1) इलेक्ट्रॉन ची देवाणघेवाण
इलेक्ट्रॉनची देवाणघेवाण धातू आणि अधातू यामध्ये होते.
धातूंच्या बाह्यतम कक्षेत 4 पेक्षा कमी इलेक्ट्रॉन असल्यामुळे ते इलेक्ट्रॉन गमावतात आणि अधातूंच्या बाह्यतम कक्षेत 4 पेक्षा जास्त इलेक्ट्रॉन असल्यामुळे ते इलेक्ट्रॉन कमावतात
🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿
इलेक्ट्रॉनची देवाणघेवाण धातू आणि अधातू यामध्ये होते.
धातूंच्या बाह्यतम कक्षेत 4 पेक्षा कमी इलेक्ट्रॉन असल्यामुळे ते इलेक्ट्रॉन गमावतात आणि अधातूंच्या बाह्यतम कक्षेत 4 पेक्षा जास्त इलेक्ट्रॉन असल्यामुळे ते इलेक्ट्रॉन कमावतात
🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿
🍀🍀धातु (Metal):🍀🍀
आपल्या बाह्यतम कक्षेतील इलेक्ट्रॉन गमावून धन आयनांची निर्मिती करतात त्यांनाच कॅटायन असे म्हणतात आणि धातूंचा या गुणधर्माला विद्युत धन गुणधर्म असे म्हणतात
🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿
आपल्या बाह्यतम कक्षेतील इलेक्ट्रॉन गमावून धन आयनांची निर्मिती करतात त्यांनाच कॅटायन असे म्हणतात आणि धातूंचा या गुणधर्माला विद्युत धन गुणधर्म असे म्हणतात
🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿
🍀🍀धातु (Metal):🍀🍀
आपल्या बाह्यतम कक्षेतील इलेक्ट्रॉन गमावून धन आयनांची निर्मिती करतात त्यांनाच कॅटायन असे म्हणतात आणि धातूंचा या गुणधर्माला विद्युत धन गुणधर्म असे म्हणतात
🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿
आपल्या बाह्यतम कक्षेतील इलेक्ट्रॉन गमावून धन आयनांची निर्मिती करतात त्यांनाच कॅटायन असे म्हणतात आणि धातूंचा या गुणधर्माला विद्युत धन गुणधर्म असे म्हणतात
🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿🌷🌿
🌿🌿2) इलेक्ट्रॉनची भागीदारी🌿🌿
समान किंवा भिन्न अधातूमध्येच इलेक्ट्रॉनची भागीदारी होते. समांतर धातूमध्ये भागीदारी झाल्यास रेणू तयार होतात तर भिन्न अधातूमध्ये भागीदारी झाल्यास संयुगे तयार होतात.
अधातूमध्ये भागीदारी होताना त्यांच्या बाह्यतम कक्षा जोडल्या जातात. त्यानंतर प्रत्येक अधातू बाह्यतम कक्षा पूर्ण करण्यासाठी लागणारे इलेक्ट्रॉंन भागीदारीमध्ये वापरतात आणि ते इलेक्ट्रॉन दोन्ही मूलद्रव्यासाठी सामाईक असतात.
समान किंवा भिन्न अधातूमध्येच इलेक्ट्रॉनची भागीदारी होते. समांतर धातूमध्ये भागीदारी झाल्यास रेणू तयार होतात तर भिन्न अधातूमध्ये भागीदारी झाल्यास संयुगे तयार होतात.
अधातूमध्ये भागीदारी होताना त्यांच्या बाह्यतम कक्षा जोडल्या जातात. त्यानंतर प्रत्येक अधातू बाह्यतम कक्षा पूर्ण करण्यासाठी लागणारे इलेक्ट्रॉंन भागीदारीमध्ये वापरतात आणि ते इलेक्ट्रॉन दोन्ही मूलद्रव्यासाठी सामाईक असतात.
🌷🌷रासायनिक बंध:🌷🌷
संयुगातील तसेच रेणूतील दोन किंवा अधिक अणूंना एकत्र बांधून ठेवण्यासाठी कारणीभूत असलेल्या आकर्षण शक्तीला रासायनिक बंध असे म्हणतात.
रासायनिक बंध इलेक्ट्रॉनची देवाण-घेवाण होऊन किंवा इलेक्ट्रॉनची भागीदारी होऊन तयार होतो त्यानुसार रासायनिक बंधाचे दोन प्रकार पडतात.
संयुगातील तसेच रेणूतील दोन किंवा अधिक अणूंना एकत्र बांधून ठेवण्यासाठी कारणीभूत असलेल्या आकर्षण शक्तीला रासायनिक बंध असे म्हणतात.
