صاعقه با بار مثبت بصورت Upward
@LightningEarthing

شکل موجهای مدل شده پالس لحظه ای صاعقه با بارهای مختلف بصورت Upward
@LightningEarthing

👆👆👆👆👆👆👆👆👆
در روزهای آتی درخصوص اثرات تخلیه هایی با شکل موج های مدل شده بالا را شرح خواهیم داد و در نهایت راهکارهای مقابله با آن
@LightningEarthing

⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️
خرابيهاي ناشي از صاعقه
@LightningEarthing

1- صدمات به ساختمانها و سازه ها :

برخورد صاعقه به يك ساختمان ، مي تواند منجر به خرابي بدنه ساختمان و نيز آسيب به محتويات آن و ساكنين شود . اين صدمات مي تواند حتي به محيط و يا ساختمانهاي مجاور نيز سرايت كرده و يا مشكلات زيست محيطي پديدآورد . ميزان آسيب ها بستگي به كاربري ساختمان و مشخصات صاعقه دارد.

اثر برخورد صاعقه به يك سازه :
با توجه به تحقيقات شركت مهندسي تونير عوامل زير نوع آسيب هاي به يك ساختمان را مشخص مي كند.
@LightningEarthing

- بدنه و سازه ساختمان ( چوب ، آجر ، بتن مسلح ، اسكلت فلزي )
- كاربري ساختمان (مسكوني ، مزرعه ، تئاتر ، مدرسه ، بيمارستان ، سايت صنعتي و .... )
- ساكنين و محتويات ساختمان (انسان ، حيوان ، مواد قابل اشتعال و انفجار ، تجهيزات الكتريكي و الكترونيكي حساس )
- خطوط خدماتي ورودي (خط تغذيه ، مخابرات و خطوط لوله و .... )
- تمهيدات موجود و يا فراهم شده حفاظتي (تامين حفاظت مناسب براي كاهش صدمات فيزيكي ، خطرات انساني و آسيب به تجهيزات داخلي )
- ميزان گستردگي خطرات (امكان تخليه سخت ساكنين ، خطرات پيراموني و زيست محيطي )

منابع و انواع صدمات به يك سازه :
بنا به نوع و محل تخليه جريان صاعقه ، وضعيت هاي زير موجب بروز صدمات به يك سازه خواهدشد.
@LightningEarthing

- ضربه مستقيم به ساختمان .
- ضربه در محدوده مجاور ساختمان .
- ضربه مستقيم به خطوط خدماتي ورودي .
- ضربه در مجاورت خطوط خدماتي ورودي .

برخورد صاعقه به ساختمان مي تواند منجر به آسيب مكانيكي ، حريق و انفجار در اثر حرارت ايجـاد شـده درنقطـه جرقـه بعلـت انـرژي ايجادشـده در هاديهاي مسير عبور جريان و يا نقطه تخليه بار الكتريكي ، گردد . (@LightningEarthing) كوپلاژ اهمي و سلفي بر روي هاديها موجب بروز اختلاف پتانسيل شديد شده و بخشي از جريان صاعقه را به تاسيسات منتقل مي كند. در اين حالت صدمات ناشي از پتانسيلهاي گام و تماس نيز جان انسانها را به خطر مي اندازد.
@LightningEarthing

🌩🌩🌩🌩🌩🌩🌩🌩🌩
خرابيهاي ناشي از صاعقه
@LightningEarthing

2- صدمات به خطوط خدماتي ورودي :

اثرات صاعقه برروي خطوط هادي ورودي به ساختمان ميتواند منجر به صدمات فيزيكي به تنهايي و نيز آسيب به تجهيزات الكتريكي و الكترون يكي متصل به آنها گردد .
ميزان گسترش اين حوادث بستگي به مشخصات خطوط ورودي ، نوع و گستردگي سيستم هاي الكتريكي – الكترونيكي و نيز مشخصات صاعقه دارد.

اثرات صاعقه به خطوط خدماتي ورودي :
عوامل زير نوع آسيب هاي خطوط هادي ورودي را تعيين مي كند :
@LightningEarthing

- ساختار خطوط ( هوايي ، زميني ، بود و نبود شيلد ، فيبرنوري ، لوله هاي پلاستيكي و يا فلزي )
- كاربري خطوط (مخابرات ، تغذيه ، لوله هاي آب و گاز )
- تمهيدات حفاظتي موجود و يا تامين شده (سيم شيلددار ، SPD (@LightningEarthing) ، خطوط رزرو ، منابع و مخازن آب ، ژنراتور و منابع تغذيه اضطراري و ... )

صدمات ناشي از هدايت جريان صاعقه ازطريق هاديهاي خدماتي ورودي به ساختمان مي تواند به شرح زير باشد :

