💥برای نمونه چکیدۀ بخش سوم کتاب کوترونیاس را به شکلی خلاصه درآوردم تا با رویکرد این استادبزرگ به تحلیل و بررسی بازی‌هایی که در جریان یک رویداد در آ‌ن‌ها برنده شده‌اید آشنا شوید. به نظر کوترونیاس: در نقد بازی‌های برندۀ خود باید سخت‌گیر باشید.

به اعتقاد او قطعاً در هر بازی برنده نیز اشتباهات پرتعدادی می‌توان یافت چه از سوی شما و چه از سوی حریف بازنده که می‌توانند الگوی بسیار مفیدی برای بهبود توان و دید شطرنجی شما شوند و عاملی برای پیشرفت شطرنجی شما گردند.

پیروزی در بازی نباید عاملی برای نادیده گرفتن اشتباهات ایجاد شده در بازی باشد و این خطاها نباید دوباره تکرار شوند و پشت نتیجۀ خوب بازی پنهان گردند!! 🤔

📍برای دریافت این چکیده 👈اینجا کلیک کنید.

محمّد خیرخواه

📌 منابع یادگیری شطرنج

📕 در وضعیت‌های متعادل چگونه باید تصمیم‌گیری و بازی کرد؟

💢 کنفسیوس قدیمی‌ترین فیلسوف و استاد اخلاق چینی در باب آموزش خِرد چنین گفته است:
«خرد به سه شیوه رشد می‌کند:

اول اندیشیدن که اصیل‌ترین شیوۀ عملکرد است؛
دوم تقلیدکردن که ساده‌ترین راه خردورزی است؛
و سوم تجربه‌کردن که تلخ‌ترین مسیر احتمالی است.»

شش سال پیش جُستاری در یکی از درس‌های «لارس بو هنسن» ارایه داده بودم که در آن استادبزرگ دانمارک تلاش کرده بود اصولی که باید در وضعیت‌هائی با برتری «جزئی» یا «واضح» که از نظر ارزیابی انجین‌ها دارای برتری کمتر از 1.5± پیاده بود را رعایت می‌کردیم. او در آن درس ده قاعدۀ مهمی که باید سرلوحۀ عملکرد خود قرار دهیم را معرفی و به توصیۀ وی با تمرکز بر این اصول همراه با شکیبائی این احتمال وجود دارد که این میزان برتری در اثر خطای حریف تبدیل به برتری «قاطع» شده که پس از آن با ادامۀ دقیق و تکنیکی بازی کسب پیروزی قطعی خواهد شد.
⬇️

⬆️
اما نکتۀ مهم دیگری که وی در درس خود بر آن تأکید داشت، قرار دادن اینگونه پوزیسیون‌ها در «محدودۀ تساوی» بود. به عبارت دیگر به‌رغم داشتن این نوع از برتری، پوزیسیون ماهیت تساوی دارد و با دقیق بازی کردن طرفین نتیجۀ بازی چیزی بیشتر از تساوی نخواهد بود. تنها نکته‌ای که حضور برتری ایجاب خواهد کرد افزایش یا کاهش «ضریب خطای مجاز» طرفین است که موضوعی تعیین‌کننده در بازی خواهد بود.

به‌عنوان مثال اگر برتری شما مثلاً چیزی معادل 1.1+ باشد، گنجایش ارتکاب یک یا دو بی‌دقتی جزئی را در ادامۀ بازی خواهید داشت و پس از آن این عدد کاهش و مثلاً به عدد 0.3- خواهد رسید. هر دو اعداد 1.1+ و 0.3- در «محدودۀ تساوی» قرار دارند و بنابراین به‌رغم بروز بی‌دقتی، نتیجۀ نهائی از نظر تئوریک تغییری پیدا نکرده است. اما اگر از سوی حریف که در این مثال صاحب پوزیسیونی با ضعفی معادل 1.1- است بی‌دقتی سرزند برتری شما ناگهان به 1.6+ رسیده که اکنون دیگر قاطع و سرنوشت‌ساز و خارج از «محدودۀ تساوی» است.

🔸 در نوامبر ۲۰۲۰، استادبزرگ یونان «واسیلیوس کوترونیاس» که سابقۀ ده بار قهرمانی شطرنج یونان را در کارنامۀ خویش دارد و در کنار آن کوچ و نویسندۀ بسیار سرشناس و پرمایه‌ای نیز هست، کتابی تهیه و انتشار داده که دقیقاً موضوع مورد نظر استادبزرگ دانمارک در سال ۲۰۱۵ را توسعه داده و با درنظر گرفتن نکات جالب تکمیلی در شیوۀ «فکرکردن» و مقابله با اینگونه پوزیسیون‌ها با ماهیت «متعادل»، تلاش نموده شیوۀ عملکرد صحیح و رشد «خرد عمومی» را به بازیکنان آموزش دهد. نکتۀ مهمتر اینکه او راه‌حل‌های کاربردی و عملی خود را در بازی‌های سطوح بسیار بالای معاصر ردیابی و به نمایش گذارده که ارزش کار تحقیقی او را کاملاً نمایان می‌سازد.

