Grade 12 English Textbook (pdf format)

စာအုပ်မရှိသေးတဲ့သူတွေ တစ်စုတစ်စည်းတည်း ကြည့်လို့ရအောင် Pdf file ဖန်တီးပေးထားပါတယ်။

တချို့စာတွေက မူရင်းစာအုပ်မှာကိုက မကြည်လင်တဲ့အတွက် စာနှစ်ထပ်ရှိနေတာ၊ ပျက်နေတာ ရှိပါတယ်။

Google drive က Download ယူရတာ သဘောကျသူတွေအတွက် ဒီ Link ကနေ Download ယူပါ။

Drive link
https://drive.google.com/file/d/1dR6Ynrfo-JhlN3UKsUTfUDFDK_tuWYTP/view?usp=sharing

Grade 9 English (သင်ရိုးသစ်) ရဲ့ Unit 3, Lesson 2 မှာ အင်းတော်ကြီးကန် အကြောင်း ပါပါတယ်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရအောင် Myanmar Wiki က ယူပြီး ပြန်တင်ပြပေးထားပါတယ်။

အင်းတော်ကြီးကန်

အင်းတော်ကြီးကန်ကို ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော သဘာဝ အင်းကြီးဖြစ်သည်။ တောင်နှင့်မြောက် အလျား (၁၄)မိုင်၊ အနံ(၇)မိုင်ရှိပြီး စတုရန်းမိုင် ၁၀၀ အပါအဝင်ဧရိယာ ၃၁၄.၆၇ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းပါသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၀၀-ပေ အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မိုးရာသီအချိန်တွင် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ လုံးတုံနှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ဟဲပုရွာအကြား ရေပြင်အကျယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ရေပြင်ကြီးသက်သက် အကျယ်အဝန်းသည် (၄၄.၉) စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။ အင်းတော်ကြီးကန်အတွင်း အမှိုက်ဒိုက်သရိုက် ကင်းစင်သည်။ ရေကြည်လင်သည်။ ရေပြင်ကျယ်ကြီးသည် ပင်လယ်ပြင်တမျှ ရှုမဆုံးအောင်လှပသည်။ အမြင့် ပေ ၁၀ဝ၀ ကျော်မှ ၄၀ဝ၀ ကျော်ထိ မတ်စောက်မြင့်မားသော တောင်တန်းများ ကျောက်တောင်ကြီးများ ဝန်းရံထားသည်။

အင်းတော်ကြီးကန်၏ အလယ် အင်းစွယ်တစ်ခုပေါ်တွင် ရွှေမဉ္ဇူစေတီတော်ကို တည်ထားသည်။ အင်းတော်ကြီးကန်သည် ပတ်ပတ်လည်၌ တောင်ရိုးတောင်စွယ်များ ဝိုင်းရံထားသည့် ချိုင့်ဝှမ်းကြီးဖြစ်သည်။ ရွှေမဉ္ဇူဘုရားသည် ကချင်ပြည်နယ်၏ အဓိကရစေတီတော်ကြီး ဖြစ်သည်။ တပေါင်းလဆန်း ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပချိန် နီးကပ်လာလျှင် ဘုရားစေတီအရောက် လူလျှောက်သွားနိုင်ရန် သဲလမ်းမကြီးနှစ်လမ်း ပေါ်လာတတ်သည်။ ဘုရားပွဲတော်ပြီးသည့်အခါ သဲလမ်းများ ရေထဲ ပြန်မြုပ်သွားတတ်သည်။ ဘုရားပွဲတော်သည် အနီးစပ်ချုပ်နှင့်ရပ်ဝေးဧည့်သည်များဖြင့် စည်ကားလေ့ရှိသည်။ အင်းပတ်ဝန်းကျင်တွင် တိုင်းလျှံ(ရှမ်းနီ)ဟုခေါ်သော ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် ရှေးအစဉ်အဆက်ကတည်းကနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အင်းတော်ကြီးကို ရှမ်းဘာသာအားဖြင့် လောင်းလုံစည်ခမ်း သို့မဟုတ် လင်လုံ ဟုခေါ်ကြသည်။ စည်ခမ်းအင်းကြီးဟုအစိပ္ပာယ်ရသည်။ စည်ခမ်းဆိုသည်မှာ အင်းတော်ကြီးအင်းဟူ၍မဖြစ်ပေါ်လာမီက ယင်းဒေသတွင်ရှိခဲ့သောမြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။

