MPSC Geography
139K subscribers
7.8K photos
82 videos
564 files
1.07K links
Download Telegram
🔹महाराष्ट्रातील महत्वाचे प्रकल्प

🎯महाराष्ट्रातील जलविद्युत प्रकल्प

🔹खोपोली - रायगड
🔸भिरा अवजल प्रवाह - रायगड
🔹कोयना - सातारा
🔸तिल्लारी - कोल्हापूर
🔹पेंच - नागपूर
🔸जायकवाडी - औरंगाबाद

🎯महाराष्ट्रातील अणुविधुत प्रकल्प
🔰तारापुर - ठाणे
🔰जैतापुर - रत्नागिरी
🔰उमरेड - नागपूर(नियोजित)

🎯महाराष्ट्रातील पवन विधुत प्रकल्प
🔘जमसांडे - सिंधुदुर्ग
🔘चाळकेवाडी - सातारा
🔘ठोसेघर - सातारा
🔘वनकुसवडे - सातारा
🔘ब्रह्मनवेल - धुळे
🔘शाहजापूर - अहमदनगर

=======================
New Doc 31 - भूगोल
Forwarded from MPSC Material
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹वातावरणाचे थर -
वातावरणाची सरासरी उंची किंवा जाडी १६०० किमी असून भूपृष्ठपासून जसजसे उंच जावे तसतशी वातावरणाची घनता कमी होत जाते.

वातावरणाचे मुख्य थर

📌 तपांबर - भूपृष्ठाच्या अगदी नजीकचा वातावरणाचा थर म्हणजे तपांबर होय, याची सरासरी जाडी ११ किमी आहे. या थरात वातावरणातील ७५% घटक आढळून येतात. पाऊस, वारे, ढगनिर्मिती आदी हवामान विषयक या थरात आढळून येतात.

📌 तपस्तधी - तपांबर व स्थितांबर या थरांना अलग करणारा उपथर म्हणजे तपस्तधी होय. उंचीनुसार तापमानात घट होण्याची क्रिया या उपथरात थांबते.

📌 स्थितांबर - तपांबरानंतर सुमारे ५० किमी उंचीपर्यंतचा थर म्हणजे स्थितांबर होय. या थरातील वातावरणात पाण्याची वाफ, धूलिकण, नसतात. व हवा शुष्क असते.

📌 स्थितस्तबधी - स्थितांबराच्या वरचा सुमारे ३ किमी जाडीचा थर म्हणजे स्थितस्तबधी होय. या थरातील तापमान स्थिर असते. या थरात दोन्ही बाजूना ओझोन वायूचा थर आढळतो. हा वायू सूर्यापासून येणारी अतिनील किरणांचे रक्षण करतो.

📌 मध्यांबर - स्थितस्तबधी नंतर भूपृष्ठापासून सुमारे ८० किमी चा थर म्हणजे मध्यांबर होय. या थरात वाढत्या उंचीनुसार तापमानात घट होते.

📌 मध्यस्तबधी - पृथ्वीच्या वातावरणातील सर्वात कमी नोंद ज्या थरात होते तो थर म्हणजे मध्यस्तबधी होय.

📌 दलांबर - मध्यस्तबधी या थरानंतर अत्यंत विरळ असलेला हवेचा थर म्हणजे दलांबर होय. या थरात उंचीनुसार तापमान वाढते.

📌 आयनांबर - दलांबराच्या नंतरचा थर म्हणजे आयनांबर आहे. या थरात उंचीनुसार तापमान वाढते. या थरातील अतितापमानामुळे हेवेचे कण विद्युतप्रभारित होतात.

📌 बाह्यंबार - आयनांबराच्या वरचा थर म्हणजे बाह्यांम्बर होय. भूपृष्ठापासून ४८० किमी उंचीपासून वरील भागात हा थर पसरलेला आहे. या थरातील विविध वायूंचे अनु, रेणू, पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्ष्णातील मुक्त होऊन अंतराळात विलीन होतात.
Forwarded from Deleted Account
New Doc 11
Forwarded from Deleted Account
वारे(भूगोल)
Forwarded from Deleted Account
वारे(भूगोल).pdf
186 KB
१] कल्पकम हा अणुविद्युत प्रकल्प कोणत्या राज्यात आहे?
१] महाराष्ट्र २] तामिळनाडू ३] कर्नाटक ४] राजस्थान

२] काक्रापारा हा अणुविद्युत प्रकल्प कोणत्या राज्यात आहे?
१] गुजरात २] मध्यप्रदेश ३] तामिळनाडू ४] राजस्थान

३] नरोरा हा अणुविद्युत प्रकल्प कोणत्या राज्यात आहे?
१] मध्यप्रदेश २] तामिळनाडू ३] गुजरात ४] उत्तर प्रदेश

