🔹एड्स AIDS

लोंगफोर्म –
AIDS- Aquired (प्राप्त), Immuno (प्रतिकारशक्ती), Dfficiency (अभाव), Syndrome (लक्षणसमुह)

 व्याख्या – प्रतिकारशक्तीच्या अभावाने प्राप्त झालेल्या अनेक रोगलाक्षणांच्या एकत्रित समूह म्हणजेच 'एड्स' होय.
 एड्स हा H.I.V. विषाणूमुळे होणारा आजार आहे. (Human Immuno dfficiency Virus- मानवाची प्रतिकारशक्ती कमी करणारा विषाणू)
 एड्सच्या H.I.V. विषणूचा शोध 1983 साली डॉ. ल्यूक मोण्टिग्रेयर (फ्रेंच) व डॉ. रॉबर्ट गॅलो (अमेरिकन) या शास्त्रज्ञांनी लावला
 जगामध्ये 1981 साली अमेरिकेत एड्सचा पहिला रुग्ण आढळला.
 भारतामध्ये 1883 साली मद्रासमध्ये पहिला H.I.V. पॉझिटिव्ह रुग्ण आढळला.
 भारतामध्ये मे 1986 साली मुंबई शहरात पहिला एड्सचा रुग्ण आढळला.
 जगात सर्वात जास्त H.I.V. ग्रस्त रुग्ण – भारत देशात
 भारतात सर्वात जास्त H.I.V. ग्रस्त रुग्ण – महाराष्ट्र राज्यात
 महाराष्ट्र राज्यात सर्वात जास्त H.I.V. ग्रस्त रुंग – सांगली जिल्ह्यात
 महाराष्ट्रात शहरांपैकी सर्वात जास्त H.I.V. ग्रस्त रुग्ण – मुंबई शहरात
 जागतिक एड्स दिन – 1 डिसेंबर
 NARI (नारी) National AIDS Research Institute (भोसरी) पुणे.
 NACO (नौको) National AIDS Control Organization दिल्ली.
 MSACS – Maharashtra state AIDS Control Society (वडाळा) मुंबई.     

रोगप्रसाराचे प्रमुख मार्ग

H.I.V. बाधित व्यक्तीशी असुरक्षित लैंगिक संबंध.
 H.I.V. बाधित व्यक्तीचे रक्त किंवा रक्तघटक निरोगी व्यक्तीस दिल्यास. (रक्त संक्रमण)
 H.I.V. बाधित रुग्णास वापरलेल्या सुया/सिरिंजेस निर्जतुक न करता परत वापरल्यास.
 H.I.V. बाधित गरोदर मातेपासून तिच्या होणार्‍या बाळाला (नाळेमार्फत) (H.I.V. बाधित व्यक्तीशी हस्तांदोलन केल्याने, चुंबन घेतल्याने, एकत्र बसण्याने, एकत्र जेवल्याने, एकत्र राहण्याने एड्स या रोगाचा प्रसार होत नाही.)

सर्वसामान्य लक्षणे

अकारण वजनात 10% पेक्षा जास्त घट होणे.
 सतत बारीक ताप, रात्रीचा घाम येणे. (1 महिन्यापेक्षा जास्त कालावधी)
 सतत जुलाब होणे व कोणत्याही औषधाने ते बारे न होणे.
 तोंडात, अन्ननलिकेत चट्टे उठणे.
 3 महिन्यापेक्षा जास्त काळ राहणारी 'लसिका ग्रंथाची' (लिम्फ ग्लॅंड) सूज, गंभीर लक्षणे :- 1) नुमोनिया 2) मेंदूज्वर 3) हरपीस 4) विविध प्रकारचे कर्करोग 5) क्षयरोग
 आधिशयन काळ – 5 ते 8 वर्षे/सर्वसाधारण: (कधी-कधी 8 ते 10 वर्षे)