သစ်ပင်ပန်းမန် တိရစ္ဆာန်များ

အင်းတော်ကြီးကန်ပတ်လည်တွင် အင်းတော်ကြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောတည်ရှိသည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရှုမျှော်ခင်းများ၊ ရှားပါးနို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ ငှက်များအပါအဝင် မျိုးကွဲတိရစ္ဆာန်များအား တွေ့ရှိနိုင်သည်။

မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော ငှက် ၁၀ မျိုးအပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းနှင့် ဌာနေ ငှက်မျိုးပေါင်း ၂၀၀၀၀၊ တစ်ကမ္ဘာလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် မျိုးသုဉ်းလု ဖြစ်နေသော လိပ် ၅ မျိုးနှင့် ဤနေရာတွင်သာ တွေ့နိုင်သည့် ငါးမျိုးစိတ် ၇ မျိုး အပါအဝင် ငါးမျိုးပေါင်း ၉၃ မျိုးတို့အား တွေ့ရှိနိုင်သော အဓိကကျသည့် ရေတိမ်ဒေသ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါငှက်မျိုးများအနက် Greylag Geese၊ Oriental Darter၊ Purple Swamphen တို့အား ဇန်နဝါရီလတွင် အတွေ့ရများသည်။ စက်လှေများဖြင့်လှည့်လည်ကြည့်ရှုပါက ရွှံ့ညွှန်ပိုင်းနေမျိုးစိတ်များ၏ဘဝရှုခင်းများကိုမြင်တွေ့နိုင်သည်။ ကန်နှင့် ရွှံ့ညွှန်ဒေသသည် ဆောင်းခိုငှက်များခိုလှုံရာဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရွာများမှအညစ်အကြေးများက ရေအရည်အသွေးကိုခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင်မိုးရာသီရောက်လျှင် ရေများပြန်လည်သန့်ရှင်းသွားသည်သာဖြစ်သည်။

ထိန်းသိမ်းရေး

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင်ကျရောက်သော ကမ္ဘာ့ရေတိမ်ဒေသများနေ့တွင် အင်းတော်ကြီးကန်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် မိုးယွန်းကြီးအင်း ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ရမ်ဆာစာရင်းဝင် ရေတိမ်ဒေသတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရနှင့် ရမ်ဆာ အတွင်းရေးမှူးရုံးတို့က ကြေညာခဲ့သည်။ ရမ်ဆာစာရင်းဝင် ဖြစ်လာမှုကြောင့် ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများအတွက် တိုးတက်မှုကောင်းတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ရေဝေဒေသရှိ စမ်းချောင်းများတွင် တရားမဝင် အာတီဆင် အသုံးပြု ရွှေကျင်မှုများက ကန်၏တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် နုန်းမြေများ ပို့ချခြင်းနှင့် ညစ်ညမ်းမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း ကဲ့သို့သော စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေသေးသည်။

ဒါကိုလည်း ဖတ်ပေးပါ
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=592197556274984&id=100064542350311&mibextid=Nif5oz

ဒီ video ကိုလည်း ကြည့်ပါ
https://fb.watch/j_eN2up20v/?mibextid=Nif5oz

Relative Clauses (4)

