Grade 9 English က Page 38, Unit 4, Lesson 2: Job satisfaction မှာ Ko Phyo Zin ရဲ့ အလုပ်ကို Youtuber လို့ ဖော်ပြထားပြီး အဲဒီအကြောင်း ပြောထားတာ တွေ့ရလိမ့်မယ်။

အလုပ်အကိုင်တွေကို ခုလိုမျိုး ခေတ်မီအကြောင်းအရာတွေ ထည့်ထားတာ ကောင်းတယ်။ ဒီလို အလုပ်အကိုင်တွေ ရှိပါလား၊ ဒီလိုမျိုးလည်း ဝင်ငွေရှာလို့ ရပါလားဆိုတဲ့ အမြင်ပွင့်လင်းအောင် လုပ်ပေးနိုင်တာဆိုတော့ ကလေးတွေအတွက် ကောင်းတာပေါ့။ သမားရိုးကျလမ်းစဉ်က ဖောက်ထွက်နိုင်အောင် ကူညီပေးနိုင်တဲ့ သဘောပါပဲ။

ကလေးတွေက စာဖတ်ရုံမက နောက်ခံအကြောင်းအရာနဲ့ ချိတ်ဆက်နားလည်နိုင်အောင်၊ ဆရာ/မတွေလည်း တပည့်တွေကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှင်းပြနိုင်အောင် Youtuber အလုပ်အကြောင်း လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေတွေနဲ့ ကိုက်ညှိပြီး ရှင်းပြပေးချင်ပါတယ်။

🛑 Youtuber ဆိုတာ ဘာလဲ❓
အလွယ်ပြောရရင် Youtuber ဆိုတာ Youtube ပေါ်မှာ video ဖန်တီးသူပါပဲ။ တကယ်က content ဖန်တီးသူ၊ content creator လို့ ပြောတာ ပိုမှန်တယ်။ ထားပါတော့ video ဖန်တီးသူလို့ပဲ ပြောလိုက်မယ်။ www.youtube.com ကို နှိပ်လိုက်ရင် video ပေါင်းများစွာ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ သီချင်းတွေ၊ လက်မှုပညာတွေ၊ စိတ်ဝင်စားစရာအကြောင်းအရာတွေ၊ ဟာသတွေ စသည်ဖြင့် video အများကြီး ရှိတယ်။ ဒါတွေကို ပုံမှန်ဖန်တီးပြီး ဝင်ငွေရသူတွေက Youtuber ပါပဲ။

🛑 Youtuber တွေ ပိုက်ဆံဘယ်လိုရသလဲ❓
video လွှင့်တင်ပြီး ဝင်ငွေအများကြီး ရနိုင်ကြောင်း Textbook ထဲမှာ ပြောထားပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ နာမည်ကျော် Youtuber တွေထဲမှာ တခြားအလုပ်မလုပ်ဘဲ Youtube တစ်ခုတည်းကနေ ရတဲ့ ဝင်ငွေတွေနဲ့ သန်းကြွယ်သူဌေး ဖြစ်နေတဲ့သူတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ Youtube က video တွေကြည့်တဲ့အခါ video အစ သို့မဟုတ် အလယ်လောက်မှာ ကြော်ငြာလေးတွေထိုးတာ သတိထားမိမလား မသိဘူး။ အဲဒီကြော်ငြာရဲ့ ဝင်ငွေတွေထဲက 65% ကို video ဖန်တီးသူက ရပြီး Youtube က 35% ယူပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ video က စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလို့ ကြည့်တဲ့သူများလေလေ ဝင်ငွေကောင်းလေလေပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ တစ်ချက်ဖြတ်ပြောလိုက်ဦးမယ်။ စိတ်ဝင်စားရာ Video လေးတွေ ဖန်တီးပြီး သန်းကြွယ်သူဌေးအထိ ဖြစ်နိုင်တယ်။ တယ်ဟုတ်ပါလား ဆိုပြီး ကျွန်တော်တို့ Youtuber လွယ်လွယ်မလုပ်နိုင်ပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ တခြားအခက်အခဲအသာထား မြန်မာနိုင်ငံသားအဖို့ အဓိက အခက်အခဲ နှစ်ခု ရှိပါတယ်။

ပထမတစ်ခုက ငွေရဖို့ Youtube ကနေ လျှောက်တဲ့အခါ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ မရပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံ လိပ်စာ မရပါဘူး။ မြန်မာဘဏ်တွေမရပါဘူး။ မြန်မာ မှတ်ပုံတင် မရပါဘူး။ ဒီတော့ အဲဒီမှာတင် အခက်အခဲ စပါပြီ။ ဒါကို ကျော်လွှားချင်တယ်ဆိုရင်တော့ နိုင်ငံခြားမှာနေတဲ့ စိတ်ချရတဲ့ ဆွေမျိုး၊ သူငယ်ချင်းတို့က တဆင့်လုပ်ချင်လုပ်၊ မလုပ်ချင်ရင် ကြားထဲက service ပေးတဲ့ သူတွေကို ပိုက်ဆံပေးပြီး လုပ်ရပါတယ်။

