@LightShadowForm
١-حساسيت چشم انسان به رنگ هاي مختلف به يك اندازه نيست، ساختار گيرنده هاي مخروطي چشم به گونه اي است كه در شرايط يكسان، ميزان تغييرات در رنگ نور را به يك اندازه حس نمي كند. نمودار زير نشان ميدهد كه در نورهاي با طول موج مختلف، حداقل تغييرات لازم در طول موج نور منتشر شده از منبع چقدر بايد باشد تا چشم متوجه اين تغيير شود. چنانچه در اين منحني مشاهده مي كنيم، اين منحني داراي دو نقطه كمينه است كه يكي مربوط به طول موج ٦٠٠ نانومتر (رنگ بين قرمز و نارنجي) و ديگري مربوط به ٤٧٠ نانومتر (آبي) است.
@LightShadwForm
اين بدين معني است كه اگر مثلا يك منبع نوري با طول موج ٤٧٠ نانومتر داشته باشيم، چنانچه منبع نور مجاور آن نوري منتشر كند كه طول موج آن حدود ٣ الي ٤ نانومتر با منبع مورد اشاره تفاوت مي كند، اين تفاوت براي چشم قابل ادراك خواهد بود،
@LightShadowForm

@LightShadowForm
٢-اين شكل مختصات رنگ هاي با طول موج مختلف را روي منحني كروماتيسيتي نشان مي دهد

@LightShadowForm

٣-حال ميخواهيم ببينيم در عمل چه اتفاقي ممكن است بيافتد كه طول موج دو منبع كاملا مشابه هم، با يكديگر فرق كنند،فاكتور اول به گروه بندي يا binning ال اي دي ها مربوط مي شود، جدول زير نشان ميدهز كه وقتي شما يك كد محصول را به سازنده LED سفارش ميدهيد، بسته به گروه محصولي كه در اختيار شما قرار مي گيرد ممكن است طول موج غالب تفاوت كند. ممكن است در طي مراحل توليد چراغ، LED هاي يك چراغ مثلا از گروه ٣ اين جدول باشند و LED هاي چراغ بعدي در گروه ٥، در اين صورت اختلاف طول موج انها تا ١٢ نانومتر خواهد بود كه قطعا چشم متوجه اين تمايز خواهد شد
@LightShadowForm

‏@LightShadowForm
٤-فاكتور بعدي مربوط به دماي مقطه اتصال يا Junction temperature است، تغييرات دماي محيطي بر دماي نقطه اتصال LED هم تاثير مي گذارد. در شكل بعدي اين رابطه نشان داده شده است

@LightShadowForm

@LightShadowForm
٥-فاكتور ديگر مربوط به جريان عبوري از LED است، در اين شكل تاثير تغيير جريان عبوري از LED بر تغيير طول موج را مي توان مشاهده كرد.

در باره McAdam Steps يا SDCM
١-در سالهاي اخير با گسترش استفاده از LEDها در صنايع روشنايي، اصطلاح "گام هاي مك ادام" بيش از پيش مطرح شده و حتي در برخي موارد سعي مي شود كه به مصرف كنندگان نيز توضيح داده شود.
اما اين اصطلاح از كجا مي ايد و به چه معني است؟
@LightShadowForm
در سال ١٩٤٠ دكتر "ديويد مك ادام " ازمايشي انجام داد كه در ان دو منبع نور وجود داشت: يكي مرجع و ديگري سوژه ازمايش، از افراد ازمايش شونده مي خواست كه رنگ منبع نور سوژه ازمايش را انقدر تغيير دهند كه در نهايت به نظرشان رنگ سوژه با رنگ ازمايش مرجع يكي به نظر برسد.
@LightShadowForm
او اين ازمايش را بر روي ٢٥ نمونه رنگي (٢٥ نقطه روي دستگاه كروماتيسيتي CIE) تكرار كرد. مختصات كروماتيسيتي رنگ سوژه ازمايش اندازه گيري شد و در دستگاه كرماتيستي رنگ علامت زده شد، با اتصال اين نقاط به هم بيضي هايي ايجاد شد كه به بيضي هاي مك ادام معروف شدند -همه ازمايش ها در درخشندگي ثابت حدود ٤٨ كندلا بر مترمربع انجام شدند- اين بيضي ها كه در شكل زير نشان داده شده اند، نشان ميدهد كه اگر دو منبع نور داشته باشيم، كه مختصات نور انها داخل اين محدوده بيضي باشد، بيشتر افراد قادر به تشخيص تفاوت رنگ نور انها نخواهند بود (عليرغم اينكه دو منبع از نظر فيزيكي رنگ نورهاي متفاوتي را منتشر مي كنند)
در شكل زير دستگاه مختصات كرماتيستي xy كه در ان بيضي هاي مك ادام نشان داده شده اند امده است. توضيح اينكه براي ديده شدن بهتر، بيضي ها ده برابر بزرگتر شده اند چرا كه اگر به اندازه واقعي خود ترسيم ميشدند قابل ديد نبودند
@LightShadowForm

