ဌာနေပြန် ပျူ ကချေသည်များ

ရေးသူ - မောင်သာ (ရှေးဟောင်းသုတေသန)

ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ပျူလူမျိုးတို့၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ပျူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ခရစ်တော်မပေါ်မီကတည်းက ရောက်ရှိနေခဲ့ကြကြောင်း ပညာရှင်များက ယူဆထားကြရာ ထိုအချက်ကို အေဒီ (၁)ရာစုမှ (၅) ရာစုအတွင်း စည်ပင် ထွန်းကားခဲ့သော ရှေးဦးပျူတို့အခြေချခဲ့သည့် ပျူမြို့ဟောင်း ဗိဿနိုးမြို့က သက်သေပြလျက်ရှိပေသည်။ ပျူလူမျိုးတို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တောင်တွင်းကြီးဒေသရှိ ဗိဿနိုး မြို့တွင်သာမက ပြည်မြို့နယ် မှော်ဇာရှိ သရေခေတ္တရာ၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်မှ ဟန်လင်း၊ မြစ်သားမြို့ အနီးမှ မိုင်းမောအစရှိသော ဒေသများတွင်လည်း ပျူ မြို့ပြများကို ထူထောင်အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြကြောင်း ခေတ် အဆက်ဆက် တူးဖော်ခဲ့ကြသည့် ရှေးဟောင်းသုတေသန တူးဖော်တွေ့ရှိမှုများက အခိုင်အမာပြဆိုလျက် ရှိနေပေ သည်။ ပျူယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားခဲ့သည့်ဒေသများမှ ပျူ လက်ရာ အိုးများ၊ ပုတီးစေ့များ၊ ဒင်္ဂါးများ၊ ကျောက်စာချပ် များ၊ လက်နက်များ၊ လက်ကောက်၊ လက်စွပ်၊ နားတောင်း စသည့် အဆင်တန်ဆာများ တူးဖော်ရရှိခဲ့သည်ကိုလည်း အများသိရှိကြပြီး ဖြစ်ပေသည်။

အေဒီ (၄) ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့သော တရုတ်မှတ်တမ်း များတွင် ပျူလူမျိုးများကို ပြောင် (P’iao)ဟု ခေါ်ဆို သုံးနှုန်းခဲ့ကြသည်။ ပျူမြို့ဟောင်း ဗိဿနိုးသည် အင်ဒို ချိုင်းနားဒေသတွင် မွန်ခမာလူမျိူးများ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဖူနန်အင်ပါရာနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အေဒီ ၈ဝဝ ခုနှစ် အထက် တရုတ်မှတ်တမ်းတစ်ခုတွင် ပျူသံတမန်အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့သည် တရုတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြကြောင်း ဖော်ပြ ထားခဲ့သည်။ အေဒီ ၈ဝ၂ ခုနှစ်တွင် သရေခေတ္တရာမှ ပျူ အကြီးအကဲတစ်ဦး ခေါင်းဆောင်သော သံအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် တရုတ်နိုင်ငံ (T’ang) သို့ သွားရောက်ခဲ့ကြရာ ယင်းပျူ သံအဖွဲ့တွင် ဂီတအနုပညာရှင် ၃၅ ဦး လိုက်ပါသွားခဲ့ကြ သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ဆီချူအန် (Hsi-chuan) မြို့ဝန်က ထို သံအဖွဲ့ယူဆောင်လာခဲ့သည့် ပျူဂီတတူရိယာ (၂၂) မျိုးကို ပုံများရေးဆွဲကာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး ယင်းတို့တင်ဆက်ခဲ့ သည့် ဗုဒ္ဓဓမ္မဂီတသံစဉ် (၁၂) ပုဒ်ကို မှတ်တမ်းတင် ရေးသား ထားခဲ့သည်။ တူရိယာ ၂၂ မျိုးအား ဝါး၊ သားရေ၊ ဆင်စွယ်၊ ဦးချို အစရှိသည့် ပစ္စည်းရှစ်မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားပုံနှင့် လာရောက်ဖျော်ဖြေကြသော ပျူတို့၏ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံ များကိုပါ မှတ်တမ်းပြုထားခဲ့သည်။

ပျူနိုင်ငံတော်မှ တရုတ်ပြည်သို့ လာရောက်ကြသည့် ပျူကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များအကြောင်းကို တန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈ မှ ၉ဝ၅)၊ တရုတ်စာရေးဆရာများ၏ ရေးသားချက် များနှင့် တရုတ်ခရီးသည်များဖြစ်ကြသည့် ချွန်ချောင်(အေဒီ ၆၂၉ မှ ၆၄၅)၊ အိုင်ချင်း (အေဒီ ရ၈၅ မှ ၈ဝ၅) တို့ရေးသား ခဲ့သော ဘုရားဖူးမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ပျူ လူမျိုးတို့သည် ရွှေကိုအထူးနှစ်သက်ကြပြီး ရွှေပန်းတိမ် အတတ်ပညာကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ တတ်မြောက်ခဲ့ကြ ကြောင်းကို ပျူဒေသများမှ တူးဖော်ရရှိခဲ့သည့် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ် ထားသည့်လက်ဝတ်တန်ဆာများက သက်သေပြလျက်ရှိနေပေ သည်။

ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်မြင့်မားခဲ့သည့် ပျူတို့သည် လက်ရာ မြောက်လှသည့် ကြေးသွန်းရုပ်များကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ဖွယ် ရှိကြောင်းကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ရှေးဟောင်း ပျူဒေသ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း၏ အရှေ့မြောက်ထောင့်ရှိ၊ ဘုရားမာအနီးမှတူးဖော်ရရှိခဲ့သော ပျူကချေသည် ရုပ်လေး များက သက်သေထူခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော်အစိုးရက သရေခေတ္တရာ ပျူမြို့ဟောင်း တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ပျမ်းမျှ ၄ ဒသမ ငါးလက်မခန့်မြင့်သော ပျူကချေသည် ကြေးရုပ်ငယ် ငါးရုပ်အား ၁၁ လက်မအမြင့် ရှိသော ခေါင်းလောင်းတစ်ခု၏အောက်မှ တူးဖော်ရရှိခဲ့သည်။ပျူကချေသည်ရုပ်များသည် စုစုပေါင်း ငါးရုပ်ခန့်ဖြစ်ကာ ကခုန်နေသူက တစ်ရုပ်၊ ဗုံတီးနေသူကတစ်ရုပ်၊ ပလွေ မှုတ်သူက တစ်ရုပ်၊ လင်းကွင်းတီးနေသူက တစ်ရုပ်ဖြစ်ပြီး ကျန်အရုပ်မှာ ကျောပေါ်တွင် တစ်စုံတစ်ခုကို သယ်ပိုးထား သော လူပုလေးတစ်ယောက်နှင့်တူသည့် အရုပ်ဖြစ်သည်။ ထို ပဥ္စမမြောက်အရုပ်သည် ကျန်အရုပ်လေးခု၏ တစ်ဝက် ကျော်ကျော် အရွယ်မျှသာရှိပြီး ကချေသည်များကို လိုက်လံ ကြည့်ရှုနေသူ တစ်ယောက်၏ပုံသွင်ကို ထုလုပ်ထားသော အရုပ်တစ်ရုပ်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း ယူဆကြသည်။ အရုပ် များသည် ဦးခေါင်းအနည်းငယ်ကြီးနေသည်မှအပ ခန္ဓာ ကိုယ်က အချိုးအစားကျသည်။ ပျော်ရွှင်မြူးကြွနေသည့် ဟန်အမူအရာများ ပေါ်လွင်နေသည့်အပြင် ကချေသည် ရုပ်လေးများအား ထုလုပ်ထားသည်မှာ အထူးလက်ရာမြောက် လှသည်။ တူရိယာဝိုင်းတော်သားများဖြစ်ဟန်တူသည့် ပျူကချေ သည် အရုပ်များသည် လှပစွာဝတ်ဆင်ထားကြရုံသာမက လက်ဝတ် ရတနာပစ္စည်းများကိုပါ ဆင်မြန်းထားသည့်ပုံကို ထုလုပ်ထားပေသည်။