रासायनिक बंध इलेक्ट्रॉनची देवाण-घेवाण होऊन किंवा इलेक्ट्रॉनची भागीदारी होऊन तयार होतो त्यानुसार रासायनिक बंधाचे दोन प्रकार पडतात.
🌷🌷व्हिटॅमिन डी 🌷🌷
कॅल्शियम , मॅग्नेशियम आणि फॉस्फेट आणि इतर अनेक जैविक प्रभावांच्या आतड्यांसंबंधी शोषण वाढविण्यासाठी जबाबदार चरबी-विद्रव्य सेकोस्टेरॉइड्सचा एक गट आहे . [
१] मानवांमध्ये, या गटातील सर्वात महत्वाची संयुगे आहेत जीवनसत्व डी 3(ज्याला Cholecalciferol देखील म्हणतात ) आणि व्हिटॅमिन डी 2 ( एर्गोकाल्सीफेरॉल ) आहेत.
कॅल्शियम , मॅग्नेशियम आणि फॉस्फेट आणि इतर अनेक जैविक प्रभावांच्या आतड्यांसंबंधी शोषण वाढविण्यासाठी जबाबदार चरबी-विद्रव्य सेकोस्टेरॉइड्सचा एक गट आहे . [
१] मानवांमध्ये, या गटातील सर्वात महत्वाची संयुगे आहेत जीवनसत्व डी 3(ज्याला Cholecalciferol देखील म्हणतात ) आणि व्हिटॅमिन डी 2 ( एर्गोकाल्सीफेरॉल ) आहेत.
.🌷 आवर्त सारणी तील आडव्या ओळींना आवर्तन तर उभ्या ओळींना गण म्हणतात .
🌷२.आवर्तन ७ तर गण १८ आहेत.
🌷३. आवर्तनात १ ते ७ अंक आहेत.प्रत्येक आवर्तनाची सुरुवात नवीन कक्षेत इलेक्ट्रोन भरण्याने होते. आवर्तन क्रमांक हा कक्षेच्या क्रमांका इतका असतो .
🌷४. पहिले आवर्तन-सर्वात लहान -२ मूलद्रव्ये
दुसरे व तिसरे आवर्तन -लघुआवर्तन-८ मूलद्रव्ये
चौथे व पाचवे आवर्तन -दीर्घ आवर्तन-१८ मूलद्रव्ये
सहावे आवर्तन - सर्वात दीर्घ - ३२ मूलद्रव्ये
सातवे आवर्तन -अपूर्ण
🌷५. गणांना १ ते १८ क्रमांक दिले असून ज्या मूलद्रव्यांचेइलेक्ट्रोन संरुपण सारखे आहे त्यांना सारख्या गणात ठेवले आहे .
🌷६. समान गणातील मूलद्रव्ये समान रासायनिक गुणधर्म दाखवतात .
🌷७. आवर्तसारणी मध्ये डाव्या बाजूला
धातू तर उजव्या बाजूला अधातू आहेत.
🌿🌿आवर्त सारणी🌿🌿
🌷२.आवर्तन ७ तर गण १८ आहेत.
🌷३. आवर्तनात १ ते ७ अंक आहेत.प्रत्येक आवर्तनाची सुरुवात नवीन कक्षेत इलेक्ट्रोन भरण्याने होते. आवर्तन क्रमांक हा कक्षेच्या क्रमांका इतका असतो .
🌷४. पहिले आवर्तन-सर्वात लहान -२ मूलद्रव्ये
दुसरे व तिसरे आवर्तन -लघुआवर्तन-८ मूलद्रव्ये
चौथे व पाचवे आवर्तन -दीर्घ आवर्तन-१८ मूलद्रव्ये
सहावे आवर्तन - सर्वात दीर्घ - ३२ मूलद्रव्ये
सातवे आवर्तन -अपूर्ण
🌷५. गणांना १ ते १८ क्रमांक दिले असून ज्या मूलद्रव्यांचेइलेक्ट्रोन संरुपण सारखे आहे त्यांना सारख्या गणात ठेवले आहे .
🌷६. समान गणातील मूलद्रव्ये समान रासायनिक गुणधर्म दाखवतात .
🌷७. आवर्तसारणी मध्ये डाव्या बाजूला
धातू तर उजव्या बाजूला अधातू आहेत.