एड्स निदानाच्या चाचण्या

इलायझा चाचणी (ELISA Test) H.I.V. संसर्गाचे प्राथमिक निदान होते. सर्वत्र उपलब्ध. गवाक्ष काळात (3 ते 5 महीने) निगेटिव्ह (नकारात्मक) येऊ शकते. म्हणून ही चाचणी परत 3 महिन्यांनी करावी लागते.
 वेस्टर्न ब्लॉट (Westrn Blot) हमखास 100% खात्रीशीर चाचणी. इलायझा चाचणी होकारात्मक आल्यास H.I.V. संसर्गाची खात्री या चाचणीने करता येते.
 पी.सी.आर. (P.C.R. Test) – जगात सर्वांची सुधारित / प्रगत चाचणी. डी.एन.ए. ची तपासणी करतात. लागण झाल्यास तिसर्यावच दिवशी निदान होऊ शकते.
 मार्च 1985 – एलयाझा तपासणीची उपलब्धता.
 जुलै 1987 – 'झिडोव्ह्युडीन' हे औषध एड्स उपचारासाठी उपलब्ध

एड्सवरील औषधे :

झिडोव्ह्युडीन (Zidovudine), (नेव्हरॅपिन) ही सर्व औषधे फक्त विषाणूंची वाढ थोपवितात व रुग्णाचे आयुष्मान वाढवितात.
 H.I.V. बाधित गर्भवतीकडून होणार्याु बाळाला H.I.V. च संसर्ग टाळण्यासाठी सध्या ग्रामीन रुग्णालयांमध्ये मोफत औषधोपचार करण्यात येतो, त्यास 'अॅंटी रिट्रोव्हायरला थेरपी' असे म्हणतात. (Anti Retroviral Therapy Treatment)
 

🔹मिठ ( NaCl )

उपयोग -
मिठाचा जर योग्य प्रमाणात वापर केला, तर अनेक आजारांवर ते उपयुक्त ठरते.

१. ओवा, मीठ व जिरे वाटून त्याची बारीक पूड घेतल्याने अपचनातून निर्माण झालेली पोटदुखी कमी होते.
२. लहान मुलांना जर कृमी झाले असतील, तर मिठाचे पाणी सकाळीच पिण्यास दिल्यास कृमी संडासावाटे बाहेर पडतात.
३. हात किंवा पाय मुरगळल्यास त्यावर हळद व मिठाचा लेप लावावा. सूज लगेचच कमी होते.
४. घसा किंवा दाढ दुखत असेल, तर मिठाच्या पाण्याने गुळण्या कराव्यात.

दुष्परिणाम -
१. मिठाचा वापर जर अतिरिक्त प्रमाणात केला, तर आमाशय व आतडय़ातील श्लष्मिक कफाचे नुकसान होऊन दाह निर्मिती होते.
२. मिठाचे अतिरिक्त सेवन केल्याने त्वचाविकार, रक्तदाब, सर्वाग सूज, मूत्रविकार, संधिवात, वंध्यत्व हे विकार उद्भवतात. मीठ जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास ते आतडय़ामधून कॅल्शिअमचे शोषण करण्यास अडथळा आणते. त्याचबरोबर निर्माण झालेले कॅल्शियम शरीरातून बाहेर काढते. यामुळे हाडांची झीज हा विकार जडतो.

🔹जीवनसत्वे व त्याचे स्त्रोत

💢सर फ्रेडीरिक गॉवलॅड हॉपकिन नावाच्या शास्त्रज्ञाने जिवनसत्वाचा शोध लावला.

💢सजीवांना या पोषणतत्वाची सूक्ष्म प्रमाणात गरज असली तरी, त्याच्या अभावी होणार्या आजाराची परिणामता फार मोठी आहे.

💢आपल्याला खालील जिवनसत्वाची गरज असते.