ယင်းပျူကချေသည်ရုပ်လေးများကို တူးဖော်ရရှိခဲ့ပြီး သည်နှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနက တူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်နေသည့် သရေခေတ္တရာ၊ မှော်ဇာလုပ်ငန်းခွင်ပြတိုက် တွင် ယာယီထိန်းသိမ်းပြသထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၆၇ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ထိုကချေသည် ရုပ် လေးရုပ်သည် ပြတိုက်မှ ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ပေသည်။ ပြတိုက် ကို ဖောက်ထွင်းခဲ့သူသည်

ခိုးယူသွားသည့် ပျူကချေသည် ရုပ် ငါးခုအနက် လေးခုကိုသာရရှိသွားခဲ့ပြီး အငယ်ဆုံးအရုပ် ဖြစ်သည့် သုံးလက်မနီးပါးသာမြင့်သော လူပုရုပ်လေးသည် ပြတင်းပေါင်နှင့် တိုက်မိဟန်တူကာ ကြမ်းပြင်တွင်ကျ ကျန်နေခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြရပေသည်။ ထိုစဉ်က ပညာရှင် များသာမက ပြည်သူများကပါ ပျူကချေသည်ရုပ်လေး များ ပျောက်ဆုံးသွားရခြင်းအတွက် များစွာနှမြောတသ ဖြစ်ခဲ့ကြရသည်။ သို့သော်လည်း မန္တလေးမြို့မှ ကြေးသွန်း ပညာရှင်တစ်ဦးက ပျောက််ဆုံးသွားခဲ့သော ပျူကချေသည် ရုပ်လေးများ၏ ဓာတ်ပုံကို မြင်လိုက်ရသဖြင့် ပုံစံတူပျူကချေ သည်ရုပ်များကို ကြေးဖြင့်သွန်းလောင်းပြီး ရောင်းချခဲ့ရာ အနုပညာ မြတ်နိုးကြသူများက အမှတ်တရ ဝယ်ယူစုဆောင်း နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပြည်ပမှ လာရောက် ကြသူများသည်လည်း ထိုပုံစံတူ ရုပ်တုလေးများကိုပင် ဝယ်ယူ သယ်ဆောင်သွားခဲ့ ကြပေသည်။ မူလပျူကချေသည် ကြေးရုပ် လေးများသည် ကား နှစ်အတန်ကြာခဲ့သည် အထိ မည်သည့်နေရာ၊ မည်သူ့ ထံတွင်ရောက်ရှိနေခဲ့သည်ကို မသိရှိခဲ့ကြပါချေ။

ပျူနိုင်ငံတော်ကြီးသည် နန်ချောင်တို့တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အေဒီ ၈၃၂ ခုတွင် ပျက်သုဉ်းခဲ့သည်ဟု ယူဆချက်များရှိခဲ့ သဖြင့် အဆိုပါကြေးရုပ်တုများသည် အေဒီ ရ ရာစုနှင့် ၉ ရာစုအတွင်း သွန်းလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆရာကြီး ဒေါက်တာနိုင်ပန်းလှက သုံးသပ်ခဲ့သည်။ ပျူလူမျိုးများသည် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုများကို ရှေးခေတ်အစောပိုင်းကပင် လက်ခံ ခဲ့ကြသဖြင့် ကြေးရုပ်ငယ်များသည် အိန္ဒိယဟန်များလည်း ပါဝင်လျက်ရှိနေပေသည်။ ထိုသို့ ပျူကချေသည်ရုပ်များ သည် အိန္ဒိယဟန်များနှင့် ဆင်နေသည့်အတွက် အိန္ဒိယမှ ရောက်ရှိလာသော အရုပ်များ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ယူဆချက်များ လည်းရှိပေသည်။

ပျူကချေသည်များသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ပျောက်ဆုံးသွား ခဲ့ပြီး ၁၆ နှစ်ခန့်အကြာ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သမိုင်းပညာရှင် ဒေါက်တာ နိုင်ပန်းလှသည် ပျောက်ဆုံးနေသော ပျူကချေသည် ရုပ်များအကြောင်းကို ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော (The Working People’s Daily )သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသားကာ ပျူအရုပ်ငယ်များ ပြန်လည်ရရှိရေးကို ကြိုးပမ်းခဲ့ သည်။ ယင်းဆောင်းပါးများကို ဖတ်ရှုမိသော အမျိုးသား ပထဝီဆိုင်ရာ မဂ္ဂဇင်း(National Geographic Magazine) မှ အကြီးတန်း အယ်ဒီတာတစ်ဦးဖြစ်သူ မစ္စတာဘရိုင်ရန် ဟောဒ်ဆန်သည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ပညာရှင်များဖြစ်ကြသော ဒေါက်တာနိုင်ပန်းလှ နှင့် ဦးမောင်မောင်တင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)တို့အား သွားရောက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ မစ္စတာ ဟောဒ်ဆန်ကပျောက်ဆုံးနေသော ပျူကြေးရုပ်များကို မိခင်မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ နိုင်ရန် အစွမ်းကုန်ကြိုးပမ်းပေးမည့်အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ သည်။

မစ္စတာဟောဒ်ဆန် ပြန်သွားပြီး တစ်နှစ်ကျော်ခန့်အကြာ ၁၉၈၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးယောက်မြို့နေ မစ္စတာရောဘတ်အိပ်ချ် အယ်စ်ဝေါ့သ် သည် ပျောက်ဆုံးနေသော မူရင်းပျူကြေးရုပ်လေး လေးရုပ် နှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ မစ္စတာ ရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်သည် ထိုအရုပ်ငယ်လေးရုပ် ကို နိုင်ငံတစ်ခု၏ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း အရောင်းဆိုင်တစ်ခုမှ ဒေါ်လာ ၅ သိန်းဖြင့် ဝယ်ယူ သိမ်းဆည်းထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းအရုပ်များကို ခိုးရာပါပစ္စည်းများမှန်းမသိခဲ့သဖြင့် ဝယ်ယူ ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုပေသည်။