♨️ در این میان به تحلیل بازی میان بازیکنان بزرگی همچون مگنس‌کارلسن، ولادیمیر‌کرامنیک، شهریار‌ممدیاروف، آلکساندرگریشوک، آنیش‌گیری، هاری‌کریشنا، وسلی‌سو، سرگئی‌کاریاکین، دینگ‌لیرن، مایکل‌آدامز، فابیانو‌کارواونا، علیرضا‌فیروزجا، واسلین‌توپالوف، آرکادی‌نایدیتچ، ولادیمیرفدوسیف، سَم‌شَنکلند، تیموررجبوف در جریان مسابقات بزرگ بین سال‌های ۲۰۱۷ الی ۲۰۲۰ نموده است که کاری بسیار ارزشمند و مفید برای مطالعۀ بازیکنان حرفه‌ای و مربیان برجسته کشور خواهد بود.

♨️ اما ساختار موضوعات مورد بحث کتاب چگونه است؟

کوترونیاس سوژه‌های کاربردی خویش را در شش فصل دسته‌بندی کرده و در هر فصل موضوع مورد نظر خود را با ارایه‌ی چند بازی از سوپراستادان مطرح معاصر جهان به نمایش گذارده است.

سرفصل‌های کلی این شش فصل به قرار زیر هستند:

فصل اول: برخورد با وضعیت‌های متعادلی که طرح مشخص ندارند و معرفی قواعد حاکم در اینگونه وضعیت‌ها

فصل دوم: ریسک حساب‌شده یا پذیرش تساوی بی‌دردسر در وضعیت متعادل

فصل سوم: آیا توصیه‌های رایج شطرنجی، همچنان در پوزیسیون‌هائی که امکانات زیادی ندارند هم کاربرد دارند؟
• با این توصیه‌های رایج چه باید کرد:
«تحت هر شرایطی طرح بد بهتر از بی‌برنامگی است!؟»،
«تقابل وضعیت بدون طرح، با وضعیت‌هایی با طرح مشخص»،
سندروم «حمله بهترین دفاع است»

فصل چهارم: ترس از تعویض و مبارزه با آن
در این فصل به موضوعات روانی جالب و کاربردی دربارۀ منشاء این «تعویض هراسی» اشاره شده که کاملاً آموزنده و کارگشا خواهند بود.
⬇️

⬆️
فصل پنجم: شناخت دقیق برتری‌های بلندمدت
• در یک وضعیت ناخوش‌آیند احتمالاً فریبکاری یکی از معدود ابزارهای ایجاد فرصت برای ادامه و حفظ بازی است. طعمه در اینجا می‌تواند تعدادی تعویض مهره باشد که به نظر حریف جذاب می‌آید اما در واقع آزادی عمل بیشتری برای ما ایجاد خواهند کرد.
• مدافع نباید رویکردهای مختلف و ناهم‌سو در فرآیند دفاع داشته باشد و انسجام در فرآیند دفاع موضوع مهمی است. مهم است که در جریان دفاع اقدام فعال را به اقدامی غیرفعال و یا برعکس تغییر ندهیم و انسجام عملکرد داشته باشیم. این تغییر رویکرد نشان از بی‌نظمی روانی خواهد داشت.
• گهگاه در جریان بازی با موقعیت‌هایی روبه‌رو خواهیم شد که برخی از برتری‌های پایدار حریف آزاردهنده بوده و مانع اجرای بازی دقیق و واقعی ما خواهد شد. در چنین موقعیت‌هائی باید با شکیبائی استراتژی مناسب برای خنثی‌سازی یا حذف برتری حریف را طرح‌ریزی نمائیم. اگر تعویض عاملی برای رهائی از شر این برتری‌ها باشد نباید از آن اجتناب کرد. اگر حریف در قبال تعویض انجام شده چیز خاصی به دست نیاورده باشد، نشان از آغاز لغزش وی و حذف برتری او خواهیم داشت. آخرین نکته اینکه اجتناب از چنین وضعیت‌هائی برای اکثر شطرنجبازان مزیت است و برای این مقصود می‌توان به دو روش زیر عمل کرد:
- بازی به شکلی انعطاف‌پذیر
- بازی به سبک تهاجمی
فرم دلخواه من انعطاف‌پذیری در بازی است. درست است که بازی به سبک چیگورین، پیلزبوری و تال جذاب و دیدنی است اما پیروی از سبک منعطف‌ اشتاینیتس، کاپابلانکا و کارپوف موفقیت بیشتری را همراه خواهد داشت.