🌀 1. सत्व - अ

💢शास्त्रीय नांव - रेटीनॉल

💢उपयोग - डोळे व त्वचा यांच्या आरोग्याकरिता

💢अभावी होणारे आजार - त्वचा, रोग व रात आंधळेपणा

💢स्त्रोत - टमाटे, अंडी, यकृत, भाज्या फळे, आवळा, सोयाबीन, मांस

🌀 2. सत्व - ब1

💢शास्त्रीय नांव - थायमिन

💢उपयोग - चेतासंस्थेचे आरोग्य

💢अभावी होणारे आजार - बेरीबेरी

💢स्त्रोत - धन्य, यीस्ट, यकृत,

🌀 3. सत्व- ब2

💢शास्त्रीय नांव - रायबोफ्लेविन

💢उपयोग - चयापचय क्रियेकरिता

💢अभावी होणारे आजार - पेलाग्रा

💢स्त्रोत - अंडी, यकृत, मांस, दूध व शेंगदाणे


🌀4. सत्व - ब3
💢शास्त्रीय नांव - नायसीन

💢उपयोग - त्वचा व केस

💢अभावी होणारे आजार - त्वचारोग व केस पांढरे

💢स्त्रोत - दूध, टमाटे, उस, यीस्ट, अंडी


🌀5. सत्व - ब6
💢शास्त्रीय नांव - पिरीडॉक्सीन

💢उपयोग - रक्त संवर्धनाकरिता

💢अभावी होणारे आजार - अॅनामिया

💢स्त्रोत - यकृत व पालेभाज्या


🌀6. सत्व - ब10
💢शास्त्रीय नांव - फॉलीक

💢उपयोग - अॅसीडरक्ताचे आरोग्य राखणे

💢अभावी होणारे आजार - अॅनामिया

💢स्त्रोत - यकृत


🌀7. सत्व - क
💢शास्त्रीय नांव - अॅस्कार्बिक, अॅसीड

💢उपयोग - दात व हिरड्यांच्या आरोग्याकरिता

💢अभावी होणारे आजार - स्कव्हा, हिरड्या सुजणे, हिरड्यांमधून रक्त येणे

💢स्त्रोत - लिंबुवगाय फळे, टोमॅटो, आवळा, संत्री, मोसंबी इत्यादि


8. सत्व - ड
💢शास्त्रीय नांव - कॅल्सिफेरॉल

💢उपयोग - दात, हिरड्या, हाडे व त्वचेचे आरोग्य

💢अभावी होणारे आजार - अस्थिचा मृदुपणा, दंतक्षय व त्वचा रोग

💢स्त्रोत - मासे, कोर्ड लिव्हर, ऑईल, अंडी सूर्याची कोवळी किरणे


🌀9. सत्व - इ
💢शास्त्रीय नांव - टोकोफेरॉल

💢उपयोग - योग्य प्रजननासाठी

💢अभावी होणारे आजार - वांझपणा

💢स्त्रोत - अंकुरित कडधान्ये, हिरव्या पालेभाज्या


🌀10. सत्व- के

💢शास्त्रीय नांव - नॅप्थोक्विनान

💢उपयोग - रक्त गोठण्यास मदत

💢अभावी होणारे आजार - रक्त गोठत नाही

💢स्त्रोत - पालेभाज्या व कोबी

पावसाळ्यात डेंग्यू झालेल्यांच्या संख्येत वाढ होते. काही वेळा या आजारामुळे मृत्यू होतो. हा धोका टाळण्यासाठी काळजी घेणे हाच उत्तम उपाय आहे.

@MPSCScience

पावसाळ्यात अनेकांना चिकुनगुन्या हा आजार होतो. या आजारामुळे काही मृत्यू होतो पण पुरेशी काळजी घेतल्यास चिकुनगुन्या झालेली व्यक्ती खडखडीत बरी होऊ शकते.

Join us @MPSCScience

रात्री उशिरा जेवून लगेच झोपल्यामुळे शरीराची हालचाल मंदावते. अन्न पचनाचा वेग मंदावतो. त्यामुळे रात्री उशिरा जेवून लगेच झोपणारे नकळपणे विविध समस्यांना आमंत्रण देऊ लागतात.

Join us @MPSCScience

डासांविषयी काही माहिती

LHC - Large Hydrogen Collider - भाग 1

LHC - Large Hydrogen Collider - भाग 2

LHC - Large Hydrogen Collider - भाग 3

विश्वाच्या x रे साठी पुढचे पाऊल

मटा लेख - जियो और जिने दो

लेख - कृष्णविवरे