မစ္စတာ ရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်သည် ဆရာကြီး နိုင်ပန်းလှ၏ဆောင်းပါးများကို ဖတ်ရှုအပြီးတွင် ဆောင်းပါး တွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည့် ပျောက်ဆုံးနေသည့် အရုပ် များသည် မိမိလက်ဝယ်တွင်ရှိသော အရုပ်များနှင့်တူညီနေ သဖြင့် ဘော့စတွန်ပြတိုက်မှ အာရှအနုပညာကျွမ်းကျင် ပညာရှင်ဒေါက်တာဂျန်ဖွန်တိန်ကို ပြသခဲ့သည်။ ဒေါက်တာ ဖွန်တိန်က ကြေးရုပ်များကို အသေအချာစစ်ဆေးပြီး မစ္စတာ ရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်ထံတွင်ရှိနေသည့် အရုပ်များ သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ပျောက်ဆုံးနေသည့် ပစ္စည်းများ အစစ် အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အမေ ရိကန်နိုင်ငံသမ္မတကတော် နန်စီရီဂင်ကလည်း မစ္စတာ ရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်ကို ခေါ်ယူတွေ့ဆုံကာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သည့် ပျူကချေသည် ရုပ်များအား မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူများနှင့်တကွ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ စေတနာ ရှင်များ၏ ချီးမွမ်းထောမနာပြုမှုကို ရရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုတိုက်တွန်းခဲ့သည်။ သမ္မတကတော် နန်စီရီဂင်က မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်နှစ်နိုင်ငံအကြား တည်ရှိနေ သော ခင်မင်ရင်းနှီးမှုကို ပိုမိုခိုင်မြဲစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ကိုလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

မြန်မာတို့၏ ရှေးဟောင်းတန်ဖိုး၊ ယဉ်ကျေးမှု တန်ဖိုး၊ အနုပညာတန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သည့် ပျူခေတ်လက်ရာ ကချေ သည် အရုပ်များသည် အခိုးယူခံအရုပ်များဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့ရသဖြင့် အမေရိကန်လူမျိုး သန်းြ<ွကယ်သူဌေး မစ္စတာရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်သည် မိမိဝယ်ယူ ကုန်ကျထားခဲ့သော များပြားလှသည့်ငွေကြေးကို မငဲ့ကွက် ဘဲ မူလပိုင်ရှင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပေသည်။ မစ္စတာရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ် ၏

နှိုင်းဖွယ်မရှိသော စေတနာကြောင့် ပျူကချေသည် ရုပ်များကို မြန်မာနိုင်ငံက ပြန်လည်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ မစ္စတာ ရောဘတ် အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်၏ ကျေးဇူးအား မြန်မာ ပြည်သူများက မေ့နိုင်မည် မဟုတ်ပါချေ။

မစ္စတာရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်သည် ယင်းပျူ ကချေသည်ရုပ်လေးရုပ်အား ထိုစဉ်က ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီး ဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ချုပ် ဦးဥဂ္ဂါထံသို့ ၁၉၈၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်တွင် တရားဝင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ယင်းအခမ်းအနားတွင် မစ္စတာရောဘတ်အိပ်ချ်အယ်စ်ဝေါ့သ်က ကွဲကွာနေသော ပျူကချေသည် လေးဦးနှင့် လူပုရုပ်လေးတို့ ပြန်လည် ပေါင်းစည်းခွင့်ရသည်ကို မြင်တွေ့ရသဖြင့် များစွာပျော်ရွှင် မိပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပျူမြို့ဟောင်း တူးဖော်မှုများတွင် မည်သည့်နေရာတွင်မှ ဤကဲ့သို့ကချေသည်ရုပ်များကို တူးဖော်ရရှိခဲ့ခြင်း မရှိသေးပါချေ။ ထို့အတူ အခြားနိုင်ငံ တစ်ခုခုတွင်လည်း အလားတူ ပျူကချေသည်ရုပ်များ တူးဖော်ရရှိခဲ့ခြင်းများ မရှိသေးပါချေ။ အလွန်ရှေးကျပြီး ပျူလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံ၊ အသုံးပြုခဲ့ သည့် တူရိယာပစ္စည်းများကို တိကျစွာ ဖော်ညွှန်းပြသနေ သည့် လက်ရာမြောက်လှသည့် ကချေသည်ရုပ်လေးများ သည် လေးရုပ်နှင့်တစ်ရုပ် ကာလရှည်ကြာစွာ ကွဲကွာ နေခဲ့ကြရာမှ ဆရာကြီး ဒေါက်တာနိုင်ပန်းလှ၏ ဦးဆောင် ကြိုးပမ်းမှုနှင့် မြန်မာ၊ အမေရိကန်နှစ်နိုင်ငံ ပြည်သူများ ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများကြောင့် ပြန်လည် ပေါင်းဆုံနိုင်ခဲ့ကြသည်ကို မြန်မာပြည်သူတို့ ယနေ့တိုင် အမှတ်ရနေဆဲ ဖြစ်ပါတော့သည်။

မောင်သာ(ရှေးဟောင်းသုတေသန)

🔸🔹🔸🔹🔸🔹🔸

Grade 9 English (သင်ရိုးသစ်) Unit 11, Lesson 1 မှာ ပျူကြေးရုပ်လေးတွေအကြောင်း ပါတဲ့အတွက် ဖြည့်စွက်သိရအောင် မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

Grade 12 English (သင်ရိုးသစ်) ရဲ့ Unit 12 က Intercultural Communication မှာ Blog post ပုံစံနဲ့ ရေးထားပါတယ်။ Blog post 1 မှာ ဂျပန်မှာ JET programme နဲ့ စာသွားသင်တဲ့ ဆရာမ မက်ဂန်ရဲ့ ဂျပန်လူမျိုး လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေနဲ့ ဆက်ဆံရတဲ့ အတွေ့အကြုံလေးတစ်ခု ပြောထားပါတယ်။ ဂျပန်တွေက မကြိုက်တာရှိလည်း ဟင့်အင်းလို့ တိုက်ရိုက်မပြောဘူးတဲ့။