४] कैगा हा अणुविद्युत प्रकल्प कोणत्या राज्यात आहे?
१] गुजरात २] महाराष्ट्र ३] कर्नाटक ४] राजस्थान

५] कुडनकुलम हा अणुविद्युत प्रकल्प कोणत्या राज्यात आहे?
१] कर्नाटक २] महाराष्ट्र ३] तामिळनाडू ४] राजस्थान

उत्तरे - १] २, २] १, ३] ४, ४] ३, ५] ३
Forwarded from Deleted Account
भारत व जगातील काही महत्वाच्या नद्या
#eMPSCkatta_Current_Affairs

🔹तांदळाची प्रथिने व जस्तयुक्त प्रजाती विकसित

प्रथिनांचा समावेश असलेली तांदळाची प्रजात इंदिरा गांधी कृषी विश्वविद्यालयाने विकसित केली असून त्याचा उपयोग मुलांना पोषक आहार मिळवून देण्यासाठी होणार आहे. छत्तीसगडमधील आदिवासी भागात कुपोषण मोठय़ा प्रमाणात आहे. इंदिरा गांधी कृषी विद्यापीठाचे वनस्पती रेणवीय जीवशास्त्र व जैवतंत्रज्ञान विभागाचे प्राध्यापक डॉ. गिरीश चंडेल यांनी सांगितले की, आमच्या संशोधकांनी सात वर्षे मेहनत करून भाताची प्रथिनयुक्त प्रजाती तयार केली आहे. मुलांमध्ये असलेली प्रथिनांची कमतरता भरून काढण्यासाठी तांदळाच्या या प्रजातीचा वापर केला जाणार आहे.
भात हे राज्यातील लोकांचे पूरक अन्न असून त्याचा वापर मोठय़ा प्रमाणात केला जातो. आम्ही सूक्ष्मपोषके व प्रथिनांचा समावेश तांदळाच्या प्रजातीत केला आहे. आपल्याकडे सध्या ज्या तांदळाच्या प्रजाती उपलब्ध आहेत त्या प्रथिनयुक्त नाहीत, त्यामुळे त्यात कबरेदकेच असतात. प्रथिने व
जस्त यांचे पुरेसे प्रमाण असलेली तांदळाची प्रजात तयार करण्यात आली आहे.

नव्याने विकसित करण्यात आलेली तांदळाची प्रजाती प्रथिनयुक्त असून त्यात १० टक्के प्रथिने आहेत. नेहमीच्या तांदळाच्या प्रजातीत ३ टक्के प्रथिनांचा समावेश असतो. नवीन प्रजातीत जस्ताचे प्रमाण ३० पीपीएम आहे. छत्तीसगडच्या आदिवासी भागात कुपोषणाचे प्रमाण गेल्यावर्षी जास्त दिसून आले होते व ती मुले वजनाने कमी असल्याचे लक्षात आले होते. बस्तर, दंतेवाडा व कोंडगाव तसेच नारायणपूर या जिल्ह्य़ातील पाच लाख बालकांचे वजन अपेक्षेपेक्षा खूप कमी आहे.

इतर जिल्ह्य़ांपेक्षा तेथे कुपोषणाचे प्रमाणही अधिक आहे. मुलांचे वजन वाढण्यासाठी ‘वजन त्योहार’ योजना आखण्यात आली असून मुलांसाठी पोषक आहार आठवडा साजरा केला जाणार आहे.
भूगोल - मारियाना गर्ता
भूगोल - काटेपूर्णा
नद्यांची हि वैशिष्ट तुम्हाला माहीत आहे का?

-‘नाईल’ ही जगातली सगळ्यात लांब नदी आहे. तिची लांबी साधारण ६,६५० किमी आहे. जगातली बरीच महत्त्वाची शहरं नदीच्या काठी वसलेली आहेत.
-‘सिंधू’ नदीच्या नावावरून भारत देशाला ‘हिंदुस्थान’ हे नाव पडलं.
-गोदावरी ही पश्चिम घाटातून उगम पावणारी भारतातली सर्वात मोठी नदी आहे.
-‘पंजाब’ या राज्याच्या नावाचा अर्थ ‘पाच नद्यांचा भूभाग’ असा होतो.
-भारतातला सर्वात वेगाने वाहणारा ‘जोग’ धबधबा कर्नाटक राज्यातल्या ‘शरवती’ नदीतून उगम पावतो.
-------------------------------
जॉईन करा @MPSCGeography
🔹गांडूळाच्या विष्ठेमध्ये काय असते. ?