Relative clause က နှစ်မျိုးရှိတယ်။ ဒီအတိုင်း စည်းမျည်းတွေကို အရင်ပြောသွားတာထက်စာရင် နမူနာဝါကျလေးတွေကြည့်၊ နားလည်အောင် လုပ်ပြီးမှ သြော် ဒါကြောင့် ဒီလိုမှတ်ရတာပါလားလို့ သဘောပေါက်ရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။ ဒါကြောင့် နမူနာဝါကျတွေ နှိုင်းယှဉ် ဖတ်ကြည့်ရအောင်။

Type 1
 The woman who lives next door is a doctor.
ဘေးအိမ်မှာနေတဲ့အမျိုးသမီးက ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်။

ဒီဝါကျကို ဟောဒီ ဝါကျနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ဖတ်ပါဦး။

Type 2
 My brother Rob, who lives in Australia, is a doctor.
သြစတေးလျမှာနေတဲ့ ငါ့ရဲ့အစ်ကို ရော့ဘ်က ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်။

ဒီဝါကျနှစ်ကြောင်း ဘာကွာလဲ သတိထားမိလား။ သတိမထားမိသေးဘူးဆိုလည်း ရတယ်။ ဥပမာတွေ ထပ်ကြည့်မယ်။

Type 1
 Barbara works for a company that makes furniture.
ဘာဘရာက ပရိဘောဂတွေလုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်တယ်။

Type 2
 Colin told me about his new job, which he’s enjoying very much.
ကောလင်းက သူအခုသိပ်သဘောကျနေတဲ့ သူ့ရဲ့အလုပ်အသစ်အကြောင်းကို ငါ့ကိုပြောပြတယ်။

Type 1
 We stayed at the hotel (that) you recommended.
မင်းထောက်ခံခဲ့တဲ့ ဟိုတယ်မှာ တို့တည်းခဲ့တယ်။

Type 2
 We stayed at the Park Hotel, which a friend of ours recommended.
တို့သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ထောက်ခံခဲ့တဲ့ ပါ့ခ်ဟိုတယ်မှာ ငါတို့ တည်းခဲ့တယ်။

Type 1 မှာပြောထားတဲ့ ဥပမာဝါကျတွေမှာ relative clause က ဘယ်သူ / ဘယ်အရာ (ဒါမှမဟုတ် ဘယ်လိုလူမျိုး၊ ဘယ်အရာမျိုး) ကို ပြောတဲ့သူက ရည်ညွှန်းနေလဲဆိုတာ ပြောပြပါသတဲ့။

ဝါကျတွေကို ပြန်ကြည့်ကြမယ်။

The woman who lives next door …ဆိုတဲ့ ဝါကျမှာ who lives next door ဆိုတဲ့ relative clause သာ မပါရင် ဘယ်အမျိုးသမီးကို ပြောနေတယ်ဆိုတာ နားလည်နိုင်လား။ ဘယ်နားလည်ပါ့မလဲ။ ဒါကြောင့် who lives next door ဆိုတဲ့ relative clause က ဘယ်အမျိုးသမီးဆိုတာကို ပြောပြပေးမယ်။

A company that makes furniture … ဆိုတဲ့ ဝါကျရော။ သူလည်း ဒီလိုပဲ။ that makes furniture ဆိုတဲ့ relative clause က ဘယ်ကုမ္ပဏီလည်း ဆိုတာ ပြောပြပေးတယ်။

The hotel (that) you recommended … ဆိုတဲ့ ဝါကျမှာတော့ (that) you recommended က ဘယ်ဟိုတယ်လဲ ဆိုတာ ပြောပြပေးတယ်။

ဒီဝါကျတွေကို သေသေချာချာလေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက်ကို မြင်နိုင်လိမ့်မယ်။ အင်္ဂလိပ်လိုလေး အရင် မှတ်သားပါ။

We do not use commas (,) with these clauses.
ဒီ clauses တွေနဲ့ ကော်မာ (,) မသုံးပါဘူး။