Textbook မှာတော့ ဟင့်အင်း (no) ကို iee လို့ ရေးထားတယ်။ တကယ်က နိုင်ငံခြားသားတွေနားလည်လွယ်အောင် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာနဲ့ရေးတဲ့ Romaji လို ပေါင်းမယ်ဆိုရင် (iie) လို့ ရေးရပါတယ်။ ဂျပန်လို အသံထွက်ပီပီသသ ဘယ်လို ထွက်ရလည်းတော့ မသိဘူး။ နားထောင်ကြည့်တာကတော့ အီယက် လို့ ကြားပါတယ်။ ဒီစကားလုံး いいえ ပါ။ စာလုံးပေါင်းက ထားလိုက်ပါတော့။ ဂျပန်လူမျိုးတွေရဲ့ စရိုက်အကြောင်း ​ပြောကြတာလေး သိစေချင်လို့ပါ။

ကျွန်တော်တို့သိကြတဲ့ NIKE (နိုက်ကီ) ဖိနပ်ထုတ်သူ Phil Knight က NIKE ကုမ္ပဏီ မဖြစ်ခင်မှာ ဂျပန်နိုင်ငံက ဖိနပ်တွေကို တင်သွင်းပြီး အမေရိကန်မှာ ရောင်းဖို့ စိတ်ကူးတယ်။ ဂျပန်တွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖို့ ညှိနှိုင်းမယ်ဆိုတော့ သူ့ကို ဂျပန်စရိုက်အကြောင်း ကြိုတင်ပြောပြကြတယ်။ Phil Knight ရေးတဲ့ Shoe Dog စာအုပ်ထဲက စာကြောင်းလေး နည်းနည်း ထုတ်ပြပါမယ်။
"It's a culture of indirection. No one ever turns you down flat. No one ever says, straight out, no. But they don't say yes, either. They speak in circles, sentences with no clear subject or object."

ဆိုလိုရင်းလေး အကျဉ်းပြောရရင် ဂျပန်တွေရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုက သွယ်ဝိုက်ပြောတတ်တာတဲ့။ ဘယ်သူမှ ပြတ်ပြတ်ငြင်းပယ်မှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ ဘယ်သူမှ No ဆိုပြီး ဒဲ့ ပြောမှာမဟုတ်။ ဒါပေမဲ့ Yes ဆိုပြီးတော့လည်း ပြောမှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ သူတို့က စကားပြောတဲ့အခါ ဝေ့ဝိုက်ပြီး မရှင်းမရှင်းပြောတတ်တယ်တဲ့။

ဗဟုသုတ တိုးပွားစေဖို့ ဆက်စပ်အကြောင်းအရာတွေကို ချဲ့ထွင် ပြောပြပေးတာပါ။

IPA (Part 1)

International Phonetic Alphabet (IPA) ကို အသုံးပြုပြီး အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတွေ အသံထွက်ပုံလေးတွေကို အပိုင်းလိုက် သင်ပြပေးသွားပါမယ်။

ပထမဆုံးအနေနဲ့ Consonants တွေက စကြည့်ရအောင်။

IPA (Part 2)

International Phonetic Alphabet (IPA) ကို အသုံးပြုပြီး အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတွေ အသံထွက်ပုံလေးတွေကို အပိုင်းလိုက် သင်ပြပေးသွားပါမယ်။

ဒီတစ်ခါ vowels တွေကို ကြည့်ရအောင်။

IPA (Part 3)

International Phonetic Alphabet (IPA) ကို အသုံးပြုပြီး အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတွေ အသံထွက်ပုံလေးတွေကို အပိုင်းလိုက် သင်ပြပေးသွားပါမယ်။

ဒီတစ်ခါ Dipthongs တွေကို ကြည့်ရအောင်။

IPA (Part 4)

International Phonetic Alphabet (IPA) ကို အသုံးပြုပြီး အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတွေ အသံထွက်ပုံလေးတွေကို အပိုင်းလိုက် သင်ပြပေးသွားပါမယ်။

ဒီတစ်ခါကတော့ သင်္ကေတတွေပေါင်းစပ်ပြီး အသံထွက်ပုံ၊ အသံထွက်အတွက် အသုံးဝင်တဲ့ APKs နဲ့ Website တွေအကြောင်း ရှင်းပြထားပါတယ်။

Youtube တွင် ကြည့်ရှုရန်
https://youtu.be/8k7JwwYARz8?si=IL2q7t2du8ldpIWz

သင်ရိုးသစ် (အင်္ဂလိပ်စာ) သင်ခန်းစာတွေကို သင်ပြရတဲ့ ဆရာ/မတွေ၊ လေ့လာရမယ့် ကျောင်းသား/သူတွေ၊ ကိုယ့်ရဲ့ ရင်သွေးတွေကို အတော်ဆုံးဖြစ်စေချင်တဲ့မိဘတွေက ထိထိရောက်ရောက် ရှိတာ လိုလားကြတယ်။ အကြောင်းအရာအသစ်တွေကို လေ့လာတဲ့အခါ ဟိုစာအုပ်နဲ့ နားလည်နိုး၊ ဒီသင်ခန်းစာ အဆင်ပြေနိုးနဲ့ တကယ်နားမလည်ဘဲ ယောင်လည်လည်နဲ့ အချိန်ကုန်တာမျိုး မဖြစ်ချင်ကြဘူး။

အင်္ဂလိပ်စာကလည်း အဘိဓာန်လေး ကြည့်တတ်ရုံ၊ မှန်းဆကြည့်ရုံနဲ့ အဆင်မပြေတော့လည်း အခက်သား။ အနီးကပ် ရှင်းပြလိုက်မှ ရှင်းခနဲ လင်းခနဲ ဖြစ်သွားပြီး အချိန်ကုန်၊ လူပန်းသက်သာပြီး အကောင်းဆုံး ရလာဒ်တွေ ရသွားတာမျိုး ရှိပါတယ်။

ဒီအတွက် စိတ်ပူစရာတော့ မရှိပါဘူး။ သင်ရိုးသစ် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခန်းစာတွေကို အဆင်အပြေဆုံး နှုန်းထားနဲ့ Telegram group ထဲမှာ လေ့လာနိုင်တဲ့ သင်တန်းတွေ ရှိပါတယ်။ ဆရာတစ်ယောက် အနားမှာထိုင်ပြီး ရှင်းပြနေသလို သင်ကြားထားတာပါ။

သင်တန်းကြေး ပေးသွင်းပြီး တက်ရောက်နိုင်တဲ့ Group ငါးခု ရှိပါတယ်။
🔸Grade 8 သင်ရိုးသစ် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခန်းစာတွေကို သင်ကြားပေးတဲ့ VIP Group
🔸 Grade 9 သင်ရိုးသစ် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခန်းစာတွေကို သင်ကြားပေးတဲ့ VIP Group
🔸 Grade 10 သင်ရိုးသစ် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခန်းစာတွေကို သင်ကြားပေးတဲ့ VIP Group
🔸Grade 11 သင်ရိုးသစ် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခန်းစာတွေကို သင်ကြားပေးတဲ့ VIP Group
🔸 Grade 12 သင်ရိုးသစ် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခန်းစာတွေကို သင်ကြားပေးတဲ့ VIP Group

