🏗️ पीएम गतिशक्ती : 5 वर्षे पूर्ण 🎉
+ ITLA स्थापनेस केंद्रीय मंत्रिमंडळाची मंजुरी

━━━━━━━━━━━━━━━
🚀 PM गतिशक्ती – एक नजर

📛 पूर्ण नाव : PM GatiShakti National Master Plan for Multi-modal Connectivity
📅 घोषणा : 15 ऑगस्ट 2021 (स्वातंत्र्यदिन भाषण)
📅 सुरुवात : 13 ऑक्टोबर 2021 ❗Imp
👤 सुरुवात : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
🏛️ नोडल विभाग : DPIIT (वाणिज्य व उद्योग मंत्रालय) ❗Imp
🎂 5 वर्षे पूर्ण : 13 ऑक्टोबर 2026

━━━━━━━━━━━━━━━
🎯 उद्देश
◾️ पायाभूत सुविधांचे एकात्मिक नियोजन (Integrated Planning)
◾️ मंत्रालये व राज्यांतील समन्वय – "संपूर्ण सरकार" (Whole-of-Government) दृष्टिकोन
◾️ बहुविध दळणवळण (Multimodal Connectivity) व लॉजिस्टिक्स खर्चात घट
◾️ तंत्रज्ञान : GIS, उपग्रह प्रतिमा व डिजिटल नकाशे

━━━━━━━━━━━━━━━
📊 5 वर्षांतील कामगिरी ❗Imp
◾️ 1,800+ डेटा स्तर (Data Layers) एकत्रित
◾️ 58 केंद्रीय मंत्रालये/विभाग + सर्व 36 राज्ये व केंद्रशासित प्रदेश जोडलेले
◾️ नेटवर्क प्लॅनिंग ग्रुप (NPG) ने 421 प्रकल्पांचे (≈ ₹20.23 लाख कोटी) मूल्यमापन केले
◾️ नियोजन आता जिल्हा स्तरापर्यंत : रस्ते, शाळा, आरोग्य केंद्रे, पाणी पाइपलाइन
◾️ स्वदेशी प्लॅटफॉर्म विकसक : BISAG-N
(भास्कराचार्य राष्ट्रीय अंतराळ उपयोजन व भू-माहितीशास्त्र संस्था)

━━━━━━━━━━━━━━━
🆕 ITLA – एकात्मिक वाहतूक व लॉजिस्टिक्स प्राधिकरण ❗Imp
Integrated Transport & Logistics Authority

📅 मंत्रिमंडळ मंजुरी : 6 ऑक्टोबर 2026
🏢 स्वरूप : विशेष उद्देश संस्था (Special Purpose Vehicle – SPV)

🔧 कार्ये
◾️ वाहतूक व लॉजिस्टिक्स क्षेत्रात संशोधन, नियोजन, मूल्यमापन, देखरेख व प्रभाव मूल्यांकन
◾️ ₹500 कोटी व त्याहून अधिक किमतीच्या प्रकल्पांचे मूल्यमापन
◾️ 10+ वर्षांचा राष्ट्रीय वाहतूक बृहद आराखडा (National Transport Master Plan) तयार करणे
◾️ मंत्रालयांच्या 5 वर्षीय क्षेत्रीय व वार्षिक योजनांची या आराखड्याशी सांगड
◾️ NTDR – राष्ट्रीय वाहतूक डेटा भांडार : FASTag, वाहन (Vahan) व GST ई-वे बिल डेटा एकत्र

