ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (လှိုင်နယ်မြေ)သို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး လိုအပ်သည်များအား ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ယနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် ခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါလာသည့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးနှင့် တာဝန်ရှိသူများ လိုက်ပါ၍ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(လှိုင်နယ်မြေ)သို့ သွားရောက် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးသည်။
ထိုသို့ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဉ် နိုင်ငံတော်သမ္မတက နိုင်ငံတော်အတွက် လိုအပ်သည့် အရည်အသွေးမြင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်ပေးနိုင်ရေး၊ ထူးချွန်ကျောင်းသားများကို စနစ်တကျ ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ရေး၊ တက္ကသိုလ်များ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ဥပဓိရုပ် ကောင်းမွန်ရေးတို့ကို လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ယနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် ခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါလာသည့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးနှင့် တာဝန်ရှိသူများ လိုက်ပါ၍ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(လှိုင်နယ်မြေ)သို့ သွားရောက် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးသည်။
ထိုသို့ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဉ် နိုင်ငံတော်သမ္မတက နိုင်ငံတော်အတွက် လိုအပ်သည့် အရည်အသွေးမြင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်ပေးနိုင်ရေး၊ ထူးချွန်ကျောင်းသားများကို စနစ်တကျ ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ရေး၊ တက္ကသိုလ်များ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ဥပဓိရုပ် ကောင်းမွန်ရေးတို့ကို လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့သည်။
ကျောက်မဲဒေသအတွင်း ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွား
ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်းမှာ SSPP တပ်က TNLA ရဲ့ ရွာစောင့်တပ်သား ၂ ဦးကို ပစ်သတ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။
-
ဖြစ်စဉ်မှာ စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက် ညပိုင်းက ကျောက်မဲမြို့နယ် မင်းကုန်းရွာထဲမှာ SSPP တပ်ဖွဲ့က TNLA ရွာစောင့်တပ်သားတွေဖြစ်တဲ့ မိုင်းအောင်မိုးနဲ့ မိုင်းအောင်ဉာဏ် (ခ) ဘဉာဏ် တို့ကို ပစ်သတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
အလားတူ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတုန်းကလည်း ကျောက်မဲမြို့နယ် ဟူးဆွန်တောင်မှာ နှစ်ဖက် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့လို့ TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။
တိုက်ပွဲသတင်းစုံ
ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်းမှာ SSPP တပ်က TNLA ရဲ့ ရွာစောင့်တပ်သား ၂ ဦးကို ပစ်သတ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။
-
ဖြစ်စဉ်မှာ စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက် ညပိုင်းက ကျောက်မဲမြို့နယ် မင်းကုန်းရွာထဲမှာ SSPP တပ်ဖွဲ့က TNLA ရွာစောင့်တပ်သားတွေဖြစ်တဲ့ မိုင်းအောင်မိုးနဲ့ မိုင်းအောင်ဉာဏ် (ခ) ဘဉာဏ် တို့ကို ပစ်သတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
အလားတူ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတုန်းကလည်း ကျောက်မဲမြို့နယ် ဟူးဆွန်တောင်မှာ နှစ်ဖက် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့လို့ TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။
တိုက်ပွဲသတင်းစုံ
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဒဂုံတက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေး၊ တက္ကသိုလ် အင်္ဂါရပ်နှင့်အညီ အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဆင့်မြှင့်တင်ရေး လမ်းညွှန်မှာကြား
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၇
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ယနေ့ စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ဒဂုံတက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်၏ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး တက္ကသိုလ် အင်္ဂါရပ် နှင့်အညီ အခြေခံအဆောက်အအုံများ ပြုပြင်အဆင့်မြှင့်တင်ရေး၊ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ၏ သွားလာနေထိုင်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်စေရေးတို့အတွက် လိုအပ်သည်များ လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဒဂုံတက္ကသိုလ်ဘူတာနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ၏ သွားလာမှုအခြေအနေများကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး ဒဂုံတက္ကသိုလ် YBS ဂိတ်ကို ဘူတာနှင့် တက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ရောက်သည့်လမ်း၏ ဘေးဘက်တွင် စနစ်တကျထားရှိနိုင်ရေးနှင့် ယာဉ်ရပ်နားဝင်း တည်ဆောက်ရန် လျာထားသည့်နေရာတို့ကို ကြည့်ရှုခဲ့စစ်ဆေးခဲ့ပါသည်။
ထို့ပြင် တက္ကသိုလ်အတွင်း ယာဉ်ရပ်နားစနစ်ကို စနစ်တကျဖြစ်စေရေး၊ ယာဉ်ဝင်ထွက်သွားလာမှု အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအတွက် ကျောင်းဘတ်စ်ကားများ ပြေးဆွဲပေးနေမှုအခြေအနေနှင့် လိုအပ်ချက်များကို စိစစ်၍ လိုအပ်သလို ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့ပါသည်။
တက္ကသိုလ်ဝင်းအတွင်း ရေမြောင်းများ ရေစီးရေလာကောင်းမွန်စေရေးနှင့် မိုးရာသီတွင် ရေဝပ်ရေလျှံမှုများ မဖြစ်ပေါ်စေရေး စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရန် လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
ဒဂုံတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်က တက္ကသိုလ်၏ လက်ရှိအခြေအနေ၊ ပညာရေးဆိုင်ရာနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များ၊ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရေးဆွဲထားသည့် စီမဲကိန်းများနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ပါသည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဒဂုံတက္ကသိုလ် အားကစားကွင်းနှင့် ပွဲကြည့်စင်တို့ကို သတ်မှတ်ထားသည့် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီစေရေး ပြုပြင်အဆင့်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် တက္ကသိုလ်၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများကို တက္ကသိုလ် အင်္ဂါရပ်နှင့်အညီ စနစ်တကျ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတက လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၇
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ယနေ့ စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ဒဂုံတက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်၏ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး တက္ကသိုလ် အင်္ဂါရပ် နှင့်အညီ အခြေခံအဆောက်အအုံများ ပြုပြင်အဆင့်မြှင့်တင်ရေး၊ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ၏ သွားလာနေထိုင်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်စေရေးတို့အတွက် လိုအပ်သည်များ လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဒဂုံတက္ကသိုလ်ဘူတာနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ၏ သွားလာမှုအခြေအနေများကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး ဒဂုံတက္ကသိုလ် YBS ဂိတ်ကို ဘူတာနှင့် တက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ရောက်သည့်လမ်း၏ ဘေးဘက်တွင် စနစ်တကျထားရှိနိုင်ရေးနှင့် ယာဉ်ရပ်နားဝင်း တည်ဆောက်ရန် လျာထားသည့်နေရာတို့ကို ကြည့်ရှုခဲ့စစ်ဆေးခဲ့ပါသည်။
