल’च्या भूमिकेत दिसतो व आरोग्य क्षेत्रात भरीव कामगिरी करीत असतो. आपल्याकडे परिस्थिती खूप वेगळी आहे. फार्मा उत्पादन क्षेत्रात आपण प्रचंड प्रगती केली. आज जागतिक स्तरावर औषध उत्पादनात आपण तिसऱ्या स्थानावर आहोत. प्रगतीचे हे वारे रिटेल फार्मस
जागतिक औषधनिर्माता दिवस
काही वर्षांपासून २५ सप्टेंबर हा ‘जागतिक फार्मासिस्ट दिवस’ म्हणून साजरा केला जात असून २०१३पासून भारतातही याची सुरुवात झाली आहे.
जागतिक आरोग्य संघटना तसेच इतर अनेक देशांनी आपल्या फार्मासिस्टचे टीबीविषयक काम पाहण्यासाठी खास पथक मुंबईत पाठवले.. समाजातील औषध निर्माण क्षेत्राचे महत्त्व अधोरेखित करणारा पण त्याच बरोबर हे क्षेत्र व्यावसायिक व्हावे यासाठी जोमाने प्रयत्न करावे हे सुचवणारा हा लेख.
परदेशात वेळोवेळी अनेक विषयांवर जनमताचा कौल घेतला जातो. अमेरिकेतील गॅलप (Gallap) पोल यासाठी प्रसिद्ध आहेत. यात तुमच्या सर्वाधिक पसंतीचा, सर्वात विश्वासार्ह वाटतो असा व्यावसायिक कोण? यासाठीही जनमत घेतले जाते. आणि गेली अनेक वष्रे हा कौल लागत आहे तो नस्रेस आणि फार्मासिस्टच्या बाजूने. डॉक्टर्स, डेन्टिस्ट, शिक्षक, बँकर्स, वकील या सर्वापेक्षा अधिक मते मिळतात फार्मासिस्टला. ‘सर्वाधिक विश्वासू व्यावसायिक म्हणून फार्मासिस्टने स्वत:चे असे मानाचे, आदराचे स्थान या समाजात मिळवले आहे.
फार्मसी अभ्यासक्रमाचे (डिप्लोमा इन फार्मसी किंवा बॅचलर ऑफ फार्मसी वगरे) रीतसर शिक्षण घेतलेला व्यावसायिक म्हणजे फार्मासिस्ट. फार्मा उत्पादन, संशोधन, मार्केटिंग, औषध नियंत्रण अशा अनेक क्षेत्रांत फार्मासिस्ट महत्त्वाची भूमिका बजावत असतात. पण जेव्हा ‘फार्मासिस्ट’ हे संशोधन वापरले जाते तेव्हा मुख्यत: रिटेल दुकानातील (कम्युनिटी फार्मसी) फार्मासिस्ट व हॉस्पिटल्समधील फार्मासिस्ट असे अभिप्रेत असते. थोडक्यात रुग्णांच्या थेट संपर्कात येणारा समाजाभिमुख फार्मसी व्यावसायिक म्हणजे फार्मासिस्ट असे म्हणता येईल.