فصل ششم: پافشاری و تقلای بُرد
توقعات بی‌جا عموماً زمانی ایجاد می‌شوند که بازیکنی با امتیاز بالاتر یا بلندپروازتر متوجه موارد زیر نباشد:
• اکنون تعادل در پوزیسیون برقرار است و به اشتباه تصور کند همچنان وضعیت بهتری دارد.
• به‌رغم مدیریت سادۀ تعادل توسط حریف از هر تلاشی برای برهم‌ زدن این تعادل با اقدامات خشن و تهاجمی فروگذار نباشد و همچنان اصرار بر استخراج نتیجه از وضعیت متعادل جاری داشته باشد که مطمئناً در نهایت منجر به خنثی شدن تلاش‌های مهاجم خواهد شد.

برای مبارزه با این میل نادرست باطنی باید دارای یکی از ویژگی‌های زیر بود:
۱. توان ارزیابی صحیح وضعیت را داشت که گام اول برای اتخاذ تصمیم درست است.
۲. نظم فکری و تواضع کافی و قبول این واقعیت که خوب بازی کردن تنها مختص به او نیست.
۳. بلوغ کافی در برابر فرصت‌های پیش آمده زندگی داشته باشد.
۴. توانائی تلاش برای دستیابی به آرامش داشته باشد و بداند که هر روز اینگونه نخواهد بود و فرصت‌های بیشتری در آینده بوجود خواهد آمد.
۵. حس تشخیص خطر بر اساس تجربه‌های پیشین خود داشته باشد و بارها اشتباه مشابه را تکرار نکند.

♨️ مطالعه کتاب به تمامی بازیکنان حرفه‌ای و مربیان گرامی به ویژه دوستانی که به تفسیر و تحلیل بازی و ‌تقویت این مهارت علاقمندند توصیه می‌گردد.

برای آشنایی بیشتر با محتویات فصول مختلف کتاب، قبلاً برداشتی از آن در ۶ صفحه تهیه کرده بودم که در دسترس است.

🔸برای دریافت فایل pdf کتاب اصلی (انگلیسی)، pgn بازی‌های آن و متن pdf مقاله تهیه شده‌ی فوق 👈 اینجا کلیک کنید.

محمّد خیرخواه

📌 منابع یادگیری شطرنج
.

💥در آخربازی و در برخی موارد دشوار که پیاده‌ها به عرض هفتم خود رسیده باشند حتی با داشتن برتری ماتریال ممکن است کار بسیار سخت بوده و در وضعیت بازنده قرار داشته باشید!

یکی از نمونه‌های جذاب چنین شرایطی را در وضعیت بالا می‌توان دید.

سفید در این وضعیت رخ مقابل دو پیادۀ حریف دارد اما یکی از پیاده‌های حریف در حال ترفیع در خانۀ b1 است و رخ سفید به رغم اینکه نوبت حرکت با سفید است نیز امکان مهار آن پیاده از خانۀ b4 را ندارد.😱

📌اگر شما در چنین شرایطی قرار داشتید چه می‌کردید؟

شاید پاسخ تعداد زیادی از دوستان واگذاری بازی باشد اما سرسختی در دفاع به شرطی که زمان کافی روی ساعت داشته باشید شرط مهمی در پیکار شطرنجی است.

💥وضعیت را ارزیابی کنید و بهترین گزینۀ سفید را پیدا کنید. آیا سفید می‌تواند این بازی را نجات دهد؟ 🤔

🔸یکی از تکنیک‌های بسیار مهم و کاربردی در مرحلۀ آخربازی (چه تئوریک و چه کمپلکس) تفکر شماتیک و کارآیی آن در وضعیت است که در برخی موارد می‌تواند به مهارت محاسبه کمک رسانده و کار را اندکی ساده‌تر کند.

💥بازهم یک آخربازی تکنیکی بسیار جالب و آموزنده که سیاه سوار در برابر یک پیادۀ سفید دارد.

سفید از برتری تودۀ پیاده‌های مرکزی متصل برخوردار است که عموماً در قبال سوار جبران خوبی است.

