#حفاظت.ثانویه

حفاظت داخلي ساختمان و تجهيزات منصوب در آن ، اصلی ترین رکن سیستم حفاظت در برابر صاعقه می باشد. بدین منظور اجراي سيستم ارتينگ داخلي و هم پتانسيل سازي با ايجاد شبكه همبندي مشترك جهت تاسيسات و قطعات فلزي (بدنه تجهيزات سیستمهای تغذيه DC , AC و مخابراتي ، سيني كابلها ، لوله هاي فلزي ، شيلد كابلها و ...) و نصب ارسترهاي حفاظتي بر مسیر خطوط تغذیه ، دیتا ، سیگنال و RF جهت حفاظت تجهيزات الكتريكي و الكترونيكي در مقابل سرج (surge) ناشي از امواج الكترومغناطيسي ساطع شده از صاعقه و همچنین سوئیچینگ های روزمره خطوط ، اکیداً توصیه می گردد.

لحظه برخورد صاعقه با زمین و یا حتی بین ابرها ، امواج الکترومغناطیسی تا 2 کیلومتر تمامی هادی ها را تحت تاثیر قرار داده و شرایط را برای پدید آمدن سرج بوجود می آورد . جریان پدید آمده از صاعقه از نوع پالس لحظه ای با مشخصه 10/350 میکروثانیه و به طور ميانگين با دامنه 100KA می باشد و شكل موج جرياني ، ولتاژ ناشی از القاء ثانویه صاعقه به صورت 8/20 میکروثانیه است. اين موج ضربه سرج (Surge) نام دارد كه گاهي بسيار آسيب زننده تر از جريان اصلي صاعقه مي باشد.

لذا بهترين راه به منظور جلوگيري از آسيب به تجهيزات از طريق جريان اصلي صاعقه و يا سرج ناشي از آن و نيز سوئيچينگ خطوط تغذيه ، اتصال اين هاديها (هاديهاي تغذيه و ديتا) به سيستم هم پتانسيل موجود در سايت مي باشد. در واقع نقش اصلی ارسترهای حفاظتی ایجاد همبندی بین خطوط اکتیو با سیستم زمین است ، بطوريكه بدون اختلال در كار عادي تجهيزات در هنگام بروز اختلاف پتانسيلهاي خطرناك ، سرج را به زمين تخليه و تجهيزات حساس الكترونيكي در سايت را محفاظت نماید.
https://telegram.me/joinchat/BXgLVTvrrPpGIp3KQboAfA

#حفاظت.ثانویه

یادآور میشویم که در جهت حفاظت کامل تجهیزات, ساختمان و افراد باید موارد زیر را مطابق استانداردهای مورد اشاره , اجرا نمود：
۱- سیستم صاعقه گیر
۲- سیستم زمین
۳- هم پتانسیل سازی
۴- حفاظت ثانویه

نقش حفاظت ثانویه و ارسترهای حفاظتی توضیح داده شده است . بنابراین جهت حفاظت تجهیزات باید از ارسترهای حفاظتی در تمامی مسیرهای هادی منتهی به تجهیز استفاده نمود.(در مسیر خطوط تغذیه , دیتا , RF)

⚡️تصویر زیر, نمایش مسیرهای منتهی به تجهیز است⚡️

به طور کلی , دو دسته برای ارسترهای حفاظتی (SPD) تعریف میشود:

1- دسته اول با قابلیت سویچینگ ولتاژ

2- دسته دوم با قابلیت برش ولتاژ

ضمن تشکر از جناب دکتر رنجبر (بابت در اختیار گذاشتن متن زیر) به اسلایدهای زیر توجه کنید: 👇👇👇
@LightningEarthing

تفاوت بسیار مهمی که بین این دو دسته از SPD ها وجود دارد این است که در نوع سویچنگ، وقتی ولتاژ هنوز به مقدار تنظیم شده برای عملکرد SPD نرسیده، تجهیز SPD دارای ولتاژ هست ولی جریان عبوری از آن صفر است و زمانیکه تجهیز عمل میکند هر چند جریان بزرگی از آن عبور میکند ولی ولتاژ تجهیز SPD صفر است.

ولتاژ ضرب در جریان میشود توان و در نتیجه در بعد زمان میشود انرژی

به عبارت دیگر SPD های از نوع سوئیچینگ که یکی از انوع آن Spark Gap محسوب میشود، به هیچ عنوان انرژی صاعقه را در خود ذخیره و یا هدر نمیدهند بلکه تنها مسیر آن را منحرف میکنند.

ولی این موضوع برای SPD های نوع محدود کننده یا Limiting کاملا فرق میکند. چرا که در این نوع از SPD ها هنگام عمل کردن تجهیز ولتاژ دو سر آن تقربا ثابت باقی میماند علی رغم اینکه ممکن است جریان بزرگی از آن عبور کند. پس این نوع از SPD ها باید بتوانند مقدار مشخصی از انرژی را در خود Dissipate کنند.

موفق باشید.
@MahmoudRanjbar

مسیرهای مختلف منتهی به تجهیز که باید ارسترهای حفاظتی بر روی هریک از مسیرها قرار گیرد.

💥💥💥💥💥💥
✌️ نکته

1⃣ با توجه به مطالب فوق نسبت به ضربه مستقیم صاعقه و شکل موج 10/350 میکروثانیه آن و همچنین اثرات ثانویه و ولتاژهای القایی با شکل موج 8/20 میکروثانیه , باید طراح سیستم حفاظتی شکل موجهای مدل شده در استاندارد را کاملا شناخت داشته باشد.(تصویر زیر👇)

2⃣ حتما قبل از طراحی, شناخت کامل به تعاریف زون بندی حفاظتی و نقش هر کلاس از ارستر در ورودی هر زون را بدانید.(شبهای آتی توضیح می دهیم)

شرکت مهندسی تونیر

شکل موجهای ضربه مستقیم و اثرات ثانویه صاعقه
@LightningEarthing

موجهای جریان صاعقه و القای ناشی از آن وابسته به زمان است و با توجه به پیک جریان, پالس لحظه ای نامگذاری میشود.
میزان انرژی و سایر پارامترهای صاعقه در استاندارد IEC62305-1 شرح داده شده است.

#حفاظت.ثانویه

همانطور که قبلا عرض شد , جهت طراحی سیستم حفاظت ثانویه ابتدا باید با زون بندی ساختمان مورد حفاظت را براساس آسیبهای ناشی از برخورد صاعقه آشنا بود.

در تصویر مشاهده خواهید نمود که Zone 0A به فضایی گفته میشود که در معرض برخورد مستقیم صاعقه است و سیستم حفاظت در برابر صاعقه نقشی در حفاظت ان ندارد.

همچنین تجهیزات منصوب در Zone0B , از برخورد مستقیم در امان هستند ولی احتمال آسیب به شکل جرقه یا القا وجود دارد.

درنهایت زونهای داخلی احتمال ورود یا تاثیر القایات ثانویه را تعیین می نماید.

لذا با توجه به مطالب فوق , باید از ارسترهای حفاظتی در ورودی هر زون و مناسب با تحمل جریانهای مدل شده در آن زون و مشخصات تعریف شده در استاندارد , استفاده نمود.
@LightningEarthing
👇👇👇👇👇👇👇

زون های مختلف حفاظتی
@LightningEarthing

اصول حفاظت در برابر امواج الکترومغناطیسی صاطع شده از صاعقه بر مبنای مفهوم منطقه بندی حفاظتی (LPZ) میباشد
@LightningEarthing

بطور کلی محل قرارگیری ارسترهای تغذیه برای جذب جریان مستقیم و غیرمستقیم صاعقه در تابلوها مطابق جدول فوق می باشد ولی وابسته به سایر پارامترهاست.
@LightningEarthing

منطقه بندی حفاظتی و نقش نوع ارستر در ورودی هر منطقه در همین استاندارد اشاره شده است.
@LightningEarthing

یکی از عوامل ترتیب و هماهنگی بین ارسترها , سطح پتانسیل عملکردی و جریانی می باشد.
لذا هماهنگی بین آنها براساس منطقه بندی حفاظتی از اصول اولیه انتخاب میباشد.
@LightningEarthing

#حفاظت.ثانویه

ارسترهای حفاظتی از نظر نوع کاربری به چند دسته کلی تقسیم میشوند：

- ارسترهای خطوط تغذیه و فتوولتاییک

- ارسترهای دیتا و تلفن

- ارسترهای خطوط رادیویی و RF

- اسپارک گپ
@LightningEarthing

#حفاظت.ثانویه

#ارستر.تغذیه

با توجه به protection level و زون بندی نامگذاری هر یک از ارسترهای خطوط تغذیه صورت می پذیرد.

درصورت رعایت این ترتیب و کلاس بندی در مسیر سرج تا تجهیزات و هماهنگی بین عملکرد کلاسهای I تا III , با توجه به فاصله و زون ها , حفاظت کامل انجام می شود.

که این نامگذاری در استانداردهای مختلف کمی متفاوت هست.(تصویر زیر)
👇👇👇👇👇👇

#حفاظت.ثانویه

خاطر نشان می گردد که باید طراحی و نصب ارسترهای حفاظتی بر روي خطوط برق، ديتا و سيگنال مطابق استانداردهای IEC62305-4 , IEC60364-5-53 , IEC61643-1 , IEC61643-11 , IEC61643-21 و ...... صورت پذیرد.

تذکر : درخصوص ارسترهای تغذیه حتما به پارامترهای جریان براساس شکل موج تعریف شده (8/20 میکروثانیه و یا 10/350 میکروثانیه) توجه گردد و کم در نظر گرفتن این پارامتر در انتخاب ارستر باعث بروز آسیب و از بین رفتن این ارسترها خواهد شد.
@LightningEarthing

#حفاظت.ثانویه

#آشنایی با ارسترهای تغذیه

ارستر پیشنهادی حتما باید بصورت ماژولار باشد و بصورت پرچم دار جهت بازدید های دوره ای نسبت به رویت وضعیت سلامت ارستر و احیاناً تعویض ماژول فاز معیوب .
همچنین این ارسترها باید دارای کنتاکت آلارم باشند.

ارستر کلاس I :

این ارستر جهت مهار نمودن جریان اصلی صاعقه با ساختار اسپارک گپ است که مطابق استاندارد IEC61643-1 به کار می رود . با توجه به نوع سایت و منطقه بندی آن از دو مدل زیر می توان استفاده نمود :

تذکر : Iimp در شکل موج 10/350 میکروثانیه جریان صاعقه برای ماژولهای فاز به نول معادل 25 یا 50 کیلوآمپر است ولی در ماژولهای نول به زمین معادل 100 کیلوآمپر در نظر گرفته می شود . همچنین در ارسترهای TT بایستی مقدار Up کمتر از 2.2 کیلو ولت برای ماژول فاز به زمین در نظر قرار گیرد.

ارستر کلاس I با قدرت Iimp معادل (10/350) 50KA میکروثانیه :
👇👇👇👇👇👇