ဒါက မခက်သေးဘူး။ ခက်တာက မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခ စဖြစ်တယ်ဆိုကတည်းက Youtube က မြန်မာနိုင်ငံကို ကြော်ငြာခွင့် ပိတ်လိုက်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ Youtube ကနေ video ကြည့်တဲ့အခါ (VPN ခံထားတာ မဟုတ်ရင်) ကြော်ငြာမတက်ပါဘူး။ ကြော်ငြာမတက်ရင် ပိုက်ဆံမရပါဘူး။ (ကိုယ့် video ကို နိုင်ငံခြားကနေ ကြည့်တဲ့သူရှိမှ ဝင်ငွေနည်းနည်း ရမယ်။) video content ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း ပိုက်ဆံမှ မရတော့တာ အချိန်ကုန် လူပန်းပြီး အလကားပေါ့။ မြန်မာနိုင်ငံသား ဖြစ်ရတဲ့ ဒုက္ခပါပဲ။

Textbook ထဲမှာ Youtuber တွေ ဝင်ငွေကောင်းကြောင်းပြောထားတော့ မြန်မာနိုင်ငံက Youtuber တိုင်း အဆင်ပြေနေပြီလို့ မထင်နဲ့နော်။

Video ဖန်တီးနိုင်ဖို့ အကြောင်းအရာ ရှာရတာ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးရတာ၊ ရိုက်ကူးရတာ၊ တည်းဖြတ်ရတာ၊ video တင်ရတာ စတဲ့ အခက်အခဲတွေလည်း ရှိပါတယ်။ နောက်ပြီး Subscriber ဦးရေ တစ်ထောင်၊ ကြည့်တဲ့ ကြာချိန်နာရီ သုံးထောင်ပြည့်မှ ပိုက်ဆံလျှောက်လို့ ရတာတွေ ရှိသေးတယ်။ ဒါတွေကတော့ ထားလိုက်ပါတော့။

Youtube က ဖျော်ဖြေရေးတွေ အများကြီးရှိသလို ပညာရစရာတွေလည်း များပါတယ်။ ကိုယ်သဘောကျတဲ့ channel ဆိုရင် Subscribe လုပ်ထားသင့်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး အကြောင်းအရာ ကောင်းကောင်းတွေကို ဖန်တီးပေးနေတဲ့ Youtuber တွေလည်း ဝင်ငွေရသင့်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံက Youtuber တချို့က အခက်အခဲတွေကို ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်နဲ့ ကျော်လွှားပြီး တစ်လတစ်လ ဝင်ငွေကောင်းနေတာတော့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူမဆို Youtube မှာ ကိုယ်စိတ်ဝင်စားရာ video လေးတွေ ဖန်တီးပြီး မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်နေတဲ့ ဒုက္ခကြောင့် ကြုံရတဲ့ အခက်အခဲမရှိဘဲ ဝင်ငွေကောင်းရင်တော့ အကောင်းဆုံး မဟုတ်လား။

ကျွန်တော့်ရဲ့ Youtube channel ကိုတော့ ဒီ Link ကို နှိပ်ပြီး ကြည့်နိုင်၊ Sunscribe လုပ်ထားနိုင်ပါတယ်။ Youtube မှာ Saya Sithu Htet လို့ ရိုက်ရှာလည်း တွေ့ပါလိမ့်မယ်။

https://youtube.com/@SayaSithuHtetEssentialEnglish

အကြောင်းအရာအလိုက် စနစ်တကျ စီစဉ်ထားတာ ကြည့်ချင်ရင် Playlists ကို နှိပ်ပါ။

Relative Clauses (3)

ရှေ့အပိုင်းတွေက Relative Clause အကြောင်း သင်ခန်းစာတွေမှာ relative clause ဆိုတာ ဘာလဲ၊ relative clause ဖြစ်အောင် ဘယ်လိုလုပ်ရသလဲ၊ ဘယ်စကားလုံးလေးတွေ သုံးပြီး ဆက်ရသလဲဆိုတာ ပြောလာခဲ့ပြီနော်။ ဒီတစ်ခါ ဘယ်လို relative pronoun တွေ သုံးပြီး ဆက်လို့ရသလဲဆိုတာ ဆက်ပြောပါ့မယ်။