ထို့ပြင် တက္ကသိုလ်အတွင်း ယာဉ်ရပ်နားစနစ်ကို စနစ်တကျဖြစ်စေရေး၊ ယာဉ်ဝင်ထွက်သွားလာမှု အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအတွက် ကျောင်းဘတ်စ်ကားများ ပြေးဆွဲပေးနေမှုအခြေအနေနှင့် လိုအပ်ချက်များကို စိစစ်၍ လိုအပ်သလို ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့ပါသည်။
တက္ကသိုလ်ဝင်းအတွင်း ရေမြောင်းများ ရေစီးရေလာကောင်းမွန်စေရေးနှင့် မိုးရာသီတွင် ရေဝပ်ရေလျှံမှုများ မဖြစ်ပေါ်စေရေး စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရန် လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
ဒဂုံတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်က တက္ကသိုလ်၏ လက်ရှိအခြေအနေ၊ ပညာရေးဆိုင်ရာနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များ၊ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရေးဆွဲထားသည့် စီမဲကိန်းများနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ပါသည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဒဂုံတက္ကသိုလ် အားကစားကွင်းနှင့် ပွဲကြည့်စင်တို့ကို သတ်မှတ်ထားသည့် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီစေရေး ပြုပြင်အဆင့်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် တက္ကသိုလ်၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများကို တက္ကသိုလ် အင်္ဂါရပ်နှင့်အညီ စနစ်တကျ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတက လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လှိုင်တက္ကသိုလ်နယ်မြေ ကြည့်ရှုစစ်ဆေး၊ ထူးချွန်ကျောင်းသားများ မွေးထုတ်ရေးနှင့် တက္ကသိုလ်များ အဆင့်အတန်းမြင့်မားရေး လမ်းညွှန်
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၇
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လှိုင်တက္ကသိုလ်နယ်မြေသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အတွက် လိုအပ်သည့် အရည်အသွေးမြင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်ပေးနိုင်ရေး၊ ထူးချွန်ကျောင်းသားများကို စနစ်တကျ ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ရေး၊ တက္ကသိုလ်များ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ဥပဓိရုပ် ကောင်းမွန်ရေးတို့ကို လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဉ် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများက လှိုင်တက္ကသိုလ်နယ်မြေရှိ တက္ကသိုလ်များ၏ လက်ရှိအခြေအနေ၊ ကျောင်းသားများ ပညာသင်ကြားနေမှု၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များကို Presentation ဖြင့် ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ကြပါသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက အဓိကထားပြောကြားခဲ့သည့် အချက်များမှာ —
• ထူးချွန်ပြီး အရည်အချင်းပြည့်မီသည့် ကျောင်းသားများ မွေးထုတ်နိုင်ရေး အလေးထားစိစစ်ဆောင်ရွက်ရန်။
• ထူးချွန်ကျောင်းသားများကို နိုင်ငံတော်အတွက် လိုအပ်သည့် Human Resources (HR) များအဖြစ် စနစ်တကျ လေ့ကျင့်မွေးထုတ်ပြီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ရေး အာမခံချက်ရှိသည့် စနစ်တစ်ရပ် ဖော်ဆောင်ရန်။
• ထူးချွန်ထက်မြက်သည့် ကျောင်းသားများ၏ အရည်အသွေးကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် ပညာရေးပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင်ကြားရေးစနစ်များ ဖော်ဆောင်ရန်။
• ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နှင့် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်တို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် Campus များကို လိုအပ်ချက်နှင့် လက်တွေ့အခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ ပေါင်းစည်းခြင်း၊ သီးခြားခွဲထုတ်ခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ လေ့လာသုံးသပ်ဆောင်ရွက်ရန်။
• ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်ရှိ (၆)ထပ်ဆောင် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ အမြန်ဆုံးပြီးစီးရေး စနစ်တကျ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ရန်
နှင့်Foundation ခိုင်မာမှု၊ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုတို့ကို စစ်ဆေးရန်။
• တက္ကသိုလ်များ အဆင့်အတန်းမီရေး၊ ပညာရေးပတ်ဝန်းကျင်ကောင်းမွန်ရေးနှင့် Campus များ၏ ဥပဓိရုပ်ကောင်းမွန်ရေး ဆောင်ရွက်ရန်တို့ ဖြစ်ပါသည်။
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၇
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လှိုင်တက္ကသိုလ်နယ်မြေသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အတွက် လိုအပ်သည့် အရည်အသွေးမြင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်ပေးနိုင်ရေး၊ ထူးချွန်ကျောင်းသားများကို စနစ်တကျ ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ရေး၊ တက္ကသိုလ်များ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ဥပဓိရုပ် ကောင်းမွန်ရေးတို့ကို လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ပါသည်။
ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဉ် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများက လှိုင်တက္ကသိုလ်နယ်မြေရှိ တက္ကသိုလ်များ၏ လက်ရှိအခြေအနေ၊ ကျောင်းသားများ ပညာသင်ကြားနေမှု၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များကို Presentation ဖြင့် ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ကြပါသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက အဓိကထားပြောကြားခဲ့သည့် အချက်များမှာ —
• ထူးချွန်ပြီး အရည်အချင်းပြည့်မီသည့် ကျောင်းသားများ မွေးထုတ်နိုင်ရေး အလေးထားစိစစ်ဆောင်ရွက်ရန်။
• ထူးချွန်ကျောင်းသားများကို နိုင်ငံတော်အတွက် လိုအပ်သည့် Human Resources (HR) များအဖြစ် စနစ်တကျ လေ့ကျင့်မွေးထုတ်ပြီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ရေး အာမခံချက်ရှိသည့် စနစ်တစ်ရပ် ဖော်ဆောင်ရန်။
• ထူးချွန်ထက်မြက်သည့် ကျောင်းသားများ၏ အရည်အသွေးကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် ပညာရေးပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင်ကြားရေးစနစ်များ ဖော်ဆောင်ရန်။
• ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နှင့် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်တို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် Campus များကို လိုအပ်ချက်နှင့် လက်တွေ့အခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ ပေါင်းစည်းခြင်း၊ သီးခြားခွဲထုတ်ခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ လေ့လာသုံးသပ်ဆောင်ရွက်ရန်။
• ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်ရှိ (၆)ထပ်ဆောင် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ အမြန်ဆုံးပြီးစီးရေး စနစ်တကျ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ရန်
နှင့်Foundation ခိုင်မာမှု၊ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုတို့ကို စစ်ဆေးရန်။
• တက္ကသိုလ်များ အဆင့်အတန်းမီရေး၊ ပညာရေးပတ်ဝန်းကျင်ကောင်းမွန်ရေးနှင့် Campus များ၏ ဥပဓိရုပ်ကောင်းမွန်ရေး ဆောင်ရွက်ရန်တို့ ဖြစ်ပါသည်။
သတင်းသမားမစစ်သော Charlie Campbell သို့မဟုတ် နှောင်ကြိုးပါ နိုင်ငံရေးသမား (အပိုင်း ၁)
အမေရိကန်အခြေစိုက် Gallup သုတေသနအဖွဲ့က ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာမှာ ကောက်ခဲ့တဲ့ သတင်းသမားတွေရဲ့ ရိုးသားမှုနဲ့ ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းလိုက်နာမှုဆိုင်ရာစစ်တမ်းက စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလှတယ်။ သတင်းမီဒီယာတွေက ဖော်ပြတဲ့ သတင်းတွေအပေါ် အမေရိကန်လူထု ၂၈% ကသာ ယုံကြည်မှု ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အဖြေထွက်လာတယ်။
-
အဲ့ဒီစစ်တမ်းရဲ့ အဖြေကို ကြည့်ရင် သတင်းသမားတွေရဲ့ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု၊ ရိုးသားမှုနဲ့ ကျင့်ဝတ်လိုက်နာမှုတွေအပေါ် မေးခွန်းထုတ်နေသလို ခံစားရပါတယ်။
-
