💫صدسالگی اعلامیه بالفور؛ سند تشکیل یک ملت جعلی
✍️زانا التاهان
✍️برگردان به فارسی: منصور براتی
متن کامل👇🏻
https://goo.gl/qiLpag
@Levi_athan
✍️زانا التاهان
✍️برگردان به فارسی: منصور براتی
متن کامل👇🏻
https://goo.gl/qiLpag
@Levi_athan
@Levi_athan
🔹 هگل فیلسوف آلمانی در جمله مشهوری معتقد است: «در تمدنهای شرق فقط یک نفر آزاد است و او همان سلطان، خلیفه، پادشاه، فرعون یا غیره است؛ اما در جهان مسیحی مدرن همهی انسانها آزاد هستند و در یونان و روم برخی از شهروندان آزادند.» شهروندی به مثابه یک گونه ای زندگی فعالانه در زندگی در مغرب زمین از سابقه ای طولانی مدت برخوردار است و ریشه های این مفهوم را به خوبی می توان در اندیشه سیاسی یونان باستان دید؛ در مقابل اما سنت شهروندی در مشرق زمین به معنای یونانی کلمه هرگز نهادینه نشد. نه اینکه در شرق مردم عادی هیچ گونه حقوقی در مقابل اشراف و حکام نداشتند، قطعاً شکل گیری و دوام تمدن ها نیازمند قانونمندی و میزانی از کارآمدی حکومت ها در ایجاد سیستم های شهری، نظامی، اقتصادی و اجتماعی است.
🔹 آنچه مسلم است شهروندی در شرق باستان (ایران، هند، چین و ...) و نیز در دوران اسلامی برخلاف شهروندی مرسوم در یونان باستان و سپس دیگر ادوار تاریخ تمدن غرب، شهروندی هرگز در ارتباط با مفاهیم «شهریاری» و «دموکراسی مستقیم» قرار نگرفت و بالعکس زندگی در شهرهای ایران باستان و سپس دوره اسلامی بیشتر تحت الشعاع مفاهیمی مانند «رعیت»، «عبد»، «مقلد»، «متطوع» و ... قرار گرفته است؛ در اگر بتوانیم با مسامحه شهروندی ای را در جهان ایران و جهان اسلام در دوره کلاسیک متصور شویم دارای تنه و بافتاری به شدت نحیف تر از سنخ یونانی و غربی آن و به بیان دیگر مبتنی بر امری ابژکتیو و شهودی است. در واقع شهروندی در غرب از همان یونان باستان روحی فاعلانه و آزادمنشانه دارد و شهروند را به واسطه برخورداری از خرد شایسته چنین آزادی ای می انگارد.
🔹 در جهان اسلام اما عوام الناس عمدتاً تحت تأثیر برداشت های اقتدارگرایانه غالب از مذهب به عنوان بندگانی، منفعل و مطیع دستورات الهی شناخته می شدند و تداوم این متافیزیک نیز باعث شده است که به دلیل وجوه اجتماعی پاره ای از وظایف و تکالیف دینی، مردم همچنین باید در برابر حکومت ها نیز اظهار انقیاد می کردند. در واقع برخلاف یونان باستان که با دو مفهوم «حقوق» و «وظایف» شهروندان روبرو هستیم در ایرانِ پس از اسلام بیشتر با مفهوم «تکلیف» مواجهیم؛ بدین معنا که با درنظر گرفتن وجه الهی برای تکالیف فردی و اجتماعی افراد، حتی حقوقی هم که برای آنها در نظر گرفته شده، در پرتو انجام تکلیف قابل ارزیابی است نه خواست آزادانه.
حتی مفهوم دوسویه «امر به معروف و نهی از منکر» نیز که مردم را موظف به انتقاد از کاستی ها کرده، بیشتر به صورتی عمودی و از سوی حکومت به مردم معنا پیدا کرده است و کمتر زمانی را در تاریخ ایران می توان یافت که حکومت ها در برابر انتقادات مردمی حتی به اسم امر به معروف و نهی از منکر سر تعظیم فرود آورده باشند. همچنین در منابع اسلامی معمولاً هیچ مکانیزم حقوقی یا نهادی برای اجرای این امر از سوی مردم نسبت به حکومت پیش بینی نشده است.