🌟 गतिशक्ती = डिजिटल नकाशा | ITLA = दीर्घकालीन वाहतूक नियोजन करणारे प्राधिकरण

━━━━━━━━━━━━━━━
📌 MPSC/UPSC Exam Points

◾️ गतिशक्तीची 7 इंजिने : रस्ते, रेल्वे, विमानतळ, बंदरे, सार्वजनिक वाहतूक, जलमार्ग, लॉजिस्टिक्स पायाभूत सुविधा ❗Imp
◾️ राष्ट्रीय लॉजिस्टिक्स धोरण (NLP) : सुरुवात 17 सप्टेंबर 2022 – गतिशक्तीला पूरक
◾️ BISAG-N : मुख्यालय गांधीनगर (गुजरात); इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाअंतर्गत
◾️ NPG : विविध मंत्रालयांच्या नियोजन विभागप्रमुखांचा गट; प्रकल्पांची गतिशक्ती तत्त्वांनुसार तपासणी
◾️ DPIIT = उद्योग व अंतर्गत व्यापार प्रोत्साहन विभाग

#PMGatiShakti #ITLA #Infrastructure #MPSC

━━━━━━━━━━━━
📲 MPSC PYQ App — रोजच्या घडामोडी व सराव-प्रश्न

🧠 या बातमीवर 5 सराव-प्रश्न
पर्याय निवडा — लगेच बरोबर उत्तर व स्पष्टीकरण दिसेल 👇

📰 हेनले पासपोर्ट इंडेक्स – ऑक्टोबर 2026

🗓 शुक्रवार, 16 ऑक्टोबर 2026
#चालू_घडामोडी

🛂 हेनले पासपोर्ट इंडेक्स – ऑक्टोबर 2026 🌍
Henley Passport Index

━━━━━━━━━━━━━━━
🇮🇳 भारताची कामगिरी ❗Imp
👉 क्रमांक : 84 वा (मागील : 85 वा)
👉 संयुक्त क्रमांक : अल्जेरिया व मॉरिटानिया
👉 पूर्वव्हिसाशिवाय प्रवेश : 55 गंतव्यस्थाने (मागील : 57)
📅 क्रमवारी दिनांक : 9 ऑक्टोबर 2026

⚠️ क्रमांक 1 ने सुधारला, पण गंतव्यस्थाने 2 ने घटली!

━━━━━━━━━━━━━━━
🏢 निर्देशांकाविषयी
◾️ प्रकाशक : Henley & Partners – लंडनस्थित जागतिक नागरिकत्व व निवास सल्लागार संस्था
◾️ डेटा स्रोत : IATA (International Air Transport Association) ❗Imp
◾️ अभ्यास : 199 पासपोर्ट व 227 प्रवास गंतव्यस्थाने
◾️ मोजणी : व्हिसामुक्त + व्हिसा-ऑन-अरायव्हल + ETA (आधी मंजुरी लागणारा e-Visa मोजला जात नाही)

━━━━━━━━━━━━━━━
🏆 जगातील सर्वात शक्तिशाली पासपोर्ट (Top)
1️⃣ सिंगापूर – 193 🇸🇬
2️⃣ जपान, दक्षिण कोरिया, UAE – प्रत्येकी 188
3️⃣ स्वीडन – 187
4️⃣ फ्रान्स, जर्मनी, इटली, स्पेन इ. – 186
◾️ UK : 6 वा (184) | USA : 10 वा (180)

━━━━━━━━━━━━━━━
📉 सर्वात कमकुवत पासपोर्ट
◾️ अफगाणिस्तान – सर्वात तळाशी, फक्त 22 गंतव्यस्थाने

━━━━━━━━━━━━━━━
✈️ भारतीयांना पूर्वव्हिसाशिवाय प्रवेश देणारी काही ठिकाणे
भूतान, नेपाळ, मलेशिया, थायलंड, मॉरिशस, फिजी, कझाकस्तान, रवांडा, सेनेगल, जमैका, बार्बाडोस

━━━━━━━━━━━━━━━
📌 MPSC/UPSC Exam Points

◾️ सुरुवात 2006 – मूळ नाव Henley & Partners Visa Restrictions Index (HVRI); 2018 मध्ये नाव बदलून Henley Passport Index ❗Imp
◾️ 2026 हे निर्देशांकाचे 20 वे वर्ष
◾️ UAE : 20 वर्षांच्या इतिहासातील सर्वोत्तम कामगिरी – 2006 पासून 149 गंतव्यस्थाने वाढवली व 57 क्रमांक वर चढला
◾️ 2006 पासून जागतिक सरासरी प्रवेश 58 वरून 108 गंतव्यस्थानांपर्यंत वाढला
◾️ ऑक्टोबर 2025 मध्ये भारत : 85 वा (57 गंतव्यस्थाने)