ဘာကြောင့် ယခုလို ယုံကြည်မှုကျဆင်းရသလဲလို့မေးရင် Political bias နဲ့ Agenda Perception တွေ ရှိနေလို့လို့ ဖြေရမှာပဲ ဖြစ်တယ်။ အချို့သတင်းသမားတွေဟာ အချက် အလက်ကို တင်ပြတာထက် ကိုယ်ပိုင် Agenda တစ်ခုကို တွန်းတင်နေတယ်လို့ ခံစားရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဒါ့အပြင် Sensationalism နဲ့ Source verification ပျက်ကွက်တာတွေလည်း ရှိနေကြတာ တွေ့ရတယ်။ Sensationalism ဆိုတာ လူတွေရဲ့ အာရုံစိုက်မှုရရှိစေဖို့ ၊ စိတ်လှုပ်ရှားသွားစေဖို့အတွက် သတင်းတွေကို ပုံကြီးချဲ့ကားတာတွေ ၊ လှုံ့ဆော်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ သုံးတာတွေဖြစ်တယ် ။ Source Verification ပျက်ကွက်တယ်ဆိုတာကတော့ သတင်းကို မဖြန့်မီ အရင်းအမြစ်က ခိုင်မာမှု ရှိ မရှိ စိစစ်မှု မပြုဘဲ တင်လိုက်ကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ် ။
-
1998 ခုနှစ်က TIME နှင့် CNN တို့ ပူးပေါင်းတင်ဆက်ခဲ့တဲ့ Operation Tailwind ဖြစ်စဉ်ဟာ ဒီအချက်ကို သတိပေးနေတဲ့ နိုင်ငံတကာသတင်းမီဒီယာသမိုင်းထဲက ထင်ရှားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
-
၁၉၇၀ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကာလမှာ အမေရိကန် Special Forces တွေဟာ Laos နိုင်ငံအတွင်း လျှို့ဝှက်စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Operation Tailwind ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။
-
၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့မှာ CNN ရဲ့ NewsStand: CNN & TIME အစီအစဉ်က Tailwind စစ်ဆင်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။ TIME ကလည်း CNN သတင်းထောက်တွေ ရေးသားတဲ့ companion article ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။
-
သတင်းရဲ့ အဓိကစွပ်စွဲချက်က နှစ်ချက်ပါ။
ပထမ — အမေရိကန်စစ်တပ်က Laos မှာ Sarin nerve gas ကို အသုံးပြုခဲ့တယ်။
ဒုတိယ — အမေရိကန်စစ်တပ်က ရန်သူဘက်ကို ရောက်သွားတဲ့ American defectors တွေကို ရှာဖွေသတ်ဖြတ်ဖို့ စစ်ဆင်ရေးလုပ်ခဲ့တယ်။
ဒီလို စွပ်စွဲချက်ဟာ သာမန်သတင်းတစ်ပုဒ် မဟုတ်ပါဘူး။ အမေရိကန်စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေး၊ chemical weapons အသုံးပြုမှုနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်တွေ ပါဝင်လာတဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေးအရ အလွန်လေးနက်တဲ့ စွပ်စွဲချက် ဖြစ်ပါတယ်။
-
အဲ့ဒီသတင်းထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် ပြင်းထန်တဲ့ ငြင်းဆိုမှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။
KT Sep 26
အမေရိကန်အခြေစိုက် Gallup သုတေသနအဖွဲ့က ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာမှာ ကောက်ခဲ့တဲ့ သတင်းသမားတွေရဲ့ ရိုးသားမှုနဲ့ ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းလိုက်နာမှုဆိုင်ရာစစ်တမ်းက စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလှတယ်။ သတင်းမီဒီယာတွေက ဖော်ပြတဲ့ သတင်းတွေအပေါ် အမေရိကန်လူထု ၂၈% ကသာ ယုံကြည်မှု ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အဖြေထွက်လာတယ်။
-
အဲ့ဒီစစ်တမ်းရဲ့ အဖြေကို ကြည့်ရင် သတင်းသမားတွေရဲ့ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု၊ ရိုးသားမှုနဲ့ ကျင့်ဝတ်လိုက်နာမှုတွေအပေါ် မေးခွန်းထုတ်နေသလို ခံစားရပါတယ်။
-
ဘာကြောင့် ယခုလို ယုံကြည်မှုကျဆင်းရသလဲလို့မေးရင် Political bias နဲ့ Agenda Perception တွေ ရှိနေလို့လို့ ဖြေရမှာပဲ ဖြစ်တယ်။ အချို့သတင်းသမားတွေဟာ အချက် အလက်ကို တင်ပြတာထက် ကိုယ်ပိုင် Agenda တစ်ခုကို တွန်းတင်နေတယ်လို့ ခံစားရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဒါ့အပြင် Sensationalism နဲ့ Source verification ပျက်ကွက်တာတွေလည်း ရှိနေကြတာ တွေ့ရတယ်။ Sensationalism ဆိုတာ လူတွေရဲ့ အာရုံစိုက်မှုရရှိစေဖို့ ၊ စိတ်လှုပ်ရှားသွားစေဖို့အတွက် သတင်းတွေကို ပုံကြီးချဲ့ကားတာတွေ ၊ လှုံ့ဆော်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ သုံးတာတွေဖြစ်တယ် ။ Source Verification ပျက်ကွက်တယ်ဆိုတာကတော့ သတင်းကို မဖြန့်မီ အရင်းအမြစ်က ခိုင်မာမှု ရှိ မရှိ စိစစ်မှု မပြုဘဲ တင်လိုက်ကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ် ။
-
TIME နဲ့ CNN တို့ ဘာတွေ မှားခဲ့ကြသလဲ
1998 ခုနှစ်က TIME နှင့် CNN တို့ ပူးပေါင်းတင်ဆက်ခဲ့တဲ့ Operation Tailwind ဖြစ်စဉ်ဟာ ဒီအချက်ကို သတိပေးနေတဲ့ နိုင်ငံတကာသတင်းမီဒီယာသမိုင်းထဲက ထင်ရှားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
-
၁၉၇၀ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကာလမှာ အမေရိကန် Special Forces တွေဟာ Laos နိုင်ငံအတွင်း လျှို့ဝှက်စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Operation Tailwind ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။
-
၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့မှာ CNN ရဲ့ NewsStand: CNN & TIME အစီအစဉ်က Tailwind စစ်ဆင်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။ TIME ကလည်း CNN သတင်းထောက်တွေ ရေးသားတဲ့ companion article ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။
-
သတင်းရဲ့ အဓိကစွပ်စွဲချက်က နှစ်ချက်ပါ။
ပထမ — အမေရိကန်စစ်တပ်က Laos မှာ Sarin nerve gas ကို အသုံးပြုခဲ့တယ်။
ဒုတိယ — အမေရိကန်စစ်တပ်က ရန်သူဘက်ကို ရောက်သွားတဲ့ American defectors တွေကို ရှာဖွေသတ်ဖြတ်ဖို့ စစ်ဆင်ရေးလုပ်ခဲ့တယ်။
ဒီလို စွပ်စွဲချက်ဟာ သာမန်သတင်းတစ်ပုဒ် မဟုတ်ပါဘူး။ အမေရိကန်စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေး၊ chemical weapons အသုံးပြုမှုနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်တွေ ပါဝင်လာတဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေးအရ အလွန်လေးနက်တဲ့ စွပ်စွဲချက် ဖြစ်ပါတယ်။
-
အဲ့ဒီသတင်းထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် ပြင်းထန်တဲ့ ငြင်းဆိုမှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။
KT Sep 26
သတင်းသမားမစစ်သော Charlie Campbell သို့မဟုတ် နှောင်ကြိုးပါ နိုင်ငံရေးသမား (အပိုင်း ၂)
CNN က Floyd Abrams ဆိုတဲ့ နာမည်ကျော် မီဒီယာဥပဒေပညာရှင်ကို ဦးဆောင်စေပြီး ကိုယ်ပိုင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ TIME ကလည်း ကိုယ်ပိုင်စုံစမ်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
-
နောက်ဆုံးမှာ နှစ်ဖက်စလုံးရဲ့ စုံစမ်းမှုက တူညီတဲ့ အဖြေကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။
-
Sarin nerve gas အသုံးပြုခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ American defectors တွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေအတွက် အထောက်အထားတွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ မရရှိခဲ့ပါဘူး။
-
TIME ရဲ့ Managing Editor ဖြစ်တဲ့ Walter Isaacson က နောက်ပိုင်းမှာ TIME အနေနဲ့ အဆိုပါ story ကို retract လုပ်ပြီး တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။
-
TIME ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ပြန်ချက်မှာ အဓိကအားဖြင့်
“the facts simply do not support the allegations that were made” လို့ ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ TIME လို ကမ္ဘာကျော် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်အတွက် အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ အမှားဝန်ခံမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ အရေးကြီးဆုံး သင်ခန်းစာက “Source ရှိတာနဲ့ Story မှန်တာ မတူဘူး” ဆိုတာပါ။
CNN ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနဲ့ နောက်ပိုင်း TIME ရဲ့ ပြန်လည်သုံးသပ်မှုမှာ အဓိက source တချို့ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေဟာ
* တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ခဲ့တာ မဟုတ်ခြင်း
* အရင်ပြောခဲ့တာနဲ့ နောက်ပိုင်းပြောတာ မကိုက်ညီခြင်း
* အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြမှု မရှင်းလင်းခြင်း
* Story ရဲ့ အဓိကအယူအဆကို အတည်ပြုနိုင်တဲ့ independent evidence မလုံလောက်ခြင်း
စတဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။
-
ဥပမာ Admiral Thomas Moorer ကို သတင်းထဲမှာ Sarin အသုံးပြုမှုကို အတည်ပြုသူတစ်ဦးလို ဖော်ပြခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းစုံစမ်းမှုမှာ သူ့အနေဖြင့် Sarin အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ကိုယ်တိုင်သိရှိခဲ့ခြင်း မရှိကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ CNN ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကလည်း သူ့ရဲ့ပြောဆိုချက်ဟာ story ရဲ့ အဓိကကောက်ချက်ကို ထောက်ခံနိုင်တဲ့အဆင့် မရှိကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ (The Washington Post)
-
အခြားအရေးကြီး source တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Robert Van Buskirk ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေမှာလည်း အရင်ရေးသားခဲ့တဲ့ သူ့စာအုပ်နဲ့ နောက်ပိုင်း interview ပြောဆိုချက်တွေကြား ကွာခြားမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ (The Washington Post)
-
အဲဒီလို အချက်အလက်တွေကို ပေါင်းစပ်ကြည့်တဲ့အခါ မေးစရာတစ်ခု ထွက်လာပါတယ်—
“သတင်းသမားက ကိုယ်ယုံကြည်ချင်တဲ့ အယူအဆကို အထောက်အထားတွေက အတည်ပြုနေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် အထောက်အထားတွေကို ကိုယ်ယုံကြည်ထားတဲ့ အယူအဆနဲ့ ကိုက်အောင် စုစည်းနေတာလား?” ဒါဟာ Journalism Ethics ရဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
KT Sep 27
(အပိုင်း ၁)
CNN က Floyd Abrams ဆိုတဲ့ နာမည်ကျော် မီဒီယာဥပဒေပညာရှင်ကို ဦးဆောင်စေပြီး ကိုယ်ပိုင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ TIME ကလည်း ကိုယ်ပိုင်စုံစမ်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
-
နောက်ဆုံးမှာ နှစ်ဖက်စလုံးရဲ့ စုံစမ်းမှုက တူညီတဲ့ အဖြေကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။
-
Sarin nerve gas အသုံးပြုခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ American defectors တွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေအတွက် အထောက်အထားတွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ မရရှိခဲ့ပါဘူး။
-
TIME ရဲ့ Managing Editor ဖြစ်တဲ့ Walter Isaacson က နောက်ပိုင်းမှာ TIME အနေနဲ့ အဆိုပါ story ကို retract လုပ်ပြီး တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။
-
TIME ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ပြန်ချက်မှာ အဓိကအားဖြင့်
“the facts simply do not support the allegations that were made” လို့ ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ TIME လို ကမ္ဘာကျော် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်အတွက် အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ အမှားဝန်ခံမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
-
သတင်းဘယ်နေရာမှာ မှားခဲ့သလဲ
ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ အရေးကြီးဆုံး သင်ခန်းစာက “Source ရှိတာနဲ့ Story မှန်တာ မတူဘူး” ဆိုတာပါ။
CNN ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနဲ့ နောက်ပိုင်း TIME ရဲ့ ပြန်လည်သုံးသပ်မှုမှာ အဓိက source တချို့ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေဟာ
* တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ခဲ့တာ မဟုတ်ခြင်း
* အရင်ပြောခဲ့တာနဲ့ နောက်ပိုင်းပြောတာ မကိုက်ညီခြင်း
* အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြမှု မရှင်းလင်းခြင်း
* Story ရဲ့ အဓိကအယူအဆကို အတည်ပြုနိုင်တဲ့ independent evidence မလုံလောက်ခြင်း
စတဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။
-
ဥပမာ Admiral Thomas Moorer ကို သတင်းထဲမှာ Sarin အသုံးပြုမှုကို အတည်ပြုသူတစ်ဦးလို ဖော်ပြခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းစုံစမ်းမှုမှာ သူ့အနေဖြင့် Sarin အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ကိုယ်တိုင်သိရှိခဲ့ခြင်း မရှိကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ CNN ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကလည်း သူ့ရဲ့ပြောဆိုချက်ဟာ story ရဲ့ အဓိကကောက်ချက်ကို ထောက်ခံနိုင်တဲ့အဆင့် မရှိကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ (The Washington Post)
-
အခြားအရေးကြီး source တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Robert Van Buskirk ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေမှာလည်း အရင်ရေးသားခဲ့တဲ့ သူ့စာအုပ်နဲ့ နောက်ပိုင်း interview ပြောဆိုချက်တွေကြား ကွာခြားမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ (The Washington Post)
-
အဲဒီလို အချက်အလက်တွေကို ပေါင်းစပ်ကြည့်တဲ့အခါ မေးစရာတစ်ခု ထွက်လာပါတယ်—
“သတင်းသမားက ကိုယ်ယုံကြည်ချင်တဲ့ အယူအဆကို အထောက်အထားတွေက အတည်ပြုနေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် အထောက်အထားတွေကို ကိုယ်ယုံကြည်ထားတဲ့ အယူအဆနဲ့ ကိုက်အောင် စုစည်းနေတာလား?” ဒါဟာ Journalism Ethics ရဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
KT Sep 27
(အပိုင်း ၁)
သတင်းသမားမစစ်သော Charlie Campbell သို့မဟုတ် နှောင်ကြိုးပါ နိုင်ငံရေးသမား (အပိုင်း ၃)
Tailwind ဖြစ်စဉ်မှာ နောက်ပိုင်း CNN စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုက ထောက်ပြခဲ့တဲ့ အဓိကပြဿနာတစ်ခုက journalists တွေရဲ့ မူလယုံကြည်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီတဲ့ အချက်အလက်တွေကို လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် အရေးမကြီးသလို ပြုမူခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ (The Washington Post)
-
ဒီအခြေအနေကို Journalism မှာ Confirmation Bias လို့ ခေါ်နိုင်ပါတယ်။ဆိုလိုတာက—“ကိုယ်ယုံကြည်ပြီးသားအရာကို အတည်ပြုတဲ့ အထောက်အထားကိုရှာပြီး ကိုယ်ယုံကြည်ချက်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အထောက်အထားကို လျှော့တွက်ခြင်း”ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ အကျိုးဆက်က သတင်းမှားတစ်ပုဒ် ထုတ်ဝေလိုက်တာနဲ့ ပြီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။
-
သတင်းထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် Operation Tailwind မှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ စစ်သားတွေ၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်း Pentagon ရဲ့ စုံစမ်းမှုကလည်း Sarin အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သက်သေမတွေ့ရှိဘဲ၊ Operation Tailwind ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဟာ American defectors တွေကို သတ်ဖြတ်ဖို့ မဟုတ်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ Pentagon က အသုံးပြုခဲ့တဲ့ chemical agent ဟာ Sarin မဟုတ်ဘဲ ပြင်းထန်တဲ့ tear gas ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ (TIME)
-
သတင်းမှားတစ်ပုဒ်ကို နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်ရုပ်သိမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ကျန်ရှိခဲ့တဲ့ အထင်အမြင်ကိုတော့ ပြန်ရုပ်သိမ်းဖို့က ပိုမိုခက်ခဲပါတယ်။ဒါဟာ ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံး သင်ခန်းစာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
-
TIME နဲ့ CNN တို့ဟာ နောက်ဆုံးမှာ story ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းပြီး တောင်းပန်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ သတင်းကျင့်ဝတ်အရ အရေးကြီးတဲ့ တာဝန်ယူမှုတစ်ခုပါ။
TIME ရဲ့ Walter Isaacson ကလည်း—
“Our credibility is our most important asset.”
ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ TIME ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုဟာ အရေးအကြီးဆုံးပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အမှားဖြစ်ရင် အမှန်အတိုင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပြီး အချက်အလက်တွေကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြန်လည်တည့်မတ်ရမယ်လို့လည်း ဆိုခဲ့ပါတယ်။ (TIME)
-
ဒါပေမယ့် Retraction ဟာ တာဝန်ယူမှုဖြစ်ပေမယ့် မူလအမှားရဲ့ အကျိုးဆက်အားလုံးကို အလိုအလျောက် ဖျက်ပစ်နိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
KT Sep 27
(အပိုင်း ၂)
“Confirmation Bias” ၏ အန္တရာယ်
Tailwind ဖြစ်စဉ်မှာ နောက်ပိုင်း CNN စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုက ထောက်ပြခဲ့တဲ့ အဓိကပြဿနာတစ်ခုက journalists တွေရဲ့ မူလယုံကြည်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီတဲ့ အချက်အလက်တွေကို လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် အရေးမကြီးသလို ပြုမူခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ (The Washington Post)
-
ဒီအခြေအနေကို Journalism မှာ Confirmation Bias လို့ ခေါ်နိုင်ပါတယ်။ဆိုလိုတာက—“ကိုယ်ယုံကြည်ပြီးသားအရာကို အတည်ပြုတဲ့ အထောက်အထားကိုရှာပြီး ကိုယ်ယုံကြည်ချက်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အထောက်အထားကို လျှော့တွက်ခြင်း”ဖြစ်ပါတယ်။
-
အမှားတစ်ခုက ဘာကြောင့် ကြီးမားသွားသလဲ
ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ အကျိုးဆက်က သတင်းမှားတစ်ပုဒ် ထုတ်ဝေလိုက်တာနဲ့ ပြီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။
-
သတင်းထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် Operation Tailwind မှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ စစ်သားတွေ၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်း Pentagon ရဲ့ စုံစမ်းမှုကလည်း Sarin အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သက်သေမတွေ့ရှိဘဲ၊ Operation Tailwind ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဟာ American defectors တွေကို သတ်ဖြတ်ဖို့ မဟုတ်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ Pentagon က အသုံးပြုခဲ့တဲ့ chemical agent ဟာ Sarin မဟုတ်ဘဲ ပြင်းထန်တဲ့ tear gas ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ (TIME)
-
သတင်းမှားတစ်ပုဒ်ကို နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်ရုပ်သိမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ကျန်ရှိခဲ့တဲ့ အထင်အမြင်ကိုတော့ ပြန်ရုပ်သိမ်းဖို့က ပိုမိုခက်ခဲပါတယ်။ဒါဟာ ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံး သင်ခန်းစာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
-
သတင်းပြန်ရုပ်သိမ်းခြင်းက အမှားကို ပြန်ဖျက်နိုင်သလား
TIME နဲ့ CNN တို့ဟာ နောက်ဆုံးမှာ story ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းပြီး တောင်းပန်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ သတင်းကျင့်ဝတ်အရ အရေးကြီးတဲ့ တာဝန်ယူမှုတစ်ခုပါ။
TIME ရဲ့ Walter Isaacson ကလည်း—
“Our credibility is our most important asset.”
ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ TIME ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုဟာ အရေးအကြီးဆုံးပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အမှားဖြစ်ရင် အမှန်အတိုင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပြီး အချက်အလက်တွေကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြန်လည်တည့်မတ်ရမယ်လို့လည်း ဆိုခဲ့ပါတယ်။ (TIME)
-
ဒါပေမယ့် Retraction ဟာ တာဝန်ယူမှုဖြစ်ပေမယ့် မူလအမှားရဲ့ အကျိုးဆက်အားလုံးကို အလိုအလျောက် ဖျက်ပစ်နိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
KT Sep 27
(အပိုင်း ၂)
သတင်းသမားမစစ်သော Charlie Campbell သို့မဟုတ် နှောင်ကြိုးပါ နိုင်ငံရေးသမား (အပိုင်း ၄)
၂၃-၉-၂၆ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ TIME ရဲ့ page မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ ဆောင်းပါးကို ဖတ်ရင် သူဟာ ဘယ်သူဆိုတာ သိသာနိုင်တယ် ။ သူ့ရဲ့ Political bias နဲ့ Agenda perception ကိုလည်း တွေ့ပါလိမ့်မယ် ။ သူ့ရဲ့ Hidden opinion တွေ Hidden agenda တွေက ထင်ရှားနေပါတယ် ။
-
မီဒီယာတစ်ခုရဲ့ အရင်းအနှီးဟာ ရုံးအဆောက်အအုံ၊ ကင်မရာ၊ website၊ follower အရေအတွက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ Credibility — ယုံကြည်စိတ်ချရမှု ဖြစ်ပါတယ်။
-
တစ်ခါဆုံးရှုံးသွားရင် ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ အချိန်အလွန်ကြာပါတယ် ။ Tailwind ဖြစ်စဉ်ဟာ “သတင်းသမားတွေ မမှားရဘူး” ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာထက် ပိုနက်ရှိုင်းပါတယ်။
-
သတင်းသမားလည်း လူသားဖြစ်တဲ့အတွက် အမှားဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက— အမှားမဖြစ်အောင် စနစ်တကျ စစ်ဆေးခြင်း၊ မိမိယူဆချက်ကို မိမိကိုယ်တိုင် ပြန်လည်စိန်ခေါ်ခြင်း၊ ဆန့်ကျင်တဲ့ အချက်အလက်ကို နားထောင်ခြင်း၊ အထောက်အထားမလုံလောက်ရင် မရေးခြင်း၊ မှားသွားရင် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဝန်ခံပြီး ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
-
Tailwind ဖြစ်စဉ်က ကျွန်တော်တို့ကို သတိပေးနေတဲ့ အချက်က ရိုးရှင်းပါတယ်—
“သတင်းတစ်ပုဒ်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ ဘယ်လောက် Exclusive ဖြစ်သလဲဆိုတာနဲ့ မတိုင်းတာဘဲ ဘယ်လောက်မှန်ကန်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသလဲဆိုတာနဲ့ တိုင်းတာရမယ်။”
-
သတင်းသမားတစ်ဦးအတွက် အမှန်တရားကို ရှာဖွေခြင်းဟာ အလုပ်တာဝန်ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တရားကို မိမိလိုချင်သလို ဖန်တီးခြင်းကတော့ အဲဒီတာဝန်ကို ကျော်လွန်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဆိုတာကို သိထားဖို့ပါပဲ ။
ဆရာကြီး လူထုစိန်ဝင်းဟာ သတင်းစာပညာနဲ့ သတင်းသမားတွေ အလွန်ချစ်တာ တွေ့ရတယ် ။ သတင်းသမားတွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင် အပြည့်အဝ ကာကွယ်ရပ်တည်ပေးတယ် ။ သူ့ရဲ့သတင်းစာပညာသဘောတရားတွေကို ယနေ့အထိ ကျွန်တော်တို့ ဖတ်မှတ်နေရတုန်း။ သင်ယူနေရတုန်းပါပဲ ။
-
သူက ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်ပြီး သတင်းသမားစစ်စစ်တွေကို “နှောင်ကြိုးမဲ့ နိုင်ငံရေးသမား”လို့ တင်စားပြောဆိုခဲ့တာ ဖတ်ခဲ့ဖူးပါတယ် ။
-
အခုတွေ့မြင်လိုက်ရတဲ့ TIME မဂ္ဂဇင်းက Charlie Campbell ကတော့ ဆရာကြီး လူထုစိန်ဝင်း ပြောပြတဲ့ သတင်းစာဆရာအမျိုးအစားထဲမပါဘဲ နိုင်ငံရေးဗိုင်းရပ်စ်တွေကပ်ပြီး ကျင့်ဝတ်မဲ့ရေးချင်ရာရေး ပြောချင်ရာကို ပြောနေလေတော့ အခုချိန်များ ဆရာကြီး လူထုစိန်ဝင်းသာ ရှိနေသေးရင် သတင်းသမားမစစ်တဲ့ “နှောင်ကြိုးပါ နိုင်ငံရေးသမား “ ၊ “သတင်းသမားအရေခြုံ အပေါစားနိုင်ငံရေးသမား”လို့ ကမ္ဗည်းတပ်ပေးလိမ့်မလားလို့ တွေးမိနေပါတယ် …။
TheEnd
KT Sep 27
(အပိုင်း ၃)
Charlie Campbell ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ
၂၃-၉-၂၆ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ TIME ရဲ့ page မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ ဆောင်းပါးကို ဖတ်ရင် သူဟာ ဘယ်သူဆိုတာ သိသာနိုင်တယ် ။ သူ့ရဲ့ Political bias နဲ့ Agenda perception ကိုလည်း တွေ့ပါလိမ့်မယ် ။ သူ့ရဲ့ Hidden opinion တွေ Hidden agenda တွေက ထင်ရှားနေပါတယ် ။
-
မီဒီယာတစ်ခုရဲ့ အရင်းအနှီးဟာ ရုံးအဆောက်အအုံ၊ ကင်မရာ၊ website၊ follower အရေအတွက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ Credibility — ယုံကြည်စိတ်ချရမှု ဖြစ်ပါတယ်။
-
တစ်ခါဆုံးရှုံးသွားရင် ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ အချိန်အလွန်ကြာပါတယ် ။ Tailwind ဖြစ်စဉ်ဟာ “သတင်းသမားတွေ မမှားရဘူး” ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာထက် ပိုနက်ရှိုင်းပါတယ်။
-
သတင်းသမားလည်း လူသားဖြစ်တဲ့အတွက် အမှားဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက— အမှားမဖြစ်အောင် စနစ်တကျ စစ်ဆေးခြင်း၊ မိမိယူဆချက်ကို မိမိကိုယ်တိုင် ပြန်လည်စိန်ခေါ်ခြင်း၊ ဆန့်ကျင်တဲ့ အချက်အလက်ကို နားထောင်ခြင်း၊ အထောက်အထားမလုံလောက်ရင် မရေးခြင်း၊ မှားသွားရင် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဝန်ခံပြီး ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
-
Tailwind ဖြစ်စဉ်က ကျွန်တော်တို့ကို သတိပေးနေတဲ့ အချက်က ရိုးရှင်းပါတယ်—
“သတင်းတစ်ပုဒ်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ ဘယ်လောက် Exclusive ဖြစ်သလဲဆိုတာနဲ့ မတိုင်းတာဘဲ ဘယ်လောက်မှန်ကန်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသလဲဆိုတာနဲ့ တိုင်းတာရမယ်။”
-
သတင်းသမားတစ်ဦးအတွက် အမှန်တရားကို ရှာဖွေခြင်းဟာ အလုပ်တာဝန်ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တရားကို မိမိလိုချင်သလို ဖန်တီးခြင်းကတော့ အဲဒီတာဝန်ကို ကျော်လွန်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဆိုတာကို သိထားဖို့ပါပဲ ။
ဆရာကြီး လူထုစိန်ဝင်း ပြောတဲ့စကား
ဆရာကြီး လူထုစိန်ဝင်းဟာ သတင်းစာပညာနဲ့ သတင်းသမားတွေ အလွန်ချစ်တာ တွေ့ရတယ် ။ သတင်းသမားတွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင် အပြည့်အဝ ကာကွယ်ရပ်တည်ပေးတယ် ။ သူ့ရဲ့သတင်းစာပညာသဘောတရားတွေကို ယနေ့အထိ ကျွန်တော်တို့ ဖတ်မှတ်နေရတုန်း။ သင်ယူနေရတုန်းပါပဲ ။
-
သူက ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်ပြီး သတင်းသမားစစ်စစ်တွေကို “နှောင်ကြိုးမဲ့ နိုင်ငံရေးသမား”လို့ တင်စားပြောဆိုခဲ့တာ ဖတ်ခဲ့ဖူးပါတယ် ။
-
အခုတွေ့မြင်လိုက်ရတဲ့ TIME မဂ္ဂဇင်းက Charlie Campbell ကတော့ ဆရာကြီး လူထုစိန်ဝင်း ပြောပြတဲ့ သတင်းစာဆရာအမျိုးအစားထဲမပါဘဲ နိုင်ငံရေးဗိုင်းရပ်စ်တွေကပ်ပြီး ကျင့်ဝတ်မဲ့ရေးချင်ရာရေး ပြောချင်ရာကို ပြောနေလေတော့ အခုချိန်များ ဆရာကြီး လူထုစိန်ဝင်းသာ ရှိနေသေးရင် သတင်းသမားမစစ်တဲ့ “နှောင်ကြိုးပါ နိုင်ငံရေးသမား “ ၊ “သတင်းသမားအရေခြုံ အပေါစားနိုင်ငံရေးသမား”လို့ ကမ္ဗည်းတပ်ပေးလိမ့်မလားလို့ တွေးမိနေပါတယ် …။
TheEnd
KT Sep 27
(အပိုင်း ၃)
အမြန်လမ်း၌ ကားမောင်းရင်း TikTok ရိုက်သည့် Express ယာဉ်မောင်းကို အရေးယူရန် ရဲတပ်ဖွဲထံ တိုင်ကြား၊ ယာဉ်လိုင်းကိုလည်း ပြင်းထန်စွာသတိပေး
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၇
ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီးပေါ်၌ ခရီးသည်တင် Express ယာဉ်ကို မောင်းနှင်နေစဉ် TikTok ဗီဒီယိုရိုက်ကူးခြင်းနှင့် Live လွှင့်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ယာဉ်မောင်းအား ဥပဒေအရ အရေးယူနိုင်ရေးအတွက် အမြန်လမ်းရဲတပ်ဖွဲထံ တိုင်ကြားထားကြောင်း အမြန်လမ်းမကြီး ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ရေးနှင့် ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲထံမှ သိရသည်။
ရန်ကုန်-မော်လမြိုင် ခရီးစဉ်ပြေးဆွဲသည့် “ရွှေလင်းယုန်” အဝေးပြေးခရီးသည်တင်ယာဉ်လိုင်းမှ ယာဉ်အမှတ် 2G-5403 YUTONG ယာဉ်ကို မောင်းနှင်သူသည် အမြန်လမ်းပေါ်၌ ယာဉ်မောင်းနှင်နေစဉ် TikTok အသုံးပြုကာ တေးသရုပ်ဖော်ဗီဒီယိုများ ရိုက်ကူးခြင်း၊ Live လွှင့်ခြင်းနှင့် ပိုစ်တင်ခြင်းများကို အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၇
ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီးပေါ်၌ ခရီးသည်တင် Express ယာဉ်ကို မောင်းနှင်နေစဉ် TikTok ဗီဒီယိုရိုက်ကူးခြင်းနှင့် Live လွှင့်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ယာဉ်မောင်းအား ဥပဒေအရ အရေးယူနိုင်ရေးအတွက် အမြန်လမ်းရဲတပ်ဖွဲထံ တိုင်ကြားထားကြောင်း အမြန်လမ်းမကြီး ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ရေးနှင့် ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲထံမှ သိရသည်။
ရန်ကုန်-မော်လမြိုင် ခရီးစဉ်ပြေးဆွဲသည့် “ရွှေလင်းယုန်” အဝေးပြေးခရီးသည်တင်ယာဉ်လိုင်းမှ ယာဉ်အမှတ် 2G-5403 YUTONG ယာဉ်ကို မောင်းနှင်သူသည် အမြန်လမ်းပေါ်၌ ယာဉ်မောင်းနှင်နေစဉ် TikTok အသုံးပြုကာ တေးသရုပ်ဖော်ဗီဒီယိုများ ရိုက်ကူးခြင်း၊ Live လွှင့်ခြင်းနှင့် ပိုစ်တင်ခြင်းများကို အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထိလွယ်ရှလွယ်မို့
လက်ရှိ အစိုးရသစ်ကြီး လက်ထတ်မှာ NSPNC အနေနဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တွေနဲ့ တွေ့တာ အဖွဲ့ ၁၃ ဖွဲ့လောက်ရှိမယ်ထင်တယ်။ အစိုးရသစ် ကာလ က ၆ လပဲရှိသေးတာမို့ အရှိန်ပြင်းတယ်လို့ ပြောရမယ်။
=================
တွေ့တဲ့ အဖွဲ့တွေထဲ NCA လက်မှတ်ထိုးပြီးသား အဖွဲ့တွေ နဲ့ လက်မှတ်မထိုးရသေးတဲ့အဖွဲ့ဆိုပြီး ၂ ပိုင်းကွဲတယ်။ လက်မှတ်မထိုးရသေးတဲ့ အဖွဲ့ကို ထပ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ရင် အပစ်ရပ်ပြီး NCA ဆီရောက်မလာသေးတဲ့အဖွဲ့နဲ့ လုံးဝအပစ်မရပ်ရသေးတဲ့အဖွဲ့ဆိုပြီး ထပ်တွေ့တယ်။
==================
အတိုချုပ်ပြောရရင် အဲ့လို အဖွဲ့တွေထဲက UWSA, NDAA, TNLA, MNDAA အဖွဲ့တွေ လာတဲ့အချိန် သတင်းထုတ်ပြန်တာမှာ ပွဲအတော်ဆူတယ်ပေါ့။ သူတို့ထဲမှာ UWSA နဲ့ NDAA သည် အပစ်ရပ်ထားတာ အတော်ကြာပြီဖြစ်ပြီး MNDAA နဲ့ TNLA သည် မကြာသေးမှီက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ၁၀၂၇ မှာပါဝင်ပတ်သတ်ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့တွေ။
===================
Media ပေါ်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွေတက်လာရင် ဝင်ရေးတဲ့ Comment တွေက ကောင်းတဲ့ဘက်က ရှုမြင်တဲ့ Comment တွေလဲ တွေ့ရသလို ကိုယ့်ဘက်ကိုနာပြီး မခံချိမခံသာ Comment တွေလဲ တွေ့ရတယ်။
====================
စစ်တိုက်တယ်ဆိုတာ နှစ်ဖက် ထိခိုက်ကျဆုံးပျက်ဆီး တွေတာရှိတာမို့ ရုတ်တရက်ချည်း အပစ်ရပ်ပြီး ဆွေးနွေးပွဲ စကားဝိုင်းပေါ်ရောက်ကြတဲ့အချိန်မှာ ဒီလိုဖြစ်တာ ဆန်းတော့ မဆန်းဘူးရယ်။ နိုင်ငံတကာမှာလဲ ဖြစ်တယ်။
=====================
ကိုယ့်ဘက်ကို နိုင်စေချင်ကြတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲမှာလဲ အပေါ်စီးကနေ.ဆွေးနွေးချင်ကြတယ်။ ဒါတွေက လူ့သဘော လူ့သဘာတွေပဲလေ။
======================
သို့သော် သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ စားပွဲဝိုင်းပေါ်ရောက်လာကြတဲ့ ကာယကံရှင် တွေအနေနဲ့တော့ ဒီလောက်မလွယ်ကြဘူး။ နှစ်ဖက် အနေနဲ့ ဆင်ခြင်ရမှာတွေရှိတယ်။
======================
ဒီကြားထဲ ဖြစ်ချင်တာတွေ မဖြစ်ချင်တာတွေ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ဆွေးနွေးခဲ့တာလိုလို ဘာလိုလိုနဲ့ နှစ်ဖက်အားပေးသူတွေက Social Media မှာ ထင်မြင်ချက်တွေဝင်ပေးကြခြင်းကို စာရေးသူတို့ နိုင်ငံမှာ ခုတစ်လော အမြင်များလာတယ်။
=======================
အရင် Social Media မပေါ်ခင်ကတော့ RFA တို့ BBC တို့ VOA တို့အပြင် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်စကားဝိုင်းမှာပဲ ထင်မြင်ချက်ပြောကြတာမို့ ပျံ့နှံ့မှု နှုန်းက သိပ်မမြန်ဘူး။ အဲ ဒီဘက်ခေတ်မှာ Facebook, Telegran, TikTok ပေါ်လာတော့ ပျံ့နှုန်းတွေက ထိန်းမရတော့ဘူး။
=========================
Social Influencer တွေပဲဖြစ်ဖြစ် ဟိုမရောက်ဒီမရောက် Fake Account ပဲဖြစ်ဖြစ် Comment ကို ဟိုဘက်ဒီဘက် ဖြစ်ချင်တာတွေဝင်ပေးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးက အလှမ်းမနီးဖြစ်တာပေါ့။
=====================
စေ့စပ်ညှိနှိုင်းတယ်ဆိုတာ နှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းတဲ့အဖွဲ့တွေမှာလဲ တာဝန်ရှိသလို ညှိနှိုင်းမှုကို လက်သင့်ခံဖို့အတွက် မိဘပြည်သူ ဆီမှာ အဆုံးအဖြတ်ခံရတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ "ခြေဥ ပြင်ဆင်ရင် ပြည်သူ လိုတာကိုး"
=====================
အဆုံးအဖြတ်ပေးရမဲ့ မိဘပြည်သူ အတွက် ဆင်ခြင်ဖို့ဆိုတာ "အနှောင့်အယှက်ကင်းကင်း ဘက်မလိုက်ခြင်း အယူအဆ" ဖြစ်ဖို့လိုတယ်။ ခပ်ရှင်းရှင်းပြောရရင်တော့ "အလယ်ကရပ်တည်" ရမှာပေါ့။
======================
ဒါကြောင့် မိဘပြည်သူတွေနားထဲ MNDAA ၊ TNLA တို့နဲ့ NSPNC ဆွေးနွေးနေတဲ့အချက်တွေရောက်ဖို့ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာတွေကနေတဆင့်ပို့ဆောင်နေတယ်။
=======================
တချို့ကပြောကြတယ်။ မီဒီယာ တွေပါပါတယ်။ သူတို့ ဘာသာ သူတို့ဆွေးနွေးချင်တာဆွေးနွေးပြီး ချန်လှပ်ထားမှာပေါ့ဆိုတာမျိုး။ တချို့အရာတွေမှာ အလွတ်တန်းဆွေးနွေးပေမဲ့ တကယ့် အရာခပ်ကြီးကြီးတွေမှာ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်တဲ့အတိုင်းဆွေးနွေးပါတယ်။
======================
နိုင်ငံတော်အစိုးရ ၊ NSPNC နဲ့ တပ်မတော်ဘက်က ကြည့်မယ်။ လက်ကမြင်းတဲ့ Acc တွေက ရေးသလို "ဟိုနေရာပေးရမယ်။ ဒီနေရာမှာ ဂိတ်ပေးထိုင်မယ်။ ဟိုလူမျိုးလိုမျိုး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ပေးရမယ်" ဆိုတာမျိုး လက်တန်းပေးချင်တိုင်းပေးမယ်ထင်လား။ နိုး... မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အစိုးရ ၊ NSPNC နဲ့ တပ်မတော် သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေကို ကျော်လွန်လို့မရဘူး။ ကျော်လွန်ရင် ပြသနာရှိတယ်။ အဲ့တော့.... ဘယ်သောအခါမှပေးမှာမဟုတ်ဘူး။ တောင်းဆိုလာရင်လဲ ခြေဥအတိုင်း လုပ်ပါလို့ပဲ ပြောကြမှာ။
======================
လက်နက်ကိုင်တွေဘက်က စဥ်းစားကြည့်မယ်။ "သူ့လူတွေအသေခံတိုက်ထားတဲ့နေရာတွေကို ခုချက်ချင်း GetOut လို့ရမလား"။ ဒါ ရိုးရိုးလေးပဲ စဥ်းစားလေ။ အဲ့တော့ သူတို့မှာလဲ သူတို့တောင်းဆိုမှုနဲ့ သူတို့ရှိမှာပေါ့။
========================
ဒါပေသိ .... ဆွေးနွေးပွဲ ခေတ္တ တန်းဖြုတ်ချိန်၊ လက်ဖက်ရည် ချိန်တွေမှာတော့ ဟိုဘက် ဒီဘက် အလွတ်သဘောမျိုး ပြောကြတာရှိတယ်။ ဒါမဲ့ အဲ့ ပြောတာတွေသည် တစ်ခုမှ ဘောင်မဝင်ဘူး။ အလွတ် ဆိုတဲ့အတိုင်း အလွတ် ပဲ။
=======================
အဲ့တော့ နှစ်ဖက်လုံးအနေနဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေကြား ဘောင်ထဲရောက်အောင် ဆွေးနွေးရတာမို့ မလွယ်ပါဘူး။ အဆိုးဆုံးက "ထိလွယ်ရှလွယ်" ရှိပါတယ်။
========================
စစ်တိုက်တယ်ဆိုတာလွယ်တယ်။ ဟိုဘက် ဒီဘက် သေကျေပျက်ဆီးတဲ့ အရင်းအနှီးက ကြီးတယ်။ အဲ့ဒါတွေမဖြစ်ဖို
လက်ရှိ အစိုးရသစ်ကြီး လက်ထတ်မှာ NSPNC အနေနဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တွေနဲ့ တွေ့တာ အဖွဲ့ ၁၃ ဖွဲ့လောက်ရှိမယ်ထင်တယ်။ အစိုးရသစ် ကာလ က ၆ လပဲရှိသေးတာမို့ အရှိန်ပြင်းတယ်လို့ ပြောရမယ်။
=================
တွေ့တဲ့ အဖွဲ့တွေထဲ NCA လက်မှတ်ထိုးပြီးသား အဖွဲ့တွေ နဲ့ လက်မှတ်မထိုးရသေးတဲ့အဖွဲ့ဆိုပြီး ၂ ပိုင်းကွဲတယ်။ လက်မှတ်မထိုးရသေးတဲ့ အဖွဲ့ကို ထပ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ရင် အပစ်ရပ်ပြီး NCA ဆီရောက်မလာသေးတဲ့အဖွဲ့နဲ့ လုံးဝအပစ်မရပ်ရသေးတဲ့အဖွဲ့ဆိုပြီး ထပ်တွေ့တယ်။
==================
အတိုချုပ်ပြောရရင် အဲ့လို အဖွဲ့တွေထဲက UWSA, NDAA, TNLA, MNDAA အဖွဲ့တွေ လာတဲ့အချိန် သတင်းထုတ်ပြန်တာမှာ ပွဲအတော်ဆူတယ်ပေါ့။ သူတို့ထဲမှာ UWSA နဲ့ NDAA သည် အပစ်ရပ်ထားတာ အတော်ကြာပြီဖြစ်ပြီး MNDAA နဲ့ TNLA သည် မကြာသေးမှီက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ၁၀၂၇ မှာပါဝင်ပတ်သတ်ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့တွေ။
===================
Media ပေါ်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွေတက်လာရင် ဝင်ရေးတဲ့ Comment တွေက ကောင်းတဲ့ဘက်က ရှုမြင်တဲ့ Comment တွေလဲ တွေ့ရသလို ကိုယ့်ဘက်ကိုနာပြီး မခံချိမခံသာ Comment တွေလဲ တွေ့ရတယ်။
====================
စစ်တိုက်တယ်ဆိုတာ နှစ်ဖက် ထိခိုက်ကျဆုံးပျက်ဆီး တွေတာရှိတာမို့ ရုတ်တရက်ချည်း အပစ်ရပ်ပြီး ဆွေးနွေးပွဲ စကားဝိုင်းပေါ်ရောက်ကြတဲ့အချိန်မှာ ဒီလိုဖြစ်တာ ဆန်းတော့ မဆန်းဘူးရယ်။ နိုင်ငံတကာမှာလဲ ဖြစ်တယ်။
=====================
ကိုယ့်ဘက်ကို နိုင်စေချင်ကြတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲမှာလဲ အပေါ်စီးကနေ.ဆွေးနွေးချင်ကြတယ်။ ဒါတွေက လူ့သဘော လူ့သဘာတွေပဲလေ။
======================
သို့သော် သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ စားပွဲဝိုင်းပေါ်ရောက်လာကြတဲ့ ကာယကံရှင် တွေအနေနဲ့တော့ ဒီလောက်မလွယ်ကြဘူး။ နှစ်ဖက် အနေနဲ့ ဆင်ခြင်ရမှာတွေရှိတယ်။
======================
ဒီကြားထဲ ဖြစ်ချင်တာတွေ မဖြစ်ချင်တာတွေ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ဆွေးနွေးခဲ့တာလိုလို ဘာလိုလိုနဲ့ နှစ်ဖက်အားပေးသူတွေက Social Media မှာ ထင်မြင်ချက်တွေဝင်ပေးကြခြင်းကို စာရေးသူတို့ နိုင်ငံမှာ ခုတစ်လော အမြင်များလာတယ်။
=======================
အရင် Social Media မပေါ်ခင်ကတော့ RFA တို့ BBC တို့ VOA တို့အပြင် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်စကားဝိုင်းမှာပဲ ထင်မြင်ချက်ပြောကြတာမို့ ပျံ့နှံ့မှု နှုန်းက သိပ်မမြန်ဘူး။ အဲ ဒီဘက်ခေတ်မှာ Facebook, Telegran, TikTok ပေါ်လာတော့ ပျံ့နှုန်းတွေက ထိန်းမရတော့ဘူး။
=========================
Social Influencer တွေပဲဖြစ်ဖြစ် ဟိုမရောက်ဒီမရောက် Fake Account ပဲဖြစ်ဖြစ် Comment ကို ဟိုဘက်ဒီဘက် ဖြစ်ချင်တာတွေဝင်ပေးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးက အလှမ်းမနီးဖြစ်တာပေါ့။
=====================
စေ့စပ်ညှိနှိုင်းတယ်ဆိုတာ နှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းတဲ့အဖွဲ့တွေမှာလဲ တာဝန်ရှိသလို ညှိနှိုင်းမှုကို လက်သင့်ခံဖို့အတွက် မိဘပြည်သူ ဆီမှာ အဆုံးအဖြတ်ခံရတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ "ခြေဥ ပြင်ဆင်ရင် ပြည်သူ လိုတာကိုး"
=====================
အဆုံးအဖြတ်ပေးရမဲ့ မိဘပြည်သူ အတွက် ဆင်ခြင်ဖို့ဆိုတာ "အနှောင့်အယှက်ကင်းကင်း ဘက်မလိုက်ခြင်း အယူအဆ" ဖြစ်ဖို့လိုတယ်။ ခပ်ရှင်းရှင်းပြောရရင်တော့ "အလယ်ကရပ်တည်" ရမှာပေါ့။
======================
ဒါကြောင့် မိဘပြည်သူတွေနားထဲ MNDAA ၊ TNLA တို့နဲ့ NSPNC ဆွေးနွေးနေတဲ့အချက်တွေရောက်ဖို့ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာတွေကနေတဆင့်ပို့ဆောင်နေတယ်။
=======================
တချို့ကပြောကြတယ်။ မီဒီယာ တွေပါပါတယ်။ သူတို့ ဘာသာ သူတို့ဆွေးနွေးချင်တာဆွေးနွေးပြီး ချန်လှပ်ထားမှာပေါ့ဆိုတာမျိုး။ တချို့အရာတွေမှာ အလွတ်တန်းဆွေးနွေးပေမဲ့ တကယ့် အရာခပ်ကြီးကြီးတွေမှာ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်တဲ့အတိုင်းဆွေးနွေးပါတယ်။
======================
နိုင်ငံတော်အစိုးရ ၊ NSPNC နဲ့ တပ်မတော်ဘက်က ကြည့်မယ်။ လက်ကမြင်းတဲ့ Acc တွေက ရေးသလို "ဟိုနေရာပေးရမယ်။ ဒီနေရာမှာ ဂိတ်ပေးထိုင်မယ်။ ဟိုလူမျိုးလိုမျိုး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ပေးရမယ်" ဆိုတာမျိုး လက်တန်းပေးချင်တိုင်းပေးမယ်ထင်လား။ နိုး... မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အစိုးရ ၊ NSPNC နဲ့ တပ်မတော် သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေကို ကျော်လွန်လို့မရဘူး။ ကျော်လွန်ရင် ပြသနာရှိတယ်။ အဲ့တော့.... ဘယ်သောအခါမှပေးမှာမဟုတ်ဘူး။ တောင်းဆိုလာရင်လဲ ခြေဥအတိုင်း လုပ်ပါလို့ပဲ ပြောကြမှာ။
======================
လက်နက်ကိုင်တွေဘက်က စဥ်းစားကြည့်မယ်။ "သူ့လူတွေအသေခံတိုက်ထားတဲ့နေရာတွေကို ခုချက်ချင်း GetOut လို့ရမလား"။ ဒါ ရိုးရိုးလေးပဲ စဥ်းစားလေ။ အဲ့တော့ သူတို့မှာလဲ သူတို့တောင်းဆိုမှုနဲ့ သူတို့ရှိမှာပေါ့။
========================
ဒါပေသိ .... ဆွေးနွေးပွဲ ခေတ္တ တန်းဖြုတ်ချိန်၊ လက်ဖက်ရည် ချိန်တွေမှာတော့ ဟိုဘက် ဒီဘက် အလွတ်သဘောမျိုး ပြောကြတာရှိတယ်။ ဒါမဲ့ အဲ့ ပြောတာတွေသည် တစ်ခုမှ ဘောင်မဝင်ဘူး။ အလွတ် ဆိုတဲ့အတိုင်း အလွတ် ပဲ။
=======================
အဲ့တော့ နှစ်ဖက်လုံးအနေနဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေကြား ဘောင်ထဲရောက်အောင် ဆွေးနွေးရတာမို့ မလွယ်ပါဘူး။ အဆိုးဆုံးက "ထိလွယ်ရှလွယ်" ရှိပါတယ်။
========================
စစ်တိုက်တယ်ဆိုတာလွယ်တယ်။ ဟိုဘက် ဒီဘက် သေကျေပျက်ဆီးတဲ့ အရင်းအနှီးက ကြီးတယ်။ အဲ့ဒါတွေမဖြစ်ဖို