🎋🎋तोंड (Mouth)🎋🎋


तोंडात अन्नाचा घास घेतल्यापासून त्याच्या पचनक्रियेला सुरुवात होते.

तोंडातील दातांनी चावले जातात व त्याचे बारीक तुकड्यात रुपांतर होते.

यात टायलीन नावाचा पाचकरस असतो तो पिष्टमय पदार्थांचे विघटन करून मालटोज मध्ये त्याचे रूपांतर करतो.

🍁🍂🍁🍂🍁🍂🍁🍂🍁🍂🍁🍂🍁🍂🍁🍂

🌿🌿ग्रासिका/अन्ननलिका🌿🌿

ग्रासिका हि नळी घशापासून सुरु होऊन ती जठरापर्यंत जाते.


या पूर्ण नलिकेत ते अन्न पुढे ढकलण्याचे काम हे ग्रासिका करते.

यकृत (Liver)

यकृत हि मनुष्याच्या शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी म्हणून ओळखली जाते.

यकृताला शरीरात भरपूर रक्त पुरवठा हा करावा लागतो.

यकृताचे महत्वाचे कार्य म्हणजे शरीरात ग्लुकोजचा साठा करणे हे आहे.

ग्लुकोज म्हणजे हे उर्जेचे स्त्रोत आहेत. आपण जे अन्न खातो त्याचे उर्जेत रुपांतर होते त्या उर्जेच्या कणांना ग्लुकोज म्हणले जाते.
यकृताच्या खालच्या बाजूस पित्ताशय आहे ज्यामध्ये यकृताचे कार्य सुरु असताना एक पित्तरस स्त्रवला जातो तो साठवला जातो.

हाच पित्तरस पुढे लहान आतड्यामध्ये आपल्या अन्नाचे पचन सुलभ करण्यास मदत करत असतो.

पित्तरसात क्षार असल्याने स्निग्ध पदार्थांचे (fats) पचन होण्यास मदत होते.

🌾🌿🌾🌿🌾🌿🌾🌿🌾🌿🌾🌿🌾🌿🌾

🍀🍀स्वादुपिंड (Pancrease)🍀🍀

स्वादुपिंडातून स्वादुरस स्त्रवतो. याच स्वादुपिंडात विकरे म्हणजेच एन्झाइम्स असतात

. हे Enzyms एक प्रकारे उत्प्रेराकाची कार्य करतात.

उत्प्रेरक म्हणजे Catalyst होय. शरीरात घडणाऱ्या क्रियांना वेग देण्याचे काम हे उत्प्रेरके करत असतात.

परंतु त्या रासायनिक क्रियेत हि उत्प्रेरके सहभाग घेत नसतात.

ट्रिप्सईन- प्रथिनांचे रूपांतर अमिनो आम्लात करणे

लायपेज-मेदाचे रूपांतर मेदाम्ल व ग्लिसरॉल मध्ये करणे

अमायलेज- पिष्टमय पदार्थाचे रूपांतर शर्करेत करणे

☘☘जठर (Stomach)☘☘

अन्ननलिकेच्या सर्वात मोठ्या पिशविसारख्या दिसणाऱ्या भागाला जठर असे म्हणतात.

जठरातील जठरग्रंथी या जठररस स्त्रवतात. जठरात येणारे अन्न हे घुसळले जाते म्हणजे आपण ज्या प्रमाणे दह्या पासून लोणी काढण्यासाठी ज्याप्रमाणे रवीच्या सहाय्याने आपण दही घुसलतो त्याप्रमाणे जठरात पुढील अन्नपचनासाठी ते घुसळले जाते.
अन्न घुसळत असताना त्यात हायड्रोक्लोरिक आम्ल, पेप्सीन आणि म्युकास हे तीन जठर रस मिसळले जातात.

हे करताना आता अन्नाला आम्लधर्मी बनवले जाते. जठरात अन्नातील प्रथिनांचे विघटन होते.

आपण गिळंकृत केलेल्या अन्नातील जे अन्न घुसळून आम्लधर्मी बनलेले आहे ते पुढे लहान आतड्यांमध्ये हळू हळू पुढे ढकलले जाते.

हायड्रोक्लोरिक आम्ल – अन्नाला आम्लधर्मी बनवणे


पेप्सीन- प्रथिनांचे विघटन करणे (पेप्सीनचे कार्य होण्यासाठी अन्नाला आम्लधर्मी असणे गरजेचे असते)


म्युकस- हायड्रोक्लोरिक आम्ल हे खूप घातक असून देखील आपल्या जठराला काहीही इजा पोहोचवत नाही याचे कारण म्हणजे म्युकस होय. जेव्हा हायड्रोक्लोरिक आम्लाची अन्नासोबत क्रिया घडणार असते तेव्हा म्युकस जठराच्या भिंतीना संरक्षण देते.

🪴लहान आतडे (Small Intestine)🪴

अन्नाचे पचन व शोषण हे प्रामुख्याने लहान आतड्यांमध्ये होत असते. लहान आतड्यांची लांबी हि सुमारे सहा मीटर इतकी असते. अन्नपचानातून मिळालेले पोषक घटक हे रक्तात शोषण्याचे काम हे लहान आतड्यांमध्ये घडते. लहान आतड्यांमध्ये देखील तीन पाचकरस अन्नात मिसळले जातात.

आंत्ररस- प्रथिनांचे अमिनो आम्लात रूपांतर करणे. पिष्टमय पदार्थांचे ग्लुकोजमध्ये रूपांतर करण्याचे काम हे द्रव्य करते.

राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेचा सुधारित अभ्यासक्रम (मराठी)

पूर्व + मुख्य परीक्षा

MPSC चे अधिक अपडेट जाणून घेण्यासाठी जॉईन करा. @MPSCAlerts

जाहिरात क्रमांक 49/2022 महाराष्ट्र दुय्यम सेवा अराजपत्रित गट-ब मुख्य परीक्षा 2021-पेपर क्रमांक 2 पोलीस उपनिरीक्षक परिक्षेची अंतिम उत्तरतालिका आयोगाच्या संकेतस्थळावर प्रसिध्द करण्यात आली आहे.

MPSC चे अधिक अपडेट जाणून घेण्यासाठी जॉईन करा. @MPSCAlerts