ပထမဆုံးတစ်ခုအနေနဲ့ whose ကို ကြည့်ရအောင်။

Whose
whose ဆိုကတည်းက ပိုင်ဆိုင်မှု ကို ပြတဲ့ စကားလုံးဆိုတာ သိပြီးရောပေါ့။ ဟုတ်ပြီ။ relative clauses တွေမှာလည်း whose ကို his/her/their စတဲ့ စကားလုံးတွေအစား သုံးရတယ်။

ဒီဥပမာလေးကို ကြည့်ရအောင်။

 We saw some people – their car had broken down.
တို့က လူတချို့ကို တွေ့ခဲ့တယ်။ သူတို့ရဲ့ကားက ပျက်နေတယ်။

ဒီဝါကျကို relative clause ပါတဲ့ဝါကျဖြစ်အောင် ပြန်ပြောင်းတဲ့အခါ their အစား whose သုံးပေးရမယ်ဆိုတာ သတိထားပါ။ who တို့ that တို့ သုံးလို့ မရဘူး။

ဒီလို ပြန်ရေးကြည့်မယ်။

 We saw some people whose car had broken down.
Whose ကို လူတွေအတွက် အများအားဖြင့် သုံးပေးရတယ်နော်။

နမူနာဝါကျတွေကြည့်ပါ။

 A widow is a woman whose husband is dead. (her husband is dead)
မုဆိုးမဆိုတာ ခင်ပွန်းဆုံးပါးသွားတဲ့ အမျိုးသမီးဖြစ်ပါတယ်။

 What is the name of the man whose car you borrowed? (You borrowed his car)
မင်းကားငှားခဲ့တဲ့လူရဲ့ နာမည်က ဘာလဲ။

 I met someone whose brother I went to school with. (I went to school with his/her brother)
တစ်စုံတစ်ယောက်နဲ့ ငါ တွေ့ခဲ့တယ်။ သူ့အစ်ကိုနဲ့ ငါနဲ့ ကျောင်းအတူတက်ခဲ့တာ။

ခုက whose အကြောင်းတွေ ပြောနေတာနော်။ ဒါဆိုမေးစရာရှိတယ်။ ရှေ့သင်ခန်းစာတွေမှာ ပြောခဲ့တဲ့ who နဲ့ ခု whose ဘာကွာသလဲ။
ဝါကျတွေနှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် မြင်သာပါလိမ့်မယ်။

• I met a man who knows you. (he knows you)
မင်းကိုသိတဲ့လူနဲ့ ငါတွေ့ခဲ့တယ်။ (သူက မင်းကိုသိတာ)

• I met a man whose sister knows you. (his sister knows you)
သူ့ရဲ့အစ်မက မင်းကိုသိတဲ့သူနဲ့ ငါတွေ့ခဲ့တယ်။
(ဒီလိုတိုက်ရိုက် ဘာသာပြန်တော့ ဝါကျက တမျိုးကြီးပဲ။ ငါလူတစ်ယောက်ကိုတွေ့ခဲ့တယ်။ သူ့ရဲ့အစ်မက မင်းကို သိတယ်။ ဒီလို ဆိုလိုတာပါ။ သိတာက သူမဟုတ်ဘူး။ သူ့ရဲ့အစ်မ)

Who/whose ကို နားလည်လောက်ပြီ။ whom ကို တစ်ချက်ကြည့်ရအောင်။

Whom
whom is possible instead of who when it is the object of the verb in the relative clause.
Relative clause မှာ verb ရဲ့ object ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် who အစား whom သုံးနိုင်တယ်။

 The woman whom I wanted to see was away.
ငါတွေ့ချင်တဲ့အမျိုးသမီးက တခြားရောက်နေတယ်။

ဒီဝါကျက I wanted to see her (the woman). လို့ ဆိုလိုချင်ပါတယ်။ ဒါဆို her (the woman) က object နေရာမှာ ရှိတယ်မဟုတ်လား။ ဒီလိုမျိုး object နေရာရှိတာကို relative clause မှာ ပြောချင်ရင် whom သုံးရတာပါပဲ။ တခြား ဝါကျတွေကိုလည်း အဲဒီလိုမျိုးပဲ နားလည်ယူပါ။

You can also use whom with a preposition (to whom/ from whom/ with whom etc.)
to whom/ from whom/ with whom စသည်ဖြင့် whom ကို preposition နဲ့ သုံးနိုင်တယ်။

 The people with whom I work are very nice.
ငါနဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့ လူတွေက သိပ်ကောင်းတယ်။

Whom သုံးပုံအကြောင်းတွေကို ပြောနေပေမဲ့ သတိပြုသင့်တာလေးတစ်ချက်ကို ပြောပါဦးမယ်။ အင်္ဂလိပ်လို အရင်မှတ်လိုက်ပါ။

But we do not often use whom in spoken English. We usually prefer who or that, or nothing.
whom ကို အပြောအင်္ဂလိပ်စကားမှာ သိပ်သုံးလေ့မရှိပါဘူး။ who/that ဒါမှမဟုတ် ဘာမှမသုံးဘဲ ထားတာကို ပိုနှစ်သက်ပါတယ်တဲ့။