- ذوب شدگي كابلها و شيلد آنها .
- آسيب جدي به تجهيزات متصل شده به اين خطوط به علت جرقه هاي ناشي از كوپلاژ مقاومتي و شكست عايقي تجهيزات .
- جرقه ميان دوسر واشرهاي عايق فلنج هاي لوله هايي كه حفاظت كاتديك شده اند و يا اتصالات آنها .
@LightningEarthing

برخورد صاعقه به خطوط خدماتي ورودي به ساختمان مي تواند ، موجب هدايت جريان صاعقه به داخل ساختمان و بروز جرقه و اضافه ولتاژهـاي ناگهاني شود. اين جرقه ها ممكنست منجر به صدمات و آسيب هاي فيزيكي ، آتش سوزي و انفجار گردد .

اين جريانهاي شوك كه بر روي هاديها موجب اختلاف پتانسيل خطرناك مي شوند ، از دلايل آسيب به انسانها دراثر تماس با ولتاژ غيرمجاز خ واهدبود . خرابي تجهيزات الكتريكي و الكترونيكي از نتايج انتقال جريان به داخل سازه مي باشد .
@LightningEarthing
🌩🌩🌩🌩🌩🌩🌩🌩🌩

با توجه به توضیحات بالا و چگونگی شکل گیری صاعقه , انواع شکل موجهای مثبت و منفی آن و اثرات ناشی از آن ,
حال شرکت مهندسی تونیر قصد دارد نحوه راه اندازی سیستم حفاظت در برابر صاعقه شامل：
- واحد جذب
- هادی انتقال جریان صاعقه
- سیستم ارتینگ و هم پتانسیل سازی
- نصب ارسترهای حفاظتی
را طی روزهای آینده آموزش دهد.

امشب：
تعریف کلی سیستم حفاظت در برابر صاعقه
@LightningEarthing
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

⛈⛈⛈⛈⛈⛈⛈⛈⛈

⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️⚡️
سيستم حفاظت در مقابل صاعقه (Lightning Protection System-LPS ) :
@LightningEarthing

ساختمان و تأسيسات بيروني مورد حفاظت مي بايست در منطقه حفاظتي LPZ0B) 0B) قرارگيرند ، بدين منظور طراحي و اجـراي سيسـتم حفاظـت در مقابل صاعقه (LPS) ضروري است .

به استناد استانداردهاي بين المللي ، شركت مهندسي تونير يك سيستم حفاظتي را به دو بخش حفاظت بيروني و حفاظت داخلي ، تقسيم بندي مي نمايد .

1) وظيفه سيستم حفاظت بيروني (External LPS - @LightningEarthing) عبارتست از :

- جلوگيري از برخورد مستقيم ضربه صاعقه به ساختمان و تأسيسات بيروني ( توسط پايانه هوائي )
- هدايت جريان صاعقه به زمين بطور ايمن ( توسط سيستم هاديهاي پائين برنده )
- پراكنده كردن و خنثي سازي جريان صاعقه با زمين (توسط سيستم پايانه زمين )

2) وظيفه سيستم حفاظت داخلي (Internal LPS- @LightningEarthing) عبارتست از :

- جلوگيري از بروز جرقه هاي خطرناك در داخل ساختمان با ايجاد سيستم هم پتانسيل و يا تأمين فاصله هاي ايمن ميان عناصر تشكيل دهنده سيستم حفاظت بيروني ، با ساير هاديهاي الكتريكي موجود در ساختمان .

ملاحظات : پس از تعيين ترازحفـاظتي مورد نياز (LPL I , II , III , IV) توسط واحد طراحي شركت مهندسي تونير و متناظر با آنها مي بايست شعاع " گوي غلتان " ، " ابعاد شبكه " و " زاويه حفاظتي" را جهت حفاظت بيروني ساختمان تعريف نموده و باتوجه به قوانين و مقررات اجرائي و ساير ملاحظات درخصوص جنس مواد ، نوع ، اندازه ها و مقاطع آنها ، اقدام به طراحي سيستم حفاظتي كرد .
@LightningEarthing

- ضروري است در داخل و خارج ساختمان به منظور حفاظت انسانها در مقابل خطر ولتاژ تماس و گام ، ملاحظات ايمني از قبيل هم پتانسيل سازي هاديهاي ورودي به ساختمان و همچنين شبكه بندي (MESH) و يا عايق سازي سطوح بيروني و نصب علائم هشداردهنده ، بكارگرفته شود.