🔹 تنها موردی که می توان در این خصوص به نوعی یک استثنای محدود دانست مفهوم «متطوع» در برابر «محتسب» است. متطوع که همان فرد عادی است می تواند در امور «حسبه» در جامعه به امر به معروف و نهی از منکر بپردازد. با این حال این امر وظیفه محتسب است و امر به معروف برای متطوع واجب کفایی و محدود به حوزه هایی است که از اقدام محتسب به دور مانده است. همچنین حوزه فعالیت متطوع از سوی دیگر با قیدهایی همچون «عدم وجوب پاسخگویی»، «عدم امکان مراجعه به عقل خود در مسائل عرفی» نیز محدودتر از قبل می شود، در حالی که محتسب هیچ یک از این قیود را ندارد. از سوی دیگر پاره مواضع اصلاح طلبانه در این خصوص نیز که توسط عمر ابن خطاب و علی ابن ابی طالب (ع) جهت انتقاد مردم از خلیفه طرح می شد با گذار از خلافت به سلطنت از سطح جامعه رخت بربست.
🔹 همچنین مفهوم «شورا» نیز در دوران کلاسیک هیچگاه آن قدر فراگیر نشد که عامه مردم را در بر بگیرد و همواره در اعداد «اهالی دارالحکومه» باقی ماند. همچنین دوگانه «مقلد - مجتهد» نیز که باعث ایجاد نوعی تقسیم کار ضابطه مندانه در امور اجتماعی شده نیز باعث می شود امکان نهادینه شدن شهرنشینی آزادمنشانه در جهان اسلام کمتر و کمتر گردد.
🔹 در واقع می توان گفت آنچه در شهروندی یونانی و سپس شهروندی غربی مراد می شود اعمال حقوق و رعایت وظایف شهرنشینی است ولی در ایران و جهان اسلام به ویژه در دوره کلاسیک «اجرای تکالیف» و به نوعی «اطاعت ورزی» است تا برخورداری از مزیای حقوقی. در حقیقت شهروندی در ایران تا قبل از دوره مدرن تحت تأثیر چنین برداشت هایی از مذهب و متون مقدس چندان مجال ظهور و بروز نمی یابد و تنها در طلیعه مدرنیته و تحولات ایجاد شده در برداشت از مذهب است که فضا برای نضج گیری مفهومی فاعلانه تر از شهروندی در ایران و دیگر ممالک اسلامی فراهم تر می شود.
@Levi_athan
🔹 هگل فیلسوف آلمانی در جمله مشهوری معتقد است: «در تمدنهای شرق فقط یک نفر آزاد است و او همان سلطان، خلیفه، پادشاه، فرعون یا غیره است؛ اما در جهان مسیحی مدرن همهی انسانها آزاد هستند و در یونان و روم برخی از شهروندان آزادند.» شهروندی به مثابه یک گونه ای زندگی فعالانه در زندگی در مغرب زمین از سابقه ای طولانی مدت برخوردار است و ریشه های این مفهوم را به خوبی می توان در اندیشه سیاسی یونان باستان دید؛ در مقابل اما سنت شهروندی در مشرق زمین به معنای یونانی کلمه هرگز نهادینه نشد. نه اینکه در شرق مردم عادی هیچ گونه حقوقی در مقابل اشراف و حکام نداشتند، قطعاً شکل گیری و دوام تمدن ها نیازمند قانونمندی و میزانی از کارآمدی حکومت ها در ایجاد سیستم های شهری، نظامی، اقتصادی و اجتماعی است.
🔹 آنچه مسلم است شهروندی در شرق باستان (ایران، هند، چین و ...) و نیز در دوران اسلامی برخلاف شهروندی مرسوم در یونان باستان و سپس دیگر ادوار تاریخ تمدن غرب، شهروندی هرگز در ارتباط با مفاهیم «شهریاری» و «دموکراسی مستقیم» قرار نگرفت و بالعکس زندگی در شهرهای ایران باستان و سپس دوره اسلامی بیشتر تحت الشعاع مفاهیمی مانند «رعیت»، «عبد»، «مقلد»، «متطوع» و ... قرار گرفته است؛ در اگر بتوانیم با مسامحه شهروندی ای را در جهان ایران و جهان اسلام در دوره کلاسیک متصور شویم دارای تنه و بافتاری به شدت نحیف تر از سنخ یونانی و غربی آن و به بیان دیگر مبتنی بر امری ابژکتیو و شهودی است. در واقع شهروندی در غرب از همان یونان باستان روحی فاعلانه و آزادمنشانه دارد و شهروند را به واسطه برخورداری از خرد شایسته چنین آزادی ای می انگارد.