 We know a lot of people who live in London.
လန်ဒန်မှာနေတဲ့ လူတွေအများကြီးကို တို့သိတယ်။

ဒီဝါကျကို ကြည့်ပါ။ who live in London က ဘယ်လူတွေလဲဆိုတာ ပြောပြပေးတဲ့ relative clause ပေါ့။ comma မထည့်ရတာ မြင်တယ်နော်။

Type 2 မှာ ပါတဲ့ ဥပမာတွေမှာတော့ relative clauses က ဘယ်သူ၊ ဘယ်အရာကို ပြောသူက ဆိုလိုတယ်ဆိုတာ မပြောပြတော့ဘူး။ ဘယ်သူ၊ ဘယ်အရာကို ဆိုလိုတယ်ဆိုတာ သိပြီးပြီ။

Type 2 က နမူနာဝါကျတွေမှာပါတဲ့ My brother Rob, who … ဆိုရင် အစကတည်းက ငါ့အစ်ကို ရော့ဘ်လို့ ပြောပါတယ်ဆိုမှ ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာ ထပ်ပြောပြဖို့ လိုပါ့မလား။ နောက်ပြီး Colin told me about his new job, which … လို့ ပြောနေမှတော့ ကောလင်းရဲ့အလုပ်မှန်းသိနေပြီးသားပဲ။ ဘာလို့ ထပ်ပြောနေစရာ လိုမလဲ။ We stayed at the Park Hotel, which … ဆိုတဲ့ ဝါကျမှာလည်း ပါ့ခ်ဟိုတယ် ဆိုတာ သိနေပြီလေ။ relative clause က ထပ်ပြောစရာမလိုဘူး။

ဒါဆိုရင် ဒီဝါကျတွေထဲမှာပါတဲ့ relative clause တွေက ဘာလုပ်နေတာလဲ။ သူတို့က အပိုအချက်အလက်တွေကို ပေးနေတာပါ။ အဲဒီလူ၊ အရာဝတ္ထုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အပိုအချက်အလက်တွေ ပေးနေတာပေါ့။

အင်္ဂလိပ်လို မှတ်သားကြမယ်။

The relative clauses in these sentences give us extra information about the person or thing.
ဒီဝါကျတွေမှာပါတဲ့ relative clauses တွေက အဲဒီလူ၊ အရာဝတ္ထုတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အပိုအချက်အလက်တွေကို ပေးပါတယ်။

နောက်ထပ်သတိထားသင့်တဲ့ အချက်ကလေးကိုလည်း မှတ်သားရအောင်။

We use commas (,) with these clauses.
အဲဒီ clauses တွေနဲ့ ကော်မာ သုံးရပါတယ်။

ဒီဝါကျမှာ ကော်မာတွေ သုံးထားပုံကို သတိထားကြည့်ပါ။

 My brother Rob, who lives in London, is a doctor.
လန်ဒန်မှာနေတဲ့ ငါ့ရဲ့အစ်ကို ရော့ဘ်က ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်။

တဆင့်တက်ပြီး မှတ်သားကြမယ်။ အသစ်မမှတ်ခင် သိထားတာတွေ အရင်ပြန်နွှေးရအောင်။

 လူကို ရည်ညွှန်းဖို့ ဆိုရင် who နဲ့ that ကိုသုံးနိုင်တယ်
 အရာဝတ္ထုတွေကို ရည်ညွှန်းဖို့ which နဲ့ that ကိုသုံးနိုင်တယ်။

ဒါတွေ သိပြီးသားနော်။ ဟုတ်ပြီး ခု အသစ်ထပ်မှတ်ကြမယ်။

♥ Type 1 မှာ that သုံးနိုင်တယ်။
 Do you know anyone who/that speaks French and Italian?
ပြင်သစ်စကားရော အီတလီစကားပါပြောနိုင်တဲ့လူတစ်ယောက်ယောက်ကို ခင်ဗျားသိသလား။ (who အပြင် that လည်း သုံးလို့ ရတယ်နော်)