- مي بايست به منظور حفاظت تجهيزات داخلي ، سيستم حفاظتي مناسب جهت كاهش اثرات ناشي از تخليه مستقيم صاعقه و ضربه الكترومغناطيسي (LEMP) آن توسط وسايل حفاظتي (SPD) و شيلدينگ مناسب پيش بيني گردد بطوريكه :
@LightningEarthing

• اضافه ولتاژهائي كه در اثر برخورد مستقيم صاعقه به ساختمان و ايجاد كوپلاژهاي مقاومتي و سلفي پديد مي آيند ، حذف گردند
• اضافه ولتاژهائي كه در اثر اصابت صاعقه به اطراف ساختمان و بروز ميدان الكترومغناطيسي بوده و برروي هاديها القا مي گردند ، محدود شوند
• اضافه ولتاژهائي كه در اثر برخورد مستقيم صاعقه بر روي خطوط ورودي به ساختمان ظاهرشده و به تجهيزات منتقل مي شوند حذف گردند
• ميدانهاي الكترومغناطيسي داخل محيط كه برروي هاديهاي اتصال يافته به تجهيزات ، اضافه ولتاژهائي القائي ايجاد مي كنند محدود شوند
@LightningEarthing

👆👆👆👆👆👆👆👆👆
با توجه به شناخت كلي از سيستم حفاظت در برابر صاعقه ، در مرحله اول ، طريقه انتخاب نوع LPL و واحد جذب شرح داده خواهد شد :
@LightningEarthing
انتخاب نوع سيستم حفاظت در برابر صاعقه (LPS) :
چهار نوع سيستم حفاظتي متناظر با ترازحفاظتي موردنياز (LPL) شامل نوع I و II و III و IV وجود دارد .

مي توان براي ايستگاههاي مخابراتي ، مراكز PC , SC و سوئيچ شهري و ايستگاههاي مـايكروويو و ديتـا و .... كـه در منـاطق شـهري مسـتقر هستند ، انواع مختلف سيستم حفاظتي را پس از محاسبه تراز حفاظتي مورد نياز (LPL) انتخاب ، طراحي و اجرا نمود .

@LightningEarthing
اطلاعات مورد نياز جهت طراحي سيستم كه به LPL انتخاب شده بستگي دارند عبارتند از :

- مقادير و مشخصات جريان صاعقه ، بار و انرژي
- شعاع " گوي غلتان " و " اندازه شبكه" و " زاويه حفاظتي"
- فواصل ميان هاديهاي پائين برنده جريان صاعقه
- حداقل طول الكترود زمين
- محاسبه فواصل ايمني

در هنگام طراحي LPS توسط شرکت مهندسی تونیر ، درصورتي كه ساختمان درحال احداث باشد ، مي بايست امكان استفاده از قطعات فلزي سازه ساختمان بعنـوان اجزائـي از سيستم LPS - @LightningEarthing ، موردتوجه قرارگيرند . درآن صورت ايجاد پيوستگي ميان آرماتورهاي ستون و پي و يا اسكلت فلزي سـاختمان ، بطوريكـه مقاومـت الكتريكي كل استراكچر بيش از Ω 0.2 نباشد ، مي بايست در هنگام بناي سازه ، در دستوركار اجراي ساختمان قرارگيرد .

انتخاب سيستم حفاظت بيروني(External LPS)

سيستم حفاظت خارجي به منظور جلوگيري از برخورد مستقيم صاعقه به بام و بدنه ساختمان و انتقال جريان آن به زمين ، بدون اينكه موجب صدمات حرارت ( آتش سوزي ، انفجـار ) و مكانيكي گردد ، اجرا مي شود .

سيستم LPS جداسازي نشده (Non Isolated LPS – www.toonir.com) :

• دراكثر موارد اجزاء سيستم حفاظت بيروني مي تواند برروي سازه مورد حفاظت و در تماس مستقيم با بدنه ساختمان نصب گردد .

سيستم LPS جداسازي شده (Isolated LPS – www.toonir.com) :

• در سازه هائي كه اثرات حرارتي ناشي از عبور جريان صاعقه از اجزاء سيستم حفاظت ، موجب آتش سوزي و انفجار پوشش ديوارهـا و بـام مـيشود مي بايست ، هاديهاي جذب (پايانه هوائي ) و پائين برنده جريان صاعقه بطور جدا (ايزوله) برروي بدنه سـاختمان نصـب گردنـد (شرکت مهندسی تونیر) . درايـن روش فاصله اجزاي سيستم پايانه هوائي از شيئي موردحفاظت مي بايست بيش از 40Cm باشد.
@LightningEarthing

انواع هاديهاي جذب صاعقه در سيستم پايانه هوائي ( Air Termination System-@LightningEarthing) :

هاديهاي پايانه هاي هوائي كه به منظور دريافت ضربه مستقيم صاعقه برروي سازه موردحفاظت نصب مي گردند ، مي توانند يكي يا تركيبي از انواع زيـر باشند :

الف - ميله ها ( Rods)
ب - سيمهاي آويز بهم متصل شده (Stretched wire)
ج - هاديهاي شبكه بندي شده ( Meshed Conductor)

تذكر : ميله هاي ساده كه به طور انفرادي روي بام قرارداده مي شوند ، مي بايست جهت توزيع جريان صاعقه به يكديگر متصل شوند .
@LightningEarthing

قرارگيري پايانه هوائي :
هاديهاي پايانه هوائي مي بايست در نقاطي كه در معرض برخورد صاعقه هستند مانند گوشه ها ، لبه ها ، روي بام و در بالاترين نقطـه نمـاي سـاختمان نصب گردند .