#HenleyPassportIndex #India #MPSC

━━━━━━━━━━━━
📲 MPSC PYQ App — रोजच्या घडामोडी व सराव-प्रश्न

🧠 या बातमीवर 5 सराव-प्रश्न
पर्याय निवडा — लगेच बरोबर उत्तर व स्पष्टीकरण दिसेल 👇

📰 आंतरराष्ट्रीय दारिद्र्य निर्मूलन दिन

🗓 शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
#चालू_घडामोडी

🌍 आंतरराष्ट्रीय दारिद्र्य निर्मूलन दिन
📅 १७ ऑक्टोबर २०२६

◾️ २०२६–२०२८ ची त्रैवार्षिक संकल्पना: "United for Peace and Human Rights"
◾️ ❗Imp २०२६ चे विशेष लक्ष: "Safe Homes for All" (सर्वांसाठी सुरक्षित घरे)
◾️ इतिहास: १७ ऑक्टोबर १९८७ रोजी पॅरिस (ट्रोकॅडेरो) येथे अत्यंत गरिबी, भूक व हिंसाचाराच्या बळींच्या स्मरणार्थ कार्यक्रम; संयुक्त राष्ट्र महासभेची मान्यता ठराव ४७/१९६, २२ डिसेंबर १९९२
◾️ जागतिक स्थिती: सुमारे २.८ अब्ज लोक अपुऱ्या किंवा असुरक्षित निवासात; ३० कोटींहून अधिक लोकांना सुरक्षित घरच नाही
◾️ संदर्भ: दोहा राजकीय घोषणापत्र (दुसरी जागतिक सामाजिक विकास शिखर परिषद) — पुरेशा जीवनमानाचा हक्क अधोरेखित; जागतिक सामाजिक अहवाल २०२६
◾️ मुख्य कार्यक्रम — १६ ऑक्टोबर २०२६, संयुक्त राष्ट्र मुख्यालय, न्यूयॉर्क
◾️ संबंधित शाश्वत विकास ध्येय — SDG 1 (दारिद्र्याचे सर्व स्वरूपांत निर्मूलन)

📌 Exam Points
▪️ जागतिक बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक (Global MPI) — UNDP व OPHI (ऑक्सफर्ड); Alkire-Foster पद्धत; ३ परिमाणे, १० निर्देशक; ३३.३३% वंचितता = दारिद्र्य
▪️ नीती आयोगाचा राष्ट्रीय MPI — ३ परिमाणे, १२ निर्देशक (अतिरिक्त — मातृआरोग्य व बँक खाते); बहुआयामी दारिद्र्य २९.१७% (२०१३-१४) → ११.२८% (२०२२-२३); सुमारे २४.८२ कोटी लोक दारिद्र्याबाहेर
▪️ जागतिक बँकेची आंतरराष्ट्रीय दारिद्र्यरेषा — $३.०० प्रतिदिन (२०२१ PPP), जून २०२५ पासून (पूर्वीची $२.१५ — २०१७ PPP)
▪️ भारतातील दारिद्र्य समित्या — दांडेकर-रथ (१९७१), वाय. के. अलघ (१९७९) ग्रामीण २,४०० व शहरी २,१०० कॅलरी, लकडावाला (१९९३), तेंडुलकर (२००९) — २०११-१२ मध्ये २१.९%, रंगराजन (२०१४) — २९.५%

━━━━━━━━━━━━
📲 MPSC PYQ App — रोजच्या घडामोडी व सराव-प्रश्न

🧠 या बातमीवर 5 सराव-प्रश्न
पर्याय निवडा — लगेच बरोबर उत्तर व स्पष्टीकरण दिसेल 👇