 Barbara works for a company which/that makes furniture.
ဘာဘရာက ပရိဘောဂတွေလုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်တယ်။

♥ Type 2 မှာ that မသုံးနိုင်ဘူး။
 John, who (not that) speaks French and Italian, works as a tourist guide.
ပြင်သစ်စကားရော အီတလီစကားပါပြောတတ်တဲ့ ဂျွန်က ဧည့်လမ်းညွှန်အဖြစ် အလုပ်လုပ်တယ်။

 Colin told me about his new job, which (not that) he’s enjoying very much.
ကောလင်းက သူသိပ်သဘောကျနေတဲ့ အလုပ်သစ်အကြောင်း ပြောပြတယ်။

♥ Type 1 မှာ who/which/that တို့က object ဖြစ်နေတဲ့အခါမှာ ချန်ထားခဲ့လို့ရတယ်။
 We stayed at the hotel (that/which) you recommended.
မင်းထောက်ခံခဲ့တဲ့ ဟိုတယ်မှာ တို့တည်းခဲ့တယ်။

 This morning I met somebody (who/that) I hadn’t seen for ages.
ဒီမနက် ငါမတွေ့ရတာကြာတဲ့ တစ်ယောက်ယောက်နဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်။

♥ ဒီလို clause မျိုးမှာ whom ကို သုံးလေ့မရှိပါဘူး။
Type 1 အကြောင်း သိပြီးပြီဆိုရင် Type 2 နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။

♥ Type 2 မှာ who တို့ which တို့ ချန်ထားခဲ့လို့ မရပါဘူး။
 We stayed at the Park Hotel, which a friend of ours recommended.
တို့ရဲ့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ထောက်ခံခဲ့တဲ့ ပါ့ခ်ဟိုတယ်မှာ တို့တည်းခဲ့တယ်။

 This morning I met Chris, who I hadn’t seen for ages.
ကျွန်တော်နဲ့ မတွေ့ရတာ ကြာပြီဖြစ်တဲ့ ခရစ္စနဲ့ ဒီမနက်တွေ့ခဲ့တယ်။

♥ လူတွေအတွက် whom ကို (object ဖြစ်နေရင်) သုံးနိုင်တယ်။
 This morning I met Chris, whom I hadn’t seen for ages.
ကျွန်တော်နဲ့ မတွေ့ရတာ ကြာပြီဖြစ်တဲ့ ခရစ္စနဲ့ ဒီမနက်တွေ့ခဲ့တယ်။

♥ ဒီ relative clause နှစ်ခုစလုံးမှာ whose နဲ့ where ကို သုံးနိုင်ပါတယ်။

Type 1
 We met some people whose car had broken.
ကားပျက်သွားတဲ့ လူတွေကို တို့တွေ့ခဲ့တယ်။

 What’s the name of the place where you went on holiday?
 အားလပ်ရက်က မင်းသွားခဲ့တဲ့ နေရာရဲ့ နာမည်က ဘာလဲ။

Type 2
 Liz, whose car had broken down, was in a very bad mood.
ကားပျက်သွားတဲ့ လစ်ဇ်က စိတ်မချမ်းမသာဖြစ်နေတယ်။

 Jill has been to Sweden, where her daughter lives.
ဂျေလ်က သူ့ရဲ့သမီးနေတဲ့ ဆွီဒင်ကို ရောက်ဖူးပြီ။

ဒီမှာတော့ type 1 / type 2 စသည်ဖြင့် အလွယ်မှတ်နိုင်အောင် ပြောတာပေါ့လေ။ type 1 ကို defining clause / restricted clause စသည်ဖြင့် ခေါ်နိုင်သလို type 2 ကို non-defining clause / unrestricted clause စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်နိုင်တယ်။