چگونگي نصب پايانه هوائي

- روش زاويه حفاظتي : براي حفاظت سازه هائي با شكل ساده و ساير تأسيسات كوچك با ارتفاع محدود ، مورداستفاده قرار مي گيرد .
- روش گوي غلتان : استفاده از اين روش براي كليه سازه ها مناسب است
- روش شبكه بندي : براي حفاظت سطوح وسيع مانند سطح روي بامها بكار مي رود

بكار گيري روش زاويه حفاظتي براي نصب پايانه هوايي (Protective angle method-@LightningEarthing )

• فضاي مورد حفاظت مي بايست كاملاً در مخروط حفاظتي ايجاد شده توسط ميله محصور گردد .
• براي تعيين ابعاد مخروط حفاظتي مي بايست تنها ابعاد فيزيكي بخش فلزي ميله مورد توجه قرار گيرد .
• فضاي حفاظت شده توسط يك ميله عمودي بصورت يك مخروط قائم مي باشد كه راس آن برنوك ميله منطبق شـده اسـت و زاويـه آن (α) متناسب با منحني تصوير با توجه به ترازهاي مختلف حفاظتي ، متفاوت خواهدبود

بكارگيري روش گوي غلتان براي نصب هاديهاي پايانه هوايي (Rolling Sphere method-@LightningEarthing )

در اين روش با غلتاندن " گوي غلتان" به بدنه خارجي ساختمان از تمامي جهات و يافتن نقاط تماس گوي با ساختمان ، محل نصب هاديهاي پايانه هوايي مشخص مي شوند. دراين روش ، نقاطي از ساختمان كه در تماس با گوي قرارنمي گيرند ، حفاظت شده و نياز به نصب هادي پايانه هـوائي نمـي باشد.شعاع گوي غلتان متناسب با تراز حفاظتي (Level I-IV) برابر 20 , 30 , 45 , 60 متر خواهد بود.

بكارگيري روش "شبكه بندي" براي نصب هاديهاي پايانه هوايي (Meshed Conductor method-@LightningEarthing )

براي حفاظت سطوح صاف ، هاديهاي شبكه بندي شده كه تمامي سطح بام را بپوشاند ، به نظر کارشناسان شرکت مهندسی تونیر بهترين روش براي حفاظت سطح مورد نظر مي باشند .

الف) هاديهاي پايانه هوايي مي بايست در نقاط زير نصب شوند :
- گوشه ها و لبه هاي تيز بام .
- بر روي برآمدگيهاي بام .
- بر روي راس شيب هاي بالاتر از 1/10 .
توجه : روش شبكه بندي براي بام هاي افقي و شيب دار مناسب است .
از اين روش مي توان براي حفاظت سطوح جانبي سازه هائي كه در معرض جرقه هاي جانبي نيز (Side Flashing) قراردارند ، استفاده كرد.

ب) ابعاد شبكه هاديها براي ترازهاي مختلف حفاظتي نبايد از مقادير اعلام شده بيشتر باشد .

ج ) شبكه هاديها مي بايست بگونه اي اجرا شوند كه حداقل دومسير براي انتقال جريان صاعقه (هادي پائين برنده) بطرف پايانه زمين داشته باشند .

د ) تاسيسات فلزي مستقر بر روي سطح مورد حفاظت ، نبايد از شبكه هاديهاي پايانه هوايي ، بيرون زده شده باشند
@LightningEarthing

@LightningEarthing
نحوه اتصال هاديها روي بام :

- اتصال هاديها روي بام به يكديگر و به ميله هاي پايانه هوايي مي بايست بر روي بام توسط نگهدارنده هاي مناسب عايق و يا غيرعايق صورت گيرد. در صورتيكه جنس پوشش ديواره ها و بام ها غيرقابل آتشگير باشند ، مي توان هاديها را مستقيماً روي آن نصب كرد .

كاربرد اجزاي طبيعي يك سازه در سيستم حفاظت بيروني (LPS-@LightningEarthing) :

قطعات زير از ساختمان مي تواند بعنوان اجزاي طبيعي پايانه هوايي در يك سيستم حفاظتي مورد استفاده قرارگيرند :

الف - صفحات فلزي كه پوشش سطوح سازه مورد حفاظت ، مي باشند در صورتيكه :
- پيوستگي الكتريكي مناسب ميان قطعات مختلف توسط جوشكاري ، لحيم كاري ، پرسكاري ، پرچ وپيچ و مهره فراهم شده باشد.
- ضخامت صفحات كمتر از مقادير ارائه شده در جدول زير نباشد.
- بوسيله مواد عايق پوشيده نشده باشند
@LightningEarthing

ب - قطعات فلزي سازه بام (خرپاهاي فلزي ، آرماتورهاي بهم پيوسته و ... ) كه در زير پوشش غيرفلزي بام قرار دارند بشرطي كه اين پوشـش از سازه مورد حفاظت مجزا شده باشد .

ج - قطعات فلزي شامل تزيينات ، ريلها ، لوله ها ، قرنيزهاي پوششي و .... كه ابعاد آنها از حداقل مقادير اعلام شده براي هاديهاي پايانه هوايي ، كمتر نباشد .
@LightningEarthing

د - لوله ها و تانك هاي فلزي مستقر روي بام بطوريكه ضخامت و اندازه هاي آن منطبق برمقادير اعلام شده براي هاديهاي پايانه هوايي باشد . در غير اينصورت تانكها و لوله و ساير تاسيسات فلزي روي بام ، جزئي از فضاي مورد حفاظت محسوب مي شوند .

توجه : يك پوشش نازك از رنگ حفاظتي ، آسفالت به ضخامت 1mm و PVC به ضخامت 0.5mm به عنوان عايق محسوب نمي شوند .
@LightningEarthing

@LightningEarthing
هاديهاي پائين برنده جريان صاعقه (Down Conductor System)

جريان صاعقه كه توسط هاديهاي پايانه هوايي در يافت مي شوند ، در صورتيكه از طريق چندين هادي پائين برنده بـه پايانـه زمـين (الكترودهـاي ارت) منتقل شوند ، احتمال جرقه ها و تخليه هاي جانبي كاهش يافته و ميدان الكترومغناطيسي ناشي از عبور جريان در فضاهاي داخلي محدود مي شود .

- تاحد ممكن ، مي بايست اين هاديها بطور يكنواخت در پيرامون سازه نصب شوند .

- به منظور تقسيم يكنواخت جريان صاعقه به چندين هادي پائين برنده ، لازم است يك هادي حلقه اي برروي بـام ، تمـامي هاديهـاي پـائين برنـده را بـه يكديگر متصل كنند.

- محل نصب هاديهاي پائين برنده تا حدامكان از هاديهاي فلزي بيرون و داخل ساختمان ، با فاصله قرار داشته باشد.

- هاديهاي پائين برنده تا حدامكان كوتاه باشند تا مقاومت سلفي آنها پايين باشد.

- فواصل اين هاديها با توجه به تراز حفاظتي مورد نظر و مطابق مقادير اعلام شده در جدول زير باشد.
- اگر بنا به دلايل اجرايي و فيزيكي ساختمان ، در يك وجه نتوان هادي پائين برنده جريان صاعقه ، نصب نمود ، لازم است در جبهه اي كـه ا مكـان نصـب مهيا است ، يك هادي پائين برنده اضافي و در فاصله بيش از 1/3 فواصل اعلام شده با هادي ديگر نصب نمود.
- %20 + اختلاف فاصله با مقادير اعلام شده در جدول ، قابل قبول است.
@LightningEarthing
- استفاده از اجزاي طبيعي يك ساختمان بزرگ مانند آرماتورهاي ستونهاي بتوني و ستونهاي فلزي و يا پوشش فلزي نماي بيروني ساختمان ، بعنوان هـادي پائين برنده جريان صاعقه ، درصورتي كه از پيوستگي الكتريكي آن ها مطمئن باشيم (ضخامت صفحات فلزي بيش از 0.5mm ) مجـاز بـوده و اخـتلاف پتانسيل ميان پايانه هوايي و پايانه زمين را كاهش مي دهد. در اين حالت وجود ميدانهاي الكترومغناطيسي در داخل ساختمان و در اطـراف ايـن سـتونها و سازه هاي فلزي مي بايست در هنگام طراحي سيستم حفاظت داخلي مورد توجه قرارگيرد.
- هادي پائين برنده جريان صاعقه نمي تواند زير نماي ساختمان (زير آجر ، گچ و ...) شود. دماي حاصل از عبور جريان ، ممكن است باعث انفجـار و ويرانـي نماي ساختمان شود.
- لازم است هادي هاي پائين برنده به قطعات فلزي ساختمان كه بر روي نما و در مجاورت آنها قرار دارند (قاب پنجره ها ، نردبانهـا ، نـاوداني و نگهدارنـده هاي فلزي نما ...) متصل شوند ، مگر اينكه فواصل ايمن براي آنها رعايت شده باشد.
- هادي پائين برنده جريان صاعقه مي بايست توسط يك اتصال باز شو به پايانه زمين (الكترود زمين) متصل شوند تا امكان تست شبكه زمين فراهم گـردد . ضمن آنكه بتوان پيوستگي الكتريكي ميان اين هاديها و پايانه هوايي را نيز آزمايش نمود .
- دكلهاي فلزي نياز به هادي پائين برنده جريان صاعقه ندارند و لازم است كه بدنه دكل درپائين ترين نقطه بطور مطمئن به پايانه زمين متصل شوند