देशी गांडुळाच्या विष्ठेमध्ये सगळया खनिजांचे अनंत भंडार असते. त्या विष्ठेमध्ये भोवतालच्या मातीपेक्षा 7 पट जास्त नाट्रोजन असतो, 9 पट जास्त स्फुरद(फॉस्फेट), 11 पट जास्त, पलाश(पोटॅश), 8 पट चुना(कॅल्शीअम), 10 पट मग्न(मॅग्नेशिअम), 10 पट गंधक (सल्फर), ह्या सोबतच बाकीचे खनिजं जास्त प्रमाणात असतात. ही गांडुळांची विष्ठा मुळाजवळ येऊन पडते, त्यातील सर्व अन्नद्रव्य मुळयांना मिळतात व सोबतच विष्ठेमध्ये असणारे उपयुक्त जंतू नवीन  ताकद आणि  स्फूर्ती  घेऊन ह्युमसच्या निर्मीतीच्या कामाला लागतात. 
जगातील विविध स्थळांची टोपननावे किंवा ठळक वैशिष्टये


👉🏾 *इंग्लंडचे उद्यान*
– केंट

👉🏾 *यूरोपाचे काश्मीर*
– स्वित्झर्लंड

👉🏾 *वादळी शहर*
– शिकागो

👉🏾 *पीत नदी*
– हो हँग हो

👉🏾 *भारताचे स्वित्झर्लंड*
– काश्मीर

👉🏾 *लवगांचे बेट*
– झांजीबार

👉🏾 *गुलाबी शहर*
– जयपूर

👉🏾 *खड़काळ शहर*
– अँबरडीन

👉🏾 *पायाखालील प्रदेश*
– ऑस्ट्रेलिया

👉🏾 *पाच नदयाचा प्रदेश*
– पंजाब

👉🏾 *हजार तळ्यांचा देश*
– फिनलँड

👉🏾 *निर्जनतम बेट*
– ट्रिस्टन डी क्यूबा

👉🏾 *भारताचे व्हेनीस*
– अलेप्पी

👉🏾 *पाचूंचे बेट*
– श्रीलंका

👉🏾 *दक्षिणेतील ब्रिटन*
– न्यूझीलंड

👉🏾 *भारताचे उद्यान*
– बंगलोर

👉🏾 *भूकंपाचे शहर*
– फिलाडेल्फिया

👉🏾 *उत्तरेकडील व्हेनीस*
– स्टॉकहोम

👉🏾 *कमलपुष्पांचा देश*
– फ़्रान्स व कॅनडा

👉🏾 *अमर शहर*
– रोम

👉🏾 *मंदिरांचे माहेरघर*
– बनारस

👉🏾 *मेपल वृक्षांचा देश*
– कॅनडा

👉🏾 *काळा खंड*
– आफ्रिका

👉🏾 *श्वेत शहर*
– बेलग्रेड

👉🏾 *जगाचे छप्पर*
– पामीरचे पठार

👉🏾 *भारताचा मसाला मळा*
– केरळ

👉🏾 *भूमध्य समुद्राची किल्ली*
– जिब्राल्टर

👉🏾 *गोऱ्या माणसाची दफन भूमी*
– गिनीचा किनारा

👉🏾 *मोत्यांचे बेट*
– बहारीन

👉🏾 *राजवाडयांचे शहर*
– वॉशिंगटन

👉🏾 *अज्ञात खंड*
– आफ्रिका

👉🏾 *उंच इमारतीचे शहर*
– न्यूयार्क

👉🏾 *भव्य अंतराचे शहर*
– कोलकाता

👉🏾 *कांगारूंचा देश*
– ऑस्ट्रेलिया

👉🏾 *सूर्यास्ताचा देश*
– ब्रिटन

👉🏾 *उगवत्या सूर्याचा देश*
– जपान

👉🏾 *मध्यरात्रीच्या सूर्याचा देश*
– नॉर्वे


🏺🏺
Forwarded from Deleted Account
भूगोल:-
सह्याद्री तील सर्वात लहान खिंड- पलक्कड खिंड
कोका टेकड्या - भंडारा
कर्कवृत्ताला दोन वेळा छेदून जाणाऱ्या नद्या- मही, साउथ कोयल
भारतीय शीत वाळवंट स्थान- पीरपंजाल च्या पश्चिमेला
गोदावरी व महानदी या दरम्यान चा पर्वत/शिखर- महेंद्रगिरी(1501)
पंजाब हिमालयातील सर्वात उंच पर्वत- नंगा पर्वत (8126)
धातू कामासाठी प्रसिद्ध शहर - कटक (ओरिसा)
Forwarded from MPSC Material
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
भारताच्या राज्य पुनर्रचनेचा काळानुसार बदलता नकाशा...

Join @MPSCGeography