🔹 در جهان اسلام اما عوام الناس عمدتاً تحت تأثیر برداشت های اقتدارگرایانه غالب از مذهب به عنوان بندگانی، منفعل و مطیع دستورات الهی شناخته می شدند و تداوم این متافیزیک نیز باعث شده است که به دلیل وجوه اجتماعی پاره ای از وظایف و تکالیف دینی، مردم همچنین باید در برابر حکومت ها نیز اظهار انقیاد می کردند. در واقع برخلاف یونان باستان که با دو مفهوم «حقوق» و «وظایف» شهروندان روبرو هستیم در ایرانِ پس از اسلام بیشتر با مفهوم «تکلیف» مواجهیم؛ بدین معنا که با درنظر گرفتن وجه الهی برای تکالیف فردی و اجتماعی افراد، حتی حقوقی هم که برای آنها در نظر گرفته شده، در پرتو انجام تکلیف قابل ارزیابی است نه خواست آزادانه.
حتی مفهوم دوسویه «امر به معروف و نهی از منکر» نیز که مردم را موظف به انتقاد از کاستی ها کرده، بیشتر به صورتی عمودی و از سوی حکومت به مردم معنا پیدا کرده است و کمتر زمانی را در تاریخ ایران می توان یافت که حکومت ها در برابر انتقادات مردمی حتی به اسم امر به معروف و نهی از منکر سر تعظیم فرود آورده باشند. همچنین در منابع اسلامی معمولاً هیچ مکانیزم حقوقی یا نهادی برای اجرای این امر از سوی مردم نسبت به حکومت پیش بینی نشده است.
🔹 تنها موردی که می توان در این خصوص به نوعی یک استثنای محدود دانست مفهوم «متطوع» در برابر «محتسب» است. متطوع که همان فرد عادی است می تواند در امور «حسبه» در جامعه به امر به معروف و نهی از منکر بپردازد. با این حال این امر وظیفه محتسب است و امر به معروف برای متطوع واجب کفایی و محدود به حوزه هایی است که از اقدام محتسب به دور مانده است. همچنین حوزه فعالیت متطوع از سوی دیگر با قیدهایی همچون «عدم وجوب پاسخگویی»، «عدم امکان مراجعه به عقل خود در مسائل عرفی» نیز محدودتر از قبل می شود، در حالی که محتسب هیچ یک از این قیود را ندارد. از سوی دیگر پاره مواضع اصلاح طلبانه در این خصوص نیز که توسط عمر ابن خطاب و علی ابن ابی طالب (ع) جهت انتقاد مردم از خلیفه طرح می شد با گذار از خلافت به سلطنت از سطح جامعه رخت بربست.
🔹 همچنین مفهوم «شورا» نیز در دوران کلاسیک هیچگاه آن قدر فراگیر نشد که عامه مردم را در بر بگیرد و همواره در اعداد «اهالی دارالحکومه» باقی ماند. همچنین دوگانه «مقلد - مجتهد» نیز که باعث ایجاد نوعی تقسیم کار ضابطه مندانه در امور اجتماعی شده نیز باعث می شود امکان نهادینه شدن شهرنشینی آزادمنشانه در جهان اسلام کمتر و کمتر گردد.
🔹 در واقع می توان گفت آنچه در شهروندی یونانی و سپس شهروندی غربی مراد می شود اعمال حقوق و رعایت وظایف شهرنشینی است ولی در ایران و جهان اسلام به ویژه در دوره کلاسیک «اجرای تکالیف» و به نوعی «اطاعت ورزی» است تا برخورداری از مزیای حقوقی. در حقیقت شهروندی در ایران تا قبل از دوره مدرن تحت تأثیر چنین برداشت هایی از مذهب و متون مقدس چندان مجال ظهور و بروز نمی یابد و تنها در طلیعه مدرنیته و تحولات ایجاد شده در برداشت از مذهب است که فضا برای نضج گیری مفهومی فاعلانه تر از شهروندی در ایران و دیگر ممالک اسلامی فراهم تر می شود.
@Levi_athan
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست