انجمن سواد رسانه ای ایران

یادداشت ارسالی از سوی جناب آقای دکتر محمد مهدی فتوره چی
مداقه ای در باب اهمیت و ضرورت تحصیل سواد رسانه ای برای همگان
محمد مهدی فتوره چی
امروزه با گسترش چشمگیر رسانه ها و بویژه فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی، تنوع کم نظیر شبکه ها و امکان دسترسی به رسانه های مختلف، کسب سواد رسانه ای و اتخاذ تدابیری برای افزایش پیوسته آن ضرورتی اجتناب ناپذیر تلقی شده به عبارتی لازمه زندگی در جوامع مدرن و شبکه ای به شمار می آید. بی تردید غفلت از این مهم و سهل انگاری در کسب این دانش و مهارت، تهدیدهای جبران ناپذیری برای کاربران و بویژه نوجوانان و جوانانی که ساعت ها وقت ارزشمند خود را به مطالعه و بهره گیری از رسانه های مختلف اختصاص می دهند به همراه خواهد داشت. سواد رسانه ای گاهی به مثابه گواهینامه رانندگی خودرویی است که به سرنشینانش صلاحیت و توانایی راننده را درگذر از پیچ و خم های پر شیب و لغزنده در یک روز بارانی تضمین می دهد. سواد رسانه ای همچون نسخه یا دستورالعملی است که فرد را به استفاده و بهره گیری هر چه مطلوب و بی خطرتر از دارو، محصول و یا خدماتی رهنمون می سازد. سواد رسانه ای مجموعه ای از قوانین و الزامات خود کنترلی در استفاده از محتوای رسانه هاست. الزامات و برحذرباش هایی که گاهی جنبه کاملا شخصی پیدا می کند؛ همچون ادویه و یا روغن و مواد قندی است که به طور عام هیچ کسی از آنها برحذر داشته نمی شود ولیکن چه بسا، کمی استفاده از آن، فرد بیمار و مستعدی را به ورطه هلاکت بکشاند؛ و پیچیدگی و دشواری پرداختن به این مهم از همینجا آشکار می شود. در این زمینه با الهام از نظریه هارولد لاسول باید آموخت و دانست که چه کسی، با چه انگیزه ای، از چه طریقی(رسانه ای)، چه مدتی، وبا انتظار چه پیامدی باید رسانه ای را گزینش و مورد استفاده قرار دهد. در اینجا تاکید بر لزوم فعال شدن مخاطب و گزینش سودمندترین و مناسب ترین اطلاعات و محتواهای رسانه های است. لذا تردیدی نیست که علاوه بر لزوم کسب توانایی هایی چون مدیریت زمان، اعتبار سنجی رسانه، دسترسی، ارزیابی، تجزیه و تحلیل پیام های رسانه ای و تبلیغات(گزینشگری فعال)، کسب چنین قابلیت ارزشمند و هدایتگری مستلزم تحصیل دانش و اطلاعات کافی در زمینه های تاریخی، اقتصادی، و حتی فرهنگی و سیاسی است؛ و شاید از همین روست که صاحب نظران بر این مهم وفاق دارند که همه دانش آموختگان و تحصیلگردگان در هر سطحی تا اندازه ای فاقد سواد رسانه ای اند. لذا می توان اذعان کرد که امروزه سواد رسانه های از شاخصه های باسوادی در جهان مدرن قلمداد شده، بواسطه تحولات روزافزون و پی در پی در عرصه ارتباطات و اطلاعات انتها و پایانی بر آن متصور نیست و از همین روی مستلزم همه کنشگران و تعاملگران رسانه ها اعم از سنتی و نوین نیازمند بازآموزی و روزآمدنگاه داشتن دانش خود بوده و البته ضرورت جدی انگاشتن آموزش سواد رسانه ای از ابتدایی ترین نهادهای آموزشی باید در صدر اولویت ها و برنامه های توانمندسازی کودکان و نوجوانان قرار بگیرد تا هزینه های بیشتری در دوران جوانی و میانسالی به آنان تحمیل نگردد و تبعات ناشی از عدم استفاده بهینه و مطلوب از رسانه ها در نسل های آتی کاهش یابد. امید است با اتخاذ تمهیداتی از سوی مسئولان امر فرهنگ بهره گیری صحیح از رسانه ها در جامعه نهادینه شده و تلقی غلط مقابله با رسانه به مدیریت متعهدانه و آگاهانه از محتویات رسانه تغییر یابد و مخاطب رسانه همواره خود را آنگونه که هولستی(1969) تاکید می کند در برابر این پرسش بیابد که «چرا محتوایی تولید و منتشر می شود»؟

2.58K views18:57