တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး စစ်တက္ကသိုလ်၊ တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်တို့ရှိ နည်းပြများနှင့် ဗိုလ်လောင်းများ၊ ဘွဲ့လွန်သင်တန်းသားများနှင့် တပ်နယ်မှ အရာရှိ၊ စစ်သည်များအား တွေ့ဆုံအမှာစကားပြောကြားသည်။ နေပြည်တော်၊ ဩဂုတ်-၂၇

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လူဦးရေစာရင်းနှင့် ဖြစ်ရပ်မှန်များအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သိစေရန်(၁)
 
■ ၂၀၁၆ ခုနှစ် (အောက်တိုဘာလနဲ့ နိုဝင်ဘာလ) တွေ၊ နောက်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် (ဩဂုတ်လ) တွေမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ARSA ရဲ့ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုတွေ မဖြစ်ခင်ကတည်းက လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန (လဝက) ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ စာရင်းကောက်ယူမှုတွေကို အသေအချာ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ မြေပုံရေးဆွဲတာ၊ အဆောက်အဦတွေ မှတ်ပုံတင်တာနဲ့ လူဦးရေစာရင်း စစ်ဆေးတာတွေကို (ဆွဲ၊ တင်၊ စစ်) လုပ်ငန်းစဉ်အနေနဲ့ စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ထားခဲ့တာပါ။
-
■ အဲဒီအချိန်က အတိအကျ ကောက်ယူထားတဲ့ စာရင်းတွေအရဆိုရင် ရခိုင်မြောက်ပိုင်းက ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောနဲ့ ရသေ့တောင် ဒေသတွေမှာရှိတဲ့ ဘင်္ဂါလီလူဦးရေဟာ စုစုပေါင်း ၇၄၈,၁၅၀ ဦး ရှိခဲ့ပါတယ်။
-
■ ဒါပေမယ့် အကြမ်းဖက်ဖြစ်စဉ်တွေ ဖြစ်ပွားပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကို ထွက်ခွာသွားတဲ့ နေရပ်စွန့်ခွာသူ အရေအတွက်ဟာ ၅၄၀,၇၇၉ ဦး ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တွက်ချက်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ လက်ရှိကျန်နေခဲ့တဲ့ အရေအတွက်ကတော့ ၂၀၇,၃၈၀ ဦး ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
-
■ ဒီနေရာမှာ သတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခုကတော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က ကိုးကားပြောဆိုနေတဲ့ 'ကုလသမဂ္ဂ မှတ်ပုံတင်စာရင်း' ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါပဲ။ တကယ်တော့ အဲဒီစာရင်းဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်က နေရပ်စွန့်ခွာသွားသူတွေချည်း သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲမှာ ရှိနေတဲ့ လူအားလုံးကို ခြုံငုံကောက်ယူထားတဲ့ စာရင်းဖြစ်နေပါတယ်။ အဓိကကတော့ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးတွေ ပိုရဖို့အတွက် တောင်းခံထားတဲ့ သဘောမျိုးပါ။
-
■ ဒါကြောင့် အဲဒီစာရင်းထဲမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံတွင်းက ကိုယ့်ရပ်ကိုယ့်ရွာ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်နေသူတွေနဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်ထားသူတွေပါ မှတ်ပုံတင်စာရင်းထဲမှာ ရောနှောပါဝင်နေနိုင်တယ်ဆိုတာကို သေချာနားလည်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

KT August 28

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လူဦးရေစာရင်းနှင့် ဖြစ်ရပ်မှန်များအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သိစေရန်(၂)
 
■ ရခိုင်ပြည်နယ်ကနေ နေရပ်စွန့်ခွာသွားသူတွေကို ရှေ့ပြေးစမ်းသပ်စီမံကိန်း (Pilot Project) နဲ့ ပြန်လည်လက်ခံဖို့ စီစဉ်တဲ့အခါမှာ သူတို့ဘက်က "မိသားစုလိုက် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုပါ" ဆိုပြီး မေတ္တာရပ်ခံလာတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျန်နေသေးတဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို သေချာစိစစ်နိုင်ဖို့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က မျက်မြင်စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လနဲ့ အောက်တိုဘာလတွေမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဆီ အထူးစေလွှတ်ခဲ့ပါတယ်။
-
■ အဲဒီလို သွားရောက်တဲ့အခါမှာ မြန်မာမျက်မြင်စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ဟာ ဆွေမျိုးသားချင်း မိသားစုဝင်တွေပါလို့ ဆိုလာသူတွေနဲ့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။ ပြီးတော့ သူတို့တတွေ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တကယ်ပဲ နေထိုင်ခဲ့ဖူးကြောင်း ပြသနိုင်မယ့် အထောက်အထားတွေအပြင်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ရောက်နေချိန်အတွင်း အသစ်ထပ်မံမွေးဖွားလာတဲ့ ကလေးတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကိုပါ သေချာမေးမြန်းပြီး မှတ်တမ်းရယူခဲ့ပါတယ်။
- 
■ ဒီလို ပြန်လည်လက်ခံတဲ့နေရာမှာလည်း စနစ်တကျဖြစ်စေဖို့ ခိုင်မာတဲ့စည်းမျဉ်းတွေ ရှိပါတယ်။ မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံအကြား ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့ကတည်းက သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ “ရခိုင်ပြည်နယ်မှ နေရပ်စွန့်ခွာသူများအား ပြန်လည်လက်ခံရေးလုပ်ငန်းစဉ် (Arrangement on Return of Displaced Persons from Rakhine State)” ဆိုတဲ့ သဘောတူညီချက် ရှိပါတယ်။ အဲဒီသဘောတူညီချက်ရဲ့ စာပိုဒ် ၆ (က) ပါ အချက်ခွဲ (၃)၊ (၄) နဲ့ (၅) တွေမှာတော့ ပြန်လည်လက်ခံရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်တွေကို အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