🌿🌿आवर्त सारणी🌿🌿
🌷🌷गॅलगीकाय🌷🌷
🌷5 ते 8 कोशाचे बनलेलं असतात
🌷कोशना कुंडे म्हणतात त्यामध्ये विकर असतात
🌷पेशींचा रासायनिक कारखाना म्हणून वर्णन केले जाते
🌷पेशीतील स्त्रवी अंगक आहे
🌷संसलेशीत पदार्थचे परिवर्तन विभागणी करते
🌷विकर मेद यांचे अपेक्षित ठिकाणी वहन करते
🌷पेशींभित्तिका प्रद्रव्यापटल व लयकारिका यांच्या निर्मितीस मदत करते
🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷
🌷5 ते 8 कोशाचे बनलेलं असतात
🌷कोशना कुंडे म्हणतात त्यामध्ये विकर असतात
🌷पेशींचा रासायनिक कारखाना म्हणून वर्णन केले जाते
🌷पेशीतील स्त्रवी अंगक आहे
🌷संसलेशीत पदार्थचे परिवर्तन विभागणी करते
🌷विकर मेद यांचे अपेक्षित ठिकाणी वहन करते
🌷पेशींभित्तिका प्रद्रव्यापटल व लयकारिका यांच्या निर्मितीस मदत करते
🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷
🌻लयकारिका🌻
हे साधे एकपटलीय कोष असतात
अनेक पाचक विकर असतात
वनस्पती पेशीत अल्प प्रमाण असते
टाकाऊ पदार्थ ची विल्हेवाट लावतात
विषारी सूक्ष्मजीवना मारतात
उध्वस्त करणारे पथक म्हणतात
आत्मघाती पिशव्या म्हणतात
उपासमारीच्या काळात यांचा खूप उपयोग होतो
🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷🌷
हे साधे एकपटलीय कोष असतात
अनेक पाचक विकर असतात
वनस्पती पेशीत अल्प प्रमाण असते
टाकाऊ पदार्थ ची विल्हेवाट लावतात
विषारी सूक्ष्मजीवना मारतात
उध्वस्त करणारे पथक म्हणतात
आत्मघाती पिशव्या म्हणतात
उपासमारीच्या काळात यांचा खूप उपयोग होतो
🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷🌷🍀🍀🍀🌷🌷🌷
🌿🌿 काही महत्त्वाचे एकक 🌿🌿
🌷 एककाचे नाव - वापर
🌷नॉट :- सागरी जहाजांची गती मोजण्याचे एकक
1 नॉटिकल मैल=6076 फुट
🌷 फॅदम - समुद्राची खोली मोजण्याचे एकक
1 फॅदम=6 फुट
🌷 प्रकाशवर्ष :- तारे व ग्रह यांच्यातील अंतर मोजण्याचे एकक
1 प्रकाशवर्ष=9.46×10१२ मीटर
🌷 अँगस्ट्रॉंम :- प्रकाश लहरींची लांबी मोजण्याचे एकक
1 अँगस्ट्रॉंम (A°)=10-१० मीटर
🌷 बार :- वायुदाब मोजण्याचे एकक
1 बार=10 डाईन्स दाब/चौ
🌷 पौंड :- वजन मोजण्याचे एकक
2000 पौंड=1 टन
🌷 कॅलरी :- उष्णता मोजण्याचे एकक
1 कॅलरी=1 ग्रॅम शुद्ध पाण्याचे 1°से. तापमान वाढवण्यासाठी लागणारी ऊर्जा
🌷 अॅम्पीअर :- विद्युत प्रवाह मोजण्याचे एकक
1 अॅम्पीअर=6.3×10१८ इलेक्ट्रोन्स/सेकंद
🌷 मायक्रोन :- लांबीचे वैज्ञानिक एकक
1 मायक्रोन=0.001 मिमी
🌷 हँड :- घोड्याची उंची मोजण्याचे एकक
1 हँड=4 इंच
🌷 गाठ :- कापूस गाठी मोजण्याचे एकक
1 गाठ=500 पौंड
🌷 रोएंटजेन :- क्ष-किरणांनी उत्पन्न केलेली विकिरण मात्रा मोजण्याचे एकक
🌷 वॅट :- शक्तीचे एकक
1 हॉर्सपॉवर=746 वॅट
🌷 हॉर्सपॉवर :- स्वयंचलित वाहन किंवा यंत्राची भर उचलण्याची शक्ति मोजण्याचे एकक
1 हॉर्सपॉवर=1 मिनिटात, 1 फुट अंतरावर 33,000 पौंड वजन उचलणे.