ဒါကြောင့် ဒီလိုပဲ ပြောလေ့ရှိပါတယ်။

 The woman I wanted to see … or The woman who/that I wanted to see …
ငါတွေ့ချင်တဲ့ အမျိုးသမီး …
 The people I work with … or The people who/that I work with …
ငါနဲ့အလုပ်လုပ်တဲ့လူတွေ …

Where
You can use where in a relative clause to talk about a place.
နေရာတစ်ခုအကြောင်းကိုပြောဖို့ relative clause မှာ where ကို သုံးနိုင်ပါတယ်။

 The restaurant where we had dinner was near the airport.
ငါတို့ ညစာစားခဲ့တဲ့ စားသောက်ဆိုင်က လေဆိပ်နားမှာ။

 I recently went back to the town where I grew up.
ကျွန်တော်ကြီးပြင်းလာခဲ့တဲ့ မြို့ကို မကြာသေးမီက ပြန်သွားခဲ့တယ်။

 I would like to live in a place where there is plenty of sunshine.
နေရောင်ခြည်များများရတဲ့ နေရာမျိုးမှာ ကျွန်တော်နေချင်တယ်။

နောက်ထပ်မှတ်သားစရာအနေနဲ့ ပုံသေပြောပုံလေးတွေ ကြည့်ပါ။
ဒီလိုပြောပါသတဲ့။

The day / the year / the time etc. ---- something happens or that something happens

 Do you remember the day (that) we went to the zoo?
တို့ တိရစ္ဆာန်ရုံသွားခဲ့တဲ့ နေ့ကို မှတ်မိသေးလား။

 The last time (that) I saw her, she looked fine.
သူ့ကို နောက်ဆုံးအကြိမ်တွေ့တုန်းက သူနေကောင်းပုံပါပဲ။

 I haven’t seen them since the year (that) they got married.
သူတို့လက်ထပ်ပြီးတဲ့ နှစ်ကတည်းက ငါသူတို့ကို မတွေ့ဖြစ်တော့ဘူး။

ထပ်ပြီး မှတ်သားပါဦး။ ဒီပုံစံလေးပါ။

The reason something happens or that/why something happens

 The reason I’m phoning you is to ask your advice.
 (or The reason that I’m phoning / The reason why I’m phoning)
ခင်ဗျားဆီကို ကျွန်တော်ဖုန်းဆက်ရတဲ့အကြောင်းကတော့ ခင်ဗျားရဲ့ အကြံဉာဏ်တောင်းဖို့ပါ။

အကျဉ်းချုပ်ပြီး ပြန်ကြည့်ရအောင်။

(1) relative clauses တွေမှာ whose ကို his/her/their စတဲ့ စကားလုံးတွေအစား သုံးရတယ်။ Whose ကို လူတွေအတွက် အများအားဖြင့် သုံးတယ်။

(2) Relative clause မှာ verb ရဲ့ object ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် who အစား whom သုံးနိုင်တယ်။ to whom/ from whom/ with whom စသည်ဖြင့်လည်း whom ကို preposition နဲ့ သုံးနိုင်တယ်။ whom ကို အပြောအင်္ဂလိပ်စကားမှာ သိပ်သုံးလေ့တော့ မရှိဘူး။ who/that ဒါမှမဟုတ် ဘာမှမသုံးဘဲ ထားတာကို ပိုနှစ်သက်ကြတယ်။

(3) နေရာတစ်ခုအကြောင်းကိုပြောဖို့ relative clause မှာ where ကို သုံးနိုင်တယ်။

(4) The day / the year / the time etc. ---- something happens or that something happens ပုံစံသုံးနိုင်တယ်။

(5) The reason something happens or that/why something happens ပုံစံ သုံးနိုင်တယ်။

Ref: English Grammar in Use (Raymond Murphy)

Grade 12 English Textbook (pdf format)

စာအုပ်မရှိသေးတဲ့သူတွေ တစ်စုတစ်စည်းတည်း ကြည့်လို့ရအောင် Pdf file ဖန်တီးပေးထားပါတယ်။

တချို့စာတွေက မူရင်းစာအုပ်မှာကိုက မကြည်လင်တဲ့အတွက် စာနှစ်ထပ်ရှိနေတာ၊ ပျက်နေတာ ရှိပါတယ်။

Google drive က Download ယူရတာ သဘောကျသူတွေအတွက် ဒီ Link ကနေ Download ယူပါ။

Drive link
https://drive.google.com/file/d/1dR6Ynrfo-JhlN3UKsUTfUDFDK_tuWYTP/view?usp=sharing