ဒါပြီးရင်တော့ relative clause နဲ့ ပတ်သက်ပြီး နောက်ဆုံး သင်ခန်းစာ တစ်ခုပဲ ကျန်ပါတော့တယ်။ Relative Clause (5) မှာ တခြားသုံးစွဲပုံလေးတွေ ပြောပြီး လတ်စသတ်ပါမယ်။ Relative clause (5) ပြီးတဲ့အခါ ရေးပြီးခဲ့တဲ့ (1) ကနေ (5) အားလုံးကို စုပြီး ပြန်တင်ပေးပါမယ်။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဆရာစည်သူထက်

Ref: English Grammar in Use (Raymond Murphy)

Relative Clauses (5)

Relative Clauses ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ပြောလာတာ (1,2,3,4) ပြီးလာခဲ့ပြီး ခု နောက်ဆုံးတစ်ခုဖြစ်တဲ့ (5) ကို ရောက်လာပါပြီ။ ဒီလောက်ဆို အတော်လည်း နားလည်လောက်ပြီ ထင်ပါတယ်။

ဒီတစ်ခေါက်မှာ ပုံစံအသစ်လေးတွေ လေ့လာကြည့်ပါဦး။
ပထမဆုံးတစ်ခုက ဒီလိုပုံစံပါ။

A. Prepositions + whom/which

Preposition တစ်ခုကို whom (လူတွေအတွက်) / which (အရာဝတ္ထုတွေအတွက်) ရဲ့ ရှေ့မှာ သုံးနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုဆိုတော့ to whom/ with whom/ about which/ without which စသည်ဖြင့် ပြောနိုင်တာပေါ့။
ဥပမာလေးတွေ ကြည့်ရအောင်။

 Mr Lee, to whom I spoke at the meeting, is very interested in our proposal.
အစည်းအဝေးမှာ ငါစကားပြောခဲ့တဲ့ မစ္စတာလီက တို့ရဲ့ အဆိုပြုချက်မှာ အများကြီး စိတ်ဝင်စားခဲ့တယ်။

ဒီဝါကျမှာ လူပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တဲ့ Mr Lee ကို ပြန်ပြီး ညွှန်းပေးချင်တာမို့ whom ကို သုံးတယ်။ preposition ကို to သုံးချင်တာမို့ to whom ဆိုပြီး သုံးတာပေါ့။

 Fortunately we had a map, without which we would have got lost.
ကံကောင်းလို့ ငါတို့မှာ မြေပုံရှိနေခဲ့တယ်။ အဲဒါသာ မရှိရင် တို့လမ်းပျောက်နေတော့မှာ။

ဒီဝါကျမှာတော့ အရာဝတ္ထုဖြစ်တဲ့ map ကို ညွှန်းချင်တာမို့ which သုံးလိုက်တယ်။ preposition နဲ့ သုံးချင်တာမို့ without which ဆိုပြီး သုံးတယ်။
ပေါ့ပေါ့ပါးပါးသုံးတဲ့ အင်္ဂလိပ်စာမှာတော့ relative clause မှာ preposition ကို verb ရဲ့ နောက်မှာ ထားလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီလိုသုံးတဲ့အခါမှာ လူတွေအတွက် whom မသုံးဘဲ who သုံးလေ့ရှိပါတယ်။
ဒီလိုပြောရုံနဲ့ မျက်လုံးထဲမှာ ဘယ်ပေါ်ပါ့မလဲနော်။ ဒီတော့ ဥပမာလေးတွေနဲ့ တွဲကြည့်ရမယ်။

 This is my friend from Canada, who I was telling you about.
ဒါက ငါပြောပြောနေတဲ့ ကနေဒါက ငါ့သူငယ်ချင်းလေ။

ဒီဝါကျမှာ စကားပြောပုံအတိုင်း ပေါ့ပေါ့ပါးပါး သုံးတာဖြစ်တဲ့ အတွက် to whom ဆိုပြီး ခန့်ခန့်ညားညား မသုံးတော့ဘဲ who ရယ် verb ရဲ့နောက်မှာ preposition ဖြစ်တဲ့ about ကို တွဲသုံးထားတာ သတိထားမိမှာပေါ့။
နောက်ထပ် ဥပမာတစ်ကြောင်းကို ကြည့်ပါဦး။