@LightShadowForm
٢-در شكل زير مفهوم گام هاي مك ادام بهتر توضيح داده شده است، دقت كنيد كه فاصله بين نقطه A با نقطه مرجع يك گام مك ادام است، همينطور فاصله بين نقطه B و نقطه مرجع، در حالي كه فاصله بين دو نقطه A و B دو گام مك ادام است. بيضي قرمز دو برابر بيضي اول (آبي) است به اين ترتيب فاصله نقطه C تا نقطه مرجع دو گام و فاصله ان تا نقطه D چهار گام است، به همين ترتيب بيضي سبز رنگ سه برابر بيضي اول و بيضي صورتي رنگ
كه نشان دهنده چهارگام مك ادام است. چهار برابر بيضي اول است
@LightShadowForm

@LightShadowForm
٣- دقت كنيد كه مقدار اين تغييرات بسيار كم است، اگر اين اختلاف مختصات را بر حسب دماي رنگ بيان كنيم، براي يك منبع نوري با دماي رنگ معادل (CCT) ٣٠٠٠ كلوين، مقدار تغييرات دماي رنگ در كلوين هاي مختلف در شكل زير امده است، انجمن مهندسين روشنايي امريكاي شمالي در دستورالعمل IES LM-79-08 كه در سال ٢٠٠٨ منتشر كرده، ٧ گام مك ادام را به عنوان يك مبناي قابل قبول براي دسته بندي (bin) تعريف كرده است، حال انكه توليد كنندگاني كه محصولات با كيفيت مي سازند و ثبات رنگ براي انها اهميت بيشتري دارد اغلب LED هاي خود را با گامهاي كوچكتري انتخاب مي كنند كه طبيعتا قيمت بالاتر دارد (اين كار را مي توان به سوا كردن ميوه و انتخاب ميوه هاي يك شكل و اندازه تشبيه كرد). اين مطلب ادامه دارد ....
@LightShadowForm

مرجع كتاب CIE Colorimetry

‏Form
یک نکته ظریف در باره مفهوم شار نوری
۱-اگر بخواهیم در باره تعریف لومن یک مرور مختصر و ساده داشته باشیم، میزان نور منتشر شده از لامپ، یا شار نوری که واحد آن لومن است از حاصلضرب طیف نور لامپ بر منحنی حساسیت چشم به دست می آید. به عبارت دیگر، وقتی ما به یک لامپ انرژی الکتریکی می دهیم، این لامپ انرژی را به شکل امواج الکترو مغناطیسی منتشر می کند. چشم انسان تنها محدوده بین ۳۸۰ تا ۷۸۰ نانومتر را می تواند حس کند حال آنکه ممکن است یک لامپ مقداری از انرژی را در محدوده ای خارج از این طول موج منتشر کند. (مثلا لامپ های رشته ای مقدار زیادی تشعشع در محدوده مادون قرمز دارند). بنابراین آن بخشی از انرژی خروجی لامپ که خارج از محدوده نور مریی قرار دارد عملا در محاسبات شار نوری هیچ ارزش و اهمیتی ندارد.
‏ @ Light . Shadow . Form

@Light.Shadow.Form
۲- از طرفی، میزان حساسیت چشم انسان به طول موج های مختلف یکسان نیست. ازمایش های CIE نشان میدهد که در شرایطی که نور کافی در محیط وجود داشته باشد (شرایط دید در روز یا شرایط طبیعی دید در فضای داخلی) که اصطلاحا چشم در وضعیت بینایی فوتوپیک قرار دارد، بیشترین حساسیت چشم انسان نسبت به طول موج نور زرد-سبز است که در محدوده ۵۵۵ نانومتر قرار می گیرد.این درحالی است که حساسیت در دو سمت ابتدا و انتهای طیف (محدوده نور آبی و محدوده نور قرمز) کمترین است. این منحنی در شکل شماره ۱ نشان داده شده است
‏ @ Light . Shadow . Form