Grade 9 English (သင်ရိုးသစ်) ရဲ့ Unit 3, Lesson 2 မှာ အင်းတော်ကြီးကန် အကြောင်း ပါပါတယ်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရအောင် Myanmar Wiki က ယူပြီး ပြန်တင်ပြပေးထားပါတယ်။

အင်းတော်ကြီးကန်

အင်းတော်ကြီးကန်ကို ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော သဘာဝ အင်းကြီးဖြစ်သည်။ တောင်နှင့်မြောက် အလျား (၁၄)မိုင်၊ အနံ(၇)မိုင်ရှိပြီး စတုရန်းမိုင် ၁၀၀ အပါအဝင်ဧရိယာ ၃၁၄.၆၇ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းပါသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၀၀-ပေ အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မိုးရာသီအချိန်တွင် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ လုံးတုံနှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ဟဲပုရွာအကြား ရေပြင်အကျယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ရေပြင်ကြီးသက်သက် အကျယ်အဝန်းသည် (၄၄.၉) စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။ အင်းတော်ကြီးကန်အတွင်း အမှိုက်ဒိုက်သရိုက် ကင်းစင်သည်။ ရေကြည်လင်သည်။ ရေပြင်ကျယ်ကြီးသည် ပင်လယ်ပြင်တမျှ ရှုမဆုံးအောင်လှပသည်။ အမြင့် ပေ ၁၀ဝ၀ ကျော်မှ ၄၀ဝ၀ ကျော်ထိ မတ်စောက်မြင့်မားသော တောင်တန်းများ ကျောက်တောင်ကြီးများ ဝန်းရံထားသည်။

အင်းတော်ကြီးကန်၏ အလယ် အင်းစွယ်တစ်ခုပေါ်တွင် ရွှေမဉ္ဇူစေတီတော်ကို တည်ထားသည်။ အင်းတော်ကြီးကန်သည် ပတ်ပတ်လည်၌ တောင်ရိုးတောင်စွယ်များ ဝိုင်းရံထားသည့် ချိုင့်ဝှမ်းကြီးဖြစ်သည်။ ရွှေမဉ္ဇူဘုရားသည် ကချင်ပြည်နယ်၏ အဓိကရစေတီတော်ကြီး ဖြစ်သည်။ တပေါင်းလဆန်း ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပချိန် နီးကပ်လာလျှင် ဘုရားစေတီအရောက် လူလျှောက်သွားနိုင်ရန် သဲလမ်းမကြီးနှစ်လမ်း ပေါ်လာတတ်သည်။ ဘုရားပွဲတော်ပြီးသည့်အခါ သဲလမ်းများ ရေထဲ ပြန်မြုပ်သွားတတ်သည်။ ဘုရားပွဲတော်သည် အနီးစပ်ချုပ်နှင့်ရပ်ဝေးဧည့်သည်များဖြင့် စည်ကားလေ့ရှိသည်။ အင်းပတ်ဝန်းကျင်တွင် တိုင်းလျှံ(ရှမ်းနီ)ဟုခေါ်သော ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် ရှေးအစဉ်အဆက်ကတည်းကနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အင်းတော်ကြီးကို ရှမ်းဘာသာအားဖြင့် လောင်းလုံစည်ခမ်း သို့မဟုတ် လင်လုံ ဟုခေါ်ကြသည်။ စည်ခမ်းအင်းကြီးဟုအစိပ္ပာယ်ရသည်။ စည်ခမ်းဆိုသည်မှာ အင်းတော်ကြီးအင်းဟူ၍မဖြစ်ပေါ်လာမီက ယင်းဒေသတွင်ရှိခဲ့သောမြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။

သစ်ပင်ပန်းမန် တိရစ္ဆာန်များ

အင်းတော်ကြီးကန်ပတ်လည်တွင် အင်းတော်ကြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောတည်ရှိသည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရှုမျှော်ခင်းများ၊ ရှားပါးနို့တိုက်သတ္တဝါများ၊ ငှက်များအပါအဝင် မျိုးကွဲတိရစ္ဆာန်များအား တွေ့ရှိနိုင်သည်။

မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော ငှက် ၁၀ မျိုးအပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းနှင့် ဌာနေ ငှက်မျိုးပေါင်း ၂၀၀၀၀၊ တစ်ကမ္ဘာလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် မျိုးသုဉ်းလု ဖြစ်နေသော လိပ် ၅ မျိုးနှင့် ဤနေရာတွင်သာ တွေ့နိုင်သည့် ငါးမျိုးစိတ် ၇ မျိုး အပါအဝင် ငါးမျိုးပေါင်း ၉၃ မျိုးတို့အား တွေ့ရှိနိုင်သော အဓိကကျသည့် ရေတိမ်ဒေသ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါငှက်မျိုးများအနက် Greylag Geese၊ Oriental Darter၊ Purple Swamphen တို့အား ဇန်နဝါရီလတွင် အတွေ့ရများသည်။ စက်လှေများဖြင့်လှည့်လည်ကြည့်ရှုပါက ရွှံ့ညွှန်ပိုင်းနေမျိုးစိတ်များ၏ဘဝရှုခင်းများကိုမြင်တွေ့နိုင်သည်။ ကန်နှင့် ရွှံ့ညွှန်ဒေသသည် ဆောင်းခိုငှက်များခိုလှုံရာဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရွာများမှအညစ်အကြေးများက ရေအရည်အသွေးကိုခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင်မိုးရာသီရောက်လျှင် ရေများပြန်လည်သန့်ရှင်းသွားသည်သာဖြစ်သည်။