औषध विक्री हा फार्मसी क्षेत्रातील फार्मासिस्टच्या कामाचा मुख्य गाभा. रुग्णांना सुरक्षित, योग्य औषधे पुरवणे हे फार्मासिस्टचे मुख्य काम. पण आपण जागतिक स्तरावर पाहिले तर ग्लोबल फार्मासिस्टची भूमिका प्रचंड विस्तारित, विकसित झाली आहे. फार्मासिस्ट हा पेशंट आणि डॉक्टर यांच्यातील मुख्य दुवा समजला जातो. डॉक्टर ‘आरोग्यतज्ज्ञ’ तर फार्मासिस्ट हा ‘औषधीतज्ज्ञ’ समजला जातो. डॉक्टरांनी दिलेल्या प्रिस्क्रिप्शनचे ऑडिट किंवा पडताळणी करतो. त्यासाठी कॉम्प्युटर्सची मदत घेतली जाते. दिलेल्या औषधांचा डोस बरोबर आहे ना, एकापेक्षा अधिक औषधे असल्यास त्यात आंतरक्रिया (Drug interaction) होण्याची शक्यता तर नाही ना, अशा अनेक बाबी फार्मासिस्ट तपासून बघतो. गरज वाटल्यास डॉक्टरांशी फोनवर चर्चा करतो. आवश्यकतेनुसार डॉक्टर्सही फार्मासिस्टच्या सल्ल्यानुसार प्रिस्क्रिप्शनमध्ये योग्य बदल करतात. औषधे देताना रुग्णास त्या औषधांची सविस्तर माहिती फार्मासिस्ट सांगतो व सोबत औषध माहितीपत्रकही घरी नेण्यास देतो. रक्तशर्करा, रक्तदाब, वजन यांचे मोजमापही फार्मसीमध्ये केले जाते. व्यसनमुक्तीसाठीही फार्मासिस्ट मोलाचे मार्गदर्शन करतो. आता परदेशात स्पेशालिस्ट फार्मासिस्टचा जमाना चालू झाला आहे. विशेष प्रशिक्षण घेऊन फार्मासिस्ट मधुमेह, उच्च रक्तदाब, व्यसनमुक्ती अशा विषयांत तज्ज्ञ होतात व कन्सल्टंट फार्मासिस्ट म्हणून रुग्णांस मोलाचे मार्गदर्शन करतात. ऑस्ट्रेलियासारख्या काही देशांत फार्मासिस्ट रुग्णाच्या डॉक्टरांशी सल्लामसलत करून रुग्णालयास घरी भेट देतो व औषधोपचार नीटपणे चालू आहेत, काही साइड इफेक्ट नाहीत ना, औषधे वेळेवर घेतली जातात ना या साऱ्याची पाहणी Home Meditcation Reviewमध्ये करून डॉक्टरांना फीडबॅक देतो. वृद्ध रुग्णांसाठी ही सेवा उपयुक्त ठरत आहे.
एकंदर परदेशात डॉक्टर्स व फार्मासिस्ट यांची एकमेकांना पूरक भूमिका आहे व त्यानुसार काम होताना दिसते. इंग्लंडसारख्या काही देशांत फार्मासिस्ट औषधे पिस्क्राइब करण्याचे काम करतात. अर्थात यासाठी त्यांना विशेष प्रशिक्षण घ्यावे लागते व मगच ते स्वतंत्र पिस्क्राइबर होतात. लस टोचण्याचे (vaccination) कामही अनेक देशांतील फार्मासिस्टच्या दुकानात चालते. रुग्णांनी औषध घ्यायला विसरू नये म्हणून आठवणीचा एसएमएस, फोन केले जातात. एकंदर औषधांचे दुकान हे अनेकविध रुग्णाभिमुख सेवांचे केंद्र असते. रुग्ण समुपदेशक(patient counsellor), रुग्णमित्र या भूमिकेत फार्मासिस्ट रुग्णांच्या सुआरोग्यासाठी कार्यरत असतो. पांढऱ्या कोटातील हसतमुख फार्मासिस्ट मदतीसाठी सदैव तत्पर असतो. फार्मासिस्टचा लोकांना केवळ औषधांसाठीच नाही तर एकंदर आरोग्यविषयक गरजांसाठी मोठाच आधार वाटतो. हे वाचून लक्षात आलेच असेल की, फार्मासिस्ट नंबर एक का मानला जातो. दक्षिण-पूर्व आशिया व लॅटिन अमेरिकेतील काही थोडे देश व आफ्रिका सोडल्यास जगात सर्वत्र फार्मासिस्ट हा असा ‘हेल्थ केअर प्रोफेशनल’च्या भूमिकेत दिसतो व आरोग्य क्षेत्रात भरीव कामगिरी करीत असतो. आपल्याकडे परिस्थिती खूप वेगळी आहे. फार्मा उत्पादन क्षेत्रात आपण प्रचंड प्रगती केली. आज जागतिक स्तरावर औषध उत्पादनात आपण तिसऱ्या स्थानावर आहोत. प्रगतीचे हे वारे रिटेल फार्मस