Group တစ်ခုအတွက် သင်တန်းကြေးက (20,000) နှစ်သောင်းကျပ် သာ ဖြစ်ပါတယ်။

Group member ဝင်ချင်တယ်ဆိုရင် ဒီ Link ကို နှိပ်ပြီး EETS channel ရဲ့ chat box မှာ တက်ချင်တဲ့ အတန်းကို ပြောပေးပါ။
https://t.me/EssentialEnglishService

ဒီ Link ကို နှိပ်ပြီး messenger မှာ ပြောလို့လည်း ရပါတယ်။
m.me/EssentialEnglishForTeachersAndStudents

💟 သင်ခန်းစာတွေကို Telegram Group ထဲမှာ Video တွေနဲ့ လေ့လာနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Video တွေနဲ့ လေ့လာရတာဖြစ်တဲ့အတွက် ကိုယ်အဆင်ပြေတဲ့အချိန်၊ ကိုယ်လေ့လာချင်တဲ့ အချိန်မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။
💟 Unit အားလုံးရဲ့ သင်ခန်းစာတွေကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သင်ပြထားပါတယ်။ အစဉ်လိုက် ကြည့်ရှုသွားလို့ ရပါတယ်။
💟 Grade 8, Grade 9, Grade 10, Grade 12 ရဲ့ Listening အတွက် Audio files တွေကိုလည်း ရယူနိုင်ပါတယ်။
💟 အချိန်အကန့်အသတ်မရှိဘဲ Telegram account ရှိနေသရွေ့ ရာသက်ပန် လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

ဒီလိုမျိုး ကိုယ့်အတွက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး၊ တစ်သက်တာလုံး အကျိုးရှိပြီး အသုံးချလို့ရတဲ့ သင်ခန်းစာတွေအတွက် သင်တန်းကြေးက အတန်းတစ်ခုအတွက်  (20,000) နှစ်သောင်းကျပ် သာ ဖြစ်ပါတယ်။

♦️ Grade 8 English နမူနာသင်ခန်းစာတွေကြည့်ဖို့ ဒီ Link ကို နှိပ်ပါ။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-KzaxiBmmts4EPIwUJHRn8QDl

♦️ Grade 9 English နမူနာသင်ခန်းစာတွေကြည့်ဖို့ ဒီ Link ကို နှိပ်ပါ။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-KzYxWp9gKl1_y7h9mSkpoGMJ

♦️ Grade 10 English နမူနာသင်ခန်းစာတွေကြည့်ဖို့ ဒီ Link ကို နှိပ်ပါ။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-KzaG6uBGwblT2CpwqDdZVgnM

♦️ Grade 11 English နမူနာသင်ခန်းစာတွေကြည့်ဖို့ ဒီ Link ကို နှိပ်ပါ။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-KzZA1CHjhkwytrGgFtSOfCKb

♦️ Grade 12 English နမူနာသင်ခန်းစာတွေကြည့်ဖို့ ဒီ Link ကို နှိပ်ပါ။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-KzbmDIlGtpCE-AH_n5JiXbf3

❣️ Grade 5 သင်ခန်းစာတွေက သင်ပြလက်စဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Link ကို နှိပ်ပြီး အခမဲ့ ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-Kzbgeeg9STUXVHGGgDfyIhEo

❣️ Grade 6 English (သင်ရိုးသစ်) သင်ခန်းစာအားလုံးကို သင်တန်းကြေး သွင်းစရာမလိုဘဲ အစအဆုံး အခမဲ့ လေ့လာလို့ ရပါတယ်။ ဒီ link ကို နှိပ်ကြည့်ပါ။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-KzZ3FqXCZ5T6t8vd50RzeGYR

❣️ Grade 7 English (သင်ရိုးသစ်) သင်ခန်းစာအားလုံးကို သင်တန်းကြေး သွင်းစရာမလိုဘဲ အစအဆုံး အခမဲ့ လေ့လာလို့ ရပါတယ်။ ဒီ link ကို နှိပ်ကြည့်ပါ။
https://youtube.com/playlist?list=PLLutYsv1-KzZJdfe09r0dDMh1TKgfzP1M

Video သင်ခန်းစာတွေကို Channel ထဲ ဝင်ရောက်ပြီးလည်း ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်ပါတယ်။

"Speaking ကို ဘယ်လို သင်ပေးနိုင်မလဲ"

ကျောင်းသင်ခန်းစာတွေမှာ အတန်းတိုင်းအတွက် Speaking ကိုလည်း အပိုင်းတစ်ခုအနေနဲ့ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ တချို့ ဆရာ/မတွေက Listening and speaking ကို ကျောင်းသားတွေရဲ့ အကျိုးရှိအောင် သင်ပေးချင်ကြတယ်။ ဘယ်လိုသင်ပေးရင် ကောင်းမလဲလို့ အကြံဉာဏ် တောင်းကြတယ်။

Listening အတွက်ကတော့ အကြံပြုပေးထားပြီးသား ရှိပါတယ်။

Speaking အတွက်ကတော့ အမှန်ပြောရရင် အလယ်တန်းအတွက် သင်ခန်းစာတွေက Textbook ထဲကအတိုင်း သင်ပြပေးလို့ အဆင်ပြေပါတယ်။ လိုက်လျောညီထွေရှိတယ်။ အထက်တန်းမှာကျတော့ Reading passage တွေ၊ Vocabulary, Grammar တွေ အလေးပေးလို့လား မသိ၊ Listening and speaking က တသီးတသန့်ကြီး ပါသလို ဖြစ်နေပါတယ်။

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သင်ပေးချင်ရင်တော့ နည်းလမ်းရှာဖွေကြည့်ရတာပေါ့။

Grade 12, Unit 7 က Speaking သင်ခန်းစာတစ်ခုကိုပဲ နမူနာအနေနဲ့ ဆွေးနွေးပြပါမယ်။ e-waste အကြောင်း ပြောတဲ့ conversation တစ်ခုပေါ့။

ဒါသင်ပြဖို့အတွက် materials တွေ အရင် စုထားလိုက်မယ်။ စာသင်ခန်းမှာ ဘာတွေ သုံးလို့ ရနိုင်မလဲ။

(1) Whiteboard or projector
projector ရှိရင်တော့ အကောင်းဆုံးပေါ့။ ပြင်ဆင်စရာ ရှိတာတွေ ဆွဲဆောင်မှုရှိရှိနဲ့ ပြင်ပေးနိုင်တယ်။ ပုံတွေ ပြလို့ရတယ်။ Power Point နဲ့ လုပ်ပေးလို့ရတယ်။ ဒီမှာကတော့ projector မရှိတဲ့အနေအထားကို ဦးစားပေးစဉ်းစားပြမှာမို့ Whiteboard ပဲ သုံးလိုက်ပါမယ်။

(2) ရောင်စုံ marker pens တွေ
အနီ၊ အပြာ၊ အစိမ်း စသည်ဖြင့် အရောင်ရှိရင် ကောင်းတာပေါ့။ မရှိရင်လည်း သုံးနေကျ အပြာရောင်။

(3) စာရွက်တွေ၊ ကတ်ပြားတွေ။
ဒါတွေလည်း အကုန်အကျများတတ်လို့ မသုံးဘဲ ထားလိုက်ပါဦး။ သုံးနိုင်ရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။

ကုန်ကျစရိတ် မရှိသလောက်ဖြစ်အောင် စဉ်းစားလိုက်တာဆိုတော့ Whiteboard နဲ့ Marker pen လောက်ပဲ လိုတော့မယ်။

ပထမဆုံးက Warm-up အတွက် မေးခွန်း လွယ်လွယ်တွေကို အတန်းလိုက် မေးကြည့်ပါ။

ဥပမာ -
💟 What is e-waste?
💟 Can you give me some examples of e-waste?
💟 Why is e-waste bad for the environment?