ထိန်းသိမ်းရေး

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင်ကျရောက်သော ကမ္ဘာ့ရေတိမ်ဒေသများနေ့တွင် အင်းတော်ကြီးကန်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် မိုးယွန်းကြီးအင်း ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ရမ်ဆာစာရင်းဝင် ရေတိမ်ဒေသတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရနှင့် ရမ်ဆာ အတွင်းရေးမှူးရုံးတို့က ကြေညာခဲ့သည်။ ရမ်ဆာစာရင်းဝင် ဖြစ်လာမှုကြောင့် ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများအတွက် တိုးတက်မှုကောင်းတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ရေဝေဒေသရှိ စမ်းချောင်းများတွင် တရားမဝင် အာတီဆင် အသုံးပြု ရွှေကျင်မှုများက ကန်၏တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် နုန်းမြေများ ပို့ချခြင်းနှင့် ညစ်ညမ်းမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း ကဲ့သို့သော စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေသေးသည်။

ဒါကိုလည်း ဖတ်ပေးပါ
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=592197556274984&id=100064542350311&mibextid=Nif5oz

ဒီ video ကိုလည်း ကြည့်ပါ
https://fb.watch/j_eN2up20v/?mibextid=Nif5oz

Relative Clauses (4)

Relative clause က နှစ်မျိုးရှိတယ်။ ဒီအတိုင်း စည်းမျည်းတွေကို အရင်ပြောသွားတာထက်စာရင် နမူနာဝါကျလေးတွေကြည့်၊ နားလည်အောင် လုပ်ပြီးမှ သြော် ဒါကြောင့် ဒီလိုမှတ်ရတာပါလားလို့ သဘောပေါက်ရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။ ဒါကြောင့် နမူနာဝါကျတွေ နှိုင်းယှဉ် ဖတ်ကြည့်ရအောင်။

Type 1
 The woman who lives next door is a doctor.
ဘေးအိမ်မှာနေတဲ့အမျိုးသမီးက ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်။

ဒီဝါကျကို ဟောဒီ ဝါကျနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ဖတ်ပါဦး။

Type 2
 My brother Rob, who lives in Australia, is a doctor.
သြစတေးလျမှာနေတဲ့ ငါ့ရဲ့အစ်ကို ရော့ဘ်က ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်။

ဒီဝါကျနှစ်ကြောင်း ဘာကွာလဲ သတိထားမိလား။ သတိမထားမိသေးဘူးဆိုလည်း ရတယ်။ ဥပမာတွေ ထပ်ကြည့်မယ်။

Type 1
 Barbara works for a company that makes furniture.
ဘာဘရာက ပရိဘောဂတွေလုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်တယ်။

Type 2
 Colin told me about his new job, which he’s enjoying very much.
ကောလင်းက သူအခုသိပ်သဘောကျနေတဲ့ သူ့ရဲ့အလုပ်အသစ်အကြောင်းကို ငါ့ကိုပြောပြတယ်။

Type 1
 We stayed at the hotel (that) you recommended.
မင်းထောက်ခံခဲ့တဲ့ ဟိုတယ်မှာ တို့တည်းခဲ့တယ်။

Type 2
 We stayed at the Park Hotel, which a friend of ours recommended.
တို့သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ထောက်ခံခဲ့တဲ့ ပါ့ခ်ဟိုတယ်မှာ ငါတို့ တည်းခဲ့တယ်။

Type 1 မှာပြောထားတဲ့ ဥပမာဝါကျတွေမှာ relative clause က ဘယ်သူ / ဘယ်အရာ (ဒါမှမဟုတ် ဘယ်လိုလူမျိုး၊ ဘယ်အရာမျိုး) ကို ပြောတဲ့သူက ရည်ညွှန်းနေလဲဆိုတာ ပြောပြပါသတဲ့။

ဝါကျတွေကို ပြန်ကြည့်ကြမယ်။

The woman who lives next door …ဆိုတဲ့ ဝါကျမှာ who lives next door ဆိုတဲ့ relative clause သာ မပါရင် ဘယ်အမျိုးသမီးကို ပြောနေတယ်ဆိုတာ နားလည်နိုင်လား။ ဘယ်နားလည်ပါ့မလဲ။ ဒါကြောင့် who lives next door ဆိုတဲ့ relative clause က ဘယ်အမျိုးသမီးဆိုတာကို ပြောပြပေးမယ်။

A company that makes furniture … ဆိုတဲ့ ဝါကျရော။ သူလည်း ဒီလိုပဲ။ that makes furniture ဆိုတဲ့ relative clause က ဘယ်ကုမ္ပဏီလည်း ဆိုတာ ပြောပြပေးတယ်။

The hotel (that) you recommended … ဆိုတဲ့ ဝါကျမှာတော့ (that) you recommended က ဘယ်ဟိုတယ်လဲ ဆိုတာ ပြောပြပေးတယ်။

ဒီဝါကျတွေကို သေသေချာချာလေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက်ကို မြင်နိုင်လိမ့်မယ်။ အင်္ဂလိပ်လိုလေး အရင် မှတ်သားပါ။

We do not use commas (,) with these clauses.
ဒီ clauses တွေနဲ့ ကော်မာ (,) မသုံးပါဘူး။

 We know a lot of people who live in London.
လန်ဒန်မှာနေတဲ့ လူတွေအများကြီးကို တို့သိတယ်။

ဒီဝါကျကို ကြည့်ပါ။ who live in London က ဘယ်လူတွေလဲဆိုတာ ပြောပြပေးတဲ့ relative clause ပေါ့။ comma မထည့်ရတာ မြင်တယ်နော်။

Type 2 မှာ ပါတဲ့ ဥပမာတွေမှာတော့ relative clauses က ဘယ်သူ၊ ဘယ်အရာကို ပြောသူက ဆိုလိုတယ်ဆိုတာ မပြောပြတော့ဘူး။ ဘယ်သူ၊ ဘယ်အရာကို ဆိုလိုတယ်ဆိုတာ သိပြီးပြီ။

Type 2 က နမူနာဝါကျတွေမှာပါတဲ့ My brother Rob, who … ဆိုရင် အစကတည်းက ငါ့အစ်ကို ရော့ဘ်လို့ ပြောပါတယ်ဆိုမှ ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာ ထပ်ပြောပြဖို့ လိုပါ့မလား။ နောက်ပြီး Colin told me about his new job, which … လို့ ပြောနေမှတော့ ကောလင်းရဲ့အလုပ်မှန်းသိနေပြီးသားပဲ။ ဘာလို့ ထပ်ပြောနေစရာ လိုမလဲ။ We stayed at the Park Hotel, which … ဆိုတဲ့ ဝါကျမှာလည်း ပါ့ခ်ဟိုတယ် ဆိုတာ သိနေပြီလေ။ relative clause က ထပ်ပြောစရာမလိုဘူး။

ဒါဆိုရင် ဒီဝါကျတွေထဲမှာပါတဲ့ relative clause တွေက ဘာလုပ်နေတာလဲ။ သူတို့က အပိုအချက်အလက်တွေကို ပေးနေတာပါ။ အဲဒီလူ၊ အရာဝတ္ထုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အပိုအချက်အလက်တွေ ပေးနေတာပေါ့။

အင်္ဂလိပ်လို မှတ်သားကြမယ်။

The relative clauses in these sentences give us extra information about the person or thing.
ဒီဝါကျတွေမှာပါတဲ့ relative clauses တွေက အဲဒီလူ၊ အရာဝတ္ထုတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အပိုအချက်အလက်တွေကို ပေးပါတယ်။

နောက်ထပ်သတိထားသင့်တဲ့ အချက်ကလေးကိုလည်း မှတ်သားရအောင်။

We use commas (,) with these clauses.
အဲဒီ clauses တွေနဲ့ ကော်မာ သုံးရပါတယ်။

ဒီဝါကျမှာ ကော်မာတွေ သုံးထားပုံကို သတိထားကြည့်ပါ။

 My brother Rob, who lives in London, is a doctor.
လန်ဒန်မှာနေတဲ့ ငါ့ရဲ့အစ်ကို ရော့ဘ်က ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်။

တဆင့်တက်ပြီး မှတ်သားကြမယ်။ အသစ်မမှတ်ခင် သိထားတာတွေ အရင်ပြန်နွှေးရအောင်။

 လူကို ရည်ညွှန်းဖို့ ဆိုရင် who နဲ့ that ကိုသုံးနိုင်တယ်
 အရာဝတ္ထုတွေကို ရည်ညွှန်းဖို့ which နဲ့ that ကိုသုံးနိုင်တယ်။