💥نوبت حرکت با سفید است، اما با توجه به دور بودن شاه از این تودۀ پیاده چه ترتیبی از حرکت انتخاب کند تا بتواند در برابر سوار سیاه تاب آورده و بازی را نجات دهد؟

📍آشنایی تصویری با چنین الگوهای آخربازی کمک شایانی به تصمیم‌گیری‌های بعدی شما در جریان آخربازی خواهد کرد به ویژه زمانی که پاسخ صحیح این تمرین را به صورت گرافیکی و دیداری مشاهده نمائید. 😉 (به ویژه آشنایی با هندسۀ حرکت اسب و محدودۀ تحت پوشش این سوار سبک اهمیت بسیار زیادی در شناخت قدرت مانور سوارهای مختلف در این نوع آخربازی‌ها دارد)

تنها پاسخ صحیح بررسی آخربازی پیام قبل!

برای کنترل پاسخ بر روی صفحه اینجا کلیک کنید.

همان تک پیادۀ سفید که در ازای سوار سبک داشت عامل کسب پیروزی شد!

💥به ماهیت اجباری بودن تمامی حرکت‌های سفید توجه ویژه داشته باشید.

💥آخربازی کمپلکس با تاترازی سنگین قوا

◽️نوبت حرکت با سفید است - بهترین ادامۀ سفید چگونه باید باشد؟

سیاه رخ و وزیر در ازای دو پیادۀ متصل عرض هفت و شش سفید g6-h7 دارد!

💥چگونه با انتخاب حرکت‌ها و طرح‌هایی که حریف را از مسیر دلخواهش خارج می‌کنند، شانس موفقیت خود را افزایش دهیم؟

📍آشنایی با مفهوم «آزاردادن حریف»!
منظور رفتارهای غیراخلاقی خارج از صفحۀ شطرنج، همانند پیشنهادهای مکرر تساوی یا ایجاد مزاحمت هنگام بازی نیست؛ بلکه به حرکت‌ها و طرح‌هایی اشاره دارد که حریف را از نظر شطرنجی و روانی در وضعیت ناخوشایندی قرار می‌دهند. بازیکنان سبک‌های متفاوتی دارند. بعضی در وضعیت‌های باز و تاکتیکی بسیار قدرتمندند، بعضی در ساختارهای بسته و مانورهای طولانی مهارت دارند و برخی نیز زمانی بهترین عملکرد را نشان می‌دهند که بتوانند بازی را در مسیرهای شناخته‌شده و موردعلاقۀ خود هدایت کنند.
حرکتی که این مسیر را مختل کند، ممکن است حریف را وادار سازد با نوعی از وضعیت روبه‌رو شود که در آن راحت نیست.

بررسی اصلی مهم در انتخاب حرکت:
حرکت را فقط با این پرسش ارزیابی نکنید که آیا از نظر عینی خوب است یا خیر؟؛ بپرسید حریف پس از آن با چه مسئلۀ دشواری روبه‌رو خواهد شد.🤔

💥برای مطالعۀ برداشتی از کتاب «راهنمای نبرد استادان بزرگ» واسیلیوس کوترونیاس، با عنوان «حریف را کلافه کنید!» 👈اینجا کلیک کنید.
.

🎂 پروفسور امانوئل لاسکر آلمانی، فیلسوف، ریاضیدان و دومین قهرمان شطرنج جهان عنوان قهرمانی خویش را به مدت باورنکردنی ۲۷ سال متوالی از سال ۱۸۹۴ تا ۱۹۲۱ در اختیار داشت!
استعدادهای لاسکر فراتر از شطرنج بود — او در بازی‌هایی مانند بریج و گو نیز مهارت داشت و حتی خود نوعی بازی به نام «لاسکا» Lasca (also called Laska or Laskers) ابداع کرده بود. او همچنین سهم مهمی در ریاضیات داشت، آثار فلسفی می‌نوشت و در تهیه و تدوین یک درام نیز مشترکاً نقش آفرینی داشت.

از او به عنوان یکی از بزرگترین و نیرومندترین شطرنج‌باز تمام دوران‌ یاد می‌شود!

📍درجائی امانوئل لاسکر چنین گفته است:

«بدون خطای انسانی نمی‌توان شاهد خلق بازی درخشان بود.»

💥او استاد کلافه کردن حریف و انتخاب حرکت‌های آزاردهنده بود!