Unit 7 က Pollution အကြောင်းမို့ သူတို့သိပြီးသားတွေပါ။ ဖြေနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ မဖြေနိုင်ရင်လည်း ကူဖြေပေးပါ။ ဖြေထားတာတွေကို board ပေါ် ချရေးပေးပါ။

သူတို့ပြောတာအပြင် ကိုယ်ဖြည့်စွက်ပြောပြတာနဲ့ဆို အသုံးဝင်တဲ့ စကားလုံးတွေ၊ နာမည်တွေ ရပါလိမ့်မယ်။ ဒီလို warm-up လုပ်ဖို့ အချိန် ငါးမိနစ်ကနေ ဆယ်မိနစ်ယူလို့ ရပါတယ်။

Introduction အနေနဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းမှာပါတဲ့ စာလုံးတွေကို နားထောင်ပြီးပဲဖြစ်ဖြစ် မှန်းဆပြီးပဲ ဖြစ်ဖြစ် နမူနာ conversation မှာ ဖြည့်ခိုင်းပါ။ အချိန်အကြာကြီးမယူခိုင်းဘဲ လိုအပ်ရင် ကူဖြေပေးလိုက်ပါ။ ဒါမှ စကားပြောလေ့ကျင့်ဖို့ အချိန်ရပါမယ်။ ဒီ conversation က Kaung Htet နဲ့ Khant Hpone ဆိုတဲ့ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် e-waste အကြောင်း၊ e-waste က ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်စေကြောင်း၊ e-waste ကို ဘယ်လို စီမံရမယ်ဆိုတာ ပြောနေတာ ဖြစ်ကြောင်း အင်္ဂလိပ်စကားလွယ်လွယ်နဲ့ အတိုချုပ်ပြောပြပါ။

ကျောင်းသားတွေကို နှစ်ယောက်တွဲခိုင်းပါ။ နှစ်ယောက်တွဲခိုင်းတာကို ပျော်စရာဖြစ်အောင် စနေ နာမည်ရှိတဲ့ တင်ထွန်းနဲ့ ထူးထူး နှစ်ယောက်တွဲ၊ တနင်္ဂနွေ နာမည်ရှိတဲ့ အိအိနဲ့ အေးအေး နှစ်ယောက်တွဲ စသည်ဖြင့် ခိုင်းလို့ရပါတယ်။ ရုတ်ရုတ်ဖြစ်မှာစိုးရင် ဘေးချင်းကပ်လျက် နှစ်ယောက် တွဲခိုင်းလည်း ရပါတယ်။

အဲဒီကျောင်းသားတွေထဲက ရဲရဲဝံ့ဝံ့ရှိတဲ့ နှစ်ယောက်ကို အတန်းရှေ့ခေါ်ပြီး နမူနာ ပြောခိုင်းပါ။ အသံထွက်လိုအပ်တာရှိရင် ပြင်ပေးပါ။

တွဲပေးထားတဲ့ ကျောင်းသားတွေကို Textbook ထဲမှာပါတဲ့ Conversation ပြောခိုင်းပါ။ အလွတ်တော့ ပြောနိုင်မှာ မဟုတ်သေးဘူး။ ကြည့်ပြောခိုင်းပါ။

ပြောပြီးတဲ့အခါ အဲဒီ conversation ထဲက အသုံးတည့်မယ့် ဝါကျတွေကို နမူနာထုတ်နှုတ်ပြီး မှတ်ခိုင်းပါ။ အချက်အလက်တွေကို board မှာ ရေးပြပါ။

plastic bags နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ၊ plastic bags တွေကို ဘယ်လို လုပ်နိုင်မလဲဆိုတာ အတူတူ ဝိုင်းစဉ်းစားပေးပါ။ အင်္ဂလိပ်လို စာလုံးတွေ၊ ဝါကျတွေကို board မှာ ရေးပြပေးပါ။ ဥပမာ plastic bags တွေကို reduce (လျှော့သုံး)၊ reuse (ပြန်သုံး)၊ recycle (ပြန်ထွင်သုံးနိုင်ကြောင်း စာလုံးလေးတွေ ရေးချပြီး စဉ်းစားပြပါ။

အရင်လေ့ကျင့်ခဲ့တဲ့ conversation အရှည်ကြီးကို ချုံ့ပေးပြီး plastic bags နဲ့ ပတ်သက်တာတွေ အစားထိုးပြီး conversation ခပ်တိုတို အပြောလေ့ကျင့်ခိုင်းပါ။ တတ်နိုင်သမျှ စာမကြည့်ဘဲ ပြောပါစေ။

အတန်းကို လှည့်လည်ကြည့်ပြီး အားနည်းသူတွေကို ကူပေးပါ။ မသိတာရှိရင် ဖြေပေးပါ။

ဒါဆိုရင် Conversation တစ်ခုကို ဘယ်လို သင်နိုင်သလဲဆိုတာ စိတ်ကူးရလောက်ပါပြီ။ တစ်ခုရှိတာက စာသင်တယ်ဆိုတာ အနုပညာပါ။ ပုံသေနည်းမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ကိုယ်စိတ်ကူးရှိရင် ရှိသလို ချဲ့ထွင်၊ ပြောင်းလဲပြီး သုံးလို့ ရပါတယ်။

ဒီမှာ ပြောပြထားတာတွေက စာသင်ခန်းထဲ လူများပြီး material ကောင်းကောင်းမသုံးနိုင်တဲ့ စာသင်ခန်းကို စဉ်းစားပြပေးထားတာပါ။ projector, Handouts စတာတွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သုံးနိုင်ရင် ပိုကောင်းအောင် စီစဉ်လို့ ရပါသေးတယ်။

အမြဲတမ်းမသင်ပေးနိုင်ရင်တောင် အချိန်တစ်ခုပေးပြီး speaking သင်ပေးကြည့်ပါဦး။

"အထက်တန်းအဆင့် Essay တစ်ပုဒ် ဘယ်လို လေ့ကျင့်ရေးရမလဲ"

အထက်တန်းအဆင့်မှာ Essay ရေးသား ဖြေဆိုရတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ပါပါတယ်။ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်မှာတော့ Summary writing, Blog post, Argumentative Writing စသည်ဖြင့် အရေးအသားမျိုးစုံ ထည့်သွင်းထားပေမဲ့ မေးတဲ့အခါမှာတော့ ခေါင်းစဉ်ပေးပြီး ရေးပေးရတဲ့ အရေးအသားကိုပဲ မေးလေ့ရှိပါတယ်။

ခေါင်းစဉ်တွေ့တာနဲ့ လက်တန်းချောချောမွေ့မွေ့ ရေးနိုင်ဖို့ဆိုတာ အလေ့အကျင့်အများကြီး လိုပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စာအခြေခံရှိပြီး မှန်မှန်ကန်ကန် လေ့ကျင့်ထားမယ်ဆိုရင် တော့ ဒီလောက်ခက်ခဲလှတယ် မဟုတ်ပါဘူး။

လေ့ကျင့်တယ်ဆိုတာ Essay တွေကို အလွတ်ကျက်တာကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ Essay တွေ ဖတ်မှတ်ဖို့ လိုအပ်တာတော့ အသေအချာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ idea တွေ ဘယ်လိုစုစည်းရမယ်၊ အချိတ်အဆက်မိအောင် ဘယ်လိုရေးရမယ်၊ စ,လယ်,ဆုံး ညီညွတ်အောင် ဘယ်လိုစီစဉ်ရမယ်ဆိုတာ မသိဘဲ ဇွတ်ကျက်ထားတာ တစ်ခုက တကယ့်တကယ်မှာ အသုံးမတည့်ပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ စာရေးသားတယ်ဆိုတာ ခေါင်းစဉ်ပေါ်မူတည်ပြီး ​ကြောင်းကျိုးဆီလျော်အောင်ရေးတာဆိုတော့ ထပ်တူမကျတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို အတုံးလိုက် အတစ်လိုက် ကူးချလို့ မရဘူးလေ။

Essay ရေးသားတဲ့အခါ စာလုံးတွေ သိတယ်၊ ဝါကျတွေ တစ်ကြောင်းချင်းရေးတတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ပုဒ်လုံး ရေးတတ်ဖို့ကျတော့ idea မရှိတာ ဖြစ်တတ်တယ်။

idea ရဖို့ကတော့ အမှန်အတိုင်းပြောရရင် စာဖတ်ထားဖို့၊ အကြောင်းအရာတွေ ကြားဖူးနားဝ ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ ဥပမာ ... Famous Festivals in Myanmar ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ရေးရမယ်ဆိုပါစို့။ ထင်ရှားတဲ့ပွဲတော်တွေက ဘာတွေလဲ၊ ဘယ်လမှာ ကျင်းပသလဲ၊ ဘယ်လို ကျင်းပသလဲဆိုတာ မသိရင် အင်္ဂလိပ်လို ဘယ်လောက် ရေးတတ်ပါစေ ဒီခေါင်းစဉ်နဲ့ Essay မရေးတတ်ဘူးလေ။ ဒီတော့ အကြောင်းအရာစုံကို သိထားဖို့၊ လိုအပ်ရင် မှတ်စုလေးတွေ ထုတ်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် ဆရာ/မတွေက အသုံးဝင်တဲ့ မှတ်စုလေးတွေ အဆင်သင့် ပြင်ပေးထားရင်လည်း အကျိုးရှိပါတယ်။ ဒီတော့ အသုံးတည့်မယ့် အကြောင်းအရာတွေကို မြန်မာလို/ အင်္ဂလိပ်လို ဖတ်ထားတာလေး မှတ်စုဆောင်ထားပါ။

Essay ရေးသားတဲ့အခါ အကြောင်းအရာ အချက်အလက်တစ်ခုပြီးရင် စာပိုဒ်တစ်ခု ခွဲရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျောင်းသင်ခန်းစာ Essay တွေမှာ Introduction, Body, Conclusion ဆိုပြီး သုံးပိုဒ်ပဲ ရေးကြတော့ အဲဒီထုံးစံ မဖောက်ဘဲ ရေးလို့ရပါတယ်။

Introduction ဆိုတာ နာမည်နဲ့အညီ မိတ်ဆက်တာပဲ လုပ်ရမှာနော်။ Introduction မှာတင် အချက်အလက် အပြည့်အစုံရေးတာ မလုပ်ဘဲ ခြုံငုံတင်ပြပြီး လိုအပ်တာလေးတွေ ပါးပါးနပ်နပ် မိတ်ဆက်ပေးရပါတယ်။

Body (စာကိုယ်) မှာတော့ အချက်အလက် ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ ရေးရမယ်။ များသောအားဖြင့် ဘာရေးရမှန်းမသိတာက အချက်အလက်တွေ မစဉ်းစားနိုင်လို့ ဖြစ်ရတာပါ။ ဒီတော့ ...

အရေးအကြီးဆုံး အချက်အလက်တွေကို စဉ်းစားပါ။ သုံးချက်၊ သို့မဟုတ် လေးချက်လောက်တော့ အနည်းဆုံး ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ဆင့်ပွား ဝါကျတွေ ရေးရပါတယ်။ ရေးတဲ့အခါ ဆင်တူတဲ့ စိတ်ကူးတွေ တွဲပြပါ။ ဥပမာတွေ ပေးပါ။ မတူတဲ့ ရှုထောင့်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြပါ။ ဒီလိုရေးတဲ့အခါမှာ Idea အကူးအပြောင်းတွေကို ချောချောမွေ့မွေ့ရှိအောင်လို့ သုံးနှုန်းရတဲ့ စကားလုံးတွေ ဥပမာ Moreover, Therefore, On the other hand စတာတွေ သုံးပါ။

Conclusion (နိဂုံး) ကတော့ ပြောခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပြန်ချုပ်ပြီး ပြောနိုင်တယ်။ ဒီမှာ အချက်အလက်အသစ်တွေ ထပ်မထည့်ရတော့ဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ ထင်မြင်ချက်ကို ပြောပြီး အဆုံးသတ်ပါ။ ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုခု လုပ်ဆောင်ဖို့ တိုက်တွန်းစကားနဲ့ အဆုံးသတ်ပါ။

ခုပြောခဲ့တဲ့ နမူနာအတိုင်း Essay လေးတွေ လေ့ကျင့်ရေးထားတာ အပုဒ်ရေများရင် အကျင့်ရလာပြီး တကယ်ရေးသားဖြေဆိုဖို့ ကြုံလာတဲ့အခါမှာ အဆင့်မြင့်မြင့် ရေးနိုင်ပြီပေါ့။ ခုပြောခဲ့တဲ့ ပုံစံထက် နမူနာ Essay တွေများများနဲ့ ရေးနည်းပြောပြရင်တော့ နားလည်ရပိုလွယ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ စာရှည်လွန်းသွားမှာစိုးလို့ လိုရင်းလေးပဲ ပြောခဲ့တာပါ။ အသေးစိတ် ထပ်တင်ပြပေးမှာမို့ စောင့်မျှော်ပေးပါဦး။