توجه : در پاره اي موارد مي توان از هاديهاي پائين برنده كه داراي پوشش عايقي مناسب و تعريف شده اي هستند بـراي انتقـال جريـان صـاعقه از ميله هاي مستقر بر روي دكل نگهدارنده تجهيزات فعال ، تا پايانه زمين استفاده نمـود . در ايـن حالـت جداسـازي ميلـه از دكـل فلـزي ضروري است.
@LightningEarthing

سيستم پايانه زمين (Earth Termination System-@LightningEarthing)

به منظور متفرق كردن جريان صاعقه در زمين (موج فركانس بالا) بطوريكه اختلاف پتانسيل خطرناكي ايجاد نشود ، شكل و گستردگي شبكه زمين (الكترودهاي زمين) مهمترين عامل بشمار مي آيد ؛ هر چند كه دستيابي به يك مقاومت كم (تاحدممكن براي فركانس dc ، زير 10Ω) توصيه مي شود .

از نقطه نظر حفاظت در مقابل صاعقه (شرکت مهندسی تونیر)، يك مجموعه واحد از الكترودهاي بهم پيوسته براي تمامي اهداف (حفاظت در مقايل صاعقه ، حفاظت و عملكرد سيستم تغذيه و سيستم هاي مخابراتي) مناسب است .

@LightningEarthing
- شبكه الكترودهاي زمين مي بايست در نقاط مناسب سايت و بگونه اي نصب شوند كه اختلاف پتانسيل گام ، به حداقل برسد.

- عمق دفن الكترودها و نوع آنها بگونه اي باشند كه از شرايط يخ زدگي ، خشكي و خوردگي مصون باشند و در طول زمان عمر خود ، مقدار مقاومت نسبتاً يكنواخت و پايدار داشته باشند.

- الكترودهاي عمقي نيز در صورتي كه با افزايش عمق ، هدايت الكتريكي خاك بالارود ، مناسب مي باشند.

- در صورتيكه از آرماتورهاي داخل فونداسيون بعنوان الكترود زمين استفاده مي شود ، مي بايست اتصالات از نظر الكتريكي و مكانيكي كاملاً مناسب باشند.

@LightningEarthing
هدف از سيستم پايانه زمين برآورده نمودن نيازهاي زير است :

انتقال جريان صاعقه به جرم كلي زمين .

هم بندي و هم پتانسيل سازي هاديهاي پائين برنده جريان صاعقه .

كنترل پتانسيل در مجاورت ديواره هاي ساختمان

توجه : آرايش نوع B و الكترودهاي فونداسيون ، خواسته هاي فوق را تامين نموده و كمترين امپدانس را در برابر تخليه صاعقه خواهند داشت.

@LightningEarthing

🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀
انواع الكترودهاي زمين
@LightningEarthing

• آرايش نوع A

سيستم پايانه زمين نوع A براي ساختمانهاي كوچك و كم اهميت (خانه هاي مسكوني) و يا سازه هاي موجود كه امكان اجراي نوع ديگري را ندارند و يا براي سيستم حفاظتي (LPS-@LightningEarthing) با استفاده از ميله و يا سيم هاي كشيده شده ، كاربرد دارند ، بطوريكه :

- در اين روش ، هر هادي پائين برنده جريان صاعقه به يك الكترود (افقي يا عمقي) متصل است ، در اين حالت يك هادي حلقه اي در تماس با خاك مـي تواند اين الكترودها را به هم متصل كند و در صورتي كه طول اين هادي حلقه اي كمتر از %80 طول پيراموني باشد ، هنوز هم سيستم نوع A محسوب مي شود.

- در اين نوع حداقل تعداد الكترودها بايد دو عدد باشد.
در اين روش مي توان از تركيب الكترودهاي افقي و عمقي استفاده نمود.
@LightningEarthing

- عمق دفن الكترودهاي افقي بيش از 50cm باشد تا از افزايش پتانسيل در سطح زمين جلوگيري شود عمق يخ زدگي خاك در زمستان و نيز امكانات حفاري از عواملي هستند كه در نهايت عمق دفن الكترود را تعيين مي كنند(شرکت مهندسی تونیر).

- گاهي لزوماً الكترود زمين در داخل ساختمان و در زير زمين نصب مي شود ، در آنصورت عمق دفن هادي با توجه به كنترل پتانسيل گام و ساير ملاحظات هم پتانسيل سازي ، مي بايست مورد توجه قرارگيرد.

@LightningEarthing
🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀

🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃
انواع الكترودهاي زمين
@LightningEarthing

• آرايش نوع B

سيستم پايانه زمين نوع B براي ساختمانهائي كه در سيستم حفاظتي آنها از هاديهاي شبكه بندي شده و تعداد زيادي هادي پائين برنده جريان صاعقه استفاده شده است ، بسيار مناسب است .

- در اين روش هادي حلقه شده اي در فاصله يك متر از ديواره بيروني ساختمان و در عمق حداقل 50cm پيرامون سازه مورد حفاظت درون خاك ، نصب مي گردد كه مي بايست حداقل %80 طول پيراموني سازه را دربر گيرد

- استفاده از آرماتورهاي داخل بتن پي نيز از اين نوع الكترود محسوب مي شود.

- براي سايتهايي كه بر روي صخره هاي سنگي مستقر هستند ، تنها اين روش (نوع B) مي بايست اجراگردد.

- براي سايتهايي كه در آنها بطور وسيعي از تجهيزات الكترونيكي ، مخابراتي و ديتا نصب شده اند ، روش نوع B توصيه مي گردد
@LightningEarthing


- به منظور كاهش بيشتر مقاومت شبكه زمين ، مي توان الكترود زمين نوع B را با الكترودهاي عمقي (ميله) و يا الكترودهاي افقي (هاديهاي شعاعي سطحي) تكميل نمود.

- عمق دفن هاديها با توجه به عمق يخ زدگي خاك ، امكان حفاري و نيز روشهاي محدود نمودن پتانسيل گام ، تعيين مي شود.

- در جائيكه بعلت هم جواري ساختمانهاي ديگر امكان اجراي الكترود نوع B وجود ندارد ، لازم است ساير روشهاي ديگر (استفاده از آرماتورهاي پي و هم بندي ميان هاديهاي پائين برنده) نيز در تركيب با نوع ناقص B بكارگرفته شود.

پوشاندن هاديها توسط پركننده هايي كه به منظور كاهش مقاومت خاك پيرامون الكترودها و جذب رطوبت محيط بكار مي روند(شرکت مهندسی تونیر) ، مي بايست با آگاهي از (PH) ماده درتركيب با خاك محيط صورت گيرد ، استفاده از خاكه زغال ، نمك و ساير املاحي كه سرعت خوردگي هادي را افزايش مي دهند ، مجاز نيست .

@LightningEarthing
🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃

@LightningEarthing

ارتینگ و همبندی اتاق عمل

يكي از مسائلي كه در اتاق عمل با آن مواجه هستيم وجود الكتريسيته ساكن است. به دليل رفت و آمد‌هاي زيادي كه به اتاق عمل صورت مي‌گيرد ، بر اثر پديده مالش بين زمين و مواد پلاستيكي مانند دمپايي يا چرخ تخت‌هاي جراحي ، الكتريسيته ساكن در روي زمين ايجاد شده و بنا به خاصيت استاتيكي آن ، در همان محل باقي مي‌ماند.

ارتینگ اتاق عمل روشی جهت از بين بردن الكتريسيته ساكن

وجـود الـكـتـريـسـيـتـه سـاكـن در اتـاق عـمـل كـه در مـجاورت با گازهاي بيهوشي و دسـتـگـاه‌هـاي High Frequency اسـت مـي‌تواند خطر انفجار را به همراه داشته باشد. بـنـابراين براي از بين بردن آن بايد تدابيري انديشيده شود كه از جمله آن استفاده از كـفـپـوش‌هـاي آنـتـي اسـتـاتـيـك و كـانـداكـتـيـو در اتـاق عـمـل اسـت. اين كفپوش‌ها بار الكترواستاتيكي كه در اثر حركت وسايل و رفت و آمد افراد به وجود آمده را به حداقل مي‌رسانند و مقاومت الكتريكي آنان نيز كنترل شده است.
@LightningEarthing

حذف يا كاهش ولتاژ و بار روي محصولات لاستيكي از طريق ايجاد منافذ و راه‌هايي كه بار را پراكنده مي‌سازد، در بسياري موارد از اهميت بالايي برخوردار است. ويژگي آنتي استاتيك هر ماده تحت تاثير خصوصيات بار الكترواستاتيك آن است.

افزودن مقدار كافي كربن سياه به يك پليمر، يك شبكه رسانا از ذرات كربن به وجود مي‌آورد كه درون مخلوط شكل مي‌گيرد و موادي با رسانايي الكتريكي وسيع توليد مي‌شود. شبكه رسانا نسبت به كشش حساس است و مقاومت الكتريكي ماده بنا به درجه كشش، زمان كشش و درجه حرارت پس از كشش متغير است.www.toonir.com

استاندارد بين‌المللي 2878 ISO در مورد روش‌هاي استفاده از همين راه‌هاي انتشار بار بحث مي‌كند. اين استاندارد در واقع يك روش آزمايشي است براي تعيين مقاومت الكتريكي مواد آنتي استاتيك و كاند الكتيو و محصولاتي كه تماما يا قسمتي از آن‌ها از لاستيك تشكيل شده است و مقاومت الكتريكي آن‌ها در محدوده معيني اندازه‌گيري شده و رسانايي آن‌ها با افزودن كربن سياه يا ديگر مواد مناسب به كل ماده ناشي مي‌شود.

آزمـايـش بـا اسـتـفـاده از يـك سـيـستم الكترودي مشخص، بر روي محصول انجام مي‌شود.(شرکت مهندسی تونیر)
اين استاندارد بين‌المللي بايد به همراه 2882 ISO و 2883 ISO كه محدوده مقاومت را براي محصولات تعيین مي‌كند استفاده شود.
@LightningEarthing

استاندارد بين المللی: 2882 ISO

اين استاندارد بين‌المللي محدوديت‌هاي مقاومت الكتريكي را براي محصولات آنتي استاتيك و كانداكتيو جهت استفاده بيمارستاني، تعيين مي‌كند. اين محدوديت معمـولا بـراي محصـولات نـام بـرده شـده در جـدول زیر منـاسبند و مقاومت الكتريكي محصول پس از توليد بايد با موارد جدول زیر تطابق داشته باشد.

نكته قابل توجه اين است كه مقاومت الكتريكي محصولات آنتي استاتيك براي استفاده در مناطق anaesthetizing بيمارستان‌ها نبايد در طول مدت استفاده بيش از 108 اهم باشد.

نكته هشدار دهنده: ‌محصولاتي كه ويژگي استاتيكي خود را از يك پوشش نازك رسانا به دست مي‌آورند ، در نتيجه فرسودگي يا اثر حلال حين استفاده ممكن است ويژگي آنتي استاتيكي خود را از دست بدهند.
@LightningEarthing

@LightningEarthing

استاندارد بين المللی: 2883 ISO

اين استاندارد محدوديت‌هاي مقاومت الكتريكي را براي محصولات آنتي استاتيك و كانداكتيو جهت استفاده صنعتي تعيين مي‌كند.
مقاومت الكتريكي محصول پس از توليد بايد مطابق جدول زیر باشد.

@LightningEarthing
نكته هشدار دهنده: مقاومت الكتريكي لاستيك‌هاي آنتي استاتيك با افزايش مدت زمان استفاده از آن‌ها افزايش مي‌يابد. حد ماكزيمم مجازي كه از اين افزايش ناشي مي‌شود بستگي به نوع استفاده از محصول دارد.
@LightningEarthing

@LightningEarthing
ابزارهای آزمايش

آزمايش بايد توسط وسيله‌اي با ولتاژ ظاهري مدار باز 500 Vdc ، ترجيحا يك تستر عايق (اهم متر) يا با هر وسيله ديگري كه نتايج قابل مقايسه را بيان كند انجام شود.

@LightningEarthing
ايــن وسـيـلــه بــايــد بـه قـدري دقيـق بـاشـد كـه مقاومت را تا 10% تعيين كند. مقادير به‌دست آمده براي مقاومت نسبت به ولتاژ به كار برده شده مـتـغيير است و زماني كه از ولتاژهاي پايين در آزمايش استفاده مي‌شود، امكان خطا وجود دارد هنگام تحليل مدار ولتاژ به كار برده شده براي محصول نبايد كمتر از 40 ولت باشد.

روش آزمايش كفپوش بدين صورت است كـه الـكـتـرودهـا را در دو مـنـطـقـه مـربـع شـكل با جـوانـب حـدودا 25 مـيـلـي متري قرار مي‌دهيم به‌طوري كه بين دو لبه مقابل هم 5+50 ميلي متر فـاصـلـه بـاشد. اتصالات فلزي را به الكترود‌ها وصل كرده و مقاومت را اندازه مي‌گيريم.

مؤلف: مهندس پريا اصلاحيان ، مهندس بيژن صادق زاده
@LightningEarthing

📢📢📢📢📢📢📢📢

با توجه به درخواست اعضای محترم کانال مطالب مختلف درخصوص سیستم ارتینگ , همبندی و حفاظت در برابر صاعقه در کانال درج میگردد .

لذا امیدواریم تنوع حاصله , آزار دهنده برای سایر دوستان نباشد.

هدف ما , ترویج مطالب فنی استانداردها در جامعه مهندسی است.

با آرزوی موفقیت
@Feizabadimahdi