در حقیقت تأکید فراوان او بر اثر پارامترهای روانی در پیکارهای شطرنجی است که با استادی از ضعف‌های روانی حریف در پیکارهای خویش بهره‌برداری می‌کرد.
🔽

🔼
📕«چرا لاسکر مهم است»

نویسنده: استادبزرگ اندرو سولتیس
ناشر: بتسفورد ۲۰۰۵

سوژه: واکاوی رویکرد امانوئل لاسکر در پیکارهای شطرنجی با کمک بررسی دقیق یکصد بازی او

مکتب مدرن یا علمی شطرنج حدود ۵۰۰ سال را در بر می‌گیرد و چهره‌های غالب مرتبط با این مکتب بازیکنانی نظیر اشتاینیتس، تاراش، روبینشتاین و کاپابلانکا بوده‌اند. با این حال، در بیشتر این دوران قهرمان جهان مردی بود که مستقیماً به این مکتب تعلقی ندارد:🤔

امانوئل لاسکر آلمانی که از سال ۱۸۹۴ (زمانی که عنوان قهرمانی را از اشتاینیتس گرفت) تا ۱۹۲۱ (زمانی که آن را به کاپابلانکا واگذار کرد) قهرمان جهان بود. با اینکه تاج قهرمانی را در ۱۹۲۱ از دست داد اما در پیکارهای نیرومند نیویورک ۱۹۲۴ بالاتر از کاپابلانکا، آلخین، مارشال، رتی و دیگر حاضرین قهرمان شد!!

لاسکر طولانی‌ترین دورۀ قهرمانی جهان، چیزی حدود ۲۷ سال را در اختیار داشت. لاسکر قهرمانی است که تا حدودی دست‌کم گرفته می‌شود و حقیقتاً سزاوار او نیست و توجه ویژه و خاصی نیاز دارد. او یکی از بزرگترین‌ها بود (GOAT) وگرنه چطور می‌توان مقاومت او در برابر چالش‌های مختلف طرفداران دوآتیشۀ مکتب علمی و مدرن را در مدت زمانی به این درازا توجیه کرد؟

مشکل این بود سبک بازی لاسکر توسط معاصرانش به خوبی درک نمی‌شد چون بازی او همواره با چارچوب‌های بنیادین مکتب مدرن و علمی مطابقت نداشت و اغلب آنان بازی او را نمی‌فهمیدند! اغلب گفته می‌شود لاسکر در اصل بازیکنی عملگرا بوده و تعلقی به مکتب استراتژیک ندارد!

به نظر استادبزرگ اندرو سولتیس، شطرنج نویس پرکار جهان، در این کتاب:

🔥«اغلب گفته می‌شود لاسکر برخلاف معاصرانش هیچ مکتب اندیشۀ خاصی را خلق نکرده اما در واقعیت تمامی ما شاگردان او محسوب می‌شویم!».

🔥لاسکر مفاهیم روانشناسی را وارد شطرنج کرد. او در حقیقت با انسانی که مقابلش نشسته نه صفحه‌-مهره مبارزه می‌کرد.

درجائیکه معاصران مکتب علمی او موعظۀ رویکردی عینی در شطرنج داشتند، لاسکر در مقابل تمایلاتی مبتنی بر عقاید، عواطف و احساسات حریف داشت. او تنها می‌خواست برنده باشد. اگر بهترین نتیجه با سوء استفاده از ضعف حریف مثلاً در آخربازی، محقق می‌شود حتی اگر از منظر عینی در وسط بازی ماندن بهتر باشد! بهتر است بازی را به سوی آخربازی هدایت و به پایان رساند.

با این‌حال لاسکر چیزی بیش از یک بازیکن عملگرا و دارای حس دقیقی از مکانیزم‌های روانی پیکار شطرنجی بود. به عبارت عینی‌تر، شطرنج را به سطح جدیدی ارتقا داده بود. او تلاش انجام شده توسط اشتاینیتس و دیگر هم عصرانش را تصدیق کرد و بارها و بارها از پیشینیان و هم عصرانش تمجید کرده بود، اما همچنان خود را به تعصبات دوران علمی یا مکتب مدرن مقید نمی‌کرد.

همانطور که سولتیس در این کتاب اشاره کرده، لاسکر همواره این آمادگی را داشت تا اگر دلیل خاصی موجود نباشد به راحتی اصول را زیرپا گذارد. از این منظر، او یکی از پیش قراولان دوران بعدی خود در دو مکتب نودینامیک یا نوپویائی و مکتب عملگرایی خلاق بود.

🔥یکی از نکاتی که لاسکر را با اشتاینیتس متفاوت می‌ساخت درک متفاوت او از ارتباط «نقاط ضعف» و «اهداف حمله» بود. در دوران علمی و مکتب مدرن بازیکنان همواره نگران ایجاد «نقطۀ ضعیف» در اردوی خویش بودند و برای برخی بازیکنان این مکتب (ضعیف‌ترها) تقریباً به نوعی وسواس بدل شده بود و برای اینکه وضعیت را تضعیف نکنند حتی حاضر بودند نوعی بازی منفعلانه‌ را انتخاب کنند. با این حال تصور اشتاینیتس از نقاط ضعف نسبتاً انتزاعی و کلی بود. در مقابل لاسکر به دنبال اهداف خاص خود در وضعیت جاری بود و اگر نقطه‌ی ضعیفی در پوزیسیون موجود نبود چندان اهمیت نمی‌داد.

📍او حس «تشخیص خطر» بی‌نظیری داشت و به محض اینکه احساس می‌کرد دچار وضعیت بدی خواهد شد با پیچیده کردن وضعیت مانع هوشیاری حریف و توجه وی به این حقیقت می‌شد. شجاع بود و «ریسک محاسبه شده» می‌کرد و بیشتر از همه به خطاپذیری آدمی ناشی از «تردید»، «ترس» و «خوش‌بینی بیش از حد» آگاه بود و همواره از این فاکتورها در استراتژی هدایت پیکار استفاده می‌کرد.

👈 نبرد میان ویژگی‌های عمومی استراتژیک (رویکرد اشتاینیتس) و ویژگی‌های خاص وضعیت (رویکرد لاسکر)، بحثی مفصل حتی در میان سطوح بسیار بالای شطرنج معاصر است. به عنوان مثال به بازی‌های علیرضا فیروزجا سری بزنید تا با این تناقضات آشنا شوید!

🔥سولتیس در این کتاب برای نمایان کردن این رویکرد لاسکر ۱۰۰ بازی او را با دقت تحلیل و تفسیر کرده و تلاش نموده این رویکرد جلوتر از زمان او را آشکار سازد. (از بررسی انجین همراه مطالعه غافل نشوید)

👩‍🎓 محتوای کتاب به ویژه به عنوان سوژه محتوای درس مربیان گرامی می‌تواند مفید واقع گردد.

◻️برای دریافت فایل pdf، pgn و djvu این کتاب مفید 👈 اینجا کلیک کنید.

محمّد خیرخواه

📌 منابع یادگیری شطرنج

💥 آن دوستانی که به بررسی‌های آخربازی علاقمندند می‌توانند آخرین ویرایش بانک دادۀ بررسی آخربازی هارولد فاندرهایدن را که حاوی 103،513 بررسی است از اینجا برداشت و از محتوای آن لذت ببرند.

💢حل بررسی آخربازی به ویژه با ناترازی سنگین قوا لذت زیادی خواهد داشت به ویژه اگر موفقیت آمیز نیز باشد!!

پاسخ بررسی پیام قبلی

💥برای مرور حرکت‌ها و بررسی بیشتر آنها اینجا کلیک کنید.

به اجباری بودن ماهیت حرکت‌های سفید توجه کنید.

💥محتوای این کتاب مفید چارلز هرتان را بارها یادآوری کرده‌ام، اما چون تمرکز او بر روش درست اندیشیدن در وضعیت‌های بغرنج تاکتیکی است که نیاز به قدرت محاسبۀ بالا با هدف یافتن ایده‌ها و «یگانه حرکت» وضعیت دارد، یادگیری این روش قطعاً می‌تواند اثر زیادی بر قدرت شطرنجی شما داشته باشد.

چارلز در انتهای کتاب چنین نوشته است:
🔥 بالاخره توانستم کتابی تهیه و تدوین کنم که اگر در اوایل آشنائیم با شطرنج در دسترسم بود و آن را دقیق مطالعه کرده بودم، قطعاً با سرعت بسیار بیشتری پله‌های ترقی توسعۀ قدرت شطرنجی خویش را طی می‌کردم!

📍او در جریان تدوین محتوای کتاب و پژوهش خود به کشف حقیقت خارق‌العاده‌ و جالبی دست یافته است:
«ندیدن حرکت‌های کلیدی وضعیت، اغلب به دلیل سوگیری‌های نادرست ذهن است. مغز تمایل دارد بسیاری از حرکت‌های کلیدی و برنده را نادیده گیرد زیرا به نظرش خلاف شهود یا به نوعی غیرطبیعی هستند!!»

♨️ با مطالعۀ شاخه‌های اجباری به روش هرتان می‌توان:
💪 دقت ارزیابی پوزیسیونی را بالا برد،
💪 دید تاکتیکی را بهبود بخشید،
💪 بر سوگیری‌های ذهنی و خمودی ذهن غلبه کرد،
💪 و از محاسبۀ وضعیت‌های پیچیده لذت برد!
🔻

🔺
«حرکت‌های اجباری در شطرنج، کلید محاسبهٔ بهتر»
Forcing Chess Moves: The Key to Better Calculation

🔥 تعریف:
استاد فیده «چارلز هرتان» به حرکتی که فرصت‌های حریف را با ایجاد تهدیدهای ملموس و فوری نظیر مات یا گرفتن ماتریال محدود کند «حرکت اجباری» می‌گوید.

به نظر وی اولین گام برای بهبود مهارت «محاسبه» انتخاب «اجباری‌ترین حرکت» به عنوان گزینۀ اول «محاسبه» است!

💢 او سه دلیل قانع‌کننده برای ادعای خویش دارد:
• «اجباری‌ترین حرکت» منجر به گرفتن ماتریال، مات یا کسب برتری بزرگ خواهد شد و ظرفیت انتقال و تغییر ماهیت بازی را با سرعت و کیفیت بهتری نسبت به حرکت‌های غیراجباری دارد.
• ارزیابی و محاسبه «اجباری‌ترین حرکت» سریع‌تر و موجب صرفه‌جوئی زیادی در وقت خواهد شد.
• فرصت‌های حریف را محدود می‌کند و «ریسک خطای محاسبه» را کاهش می‌دهد.

📍مطالعۀ عمیق «حرکت‌های اجباری» احتمالاً تنها اقدام ضروری برای «استادی در شطرنج» است و موجب بهبود چهار چالش مهم زیر می‌شود:
▫️دقت در ارزیابی وضعیت،
▫️ بهبود دید تاکتیکی،
▫️غلبه بر «سوگیری‌های ذهن آدمی» و تقویت «نشاط و انگیزه‌ی ذهن»،
▫️حفظ خونسردی و لذت از فرآیند کُند پاسخ‌یابی‌ و استقبال از چالش ورود به «محاسبۀ شاخه‌های پیچیده»،

💢عموماً با استفاده از «ایدۀ»‌ مرتبط با هریک از هفت «نشانه‌» یا «سیگنال» متداول تاکتیکی زیر می‌توان حرکت‌هایی از جنس «اجبار» پیدا کرد:
• موقعیت شاه
• سوار بی‌دفاع
• استفاده از خطوط آتش (منظور تمامی مضمون‌های تاکتیکی که سوار دوست و دشمن بر روی یک خط قرار دارند نظیر آچمزی، حملۀ برخاست، بازکردن خطوط، . . . )
• دایرۀ چنگال اسب (چنگال پیاده در گروه 3 قرار دارد)
• به‌دام انداختن سوار
• حذف یا اضافه‌بار مدافع کلیدی
• ضعف یا ناتوانی در دفاع (مثلاً به دلیل گسترش نامطلوب سوارها)

اما اغلب این انتخاب‌ها با «اجباری‌ترین حرکت» یا «حرکت مرگبار» وضعیت همچنان می‌تواند فاصله‌ داشته باشند!

♨️ عموماً انجین‌ها در پیدا کردن این نوع حرکت‌های غیرعادی توانایی ویژه‌ دارند. از سوی دیگر در پس هر حرکت خوب شطرنجی یک «ایده» و «فرآیند فکرکردن» خاص نهفته که از آن به «نگاه ماشینی» یاد می‌کنند. پس اگر بتوان با این روش به وضعیت نگریست شاید بتوان مهارت «ایده‌پردازی»، «دید تاکتیکی» و فرآیند یافتن «اجباری‌ترین حرکت» یا به قولی «حرکت ماشینی» را بهبود بخشید!!

از نظر «چارلز هرتان» نگاه ماشینی اشاره به دو مهارت کلیدی دارد:
◽️توانائی محاسبۀ محض یک سری از حرکت‌های اجباری پی‌درپی
◽️توانائی یافتن حرکت‌های اجباری کلیدی که عموماً به‌دلیل «سوگیری‌های انسانی» در «نقطۀ کور» ما قرار گرفته و قادر به دیدن آن‌ها نیستیم!

♨️ به نظر او کتاب‌های مربوط به تمرین‌های «ترکیبی» و «تاکتیکی» عموماً حاوی سه محدودیت آشکار زیر هستند:

▫️ «نشانه‌هائی» نظیر آچمزی، سوار بی‌دفاع، و انواع قربانی‌ را خیلی خوب بازنمایی می‌کنند اما در پاسخ به یک پرسش اساسی و مهم عاجزند: «در جریان بازی چگونه باید این «نشانه‌ها» را پیدا کرد و از آن‌ها در زمان و مکان مقتضی بهره‌برداری کرد؟»
▫️استفاده از مثال‌های تکراری و کلاسیک در آن‌ها موج می‌زند.
▫️در بسیاری از کتاب‌های «تاکتیکی و ترکیبی» تمرکز بر مضامین «ماتی» قرار دارد درحالی که «حرکت‌های اجباری برندۀ ۲ الی ۴ حرکتی» مثلاً برای «گرفتن ماتریال» در بازی‌های عملی کاربرد بیشتری دارند.

تمرکز اصلی محتوای این کتاب که موجب متمایز بودن آن نسبت به دیگر کتاب‌های تمرینی می‌شود در این حقیقت نهفته که همواره تلاش کرده به این پرسش پاسخ دهد:
«چه دلایلی موجب ناکامی بازیکن در یافتن «حرکت اجباری برنده» در طول بازی می‌شوند؟»

💢 تجربه‌ی ۴۰ سالهٔ تدریس نویسنده به عنوان مربی نشان داده به‌رغم تلاش سخت در اجرای تمرین و استعداد بازیکن، عامل مهم «سوگیری‌های انسانی» دلیل اصلی ناتوانی و ناکامی وی در عدم توجه و یافتن گزینه‌های کلیدی پوزیسیون است. بنابراین اگر بتوان به نوعی «گرایشات فکری و طبیعی انسانی» را کنار گذاشته و با «نگاه ماشینی» به وضعیت بنگریم می‌توان این «سوگیری‌ها» و «نقاط کور ذهنی» را کنار زده و افق جدیدی برای یافتن «فرصت‌های اجباری» و «سرشت حقیقی وضعیت» ایجاد کرد.

♦️به دلیل شیوهٔ نگاه خلاقانهٔ نویسنده به موضوع، احتمالاً ترجمه‌ به فارسی کتاب برای پیشرفت دانش، به ویژه روش فکرکردن و تقویت «دید صحنهٔ نبرد» شطرنجبازان کشور بسیار «مؤثر» خواهد بود.

◽️برای دریافت فایل pdf, pgn, epub, mobi آخرین ویرایش 2019 کتاب 👈 اینجا کلیک کنید.


محمّد خیرخواه

📌 منابع یادگیری شطرنج
.

💥 بازهم یک بررسی آخربازی جالب که حرکت‌های اجباری در آن موج می‌زند!

◽️نوبت حرکت با سفید است.

آخربازی کمپلکس همراه با ناترازی قوا، سفید در ازای دو اسب سیاه تنها دو پیادۀ روندۀ متصل عرض شش و هفت b6-a7 دارد!!

سفید چگونه ادامه دهد تا بتواند با آب و آتش خود را نجات دهد!!

گزارۀ جالبی را استادبزرگ موریسیو فلورس در کتاب ناترازی در شطرنج ذکر کرده که در اینجا به نوعی کاربرد دارد: کیفیت همیشه بهتر از کمیت در شطرنج نیست!
.

💥چارلز هرتان در کتاب «حرکت‌های اجباری در شطرنج، کلید محاسبهٔ بهتر» سلسله مراتب اندیشیدن و فکر کردنی تعریف می‌کند که نگاهی به فلوچارت آن می‌تواند مفید و آموزنده باشد.

او در برابر حرکت حریف به شکل بالا واکنش نشان می‌دهد که مراحل مختلفی از تصمیم‌گیری را شامل می‌شود که در نهایت می‌تواند با یافتن حرکتی جالب و اجباری یا به قول خودش «اجباری‌ترین حرکت وضعیت» شود.

او در انتهای همین کتاب این سلسله مراتب را به صورت چکیده شرح داده که تلاش می‌کنم آن را به صورت یک 👈فایل pdf قابل استفاده در آورم تا خیلی سریع با نقطه نظرات هرتان آشنا شوید!

💥چارلز هرتان در کتاب «حرکت‌های اجباری در شطرنج، کلید محاسبهٔ بهتر» سلسله مراتب اندیشیدن و فکر کردنی تعریف می‌کند که مطالعۀ روش او می‌تواند مفید و آموزنده باشد.

📍او در جریان تدوین محتوای کتاب و پژوهش خود به کشف حقیقت خارق‌العاده‌ و جالبی دست یافته است:
«ندیدن حرکت‌های کلیدی وضعیت، اغلب به دلیل سوگیری‌های نادرست ذهن است. مغز تمایل دارد بسیاری از حرکت‌های کلیدی و برنده را نادیده گیرد زیرا به نظرش خلاف شهود یا به نوعی غیرطبیعی هستند!!»

♨️ با مطالعۀ شاخه‌های اجباری به روش هرتان می‌توان:
دقت ارزیابی پوزیسیونی را بالا برد،
دید تاکتیکی را بهبود بخشید،
بر سوگیری‌های ذهنی و خمودی ذهن غلبه کرد،
و از محاسبۀ وضعیت‌های پیچیده لذت برد!

◾️در این وضعیت نوبت حرکت با سیاه است.

📍تلاش کنید اجباری‌ترین حرکت‌های درست سیاه را پیدا کنید.