Saya Sithu Htet

"အထက်တန်းအဆင့် Essay တစ်ပုဒ် ဘယ်လိုရေးရမလဲ" ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အသံနဲ့လည်း တင်ပြထားပါတယ်။ ဒီ Link ကို နှိပ်ပြီး ကြည့်လို့ ရပါတယ်။

https://youtu.be/TFBHCPpLJHk

ကျောင်းသင်ခန်းစာမှာပါတဲ့ Speaking ကို ဘယ်လို သင်ပေးနိုင်မလဲဆိုတဲ့ ပတ်သက်ပြီး အသံနဲ့လည်း တင်ပြထားပါတယ်။ ဒီ Link ကို နှိပ်ပြီး ကြည့်လို့ ရပါတယ်။ https://youtu.be/Xdh2Wy2cOTA

ကလေးတွေရဲ့ ပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ ခုနောက်ပိုင်းမှာ STEM Education ဆိုတာကို နိုင်ငံတကာမှာ အာရုံစိုက်လာပါတယ်။

STEM ဆိုတာက
S - Science (သိပ်ပံပညာ)
T - Technology (နည်းပညာ)
E - Engineering (အင်ဂျင်နီယာပညာ)
M - Mathematics (သင်္ချာ) ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါတွေက ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတွေ၊ ဖွံ့ဖြိုးမှု အရှိန်ကောင်းကောင်းရဖို့ စီမံကိန်းချကြိုးစားနေတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ အာရုံစိုက်နေတဲ့ ပညာရပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုယ့်နိုင်ငံက ဘယ်လိုအခြေအနေမှာရှိပါစေ ကမ္ဘာကတော့ သူ့အရှိန်နဲ့သူ ဆက်သွားနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ပြောင်းလဲမှုအရှိန်ကို နိုင်ငံတိုင်း ကြုံတွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို မိဘ၊ ဆရာသမားတွေက ဂရုစိုက်မိရင် ကလေးတွေရဲ့ အနာဂတ်လမ်းခရီး ဖြောင့်ဖြူးအောင် ကြိုပြီး လမ်းကြောင်းချပေးနိုင်မှာပါ။

မိဘတွေအနေနဲ့ ကမ္ဘာမှာ ဘာတွေလုပ်နေလဲသိရင် ကိုယ့်ရဲ့သားသမီးတွေကို သိပ်အလှမ်းမကွာအောင် ပြင်ဆင်ပေးလို့ ရပါတယ်။ အခုလို အခြေအနေမှာ မိဘတွေရဲ့ အမြော်အမြင်ဟာ သားသမီးတွေအတွက် အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးက ကလေးတွေရဲ့ ပညာရေးအဆင့်အတန်းက မူဝါဒချမှတ် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သူတွေနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်သားသမီးရဲ့ ပညာရေးကိုတော့ ကိုယ်လည်း အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ လုပ်ပေးလို့ ရပါတယ်။

သားသမီးတွေအတွက် ဘာလုပ်ပေးရမယ်ဆိုတာ သိရင် ဘယ်သူတွေက လုပ်ပေးနိုင်တယ်ဆိုတာကို ရှာရပါမယ်။ ခေတ်အလျောက် ကောင်းကွက်တစ်ခုက အင်တာနက် နေရာအတော်များများမှာ ရနေတာပါပဲ။ အင်တာနက်ကို ကောင်းကောင်း အသုံးချနိုင်ရင် Khan Academy တို့လို Website တွေကနေ လိုအပ်တဲ့ ပညာတွေ ထိုင်ရာ မထ ဖြည့်ဆည်းထားလို့ ရပါတယ်။ Covid 19 ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ကျောင်းတွေ အပြည့်အဝ မဖွင့်နိုင်သေးတဲ့အချိန်တုန်းက သူတို့လည်း Online Learning နဲ့ သွားနေရတာဖြစ်တဲ့အတွက် အားလုံးအခွင့်အရေး သိပ်မကွာဘဲ ရတဲ့သဘောပါပဲ။ အသုံးချဖို့တော့ လိုပါတယ်။ အင်တာနက်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချနိုင်ဖို့ မိဘတွေဘက်က စီစဉ်ပေးရပါမယ်။ ကလေးစိတ်ပျော်အောင် ဇာတ်ကားတွေ၊ ကာတွန်းတွေ ပြနေတာရပေမဲ့ ဒီလိုလုပ်နေစဉ်မှာ နည်းပညာ၊ သိပ္ပံပညာအခြေခံတွေ ရစေနိုင်မယ့် သင်ခန်းစာတွေလည်း လေ့လာစေမယ်ဆိုရင် အကျိုးရှိမှာပါ။ တစ်ခုတော့ ရှိပါတယ်။ ဒါတွေကို လေ့လာနိုင်ဖို့ဆို အင်္ဂလိပ်စာ စွမ်းရည်လည်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှိရမှာပေါ့။ ဒါကိုဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ကလည်း မိဘဝတ္တရားထဲ ရှိတယ်ပဲ ပြောရမယ့်သဘောပါ။

ဘယ်လို အခြေအနေပဲဖြစ်ဖြစ် ပညာရေးကို မျက်ခြေမပြတ်သင့်ပါဘူး။ ကျောင်းအခြေပြုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နေအိမ်အခြေပြုပဲဖြစ်ဖြစ် ပညာရှာတာကတော့ ရှိနေရပါမယ်။ ဘယ်မှာ ဘယ်လိုရှာမယ်ဆိုတာကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

အင်တာနက်မရ၊ လုံခြုံမှုမရှိတဲ့ နေရာက ကလေးတွေအတွက်ကတော့ ဒီလောက်အထိ လုပ်ပေးလို့ မရတာ စိတ်မကောင်းစရာပါ။ သူတို့အတွက်ကတော့ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ စဉ်းစားစီစဉ်ပေးရမယ့် အနေအထားပါပဲ။ ရတဲ့အခြေအနေမှာ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ပေးနေတာလေးတွေ တချို့ကို တွေ့မိတော့ စိတ်မကောင်းရင်းက ပညာရေးအတွက် ကြိုးစားပေးကြတယ်ဆိုပြီး အားတက်စရာ ရပါတယ်။

တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ တိုးတက်ဖို့ အခြေအနေကောင်းတွေရှိရင် တော့ မိဘတွေလည်း သိပ်အများကြီး စဉ်းစားစရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့လေ။ သူ့ဘာသာ အလိုက်သင့် အဆင်ပြေသွားပါလိမ့်မယ်။