 Yesterday we visited the City Museum, which I’d never been to before.
မနေ့တုန်းက ငါအရင်ကတစ်ခါမှ မရောက်ဖူးခဲ့တဲ့ City Museum ကို သွားခဲ့တယ်။

B. All of/most of etc. + whom/which
နောက်ထပ် သုံးစွဲပုံတစ်ခုဖြစ်တဲ့ All of/most of etc. + whom/which ကို ကြည့်ရအောင်။

ဒီဥပမာလေးတွေကို အရင်ကြည့်ပါ။

Mary has three brothers. All of them are married. (ဝါကျနှစ်ကြောင်း)
Mary has three brothers, all of whom are married. (ဝါကျတစ်ကြောင်းတည်း ဖြစ်သွားပြီ)
မေရီမှာ အစ်ကို သုံးယောက်ရှိတယ်။ အကုန်လုံးက အိမ်ထောင်နဲ့။

They asked me a lot of questions. I couldn’t answer most of them. (ဝါကျနှစ်ကြောင်း)
They asked me a lot questions, most of which I couldn’t answer. (ဝါကျတစ်ကြောင်း)

သူတို့က ငါ့ကို မေးခွန်းတွေအများကြီး မေးခဲ့တယ်။ အများစုကို ငါမဖြေနိုင်ဘူး။

ဒီနည်းအတိုင်းပဲ တို့က ခုလိုတွေလည်း ပြောနိုင်တယ်။
none of / neither of /any of / either of + whom (people) / which (things)
some of / many of / much of / (a) few of + whom (people) / which (things)
both of / half of / each of / one of / two of etc. + whom (people) / which (things)

 Martin tried on three jackets, none of which fitted him.
မာတင်က ဂျာကတ် သုံးထည်ကို စမ်းဝတ်ကြည့်တယ်။ တစ်ထည်မှ သူနဲ့ မတော်ဘူး။

 Two men, neither of whom I had seen before, came into the office.
ငါတစ်ခါမှမမြင်ဘူးတဲ့ လူနှစ်ယောက် ရုံးခန်းထဲကို ဝင်လာတယ်။

 They’ve got three cars, two of which they rarely use.
သူတို့မှာ ကားသုံးစီးရှိတယ်။ နှစ်စီးကို သူတို့ သုံးခဲတယ်။

 Sue has a lot of friends, many of whom she was at school with.
ဆူးမှာ သူငယ်ချင်းတွေ အများကြီး ရှိတယ်။ အများစုကတော့ ကျောင်းအတူတူ တက်ခဲ့သူတွေပါ။

the cause of which / the name of which etc. လို့လည်း ပြောနိုင်တယ်။

 The building was destroyed in a fire, the cause of which was never established.
ဒီအဆောက်အဦးက မီးထဲမှာ ပျက်စီးသွားတယ်။ မီးလောင်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို အခိုင်အမာ သက်သေမပြနိုင်ဘူး။

 We stayed a t a beautiful hotel, the name of which I can’t remember now.
ကျွန်တော်တို့က လှပတဲ့ဟိုတယ်မှာ တည်းခဲ့တယ်။ ဟိုတယ် နာမည်ကိုတော့ ခု မမှတ်မိတော့ဘူး။

C. Which (not what)

ဒီဥပမာကို ကြည့်ပါ။

Joe got the job. This surprised everybody. (ဝါကျနှစ်ကြောင်း)
Joe got the job, which surprised everybody. (ဝါကျတစ်ကြောင်း)
ဂျိုးအလုပ်ရခဲ့တယ်။ ဒါက လူတိုင်းကို အံသြသွားစေခဲ့တယ်။