KT August 28

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လူဦးရေစာရင်းနှင့် ဖြစ်ရပ်မှန်များအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သိစေရန်(၃)
 
■ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် 'ဘင်္ဂါလီ' ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို တရားဝင် သုံးစွဲခဲ့တာ အထင်အရှား တွေ့ရပါတယ်။ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် ၁၂၄ နှစ်တာ ကာလပတ်လုံးမှာ ဒီအခေါ်အဝေါ်ကိုပဲ အစဉ်တစိုက် သုံးစွဲခဲ့တာပါ။ အထူးသဖြင့် ၁၈၈၁၊ ၁၉၂၁ နဲ့ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွေမှာ ကောက်ယူခဲ့တဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းတွေမှာရော၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း မှတ်တမ်းတွေမှာပါ 'ဘင်္ဂါလီ' ဆိုပြီးတော့ပဲ ဆက်လက် မှတ်တမ်းတင် သုံးစွဲခဲ့ကြပါတယ်။
-
■ ဒီနေရာမှာ 'ဘင်္ဂါလီ' လို့ သုံးနှုန်းလိုက်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသားလို့ တိုက်ရိုက်ဆိုလိုတာ မဟုတ်သလို၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တစ်နိုင်ငံတည်းကိုပဲ ကန့်သတ်ရည်ညွှန်းတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ သမိုင်းကြောင်းအရ ကြည့်ရင် ဟိန္ဒူဘင်္ဂါလီတွေ အပါအဝင် ဘင်္ဂါလီအသိုက်အဝန်းတွေဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အထူးသဖြင့် အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ဘက်မှာ ရှေးယခင်ကတည်းက အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
-
■ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ သမိုင်းအထောက်အထား တစ်ခုကတော့ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တုန်းက ဖြစ်ရပ်ပါ။ အဲဒီအချိန်က Arakani Muslims Conference ကနေ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တောင်းဆိုချက် (Charter of Constitutional Demands of the Arakani Muslims) နဲ့ စစ်တကောင်းဘင်္ဂါလီတွေက မြန်မာဗဟိုအစိုးရဆီ တင်သွင်းခဲ့တဲ့ 'အချက် ၁၆ ချက်ပါ တောင်းဆိုချက်' တွေမှာ သူတို့အခေါ် 'ရိုဟင်ဂျာ' ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို လုံးဝ (လုံးဝ) သုံးစွဲခဲ့တာ မတွေ့ရပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ အသိုက်အဝန်းကို ရည်ညွှန်းတဲ့အခါ 'ဘင်္ဂါလီ' ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရကိုပဲ သုံးစွဲခဲ့ကြတာပါ။
-
■ တကယ်တော့ သူတို့အခေါ် 'ရိုဟင်ဂျာ' ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေလောက်ကျမှ တချို့သော ဘင်္ဂါလီမွတ်စလင် နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်းတွေက နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုနဲ့ အသစ်တီထွင်ပြီး စတင်သုံးစွဲလာခဲ့ကြတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
■ ဒီကနေ့ခေတ် ရန်ကုန်မြို့လယ်က 'ဘင်္ဂါလီ ဆွန်နီ ဂျာမေ (ဗဟို) ဗလီကြီး' လို သမိုင်းဝင် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံတွေကို ကြည့်ရင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံမှာ 'ဘင်္ဂါလီ' ဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ကို ယခင်ကတည်းက အစဉ်အဆက် သတ်မှတ်သုံးစွဲခဲ့တယ်ဆိုတာကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြသနေပါတယ်။
-
■ ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က 'ဘင်္ဂါလီ' လို့ သုံးနှုန်းနေခြင်းဟာ ဘယ်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အမှတ်သရုပ် ဒါမှမဟုတ် ဘာသာရေးအခြေအနေကို ထိခိုက်စော်ကားလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် လုံးဝမရှိပါဘူး။ ခိုင်မာတဲ့ တရားဝင် သမိုင်းမှတ်တမ်း အထောက်အထားတွေအရသာ မှန်မှန်ကန်ကန် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်ပါတယ်။

KT August 28