ဒါတွေ သိပြီးသားနော်။ ဟုတ်ပြီး ခု အသစ်ထပ်မှတ်ကြမယ်။

♥ Type 1 မှာ that သုံးနိုင်တယ်။
 Do you know anyone who/that speaks French and Italian?
ပြင်သစ်စကားရော အီတလီစကားပါပြောနိုင်တဲ့လူတစ်ယောက်ယောက်ကို ခင်ဗျားသိသလား။ (who အပြင် that လည်း သုံးလို့ ရတယ်နော်)

 Barbara works for a company which/that makes furniture.
ဘာဘရာက ပရိဘောဂတွေလုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်တယ်။

♥ Type 2 မှာ that မသုံးနိုင်ဘူး။
 John, who (not that) speaks French and Italian, works as a tourist guide.
ပြင်သစ်စကားရော အီတလီစကားပါပြောတတ်တဲ့ ဂျွန်က ဧည့်လမ်းညွှန်အဖြစ် အလုပ်လုပ်တယ်။

 Colin told me about his new job, which (not that) he’s enjoying very much.
ကောလင်းက သူသိပ်သဘောကျနေတဲ့ အလုပ်သစ်အကြောင်း ပြောပြတယ်။

♥ Type 1 မှာ who/which/that တို့က object ဖြစ်နေတဲ့အခါမှာ ချန်ထားခဲ့လို့ရတယ်။
 We stayed at the hotel (that/which) you recommended.
မင်းထောက်ခံခဲ့တဲ့ ဟိုတယ်မှာ တို့တည်းခဲ့တယ်။

 This morning I met somebody (who/that) I hadn’t seen for ages.
ဒီမနက် ငါမတွေ့ရတာကြာတဲ့ တစ်ယောက်ယောက်နဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်။

♥ ဒီလို clause မျိုးမှာ whom ကို သုံးလေ့မရှိပါဘူး။
Type 1 အကြောင်း သိပြီးပြီဆိုရင် Type 2 နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။

♥ Type 2 မှာ who တို့ which တို့ ချန်ထားခဲ့လို့ မရပါဘူး။
 We stayed at the Park Hotel, which a friend of ours recommended.
တို့ရဲ့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ထောက်ခံခဲ့တဲ့ ပါ့ခ်ဟိုတယ်မှာ တို့တည်းခဲ့တယ်။

 This morning I met Chris, who I hadn’t seen for ages.
ကျွန်တော်နဲ့ မတွေ့ရတာ ကြာပြီဖြစ်တဲ့ ခရစ္စနဲ့ ဒီမနက်တွေ့ခဲ့တယ်။

♥ လူတွေအတွက် whom ကို (object ဖြစ်နေရင်) သုံးနိုင်တယ်။
 This morning I met Chris, whom I hadn’t seen for ages.
ကျွန်တော်နဲ့ မတွေ့ရတာ ကြာပြီဖြစ်တဲ့ ခရစ္စနဲ့ ဒီမနက်တွေ့ခဲ့တယ်။

♥ ဒီ relative clause နှစ်ခုစလုံးမှာ whose နဲ့ where ကို သုံးနိုင်ပါတယ်။

Type 1
 We met some people whose car had broken.
ကားပျက်သွားတဲ့ လူတွေကို တို့တွေ့ခဲ့တယ်။

 What’s the name of the place where you went on holiday?
 အားလပ်ရက်က မင်းသွားခဲ့တဲ့ နေရာရဲ့ နာမည်က ဘာလဲ။

Type 2
 Liz, whose car had broken down, was in a very bad mood.
ကားပျက်သွားတဲ့ လစ်ဇ်က စိတ်မချမ်းမသာဖြစ်နေတယ်။

 Jill has been to Sweden, where her daughter lives.
ဂျေလ်က သူ့ရဲ့သမီးနေတဲ့ ဆွီဒင်ကို ရောက်ဖူးပြီ။

ဒီမှာတော့ type 1 / type 2 စသည်ဖြင့် အလွယ်မှတ်နိုင်အောင် ပြောတာပေါ့လေ။ type 1 ကို defining clause / restricted clause စသည်ဖြင့် ခေါ်နိုင်သလို type 2 ကို non-defining clause / unrestricted clause စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်နိုင်တယ်။

ဒါပြီးရင်တော့ relative clause နဲ့ ပတ်သက်ပြီး နောက်ဆုံး သင်ခန်းစာ တစ်ခုပဲ ကျန်ပါတော့တယ်။ Relative Clause (5) မှာ တခြားသုံးစွဲပုံလေးတွေ ပြောပြီး လတ်စသတ်ပါမယ်။ Relative clause (5) ပြီးတဲ့အခါ ရေးပြီးခဲ့တဲ့ (1) ကနေ (5) အားလုံးကို စုပြီး ပြန်တင်ပေးပါမယ်။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဆရာစည်သူထက်

Ref: English Grammar in Use (Raymond Murphy)