🌷 दस्ता :- कागदसंख्या मोजण्याचे एकक
1 दस्ता=24 कागद,
1 रिम=20 दस्ते
🌷 एकर :- जमिनीचे मोजमाप करण्याचे एकक
1 एकर = 43560 चौ.फुट
🌷 मैल :-अंतर मोजण्याचे एकक
1 मैल=1609.35 मीटर
🌷 हर्टझ :- विद्युत चुंबकीय लहरी मोजण्याचे एकक
🌷 एककाचे नाव - वापर
🌷नॉट :- सागरी जहाजांची गती मोजण्याचे एकक
1 नॉटिकल मैल=6076 फुट
🌷 फॅदम - समुद्राची खोली मोजण्याचे एकक
1 फॅदम=6 फुट
🌷 प्रकाशवर्ष :- तारे व ग्रह यांच्यातील अंतर मोजण्याचे एकक
1 प्रकाशवर्ष=9.46×10१२ मीटर
🌷 अँगस्ट्रॉंम :- प्रकाश लहरींची लांबी मोजण्याचे एकक
1 अँगस्ट्रॉंम (A°)=10-१० मीटर
🌷 बार :- वायुदाब मोजण्याचे एकक
1 बार=10 डाईन्स दाब/चौ
🌷 पौंड :- वजन मोजण्याचे एकक
2000 पौंड=1 टन
🌷 कॅलरी :- उष्णता मोजण्याचे एकक
1 कॅलरी=1 ग्रॅम शुद्ध पाण्याचे 1°से. तापमान वाढवण्यासाठी लागणारी ऊर्जा
🌷 अॅम्पीअर :- विद्युत प्रवाह मोजण्याचे एकक
1 अॅम्पीअर=6.3×10१८ इलेक्ट्रोन्स/सेकंद
🌷 मायक्रोन :- लांबीचे वैज्ञानिक एकक
1 मायक्रोन=0.001 मिमी
🌷 हँड :- घोड्याची उंची मोजण्याचे एकक
1 हँड=4 इंच
🌷 गाठ :- कापूस गाठी मोजण्याचे एकक
1 गाठ=500 पौंड
🌷 रोएंटजेन :- क्ष-किरणांनी उत्पन्न केलेली विकिरण मात्रा मोजण्याचे एकक
🌷 वॅट :- शक्तीचे एकक
1 हॉर्सपॉवर=746 वॅट
🌷 हॉर्सपॉवर :- स्वयंचलित वाहन किंवा यंत्राची भर उचलण्याची शक्ति मोजण्याचे एकक
1 हॉर्सपॉवर=1 मिनिटात, 1 फुट अंतरावर 33,000 पौंड वजन उचलणे.
🌷 दस्ता :- कागदसंख्या मोजण्याचे एकक
1 दस्ता=24 कागद,
1 रिम=20 दस्ते
🌷 एकर :- जमिनीचे मोजमाप करण्याचे एकक
1 एकर = 43560 चौ.फुट
🌷 मैल :-अंतर मोजण्याचे एकक
1 मैल=1609.35 मीटर
🌷 हर्टझ :- विद्युत चुंबकीय लहरी मोजण्याचे एकक
🌷1) एकेरी सहसंयुज बंध
समान किंवा भिन्न अधातूमध्ये दोन इलेक्ट्रॉनची किंवा एका जोडीची भागीदारी होऊन तयार होणाऱ्या बंधाला एकेरी सहसंयुज बंध असे म्हणतात. या बंधाला ‘-’ या चिन्हाने दर्शवितात.
🌷2) दुहेरी सहसंयुज बंध
समान किंवा भिन्न अधातूमध्ये चार इलेक्ट्रॉनची किंवा दोन जोडीची भागीदारी होऊन तयार होणाऱ्या बंधाला दुहेरी सहसंयुज बंध असे म्हणतात. या बंदला बंधाला ‘=’ या चिन्हाने दर्शवितात.
🌷3) तिहेरी सहसंयुज बंध
समान किंवा भिन्न अधातू मध्ये सहा इलेक्ट्रॉनची किंवा तीन जोडीची भागीदारी होऊन तयार होणाऱ्या बंधाला तिहेरी सहसंयुज बंध असे म्हणतात.
याबंधाला ‘==’ या चिन्हाने दर्शवितात.
आयनिक संयुगे आणि सहसंयुजी संयुगे
समान किंवा भिन्न अधातूमध्ये दोन इलेक्ट्रॉनची किंवा एका जोडीची भागीदारी होऊन तयार होणाऱ्या बंधाला एकेरी सहसंयुज बंध असे म्हणतात. या बंधाला ‘-’ या चिन्हाने दर्शवितात.
🌷2) दुहेरी सहसंयुज बंध
समान किंवा भिन्न अधातूमध्ये चार इलेक्ट्रॉनची किंवा दोन जोडीची भागीदारी होऊन तयार होणाऱ्या बंधाला दुहेरी सहसंयुज बंध असे म्हणतात. या बंदला बंधाला ‘=’ या चिन्हाने दर्शवितात.
🌷3) तिहेरी सहसंयुज बंध
समान किंवा भिन्न अधातू मध्ये सहा इलेक्ट्रॉनची किंवा तीन जोडीची भागीदारी होऊन तयार होणाऱ्या बंधाला तिहेरी सहसंयुज बंध असे म्हणतात.
याबंधाला ‘==’ या चिन्हाने दर्शवितात.
आयनिक संयुगे आणि सहसंयुजी संयुगे